Právní předpis byl sestaven k datu 10.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X SVOBOD xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx xx xxxxxxx takto:
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx xxxx vyhlašuje XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx x. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X SVOBOD
Federální shromáždění xx základě xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx xx obecně xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx demokratické x samosprávné xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx z dob, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx svobody xxxx v xxxx xxxxxx potlačovány,
vkládajíc naděje xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společným xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx národů,
vycházejíc x xxxxx xxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx svůj xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx života xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx se Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx důstojně zařadila xxxx xxxxx, xxx xxxx hodnoty xxx,
xxxxxxx xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx:
XXXXX PRVNÍ
OBECNÁ XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Základní xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx na xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxx xx xxxxx xxx xx výlučnou xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx v případech x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, a xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx činit, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx nucen xxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Základní xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx pohlaví, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, víry a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx etnické menšině, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo svobodně xxxxxxxxxx x své xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x odnárodňování.
(3) Nikomu xxxxx xxx způsobena xxxx na xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx a x xxxx xxxxxx a xxx xxx zachování xxxxxxxxxx práv a xxxxxx.
(2) Meze základních xxxx x xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx omezení xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx musí platit xxxxxx xxx všechny xxxxxxx, xxxxx splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx ustanovení o xxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x smyslu. Xxxxxx xxxxxxx nesmějí xxx zneužívána k xxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXX X ZÁKLADNÍ XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Trest xxxxx xx nepřipouští.
(4) Xxxxxxxxx xxxx podle xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxx xxx někdo xxxxxx života x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx zákona xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxx jiného xxxxxxx i xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 7
(1) Nedotknutelnost xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x případech xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Xxxxx xxxxx xxx mučen xxx podroben xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx trestu.
Čl. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx činu xx možno xxxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxx seznámena x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx svobodu xxxx odevzdána xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx, nebo xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx obviněného xx xxxxx jen xx písemný xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Zatčená xxxxx xxxx xxx xx 24 hodin xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx xx 24 hodin xx xxxxxxxx vyslechnout x xxxxxxxxxx o xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx xx svobodu.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx do xxxxx, xxx x xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx být xxxxx xxxxxxxx xxxx držena x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx bez svého xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 hodin xxxxxxxx xxxxx, xxxxx o xxxxx umístění xxxxxxxx xx 7 dnů.
Čl. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Ustanovení xxxxxxxx 1 xx nevztahuje xx:
x) práce xxxxxxxx xxxxx xxxxxx osobám xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx svobody nebo xxxxxx xxxxxxxxxxxxx jiný xxxxx nahrazující trest xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx jinou xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu vyžadovanou xx xxxxxxx xxxxxx x případě xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx nebezpečí, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) jednání xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, aby xxxx zachována jeho xxxxxx důstojnost, osobní xxxx, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Každý xx xxxxx xx ochranu xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx soukromého x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx zneužíváním xxxxx x xxx osobě.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx vlastníků xx xxxxxx zákonný xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx k zabezpečování xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx státu, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx věci xxxxx xxx pouze xx vlastnictví občanů xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx sídlem v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx újmu xxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx chráněnými obecnými xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx stanovenou xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx možné xx xxxxxxxx xxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx a xx xxxxxxx.
(5) Daně x xxxxxxxx lze ukládat xxx na xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx v xxx bydlí.
(2) Domovní xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí mohou xxx zákonem xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx xxxx zdraví xxxx, pro ochranu xxxx x svobod xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, mohou být xxxxxx xxxxxx zákonem xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx xxx xxxxxx úkolů veřejné xxxxxx.
Čl. 13
Xxxxx nesmí xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx tajemství xxxxxx xxxxxxxxxx a záznamů, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx tajemství zpráv xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx se xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx svobodně xx xxxxxxx.
(3) Xxxx svobody xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, udržení xxxxxxxxx pořádku, ochranu xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx právo xx xxxxxxxx vstup xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx. Každý má xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx nebo xxxx xxxxx xxx bez xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x xxxxxxxx tvorby xx xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx službu, xxxxx xx to x xxxxxxx x jeho xxxxxxxx nebo x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví zákon.
Čl. 16
(1) Každý xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx xxxx buď xxx xxxx společně x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, náboženskými xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx obřadu.
(2) Xxxxxx x náboženské xxxxxxxxxxx xxxxxxxx své xxxxxxxxxxx, zejména ustavují xxx xxxxxx, ustanovují xxx duchovní x xxxxxxx xxxxxxx x xxxx církevní xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vyučování xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx veřejné bezpečnosti x pořádku, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Oddíl druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx xxxx zaručeny.
(2) Xxxxx xx právo xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx vyhledávat, přijímat x rozšiřovat ideje x xxxxxxxxx bez xxxxxx na xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x právo xxxxxxxxxx x xxxxx informace xxx omezit zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx poskytovat xxxxxxxxx x své xxxxxxxx. Podmínky x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx je xxxxxxxx; xx xxxxxx veřejného xxxx xxxxxx společného xxxxx xx xxxxx xxxxx sám xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx na xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx a xxxxxxxxxx.
(2) Peticí se xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx soudu.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx x porušování xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Toto xxxxx xxx omezit xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, zdraví, xxxxxxxxx, majetku xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx zaručeno. Xxxxx xx právo xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x jiných xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx hnutí x xxxxxxxxx xx v xxxx.
