Právní předpis byl sestaven k datu 03.05.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x vyhlášení XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx rady xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X SVOBOD xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx republiky.
Uhde x. x.
LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX
Xxxxxxxxx shromáždění xx xxxxxxx návrhů Xxxxx xxxxxxx xxxx x Slovenské xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx obecně xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x samosprávné tradice xxxxxx národů,
pamětlivo xxxxxxx xxxxxxxxxx z dob, xxx lidská práva x základní svobody xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx zabezpečení těchto xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx svobodných xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx českého xxxxxx a slovenského xxxxxx na xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx za xxxx xxxxxxxxx života xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx zařadila xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx této Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx:
XXXXX PRVNÍ
OBECNÁ XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x rovní x xxxxxxxxxxx x v xxxxxxx. Základní xxxxx x svobody jsou xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, nepromlčitelné x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx na xxxxxxxxxxxxxx hodnotách x xxxxx xx vázat xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani na xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Státní xxx lze xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, a xx způsobem, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x nikdo nesmí xxx nucen činit, xx zákon xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x svobody xx xxxxxxxx xxxx xxx rozdílu pohlaví, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx etnické menšině, xxxxxxx, xxxx nebo xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x své xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx x všechny xxxxxxx xxxxxxx směřující x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Nikomu xxxxx být xxxxxxxxx xxxx na xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx jeho xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx ukládány xxxxxx na xxxxxxx xxxxxx x x xxxx xxxxxx a xxx xxx zachování xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Meze xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx stanovených Listinou xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx omezení xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxx všechny xxxxxxx, které splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx jejich xxxxxxxx a smyslu. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX X ZÁKLADNÍ XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Každý xx xxxxx xx xxxxx. Lidský xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx před xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxxxx.
(3) Trest xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku není, xxxxxxxx xxx někdo xxxxxx života x xxxxxxxxxxx x jednáním, xxxxx podle xxxxxx xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx svůj xx život xxxxxx xxxxxxx x se xxxxxx je xxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxx xxxxxxxx je zaručena. Xxxxxxx xxxx být xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx xxxxxxxx krutému, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Čl. 8
(1) Osobní xxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxx zbaven xxxxxxx xxxxx než x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Nikdo nesmí xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx závazku.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xx možno xxxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ihned xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx zadrženou xxxxx do 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x xxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Zatčená xxxxx xxxx xxx xx 24 hodin xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx ji xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(5) Xxxxx nesmí xxx xxxx xx vazby, xxx x xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx zákonem x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx kterých xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x ústavní xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx opatření xxxx být do 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Nikdo xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) práce xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx výkonu trestu xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx nahrazující trest xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx nebo jinou xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné vojenské xxxxxx,
x) xxxxxx vyžadovanou xx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, nehod, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx druhých.
Xx. 10
(1) Každý xx právo, aby xxxx zachována xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, dobrá xxxxxx x chráněno xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x své xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx právo xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx obsah x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx státu, xxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; zákon xxxx xxxx stanovit, xx určité věci xxxxx být xxxxx xx vlastnictví xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx x Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx na újmu xxxx druhých anebo x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxx prostředí nad xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx možné xx xxxxxxxx xxxxx, x xx xx základě xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Obydlí xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx xxx souhlasu xxxx, kdo x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx je xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx dovoleny, xxx xx-xx to x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro ochranu xxxxxx xxxx zdraví xxxx, pro xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx. Xxxxx je xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx být xxxxxx xxxxxx zákonem xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx nesmí xxxxxxx listovní tajemství xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx uchovávaných x xxxxxxxx, nebo xxxxxxxxxx poštou xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx a xxxxxx xx zaručena.
(2) Každý, xxx se oprávněně xxxxxxx xx území Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx svobodně je xxxxxxx.
(3) Tyto xxxxxxx xxxxx xxx omezeny xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx vyhoštěn xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx nebo víru xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx vyznání.
(2) Svoboda xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx tvorby xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, pokud xx xx x xxxxxxx x jeho xxxxxxxx xxxx s xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví zákon.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx víru buď xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx veřejně, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, náboženskými xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx, ustanovují xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní x xxxx xxxxxxxx instituce xxxxxxxxx xx státních xxxxxxxx.
(3) Zákon xxxxxxx xxxxxxxx vyučování náboženství xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx být xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x pořádku, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx práva
Čl. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx informace xxx omezit xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Státní xxxxxx x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx způsobem xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx jiného společného xxxxx má xxxxx xxxxx xxx nebo x jinými xx xxxxxxx na státní xxxxxx a orgány xxxxxx samosprávy x xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx se xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx soudu.
(3) Xxxxxxxx xx nesmí vyzývat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Čl. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx se xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Toto xxxxx lze omezit xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, majetku nebo xxx bezpečnost xxxxx. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 20
(1) Právo xxxxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx ve xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxx.
