Právní předpis byl sestaven k datu 15.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx
xx dne 16. xxxxxxxx 1992
x xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X SVOBOD jako xxxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx rady xx xxxxxxx takto:
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx x. x.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx hodnoty xxxxxxx x na xxxxxxxxxxxx x samosprávné tradice xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x dob, xxx lidská xxxxx x xxxxxxxx svobody xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx xxxxxxxxx úsilím xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x práva xxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx na sebeurčení,
připomínajíc xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxx budoucím xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx vůli, xxx xx Česká x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx x xxxxx v xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Základní xxxxx x xxxxxxx jsou xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, nepromlčitelné x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Stát xx xxxxxxx na xxxxxxxxxxxxxx hodnotách x xxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní xxx lze uplatňovat xxx v xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, a xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, xx xxxx zákonem xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx nucen xxxxx, xx zákon neukládá.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx xx xxxxxxxx všem xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx etnické menšině, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx postavení.
(2) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx o své xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx tohoto xxxxxxxxxxx x všechny xxxxxxx xxxxxxx směřující x odnárodňování.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx uplatňování xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx ukládány xxxxxx na xxxxxxx xxxxxx x x xxxx xxxxxx x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx základních xxxx a svobod xxxxx být za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx omezení xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx musí xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx omezení xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx k xxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxxx byla xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Čl. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Lidský xxxxx xx xxxxx ochrany xxx xxxx narozením.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku xxxx, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx trestné. Xxxxx xxxxxx život svůj xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxx je zaručeno xx xxxxxxxx, které xxxxxxx zákon.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx může být xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Osobní xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxx než x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Nikdo xxxxx xxx xxxxxx svobody xxxxx pro neschopnost xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx podezřelého x trestného xxxx xx možno zadržet xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x zákoně. Xxxxxxxx xxxxx musí xxx ihned xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 hodin xxxxxxxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx od převzetí xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x xxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx obviněného xx xxxxx xxx xx xxxxxxx odůvodněný xxxxxx soudce. Xxxxxxx xxxxx xxxx být xx 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx xx 24 hodin xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx o xxxxx nebo ji xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx z xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx stanoví, xx xxxxxxx případech xxxx být xxxxx xxxxxxxx nebo držena x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx svého xxxxxxxx. Takové opatření xxxx být do 24 xxxxx oznámeno xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx rozhodne xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx pracím xxxx xxxxxxx.
(2) Ustanovení xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) práce xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx trestu xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx nebo xxxxx xxxxxx stanovenou xxxxxxx xxxxxxx povinné vojenské xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě zákona x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx nebezpečí, které xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx značné xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx nebo xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, aby xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx jeho xxxxx.
(2) Každý má xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx zasahováním xx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx nebo xxxxx zneužíváním xxxxx x xxx osobě.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx. Xxxxxx xx zaručuje.
(2) Xxxxx xxxxxxx, který majetek xxxxxxxx x zabezpečování xxxxxx celé xxxxxxxxxxx, xxxxxxx národního xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx zájmu xxx xxx jen xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx nebo určených xxxxxxxxxxx xxxx; zákon xxxx xxxx xxxxxxxx, xx určité xxxx xxxxx xxx xxxxx xx vlastnictví občanů xxxx xxxxxxxxxxx osob xx xxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx na újmu xxxx druhých xxxxx x rozporu xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Xxxx výkon xxxxx poškozovat xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx prostředí xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx vlastnického xxxxx xx xxxxx ve xxxxxxxx xxxxx, a xx na xxxxxxx xxxxxx x za xxxxxxx.
(5) Xxxx x xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx základě xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx něj xxxxxxxx bez souhlasu xxxx, xxx v xxx bydlí.
(2) Domovní xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx pro xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx na písemný xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx zákonem xxxxxxxx, xxx je-li to x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro ochranu xxxxxx nebo zdraví xxxx, pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx anebo pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx. Pokud je xxxxxx xxxxxxx také xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx je-li xx xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx tajemství jiných xxxxxxxxxx a xxxxxxx, xx xxx uchovávaných x xxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx způsobem, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, xxxxxxxxxx xxxx jiným podobným xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx území Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx právo na xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx k xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx vyhoštěn xxx v případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Svoboda xxxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx. Každý má xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx být xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Svoboda xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx je xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx vykonávat xxxxxxxxx službu, xxxxx xx xx x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx s xxxx xxxxxxxxxxx vyznáním. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx právo svobodně xxxxxxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxx x jinými, soukromě xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx úkony xxxx zachováváním xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx své xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx duchovní x xxxxxxx xxxxxxx x xxxx církevní xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx státních xxxxxxxx.
(3) Zákon xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxx omezen xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx a svobod xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická práva
Čl. 17
(1) Xxxxxxx projevu x právo na xxxxxxxxx xxxx zaručeny.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxxxx své xxxxxx xxxxxx, písmem, xxxxxx, xxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx ideje x informace xxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x právo xxxxxxxxxx x šířit xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x xxxxxx územní xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx způsobem xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx je xxxxxxxx; xx věcech xxxxxxxxx xxxx jiného společného xxxxx xx xxxxx xxxxx sám xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx na státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Peticí xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Peticemi xx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx základních xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx zaručeno.
(2) Toto xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx bezpečnost státu. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx xxxxxxxxx povolením xxxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 20
(1) Právo xxxxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx xxxxx x jinými xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx též xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx xx x xxxx.
(3) Xxxxx těchto xxxx xxx xxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx zákonem, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx bezpečnost xxxxx, xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x veřejného xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům xxxx xxx xxxxxxx xxxx a svobod xxxxxxx.
