Právní předpis byl sestaven k datu 04.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx
xx dne 16. xxxxxxxx 1992
x xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx se xxxxxxx takto:
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX jako xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx republiky.
Uhde x. x.
XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X SVOBOD
Federální xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx národní xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx člověka, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx hodnoty lidství x na xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx práva x základní svobody xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx zabezpečení xxxxxx xxxx společným xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx x slovenského xxxxxx na xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxx budoucím xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x vyjadřujíc xxxx, xxx se Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, jež xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx na této Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx:
XXXXX PRVNÍ
OBECNÁ XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx práva x svobody jsou xxxxxxxxxxx, nezcizitelné, nepromlčitelné x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Stát xx xxxxxxx na xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx vázat xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní xxx xxx uplatňovat xxx x xxxxxxxxx x v xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx činit, xx xxxx zákonem zakázáno, x nikdo xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx neukládá.
Xx. 3
(1) Základní xxxxx x svobody xx zaručují xxxx xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, barvy pleti, xxxxxx, víry a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx původu, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, rodu nebo xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx směřující x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Nikomu xxxxx být xxxxxxxxx xxxx xx právech xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
Xx. 4
(1) Povinnosti xxxxx xxx ukládány xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x v xxxx mezích x xxx při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Meze xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx platit xxxxxx xxx všechny xxxxxxx, xxxxx splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx musí xxx šetřeno xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx zneužívána x xxxxx účelům, xxx xxx které xxxx xxxxxxxxx.
HLAVA DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxx. Xxxxxx život xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxxxx.
(3) Trest xxxxx se xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku xxxx, xxxxxxxx xxx někdo xxxxxx xxxxxx v xxxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxx xxxxx zákona xxxx trestné. Právo xxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx i xx xxxxxx xx zaručeno xx xxxxxxxx, které xxxxxxx zákon.
Čl. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxx xxxxxxxx xx zaručena. Xxxxxxx může být xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Xxxxx xxxxx xxx mučen xxx podroben xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx jinak xxx x xxxxxx a xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Nikdo xxxxx xxx xxxxxx svobody xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx v zákoně. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ihned seznámena x důvody xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xx 48 hodin xxxxxxxxxx na svobodu xxxx odevzdána xxxxx. Xxxxxx musí xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx, xxxx xx propustit xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx možno xxx xx xxxxxxx odůvodněný xxxxxx xxxxxx. Zatčená xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Soudce xxxx zatčenou xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí vyslechnout x rozhodnout x xxxxx xxxx ji xxxxxxxxx xx svobodu.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx x xxxxxx x xx dobu xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx základě rozhodnutí xxxxx.
(6) Xxxxx stanoví, xx kterých xxxxxxxxx xxxx xxx osoba xxxxxxxx nebo xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx svého xxxxxxxx. Takové xxxxxxxx xxxx být xx 24 xxxxx oznámeno xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 dnů.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx odstavce 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) práce xxxxxxxx xxxxx xxxxxx osobám xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx svobody xxxx xxxxxx vykonávajícím jiný xxxxx xxxxxxxxxxx trest xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx nebo jinou xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx vojenské xxxxxx,
x) službu vyžadovanou xx xxxxxxx zákona x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, nehod, nebo xxxxxx nebezpečí, které xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx značné xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, aby xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx důstojnost, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x chráněno xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx údajů x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx zákonný xxxxx x xxxxxxx. Dědění xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, který xxxxxxx xxxxxxxx x zabezpečování xxxxxx celé společnosti, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x veřejného xxxxx xxx být jen xx vlastnictví xxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx také xxxxxxxx, xx určité xxxx xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx osob xx xxxxxx v Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Nesmí být xxxxxxxx na xxxx xxxx druhých anebo x rozporu xx xxxxxxx chráněnými xxxxxxxx xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, a xx xx základě xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx lze ukládat xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx do něj xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx v xxx xxxxx.
(2) Domovní xxxxxxxxx je xxxxxxxxx xxx pro xxxxx xxxxxxxxx řízení, a xx xx písemný xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx to x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx zdraví xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní tajemství xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x záznamů, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, s xxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx, xxx se xxxxxxxxx xxxxxxx na xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx.
(3) Tyto xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx je xx nevyhnutelné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx nebo ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx územích xxx x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx být xxxxx x xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x xxxxxxxx tvorby je xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx vykonávat xxxxxxxxx xxxxxx, pokud xx to v xxxxxxx x jeho xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 16
(1) Každý xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx víru xxx xxx xxxx společně x jinými, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx xxxxxx, ustanovují xxx duchovní a xxxxxxx xxxxxxx a xxxx církevní xxxxxxxxx xxxxxxxxx na xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Zákon xxxxxxx xxxxxxxx vyučování xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx x svobod xxxxxxx.
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx projevu x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx zaručeny.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxx, tiskem, xxxxxxx nebo xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx vyhledávat, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx ideje x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx projevu x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx informace xxx omezit zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Státní xxxxxx x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx zaručeno; xx xxxxxx veřejného xxxx jiného společného xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx nebo x xxxxxx xx xxxxxxx xx státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Peticí xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx soudu.
(3) Xxxxxxxx xx nesmí xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Čl. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx lze xxxxxx xxxxxxx v případech xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx v demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, zdraví, xxxxxxxxx, majetku xxxx xxx xxxxxxxxxx státu. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx podmíněno xxxxxxxxx xxxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx právo xxxxx x jinými xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx též xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx hnutí x xxxxxxxxx xx x xxxx.
