Právní předpis byl sestaven k datu 07.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x vyhlášení XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxxx ústavního pořádku Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX jako xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx x. x.
XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX
Xxxxxxxxx shromáždění xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Slovenské xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx x svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx xx obecně xxxxxxx xxxxxxx lidství x na demokratické x samosprávné xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x dob, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx společným xxxxxx xxxxx svobodných národů,
vycházejíc x práva xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx xx sebeurčení,
připomínajíc xx svůj díl xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx za xxxx xxxxxxxxx života xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx této Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x svobod:
XXXXX PRVNÍ
OBECNÁ XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx v xxxxxxxxxxx i x xxxxxxx. Xxxxxxxx práva x xxxxxxx jsou xxxxxxxxxxx, nezcizitelné, nepromlčitelné x nezrušitelné.
Čl. 2
(1) Stát xx xxxxxxx na xxxxxxxxxxxxxx hodnotách x xxxxx xx vázat xxx na výlučnou xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxx xxx lze uplatňovat xxx x xxxxxxxxx x x mezích xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, co xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx nucen xxxxx, xx zákon neukládá.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx xx zaručují všem xxx rozdílu pohlaví, xxxx, xxxxx pleti, xxxxxx, xxxx a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx smýšlení, xxxxxxxxx xxxx sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx nebo xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Každý xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx se xxxxxxxx ovlivňování xxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx směřující x odnárodňování.
(3) Nikomu xxxxx xxx způsobena xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
Xx. 4
(1) Povinnosti xxxxx xxx ukládány xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x x xxxx mezích x xxx xxx zachování xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Xxxx základních xxxx x xxxxxx xxxxx být xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (xxxx jen "Xxxxxxx") upraveny xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx omezení xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx musí xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx k xxxxx účelům, xxx xxx které xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX PRÁVA X XXXXXXXX SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Každý xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Čl. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Lidský život xx xxxxx xxxxxxx xxx před xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx života.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku není, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxx podle xxxxxx xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx život svůj xx život xxxxxx xxxxxxx x se xxxxxx xx xxxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 7
(1) Nedotknutelnost xxxxx x jejího xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx může xxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxx xxx podroben krutému, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx jinak xxx x důvodů a xxxxxxxx, který stanoví xxxxx. Xxxxx nesmí xxx xxxxxx svobody xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx činu xx možno xxxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx x zákoně. Xxxxxxxx xxxxx musí xxx ihned seznámena x důvody xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zadrženou xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x vazbě, nebo xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx obviněného xx xxxxx jen xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx musí xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx xx svobodu.
(5) Xxxxx nesmí být xxxx do vazby, xxx z xxxxxx x na dobu xxxxxxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx případech xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx držena x xxxxxxx zdravotnické xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx být xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx odstavce 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) práce xxxxxxxx xxxxx xxxxxx osobám xx xxxxxx trestu xxxxxx xxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx svobody,
b) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx jinou xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx zákona x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx nebezpečí, které xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) jednání xxxxxxx xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, zdraví xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx důstojnost, osobní xxxx, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx údajů x xxx osobě.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx právo xxxxx vlastníků xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx. Dědění xx xxxxxxxx.
(2) Zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společnosti, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x veřejného xxxxx xxx xxx jen xx xxxxxxxxxxx státu, xxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxxxxx osob; xxxxx xxxx také xxxxxxxx, xx xxxxxx věci xxxxx být xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx právnických xxxx xx xxxxxx v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Nesmí být xxxxxxxx xx újmu xxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx se xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx poškozovat lidské xxxxxx, přírodu x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx stanovenou zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, a xx xx základě xxxxxx a za xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xx základě xxxxxx.
Čl. 12
(1) Xxxxxx xx nedotknutelné. Xxxx xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, kdo x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx přípustná xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx na písemný xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx je-li xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro ochranu xxxxxx xxxx zdraví xxxx, pro xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx anebo pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx je xxxxxx xxxxxxx také xxx podnikání nebo xxxxxxxxxxx jiné hospodářské xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, též xx-xx xx xxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx jiných xxxxxxxxxx x záznamů, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx anebo xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx jiným podobným xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Svoboda xxxxxx a xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx na xxxxx Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, má xxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx vstup xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx nemůže xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx být vyhoštěn xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Xx. 15
(1) Svoboda xxxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx nebo xxxx xxxxx být xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx je xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx vykonávat xxxxxxxxx službu, pokud xx to x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx nebo x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Čl. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx své náboženství xxxx víru xxx xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx veřejně, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx obřadu.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx orgány, ustanovují xxx duchovní x xxxxxxx řeholní x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx náboženství xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx těchto práv xxxx být xxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x pořádku, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx a svobod xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx práva
Čl. 17
(1) Svoboda projevu x právo xx xxxxxxxxx xxxx zaručeny.
(2) Xxxxx xx právo xxxxxxxxxx své xxxxxx xxxxxx, xxxxxx, tiskem, xxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx projevu x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx informace xxx xxxxxx zákonem, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx územní xxxxxxxxxx jsou xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o své xxxxxxxx. Podmínky x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 18
(1) Petiční xxxxx je xxxxxxxx; xx věcech xxxxxxxxx xxxx jiného společného xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx nebo x xxxxxx se xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx samosprávy x xxxxxxxx, návrhy a xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx soudu.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx vyzývat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Čl. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Toto xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x jinými se xxxxxxxxx xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx strany a xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx omezit xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, jestliže xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx veřejné bezpečnosti x veřejného xxxxxxx, xxxxxxxxxxx trestným xxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x politická xxxxx, xxxxx i xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx státu.
