Právní předpis byl sestaven k datu 17.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx
xx dne 16. xxxxxxxx 1992
x xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx republiky
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx x. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X SVOBOD
Federální xxxxxxxxxxx xx základě návrhů Xxxxx národní xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost přirozených xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx obecně xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx xxxxx x základní xxxxxxx xxxx v xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx svobodných xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx českého xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx svůj díl xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx této Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx:
HLAVA PRVNÍ
OBECNÁ USTANOVENÍ
Čl. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx x rovní x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, nezcizitelné, xxxxxxxxxxxxxx x nezrušitelné.
Čl. 2
(1) Xxxx xx založen xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani na xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní xxx lze xxxxxxxxxx xxx x případech x v xxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, x xx způsobem, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx činit, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx nesmí xxx xxxxx xxxxx, xx zákon xxxxxxxx.
Čl. 3
(1) Základní xxxxx x svobody xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, barvy xxxxx, xxxxxx, víry x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx smýšlení, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx původu, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx etnické xxxxxxx, xxxxxxx, rodu xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Zakazuje se xxxxxxxx xxxxxxxxxxx tohoto xxxxxxxxxxx x všechny xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x odnárodňování.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx uplatňování xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Povinnosti xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxxx x x xxxx xxxxxx a xxx při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
(2) Meze základních xxxx x xxxxxx xxxxx být xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx pouze xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx omezení xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxx platit xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Při xxxxxxxxx ustanovení o xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxx šetřeno xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx nesmějí xxx xxxxxxxxxx x xxxxx účelům, než xxx které xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX DRUHÁ
LIDSKÁ PRÁVA X ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Každý xx právo xx xxxxx. Lidský život xx hoden xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx života.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku není, xxxxxxxx byl xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx podle zákona xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx život xxxx xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx i xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx zaručena. Xxxxxxx xxxx být xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Čl. 8
(1) Osobní xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx než x xxxxxx x xxxxxxxx, který stanoví xxxxx. Nikdo nesmí xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro neschopnost xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx podezřelého x trestného xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx musí xxx xxxxx seznámena x xxxxxx zadržení, xxxxxxxxxxx x nejpozději xx 48 hodin xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx musí xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx od xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x xxxxx, xxxx xx propustit xx xxxxxxx.
(4) Zatknout obviněného xx xxxxx xxx xx xxxxxxx odůvodněný xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Soudce xxxx zatčenou osobu xx 24 hodin xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx xx svobodu.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx do vazby, xxx x xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx základě rozhodnutí xxxxx.
(6) Zákon xxxxxxx, xx xxxxxxx případech xxxx být xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 hodin xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Nikdo xxxxx být xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx odstavce 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) práce ukládané xxxxx zákona osobám xx xxxxxx trestu xxxxxx svobody xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx nahrazující trest xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné vojenské xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x případě živelných xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx nebo xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Každý xx právo, xxx xxxx zachována jeho xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx pověst x xxxxxxxx jeho xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxxxxx, zveřejňováním xxxx xxxxx zneužíváním údajů x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx právo xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, který xxxxxxx xxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx xxxxxx celé xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx zájmu xxx xxx xxx xx vlastnictví xxxxx, xxxx nebo určených xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx stanovit, xx určité věci xxxxx být xxxxx xx vlastnictví xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx být xxxxxxxx xx xxxx xxxx druhých xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, přírodu a xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, a xx xx základě xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx základě xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx nedotknutelné. Není xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx souhlasu xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx účely xxxxxxxxx xxxxxx, a xx na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx mohou xxx zákonem xxxxxxxx, xxx je-li xx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx ochranu xxxx a svobod xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx závažného ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx je xxxxxx xxxxxxx také xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx nesmí xxxxxxx xxxxxxxx tajemství xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, telegrafem xxxx xxxxx podobným xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Svoboda xxxxxx x pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Každý, xxx se xxxxxxxxx xxxxxxx na xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, má xxxxx svobodně xx xxxxxxx.
(3) Xxxx svobody xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, udržení xxxxxxxxx pořádku, ochranu xxxxxx nebo ochranu xxxx x svobod xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx územích xxx x důvodu xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx vstup xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx nemůže xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Cizinec xxxx být xxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx xxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx víru xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx tvorby je xxxxxxxx.
(3) Xxxxx nemůže xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx službu, xxxxx xx to v xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx nebo s xxxx xxxxxxxxxxx vyznáním. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx náboženství xxxx xxxx buď xxx xxxx xxxxxxxx x jinými, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx úkony xxxx zachováváním xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx orgány, ustanovují xxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx a xxxx xxxxxxxx instituce xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Zákon stanoví xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx být xxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxxx práva
Čl. 17
(1) Svoboda xxxxxxx x právo na xxxxxxxxx jsou xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx nebo jiným xxxxxxxx, jakož i xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x informace xxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx je xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu xxxxxxx x xxxxx vyhledávat x šířit informace xxx xxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx poskytovat xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 18
(1) Petiční xxxxx je zaručeno; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx společného xxxxx má každý xxxxx xxx nebo x xxxxxx se xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x orgány xxxxxx samosprávy x xxxxxxxx, návrhy x xxxxxxxxxx.
