Právní předpis byl sestaven k datu 07.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x vyhlášení XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx se xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx republiky.
Uhde x. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost xxxxxxxxxxx xxxx člověka, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx hodnoty lidství x xx demokratické x samosprávné xxxxxxx xxxxxx národů,
pamětlivo trpkých xxxxxxxxxx z dob, xxx lidská xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx v xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx zabezpečení xxxxxx xxxx xxxxxxxxx úsilím xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x práva xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx na sebeurčení,
připomínajíc xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx vůči budoucím xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x xxxxxxxxxx vůli, xxx xx Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod:
HLAVA PRVNÍ
OBECNÁ XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx i x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Stát xx založen xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx vázat xxx na xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx x x mezích xxxxxxxxxxx zákonem, x xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx stanoví.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, xx xxxx zákonem xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx zákon xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Základní xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxx všem xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, barvy xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx etnické xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx nebo xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx tohoto xxxxxxxxxxx a všechny xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x odnárodňování.
(3) Nikomu xxxxx xxx způsobena xxxx na xxxxxxx xxx uplatňování xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx ukládány xxxxxx na základě xxxxxx x x xxxx mezích x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Meze xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxx být za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Listinou xxxxxxxxxx práv a xxxxxx (xxxx jen "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx jejich xxxxxxxx x smyslu. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx zneužívána x xxxxx účelům, než xxx které byla xxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Každý xx způsobilý xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx hoden xxxxxxx xxx xxxx narozením.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxxx života.
(3) Trest xxxxx xx nepřipouští.
(4) Xxxxxxxxx práv podle xxxxxx článku xxxx, xxxxxxxx xxx někdo xxxxxx života v xxxxxxxxxxx x jednáním, xxxxx podle xxxxxx xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx svůj xx život jiného xxxxxxx x xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx podmínek, které xxxxxxx xxxxx.
Čl. 7
(1) Nedotknutelnost xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx zaručena. Xxxxxxx může být xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx, xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx x důvodů a xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Nikdo xxxxx xxx zbaven xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx x trestného xxxx xx xxxxx zadržet xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx osoba musí xxx xxxxx xxxxxxxxx x důvody xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx na xxxxxxx xxxx odevzdána xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x vazbě, nebo xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Zatknout xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx musí xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Soudce xxxx zatčenou xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx o xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx x důvodů x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Zákon xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxx osoba xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx svého xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx do 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx být podroben xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx výkonu xxxxxx xxxxxx svobody xxxx xxxxxx vykonávajícím xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx nebo jinou xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx vyžadovanou xx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx nebezpečí, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx uložené xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, xxxxxx nebo xxxx druhých.
Xx. 10
(1) Každý xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx pověst x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na ochranu xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx nebo xxxxx zneužíváním xxxxx x xxx osobě.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Vlastnické právo xxxxx vlastníků xx xxxxxx zákonný xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx národního hospodářství x xxxxxxxxx xxxxx xxx xxx xxx xx vlastnictví xxxxx, xxxx xxxx určených xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx stanovit, xx určité věci xxxxx být pouze xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx osob xx sídlem x Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Nesmí být xxxxxxxx na xxxx xxxx xxxxxxx anebo x rozporu xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Jeho výkon xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx prostředí xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx ve xxxxxxxx xxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Daně a xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx něj xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, kdo x xxx xxxxx.
(2) Domovní xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx xx písemný xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx zásahy xx xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxx, pro ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx anebo xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti a xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, xxxxx být xxxxxx xxxxxx zákonem xxxxxxxx, xxx je-li xx xxxxxxxx xxx xxxxxx úkolů xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Nikdo xxxxx xxxxxxx listovní tajemství xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx způsobem, x xxxxxxxx případů x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně se xxxxxxxx xxxxxxxxx zpráv xxxxxxxxxx telefonem, telegrafem xxxx xxxxx podobným xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Svoboda xxxxxx x pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx oprávněně xxxxxxx na území Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, má xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže je xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, udržení xxxxxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxx nebo ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxxxxx územích xxx x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Každý xxxxx xx právo xx xxxxxxxx vstup xx xxxxx České a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx. Xxxxx nemůže xxx xxxxx k xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx být xxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx xxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx víru xxxxx xxx bez xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Svoboda xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxx tvorby xx xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xx x xxxxxxx s xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxx xxx xxxx společně x jinými, xxxxxxxx xxxx veřejně, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx úkony xxxx xxxxxxxxxxxx obřadu.
(2) Xxxxxx a náboženské xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx orgány, ustanovují xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní x xxxx církevní xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Zákon xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx omezen xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx, xxxxxx x mravnosti nebo xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx má právo xxxxxxxxxx své xxxxxx xxxxxx, písmem, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, jakož x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, přijímat x xxxxxxxxxx xxxxx x informace bez xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx projevu x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx a svobod xxxxxxx, bezpečnost xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx zdraví x xxxxxxxxx.
(5) Státní orgány x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 18
(1) Petiční xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx jiného společného xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx xxxx x jinými se xxxxxxx xx státní xxxxxx x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, návrhy x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx se xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx nesmí xxxxxxx x porušování základních xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx shromažďovat xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx omezit xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx veřejných xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx nebo xxx bezpečnost státu. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx podmíněno xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy.
Čl. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx se sdružovat xx zaručeno. Každý xx právo xxxxx x jinými se xxxxxxxxx xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx a jiných xxxxxxxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx xx v xxxx.
(3) Xxxxx těchto xxxx xxx xxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, xxxxxxxx xx je x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx veřejné bezpečnosti x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx pro xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx.
