Právní předpis byl sestaven k datu 09.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
o vyhlášení XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx republiky
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx republiky.
Uhde x. x.
LISTINA ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx shromáždění xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx obecně xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx tradice xxxxxx národů,
pamětlivo xxxxxxx xxxxxxxxxx x dob, xxx xxxxxx práva x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společným úsilím xxxxx xxxxxxxxxx národů,
vycházejíc x xxxxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx díl xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx osud xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx se Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx zařadila xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx:
XXXXX PRVNÍ
OBECNÁ XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx svobodní x rovní x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Základní práva x svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, nepromlčitelné x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Stát xx založen xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní xxx lze xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, a xx xxxxxxxx, který xxxxx xxxxxxx.
(3) Každý xxxx xxxxx, xx xxxx zákonem zakázáno, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx činit, xx xxxxx neukládá.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, víry a xxxxxxxxxxx, politického xx xxxxxx smýšlení, národního xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x odnárodňování.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx způsobena xxxx na xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x x xxxx xxxxxx x xxx xxx zachování xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Listinou xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx musí xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx musí xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx a xxxxxx. Xxxxxx omezení xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx k xxxxx účelům, než xxx xxxxx byla xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X ZÁKLADNÍ XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx život xx hoden ochrany xxx před narozením.
(2) Xxxxx nesmí být xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku není, xxxxxxxx xxx někdo xxxxxx xxxxxx v xxxxxxxxxxx x jednáním, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Nedotknutelnost xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx může xxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx mučen xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx nebo ponižujícímu xxxxxxxxx nebo trestu.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, který stanoví xxxxx. Nikdo xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx v xxxxxx. Xxxxxxxx osoba musí xxx xxxxx seznámena x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 hodin xxxxxxxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx zadrženou xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(4) Zatknout obviněného xx xxxxx jen xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Zatčená xxxxx xxxx být xx 24 hodin xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx nebo xx xxxxxxxxx na svobodu.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx z xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx rozhodnutí xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx nebo xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Takové opatření xxxx xxx xx 24 hodin xxxxxxxx xxxxx, xxxxx o xxxxx umístění xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Ustanovení xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx trestu xxxxxx svobody nebo xxxxxx vykonávajícím xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx trest xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx nebo xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné vojenské xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě zákona x xxxxxxx živelných xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx životy, zdraví xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) jednání xxxxxxx xxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Každý xx právo, xxx xxxx zachována xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, dobrá xxxxxx x chráněno jeho xxxxx.
(2) Každý xx xxxxx na ochranu xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx zneužíváním xxxxx x své xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Vlastnické právo xxxxx vlastníků xx xxxxxx xxxxxxx obsah x xxxxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, který xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx celé společnosti, xxxxxxx národního xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx zájmu xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; zákon xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Vlastnictví xxxxxxxx. Nesmí xxx xxxxxxxx xx újmu xxxx xxxxxxx xxxxx x rozporu se xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Xxxx výkon xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, a xx xx xxxxxxx xxxxxx a xx xxxxxxx.
(5) Daně a xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 12
(1) Obydlí xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, kdo x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx účely xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx xxxxxx do xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx zákonem xxxxxxxx, xxx xx-xx to x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx užíváno xxxx xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, též xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx tajemství xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x záznamů, xx xxx uchovávaných x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx způsobem, s xxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx xxxxx podobným xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Svoboda xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Každý, xxx xx oprávněně xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, má xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxx xxxxxx xxxx ochranu xxxx x svobod xxxxxxx a na xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x důvodu xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx nemůže xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Cizinec xxxx být xxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, svědomí a xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx změnit xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx bez xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Svoboda xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx je xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx službu, xxxxx xx xx x xxxxxxx s jeho xxxxxxxx xxxx s xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Čl. 16
(1) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx buď xxx nebo xxxxxxxx x jinými, soukromě xxxx xxxxxxx, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx duchovní x xxxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx instituce xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vyučování xxxxxxxxxxx xx státních školách.
(4) Xxxxx těchto práv xxxx být xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx nebo xxxx x svobod xxxxxxx.
Oddíl druhý
Politická práva
Čl. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx jsou zaručeny.
(2) Xxxxx xx právo xxxxxxxxxx své xxxxxx xxxxxx, xxxxxx, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx ideje x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx vyhledávat x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx způsobem xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx xx xxxxxxxx; xx věcech veřejného xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx má každý xxxxx sám xxxx x jinými xx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Peticí xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx základních xxxx x svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx se xxxxxxxxxxxx xx zaručeno.
(2) Xxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx druhých, ochranu xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx se xxxxxxxxx xx zaručeno. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx ve xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x jiných xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx též xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx xx x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx omezit xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, xxxxxxxx xx je v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx bezpečnost xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx pro ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Politické xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x jiná xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx právo xxxxxxx xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx zástupců.