(2) Peticí xx xxxxx zasahovat xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Peticemi xx nesmí vyzývat x xxxxxxxxxx základních xxxx x svobod xxxxxxxxxx Listinou.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Toto xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx veřejných xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx v demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxx státu. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx spolu x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx hnutí x xxxxxxxxx se x xxxx.
(3) Výkon těchto xxxx xxx omezit xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx společnosti nezbytné xxx bezpečnost státu, xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx xxxxx.
Čl. 21
(1) Xxxxxx xxxx právo podílet xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx zástupců.
(2) Xxxxx xx musí konat xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx práva xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx xxxxxxx podmínek xxxxxxx x voleným x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx politických xxxx x svobod x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx umožňovat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx sil x xxxxxxxxxxxx společnosti.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx postavit xx xx odpor proti xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx demokratický xxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx svobod, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxx použití xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx znemožněny.
HLAVA XXXXX
XXXXX NÁRODNOSTNÍCH X XXXXXXXXX MENŠIN
Čl. 24
Xxxxxxxxxxx ke xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx na xxxx.
Xx. 25
(1) Občanům xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x jinými xxxxxxxxxxx xxxxxxx rozvíjet xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x národnostním a xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx též
a) xxxxx xx xxxxxxxx x jejich jazyku,
b) xxxxx užívat xxxxxx xxxxxx v xxxxxxx xxxxx,
x) právo xxxxxx xx řešení xxxx xxxxxxxxxx xx národnostních x etnických xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X KULTURNÍ PRÁVA
Čl.26
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxxx volbu xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x právo xxxxxxxx x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x omezení xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx činností.
(3) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx bez xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx s xxxxxx xx ochranu xxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx nepřípustné, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx mohou xxx xxxxxxx zákonem, jde-li x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx bezpečnosti xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Právo xx stávku xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xx spravedlivou xxxxxx xx práci x na xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx postižené xxxx xxxxx xx zvýšenou xxxxxxx zdraví při xxxxx x na xxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx postižené mají xxxxx xx zvláštní xxxxxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxxx x na xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx právo na xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx nezpůsobilosti x xxxxx, jakož x xxx ztrátě xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx na xxxxxxx pomoc, která xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx životních xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx. Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxx zdravotní péči x xx zdravotní xxxxxxx za xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl.32
(1) Rodičovství a xxxxxx jsou pod xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx x těhotenství xx zaručena xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx i xxxx xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Péče x xxxx a xxxxxx xxxxxxx je právem xxxxxx; xxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx. Xxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx a xxxxxxxxx xxxx mohou xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx jen rozhodnutím xxxxx xx základě xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx docházka xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx bezplatné xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx školách, xxxxx xxxxxxxxxx občana x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxx x vyučovat na xxxx xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xx xxxxxxxx školách xx může xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx mají xxxxxx při studiu xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Čl.34
(1) Xxxxx k xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx zaručeno xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxx xxxxxxx prostředí.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx životního xxxxxxxxx x přírodních zdrojů.
(3) Xxx xxxxxx svých xxxx nikdo xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxx míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX A XXXXX XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx se xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx x xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, xx byl xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx takového rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxxxx zákon.
Čl. 37
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx by xx způsobil xxxxxxxxx xxxxxxxxx stíhání xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx před xxxxx, xxxxxx státními xxxxxx xx orgány xxxxxxx správy, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx účastníci xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, jímž xx xxxx jednání, xx xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Čl. 38
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxx xxxxx xxxxxxxxx soudci. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx právo, xxx xxxx věc xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x v jeho xxxxxxxxxxx a xxx xx xxxx xxxxxxxx xx všem xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx může xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx x jaký xxxxx, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx nebo majetku, xxx za jeho xxxxxxxx uložit.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x xxxx x trestu xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx němuž xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx nevinného, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx právo, aby xx byl poskytnut xxx x možnost x xxxxxxxx xxxxxxxx x xxx se xxxx xxxxx xxx xxxx prostřednictvím xxxxxxx. Xxxxxxxx si obhájce xxxxxxx, ačkoliv xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, bude xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx bezplatnou xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx odepřít xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx zbaven.
(5) Nikdo xxxxxx být trestně xxxxxx za xxx, xxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx zproštěn obžaloby. Xxxx xxxxxx nevylučuje xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx xx zákonem.
(6) Trestnost xxxx xx xxxxxxxx x trest xx xxxxxx podle xxxxxx xxxxxxxx x době, xxx xxx čin xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
HLAVA ŠESTÁ
USTANOVENÍ XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Práv uvedených x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx je xxxxx xx domáhat xxxxx x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx provádějí.
(2) Xxx xx x Xxxxxxx xxxxx x zákonu, xxxxxx xx tím xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x ústavního xxxxxxxxx zákonodárné xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx zákonům národních xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx lidských práv x xxxxxxxxxx svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx každý člověk, xxx-xx x základní xxxxx x svobody, xxxxx Listina xxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx xxxx cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx. Azyl může xxx odepřen tomu, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx základními xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx může xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxx xxxxxxx x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx správy x územní xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx práva xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx bezprostředně xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, může xxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxx.
Informace
Právní xxxxxxx x. 2/1993 Sb. *) xxxxx účinnosti dnem 1.1.1993.
Xx znění xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx č.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod
s xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx, xx xxxxx ústavního zákona x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx od 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx netýká derogační xxxxx shora xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.