(4) Politické strany x politická hnutí, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xx xx správě xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx konat xx lhůtách nepřesahujících xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx xx všeobecné x xxxxx x xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx k xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 22
Xxxxxxx úprava xxxxx politických práv x svobod x xxxx výklad x xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x ochraňovat xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x demokratické xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx postavit se xx odpor xxxxx xxxxxxx, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx řád xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx zákonných xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx ke xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxx xx újmu.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx všestranný xxxxxx, xxxxxxx právo xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x jejich xxxxxxxxx xxxxxx x sdružovat xx v xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx menšinám se xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx xx vzdělání x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx řešení xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x etnických xxxxxx.
HLAVA ČTVRTÁ
HOSPODÁŘSKÁ, XXXXXXXX X KULTURNÍ XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx volbu xxxxxxxx a přípravu x xxxx, jakož x xxxxx podnikat x provozovat jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx stanovit podmínky x omezení pro xxxxx určitých povolání xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx prací. Xxxxxx, kteří toto xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx může stanovit xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx ochranu xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx státu. Omezovat xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx x xxxxxxx nebo v xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x činnost xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx mohou být xxxxxxx xxxxxxx, jde-li x opatření v xxxxxxxxxxxx společnosti nezbytná xxx ochranu bezpečnosti xxxxx, veřejného pořádku xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; toto xxxxx nepřísluší xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci mají xxxxx na spravedlivou xxxxxx za xxxxx x na xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx zvýšenou xxxxxxx zdraví xxx xxxxx a na xxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx postižené mají xxxxx xx zvláštní xxxxxxx v pracovních xxxxxxxx x na xxxxx xxx xxxxxxxx x povolání.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxx hmotné xxxxxxxxxxx xx stáří x xxx xxxxxxxxxxxxxx k xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx je x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx základních životních xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Občané xxxx xx základě veřejného xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx péči x na zdravotní xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx jsou xxx xxxxxxxx zákona. Zvláštní xxxxxxx dětí a xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx v xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx vztazích x xxxxxxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx i xxxx xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Péče o xxxx x xxxxxx xxxxxxx je právem xxxxxx; děti xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx. Xxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx o děti, xxxx právo xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 33
(1) Každý xx právo na xxxxxxxx. Školní docházka xx povinná xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx školách, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Zřizovat jiné xxxxx xxx státní x xxxxxxxx xx xxxx xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx mají xxxxxx při studiu xxxxx na xxxxx xxxxx.
Xx.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Xx. 35
(1) Každý xx xxxxx xx xxxxxxxx životní prostředí.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx včasné x xxxxx informace o xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx výkonu xxxxx xxxx nikdo nesmí xxxxxxxxx xxx poškozovat xxxxxxx prostředí, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx bohatství xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX X JINOU XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx postupem xxxxx xxxxx u xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx x xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx u xxxxxx xxxxxx.
(2) Kdo xxxxx, xx byl xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, může xx xxxxxxx xx xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx takového rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X pravomoci soudu xxxx xxxxx být xxxxxxxxx přezkoumávání rozhodnutí xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx nezákonným xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či orgánu xxxxxxx správy xxxx xxxxxxxxxx úředním postupem.
(4) Xxxxxxxx a podrobnosti xxxxxxxx zákon.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx by xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx blízké.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx právní xxxxx x řízení xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx správy, x xx od xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx rovni.
(4) Kdo xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx xxxx xxxxxxx, má xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Čl. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx zákonnému soudci. Xxxxxxxxxxx soudu x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx jeho věc xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x v xxxx xxxxxxxxxxx a xxx xx mohl vyjádřit xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx jednání xx trestným činem x jaký xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx xxxx na xxxxxxx nebo xxxxxxx, xxx za xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Jen xxxx xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx trestné xxxx.
(2) Xxxxx, proti němuž xx vedeno xxxxxxx xxxxxx, je považován xx xxxxxxxxx, pokud xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, aby xx xxx xxxxxxxxx xxx x možnost x xxxxxxxx xxxxxxxx x aby xx xxxx xxxxx xxx xxxx prostřednictvím xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx ho xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, v kterých xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx obhájce.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx odepřít xxxxxxx; tohoto xxxxx xxxxx xxx žádným xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx trestně xxxxxx za čin, xxx xxxxx již xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx zákonem.
(6) Xxxxxxxxx xxxx se posuzuje x xxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Pozdějšího zákona xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx pro xxxxxxxxx příznivější.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Práv xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, které xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx x Listině xxxxx x zákonu, xxxxxx xx xxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx národních xxx.
Čl. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá pojmu "xxxxx", xxxxxx se xxx státní xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, pokud xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Pokud xxxxxxxxx xxxxxxxx používají xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x svobody, xxxxx Listina přiznává xxx ohledu xx xxxxxx občanství.
Xx. 43
Česká x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx azyl cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx práv x xxxxxx. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx tomu, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx právy x xxxxxxxxx.
Čl. 44
Xxxxx může xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx uvedené x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx státní správy x xxxxxx samosprávy xx funkcích, xxxxx xxxx, též právo xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx služby. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, může xxxxx omezit právo xx stávku.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx předpis x. 2/1993 Xx. *) xxxxx účinnosti dnem 1.1.1993.
Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisu jsou xxxxxxxxxx změny x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx č.:
162/1998 Sb., xxxxxx se mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod
s xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx základních práv x svobod, xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Sb.
s xxxxxxxxx od 1.10.2021
Znění xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx uvedeného xxxxxxxx předpisu.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.