(3) Xxxxx těchto xxxx lze omezit xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx bezpečnost xxxxx, xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Politické xxxxxx x politická xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx podílet xx xx správě xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx konat xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx zákonem.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x rovné x xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx k xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx úprava xxxxx politických xxxx x svobod a xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx musí umožňovat x xxxxxxxxxx svobodnou xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x demokratické xxxxxxxxxxx.
Čl. 23
Občané xxxx xxxxx xxxxxxxx se xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, kdo xx xxxxxxxxxxx demokratický řád xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, jestliže xxxxxxx xxxxxxxxx orgánů a xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
HLAVA TŘETÍ
PRÁVA XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX MENŠIN
Čl. 24
Xxxxxxxxxxx ke kterékoli xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx nesmí být xxxxxx na xxxx.
Xx. 25
(1) Občanům xxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx všestranný rozvoj, xxxxxxx právo xxxxxxxx x jinými příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx vlastní xxxxxxx, xxxxx rozšiřovat x xxxxxxxx xxxxxxxxx x jejich xxxxxxxxx xxxxxx x sdružovat xx v xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx též
a) xxxxx xx xxxxxxxx x jejich xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) právo xxxxxx xx řešení věcí xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX ČTVRTÁ
HOSPODÁŘSKÁ, XXXXXXXX X XXXXXXXX PRÁVA
Čl.26
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x přípravu x xxxx, xxxxx x právo podnikat x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Xxxxx xxxx stanovit podmínky x xxxxxxx xxx xxxxx určitých povolání xxxx xxxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx pro své xxxxxxx xxxxxxx prací. Xxxxxx, kteří toto xxxxx xxxxxxx xxx xxx viny xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx může stanovit xxxxxxxxx úpravu xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Každý xx xxxxx svobodně xx sdružovat s xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx hospodářských a xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx vznikají xxxxxxxxx xx státu. Omezovat xxxxx odborových organizací xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx některé x xxxx v xxxxxxx nebo x xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx zákonem, xxx-xx x opatření v xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx pořádku xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx xxxxxx je xxxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xx spravedlivou xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Čl. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx a osoby xxxxxxxxx postižené xxxx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx x na xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 30
(1) Občané xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxx a xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx i xxx ztrátě živitele.
(2) Xxxxx, kdo je x hmotné xxxxx, xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Každý xx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx. Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx zdravotní péči x na xxxxxxxxx xxxxxxx za xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx.
Čl.32
(1) Rodičovství a xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx je zaručena.
(2) Xxxx v xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, ochrana x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(3) Xxxx narozené v xxxxxxxxxx x mimo xx mají xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx a jejich xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; xxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx omezena x xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Každý xx právo xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx po xxxx, xxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx bezplatné xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx xx xxxxxxxx stanovených zákonem; xx takových xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx stanoví, xx xxxxxx xxxxxxxx mají xxxxxx při xxxxxx xxxxx xx pomoc xxxxx.
Xx.34
(1) Práva x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx kulturnímu xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx včasné x xxxxx informace x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x přírodních xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx poškozovat xxxxxxx xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx a kulturní xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX X JINOU XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx xx může xxxxxxx stanoveným xxxxxxxx xxxxx práva x xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxx x ve xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, že byl xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx takového xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X pravomoci xxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx základních xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx škody způsobené xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx orgánu xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx a podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx by xx xxxxxxxx nebezpečí xxxxxxxxx xxxxxxx sobě xxxx xxxxx blízké.
(2) Xxxxx má právo xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, jímž xx xxxx xxxxxxx, xx xxxxx na xxxxxxxxxx.
Čl. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx stanoví zákon.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx xxxx věc xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x x xxxx xxxxxxxxxxx x aby xx xxxx xxxxxxxx xx všem xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx trestným činem x xxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Jen xxxx xxxxxxxxx o xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxxx xx vedeno xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx nevinného, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx jeho xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx xx xxx poskytnut xxx x xxxxxxx x xxxxxxxx obhajoby x xxx se xxxx hájit xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx obhájce. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx ho xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx má xxxxxxxx xxxxx na bezplatnou xxxxx xxxxxxx.
(4) Obviněný xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx práva xxxxx xxx žádným xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx být trestně xxxxxx xx xxx, xxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx odsouzen xxxx xxxxxxxx obžaloby. Xxxx zásada xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx opravných xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx zákonem.
(6) Trestnost xxxx xx posuzuje x xxxxx se xxxxxx podle xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx čin xxxxxxx. Pozdějšího zákona xx použije, jestliže xx to xxx xxxxxxxxx příznivější.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Práv xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Listiny je xxxxx xx xxxxxxx xxxxx v xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Kde xx x Xxxxxxx xxxxx x zákonu, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že úprava xxxxxxxx zákonům xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Pokud Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x České x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx lidských xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx přiznána xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Pokud xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx se xxx xxxxx člověk, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx na xxxxxx xxxxxxxxx.
Čl. 43
Česká x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx za xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx práv x xxxxxx. Xxxx může xxx odepřen tomu, xxx xxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Čl. 44
Xxxxx může xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx právo xx xxxxxxxxx a jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx x čl. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx funkcích, které xxxx, xxx právo xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx x zdraví, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx předpis x. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx dnem 1.1.1993.
Xx znění xxxxxx xxxxxxxx předpisu xxxx xxxxxxxxxx změny x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx právním xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod
s účinností xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx, ve xxxxx xxxxxxxxx zákona x. 162/1998 Sb.
s xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx se xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX byla xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.