(3) Výkon xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x veřejného xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům xxxx pro ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x jiná xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xx státu.
Čl. 21
(1) Občané xxxx xxxxx xxxxxxx xx na správě xxxxxxxxx věcí přímo xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx zástupců.
(2) Volby xx musí xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx volební xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx je všeobecné x xxxxx x xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky výkonu xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x jiným xxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx politických xxxx x xxxxxx x xxxx výklad a xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x ochraňovat svobodnou xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Čl. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxx použití zákonných xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx etnické xxxxxxx xxxxx být xxxxxx na xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx menšiny se xxxxxxxx všestranný xxxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx rozvíjet vlastní xxxxxxx, právo xxxxxxxxxx x xxxxxxxx informace x jejich xxxxxxxxx xxxxxx a sdružovat xx x národnostních xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx na xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx užívat xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx menšin.
HLAVA XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X KULTURNÍ PRÁVA
Čl.26
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x přípravu x xxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx x provozovat jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Zákon xxxx stanovit xxxxxxxx x omezení xxx xxxxx určitých povolání xxxx činností.
(3) Xxxxx xx xxxxx získávat xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx vykonávat, xxxx x přiměřeném xxxxxxx hmotně xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu xxx xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat s xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x nich x xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x vznik x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného pořádku xxxx xxxx x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx xxxxxx je xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; toto xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům ozbrojených xxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx mají xxxxx na xxxxxxxxxxxx xxxxxx za xxxxx x na xxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Čl. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx při xxxxx x na xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx a osoby xxxxxxxxx postižené xxxx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxx při přípravě x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx stáří x xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, jakož x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo je x hmotné xxxxx, xx právo na xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx základních životních xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx za podmínek, xxxxx xxxxxxx zákon.
Xx.32
(1) Rodičovství x xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxx v xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx zvláštní xxxx, ochrana x xxxxxxxxxx vztazích a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx x xxxx xx mají stejná xxxxx.
(4) Péče x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; děti xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxx. Xxxxx xxxxxx mohou xxx omezena a xxxxxxxxx xxxx mohou xxx od xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx na základě xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx o xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx státu.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx po xxxx, kterou stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx na bezplatné xxxxxxxx x základních x středních xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx vysokých xxxxxxx.
(3) Zřizovat jiné xxxxx než xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx může xxxxxxxx xxxxxxxxxx za xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx mají xxxxxx při xxxxxx xxxxx na xxxxx xxxxx.
Čl.34
(1) Práva k xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx bohatství xx zaručeno za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx včasné x xxxxx informace o xxxxx životního prostředí x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx svých xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx prostředí, přírodní xxxxxx, xxxxxxx bohatství xxxxxxx x kulturní xxxxxxx xxx míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx x xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx u xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy, může xx xxxxxxx na xxxx, aby xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X pravomoci xxxxx xxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx a svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Každý xx právo na xxxxxxx xxxxx způsobené xx nezákonným xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx úředním postupem.
(4) Xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx by xx způsobil nebezpečí xxxxxxxxx stíhání sobě xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx právní xxxxx x řízení před xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx orgány xxxxxxx správy, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, že xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx xxxx xxxxxxx, xx xxxxx na xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu x xxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx jeho xxx xxxx xxxxxxxxxx veřejně, xxx zbytečných xxxxxxx x x jeho xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx vyjádřit xx všem prováděným xxxxxxx. Xxxxxxxxx může xxx xxxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx trestným xxxxx x xxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx újmy xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Čl. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx o xxxx x trestu xx trestné xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx němuž xx vedeno xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, pokud xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx rozsudkem xxxxx nebyla xxxx xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx xxx poskytnut xxx a možnost x xxxxxxxx xxxxxxxx x aby xx xxxx hájit xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx ho xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Zákon xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Nikdo xxxxxx být xxxxxxx xxxxxx za čin, xxx který již xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx zproštěn xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x souladu xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x xxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx čin xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Listiny je xxxxx xx domáhat xxxxx v mezích xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx x Listině xxxxx o xxxxxx, xxxxxx se xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx národních xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx se xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx pojmu "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx x svobody, xxxxx Listina přiznává xxx xxxxxx na xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx za uplatňování xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx. Xxxx může xxx odepřen tomu, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx základními xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx.
Čl. 44
Zákon může xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx uvedené x čl. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x územní xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, též xxxxx xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx sil xxx xxxxx uvedená x čl. 18, 19 x čl. 27 odst. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx služby. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx života x xxxxxx, může xxxxx omezit xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx x. 2/1993 Xx. *) xxxxx účinnosti xxxx 1.1.1993.
Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisu xxxx xxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx č.:
162/1998 Sb., xxxxxx se mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Sb., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod, ve xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem xxxxxx právních předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, pokud se xxxx netýká derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX byla poprvé xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.