(3) Výkon xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx zákonem, xxxxxxxx xx je x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx trestným činům xxxx xxx ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x politická hnutí, xxxxx x jiná xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx státu.
Čl. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx podílet xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx zástupců.
(2) Xxxxx xx xxxx konat xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx volební xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx je xxxxxxxxx x rovné x xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx výkonu xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x svobod x xxxx výklad a xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx sil x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Občané xxxx xxxxx xxxxxxxx se xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx svobod, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx orgánů x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx nesmí xxx xxxxxx na xxxx.
Čl. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx všestranný xxxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxx příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a sdružovat xx v národnostních xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x jejich xxxxxx,
x) xxxxx užívat jejich xxxxxx v úředním xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx xxxxxx věcí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x etnických xxxxxx.
HLAVA XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX PRÁVA
Čl.26
(1) Xxxxx má xxxxx xx svobodnou volbu xxxxxxxx a přípravu x xxxx, jakož x xxxxx xxxxxxxx x provozovat xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx pro xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx získávat xxxxxxxxxx xxx své xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně zajišťuje; xxxxxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Každý xx právo svobodně xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx hospodářských x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx vznikají nezávisle xx státu. Xxxxxxxx xxxxx odborových organizací xx nepřípustné, xxxxxx xxxx zvýhodňovat některé x xxxx v xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx ochranu xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx mohou xxx xxxxxxx xxxxxxx, jde-li x opatření v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx bezpečnosti xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx práv x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx soudcům, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům ozbrojených xxx a příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx mají xxxxx xx spravedlivou xxxxxx xx práci x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx a xx xxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx postižené mají xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a na xxxxx xxx xxxxxxxx x povolání.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx zabezpečení xx xxxxx a xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx nouzi, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, která xx nezbytná xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx životních xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Čl. 31
Každý xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x na xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxx xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Xxxx o xxxx a xxxxxx xxxxxxx xx právem xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x péči. Xxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti mohou xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx proti jejich xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx základě xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx x xxxx, xxxx právo na xxxxx státu.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, kterou stanoví xxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx na bezplatné xxxxxxxx x základních x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx schopností občana x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx vysokých xxxxxxx.
(3) Zřizovat xxxx xxxxx xxx xxxxxx x vyučovat xx xxxx lze xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx vzdělání xxxxxxxxxx za xxxxxx.
(4) Xxxxx stanoví, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx na xxxxx xxxxx.
Čl.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Právo přístupu xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx zaručeno za xxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Čl. 35
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxx životní prostředí.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx včasné x xxxxx xxxxxxxxx o xxxxx xxxxxxxxx prostředí x přírodních zdrojů.
(3) Xxx xxxxxx svých xxxx xxxxx nesmí xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, druhové xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX A XXXXX XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx se xxxx xxxxxxx stanoveným xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx x xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy, xxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx soudu xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx a svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo na xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, jiného xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx nebezpečí xxxxxxxxx stíhání sobě xxxx xxxxx blízké.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxx x řízení xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, a xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Všichni xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx xxxx jednání, xx xxxxx na tlumočníka.
Xx. 38
(1) Nikdo xxxxx xxx odňat xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu i xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx věc xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx zbytečných xxxxxxx x x jeho xxxxxxxxxxx a xxx xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx zákon xxxxxxx, které jednání xx trestným činem x jaký trest, xxxxx i jaké xxxx xxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx uložit.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx rozhoduje o xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx němuž xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx xx nevinného, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx nebyla jeho xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx xxx poskytnut xxx x xxxxxxx x přípravě xxxxxxxx x xxx se xxxx xxxxx xxx xxxx prostřednictvím xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx ho xxxxx xxxxxx xxx xxxx, bude xx xxxxxxxxx soudem. Xxxxx xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx bezplatnou xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx práva xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xx čin, xxx který xxx xxx pravomocně xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx obžaloby. Xxxx zásada xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx opravných xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx zákonem.
(6) Trestnost xxxx se xxxxxxxx x trest se xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx to pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX ŠESTÁ
USTANOVENÍ XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Práv xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 a 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx xx domáhat xxxxx x mezích xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx provádějí.
(2) Xxx xx v Xxxxxxx xxxxx o xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx shromáždění, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že úprava xxxxxxxx xxxxxxx národních xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx státní xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Cizinci xxxxxxxx x Xxxxx x Slovenské Federativní Xxxxxxxxx lidských xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, pokud xxxxxx přiznána xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Pokud xxxxxxxxx xxxxxxxx používají xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx člověk, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxx občanství.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Republika xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx za uplatňování xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx. Xxxx může xxx odepřen xxxx, xxx xxxxxx v xxxxxxx xx základními xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Zákon může xxxxxxx a prokurátorům xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx a jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x územní xxxxxxxxxx xx funkcích, které xxxx, též právo xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx uvedená x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx služby. Osobám x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx bezprostředně xxxxxxxx xxx ochranu života x zdraví, může xxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx x. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx uskutečněné právním xxxxxxxxx č.:
162/1998 Sb., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Sb., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx, xx xxxxx ústavního xxxxxx x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Znění xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x odkazech xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx netýká derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.