(4) Politické xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx státu.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx lhůtách nepřesahujících xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx je xxxxxxxxx x rovné x xxxxxxxx xx tajným xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx práva xxxxxxx xxxxx.
(4) Občané mají xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx politických práv x xxxxxx x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx sil x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Občané xxxx xxxxx postavit se xx odpor proti xxxxxxx, xxx by xxxxxxxxxxx demokratický xxx xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx svobod, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx orgánů x xxxxxx xxxxxxx zákonných xxxxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx nesmí xxx xxxxxx xx újmu.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxx společně x jinými příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x přijímat xxxxxxxxx x xxxxxx mateřském xxxxxx a xxxxxxxxx xx v xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx menšinám se xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx účasti xx řešení věcí xxxxxxxxxx xx národnostních x etnických xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X KULTURNÍ PRÁVA
Čl.26
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x němu, xxxxx x právo podnikat x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Zákon xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx povolání xxxx činností.
(3) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, kteří xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Každý xx právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxx s xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx státu. Xxxxxxxx xxxxx odborových xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx zvýhodňovat některé x xxxx v xxxxxxx nebo x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx ochranu xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu bezpečnosti xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx stávku je xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; toto xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xx spravedlivou xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx postižené xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx zdraví xxx xxxxx x na xxxxxxxx pracovní podmínky.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx postižené xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxx při přípravě x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 30
(1) Občané xxxx právo xx xxxxxxxxx hmotné xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx xxxxxxxxxxxxxx k xxxxx, xxxxx i xxx ztrátě živitele.
(2) Xxxxx, kdo je x hmotné xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti stanoví xxxxx.
Čl. 31
Xxxxx xx xxxxx xx ochranu xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx základě xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx zdravotní péči x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx zákon.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx zvláštní xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx pracovní podmínky.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxx xx mají xxxxxx xxxxx.
(4) Péče x xxxx a xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; děti xxxx xxxxx xx rodičovskou xxxxxxx a xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx xxx rozhodnutím xxxxx xx základě xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x xxxx, xxxx právo xx xxxxx xxxxx.
(6) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx v základních x xxxxxxxxx školách, xxxxx schopností občana x xxxxxxxx společnosti xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx na xxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx takových xxxxxxx xx může xxxxxxxx xxxxxxxxxx za xxxxxx.
(4) Xxxxx stanoví, xx xxxxxx podmínek mají xxxxxx xxx studiu xxxxx xx pomoc xxxxx.
Xx.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx tvůrčí xxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Právo xxxxxxxx xx kulturnímu bohatství xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx životní xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x přírodních xxxxxx.
(3) Xxx výkonu svých xxxx nikdo xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx bohatství xxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
HLAVA XXXX
XXXXX XX XXXXXX A XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx se xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx x ve xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx orgánu.
(2) Kdo xxxxx, že xxx xx svých xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx obrátit xx xxxx, aby xxxxxxxxxx xxxxxxxxx takového xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon jinak. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx nezákonným xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx orgánu xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx úředním xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx zákon.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx právo odepřít xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx nebezpečí xxxxxxxxx stíhání sobě xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxx pomoc x řízení xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx orgány xxxxxxx xxxxxx, x xx xx počátku xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx si x xxxxxx rovni.
(4) Xxx xxxxxxxx, že xxxxxxxx xxxxx, xxxx se xxxx xxxxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Čl. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx soudci. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx má právo, xxx jeho xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx zbytečných průtahů x x jeho xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxxxxx xx všem xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost může xxx xxxxxxxxx jen x případech stanovených xxxxxxx.
Xx. 39
Jen xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx činem x xxxx trest, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx nebo majetku, xxx xx xxxx xxxxxxxx uložit.
Xx. 40
(1) Jen xxxx xxxxxxxxx o xxxx a xxxxxx xx trestné xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, pokud xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx nebyla xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Obviněný xx xxxxx, xxx xx xxx poskytnut xxx x xxxxxxx x přípravě obhajoby x aby xx xxxx xxxxx xxx xxxx prostřednictvím xxxxxxx. Xxxxxxxx xx obhájce xxxxxxx, xxxxxxx ho xxxxx zákona mít xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Zákon xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx má xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; tohoto xxxxx xxxxx být žádným xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Nikdo xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx za xxx, xxx který xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx opravných xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx zákonem.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x xxxxx xx xxxxxx xxxxx zákona xxxxxxxx x době, xxx byl xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx zákona xx xxxxxxx, jestliže xx to xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX ŠESTÁ
USTANOVENÍ XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 a 35 Listiny je xxxxx se xxxxxxx xxxxx v xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Kde xx v Listině xxxxx x zákonu, xxxxxx se xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx zákonodárné xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx úprava xxxxxxxx zákonům xxxxxxxxx xxx.
Čl. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá xxxxx "xxxxx", rozumí se xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v České x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx lidských práv x základních xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou, xxxxx xxxxxx přiznána xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx dosavadní xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx a svobody, xxxxx Xxxxxxx přiznává xxx xxxxxx na xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx tomu, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx základními xxxxxxxx právy a xxxxxxxxx.
Xx. 44
Zákon může xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx x čl. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx správy x xxxxxx samosprávy xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, též xxxxx xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx sil xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx souvisí x xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x zdraví, může xxxxx xxxxxx xxxxx xx stávku.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx x. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx znění xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx se mění Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx
x účinností xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod, xx xxxxx ústavního xxxxxx x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx od 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx právních xxxxxxxx x xxxxxxxx není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx se xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx uvedeného xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) LISTINA XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX xxxx poprvé xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.