(2) Volby xx xxxx konat xx xxxxxxx nepřesahujících xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx zákonem.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx všeobecné x xxxxx a xxxxxxxx xx tajným xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx k voleným x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Zákonná xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx práv x xxxxxx x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx musí umožňovat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx politických xxx x demokratické společnosti.
Xx. 23
Občané xxxx xxxxx xxxxxxxx se xx xxxxx proti xxxxxxx, kdo by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx svobod, xxxxxxxx Xxxxxxxx, jestliže činnost xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxx xxxxxxx zákonných xxxxxxxxxx xxxx znemožněny.
XXXXX TŘETÍ
PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH X ETNICKÝCH XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxx xx xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx právo společně x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vlastní xxxxxxx, právo rozšiřovat x přijímat xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům příslušejícím x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx menšinám xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx na xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx v xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx se národnostních x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx má právo xx xxxxxxxxx volbu xxxxxxxx x xxxxxxxx x němu, jakož x xxxxx podnikat x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x omezení pro xxxxx určitých povolání xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo získávat xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx nemohou bez xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu xxx xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx právo svobodně xx sdružovat x xxxxxx na xxxxxxx xxxxx hospodářských a xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx vznikají nezávisle xx xxxxx. Omezovat xxxxx odborových xxxxxxxxxx xx nepřípustné, stejně xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x nich x xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx ochranu xxxxxxxxxxxxx a sociálních xxxxx xxxxx být xxxxxxx zákonem, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Právo xx xxxxxx xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx za xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx na zvýšenou xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx a xx xxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(2) Xxxxxxxxx a osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a na xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx xxxxxxxxxxxxxx k xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx xxxxx, xx právo xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx životních xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Občané mají xx základě veřejného xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx za xxxxxxxx, xxxxx stanoví zákon.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx v xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx i mimo xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx. Xxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti mohou xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx xxx rozhodnutím xxxxx xx základě xxxxxx.
(5) Rodiče, xxxxx xxxxxx o xxxx, xxxx právo na xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxx. Xxxxxx docházka xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx bezplatné xxxxxxxx x základních x středních xxxxxxx, xxxxx schopností xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Zřizovat xxxx xxxxx než státní x vyučovat xx xxxx xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx takových xxxxxxx xx může xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx při studiu xxxxx xx pomoc xxxxx.
Čl.34
(1) Xxxxx k xxxxxxxxx tvůrčí duševní xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx přístupu xx kulturnímu bohatství xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx stanovených zákonem.
Čl. 35
(1) Každý xx právo na xxxxxxxx životní xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxx x xxxxx informace x xxxxx životního xxxxxxxxx x přírodních xxxxxx.
(3) Xxx výkonu svých xxxx nikdo xxxxx xxxxxxxxx ani xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX X JINOU XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx se xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx práva x xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx x ve xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx svých xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx obrátit xx xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx takového xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx soudu xxxx nesmí být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Každý xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx způsobené xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx úředním xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx by xx xxxxxxxx nebezpečí xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx blízké.
(2) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx státními xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx správy, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx účastníci xxxx si v xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx neovládá xxxxx, xxxx xx xxxx xxxxxxx, xx xxxxx xx tlumočníka.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx i xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx jeho xxx xxxx xxxxxxxxxx veřejně, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x xxxx xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx zákon xxxxxxx, které xxxxxxx xx trestným xxxxx x xxxx trest, xxxxx x xxxx xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx za jeho xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Jen xxxx xxxxxxxxx o xxxx a xxxxxx xx xxxxxxx činy.
(2) Xxxxx, proti xxxxx xx vedeno xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx nebyla xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx byl xxxxxxxxx xxx a možnost x xxxxxxxx obhajoby x xxx xx xxxx xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx obhájce. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx mu xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; tohoto práva xxxxx být xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx trestně xxxxxx za xxx, xxx xxxxx již xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx opravných xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x trest se xxxxxx xxxxx zákona xxxxxxxx v době, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
HLAVA ŠESTÁ
USTANOVENÍ XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x mezích xxxxxx, xxxxx tato xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Kde xx x Xxxxxxx xxxxx o xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx úprava xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá xxxxx "xxxxx", xxxxxx se xxx xxxxxx občan Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx lidských xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx přiznána xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Pokud dosavadní xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x základní xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Listina xxxxxxxx xxx ohledu xx xxxxxx občanství.
Čl. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Republika xxxxxxxxx azyl xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx za uplatňování xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx. Xxxx může xxx xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx x xxxxxxx se xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx a jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx v čl. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, též xxxxx xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx uvedená x čl. 18, 19 x čl. 27 odst. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx služby. Xxxxxx x povoláních, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, xxxx xxxxx omezit xxxxx xx stávku.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx x. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx znění tohoto xxxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx změny x xxxxxxxx uskutečněné xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Sb., xxxxxx xx mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Sb.
s xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Znění xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx právních xxxxxxxx x odkazech není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx se xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV A XXXXXX xxxx poprvé xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.