Čl. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xx na xxxxxx xxxxxxxxx věcí přímo xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx nepřesahujících xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx je xxxxxxxxx x xxxxx a xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx stanoví xxxxx.
(4) Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx k voleným x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 22
Xxxxxxx úprava xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxx výklad a xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx sil x demokratické xxxxxxxxxxx.
Čl. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx se xx odpor xxxxx xxxxxxx, xxx by xxxxxxxxxxx demokratický řád xxxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxx xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx znemožněny.
HLAVA XXXXX
XXXXX NÁRODNOSTNÍCH X XXXXXXXXX MENŠIN
Čl. 24
Xxxxxxxxxxx xx kterékoli xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxx na xxxx.
Čl. 25
(1) Občanům xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx právo xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vlastní xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x přijímat xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx se xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x úředním xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx národnostních x etnických menšin.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X KULTURNÍ PRÁVA
Čl.26
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxxx volbu xxxxxxxx a xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx x provozovat xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx pro xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx získávat xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, kteří xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx v přiměřeném xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx stanoví zákon.
(4) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xx sdružovat s xxxxxx xx ochranu xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx vznikají xxxxxxxxx xx státu. Xxxxxxxx xxxxx odborových xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx x xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx jiných xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx zákonem, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx ochranu bezpečnosti xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Právo xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx nepřísluší xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci mají xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx práci x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x na xxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(2) Xxxxxxxxx a osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx zvláštní xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxx při xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx xxxxx na xxxxxxxxx hmotné zabezpečení xx xxxxx x xxx nezpůsobilosti x xxxxx, jakož x xxx ztrátě xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo xx x xxxxxx xxxxx, xx právo na xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx ochranu xxxxxx. Občané xxxx xx základě veřejného xxxxxxxxx právo na xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x na xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zákon.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx v xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx zvláštní xxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené v xxxxxxxxxx x xxxx xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx a xxxxxx xxxxxxx xx právem xxxxxx; děti mají xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti xxxxx xxx xx rodičů xxxxxxxxx xxxxx jejich xxxx xxx rozhodnutím xxxxx na xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Každý xx xxxxx na xxxxxxxx. Xxxxxx docházka xx povinná xx xxxx, kterou xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxxx x základních x středních školách, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx společnosti xxx xx vysokých xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx jiné xxxxx xxx státní x xxxxxxxx xx xxxx xxx za xxxxxxxx stanovených zákonem; xx takových xxxxxxx xx může vzdělání xxxxxxxxxx za xxxxxx.
(4) Xxxxx stanoví, za xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx při studiu xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Xx.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx tvůrčí xxxxxxx xxxxxxxx jsou chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx bohatství xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 35
(1) Každý xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx prostředí x přírodních xxxxxx.
(3) Xxx výkonu xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx ani poškozovat xxxxxxx prostředí, přírodní xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
HLAVA PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX X JINOU XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx se xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx práva x xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxx x xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx u xxxxxx orgánu.
(2) Kdo xxxxx, xx byl xx svých xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, může xx xxxxxxx xx xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X pravomoci soudu xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx xx xxxxxxx škody xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, jiného státního xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx postupem.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Čl. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxx nebezpečí xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx pomoc x řízení xxxx xxxxx, xxxxxx státními xxxxxx xx orgány xxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx účastníci xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx neovládá xxxxx, xxxx xx xxxx xxxxxxx, má xxxxx na xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu i xxxxxx stanoví zákon.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx jeho xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x x jeho xxxxxxxxxxx a xxx xx xxxx xxxxxxxx xx všem prováděným xxxxxxx. Xxxxxxxxx může xxx vyloučena jen x případech stanovených xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx jednání xx xxxxxxxx xxxxx x xxxx xxxxx, xxxxx i xxxx xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx za jeho xxxxxxxx uložit.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x xxxx a trestu xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, pokud xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx jeho xxxx xxxxxxxxx.
(3) Obviněný xx xxxxx, xxx xx xxx poskytnut xxx x xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx x xxx se xxxx hájit sám xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Zákon xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx xx obviněný xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx obhájce.
(4) Obviněný xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx práva xxxxx být žádným xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xx čin, xxx xxxxx xxx xxx pravomocně odsouzen xxxx zproštěn obžaloby. Xxxx xxxxxx nevylučuje xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx opravných xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Trestnost xxxx xx posuzuje x xxxxx se xxxxxx podle xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx byl xxx xxxxxxx. Pozdějšího xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx uvedených x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 a 3, čl. 33 a 35 Listiny je xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x mezích xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Kde xx v Listině xxxxx x xxxxxx, xxxxxx se xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx národních xxx.
Xx. 42
(1) Pokud Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxxx občan Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Cizinci xxxxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, pokud xxxxxx přiznána výslovně xxxxxxx.
(3) Xxxxx dosavadní xxxxxxxx xxxxxxxxx pojmu "xxxxx", rozumí se xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx a svobody, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx ohledu xx xxxxxx občanství.
Čl. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Republika xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx. Xxxx xxxx xxx odepřen tomu, xxx jednal v xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx právo xx xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, též právo xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx služby. Xxxxxx x povoláních, xxxxx xxxx bezprostředně nezbytná xxx ochranu života x xxxxxx, může xxxxx xxxxxx právo xx stávku.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx znění tohoto xxxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx právním xxxxxxxxx x.:
162/1998 Sb., xxxxxx se mění Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx
x účinností xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod, xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Znění xxxxxxxxxxxx právních norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx předpisu.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX byla xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.