Právní předpis byl sestaven k datu 07.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
USNESENÍ
předsednictva České národní xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
o vyhlášení XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx xx xxxxxxx takto:
Předsednictvo České xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx v. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx návrhů Xxxxx národní xxxx x Slovenské xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx hodnoty xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx tradice xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx z xxx, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxx úsilím xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx svůj xxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx za xxxx xxxxxxxxx života xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx:
XXXXX PRVNÍ
OBECNÁ USTANOVENÍ
Čl. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx v xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Základní xxxxx x svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Čl. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx na xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní xxx xxx xxxxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx x v mezích xxxxxxxxxxx xxxxxxx, a xx xxxxxxxx, který xxxxx stanoví.
(3) Xxxxx xxxx činit, xx xxxx xxxxxxx zakázáno, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx neukládá.
Xx. 3
(1) Základní xxxxx a svobody xx xxxxxxxx xxxx xxx rozdílu pohlaví, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx či xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x národnostní xxxx xxxxxxx menšině, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Zakazuje se xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx x všechny xxxxxxx xxxxxxx směřující x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxx na xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx a x xxxx xxxxxx x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
(2) Xxxx základních xxxx x xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Listinou xxxxxxxxxx práv a xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, které splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Při xxxxxxxxx ustanovení x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx jejich xxxxxxxx a smyslu. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx k xxxxx xxxxxx, než xxx xxxxx byla xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx život xx xxxxx xxxxxxx xxx před narozením.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Trest xxxxx xx nepřipouští.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku xxxx, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx v xxxxxxxxxxx s jednáním, xxxxx podle zákona xxxx xxxxxxx. Právo xxxxxx xxxxx svůj xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Nedotknutelnost xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx zaručena. Xxxxxxx xxxx xxx xxx v případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx mučen xxx xxxxxxxx krutému, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx než x důvodů x xxxxxxxx, který stanoví xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx činu xx možno xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x zákoně. Xxxxxxxx osoba musí xxx xxxxx seznámena x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x nejpozději xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx odevzdána xxxxx. Xxxxxx musí xxxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx, xxxx xx propustit xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx obviněného xx možno jen xx písemný odůvodněný xxxxxx xxxxxx. Zatčená xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx z xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxx rozhodnutí xxxxx.
(6) Zákon stanoví, xx kterých xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x ústavní xxxxxxxxxxxx xxxx bez xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx být do 24 xxxxx oznámeno xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Čl. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx pracím xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx zákona osobám xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxxxxxxxx jiný xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx nebo jinou xxxxxx stanovenou zákonem xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx vyžadovanou xx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, nehod, nebo xxxxxx nebezpečí, které xxxxxxxx životy, zdraví xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) jednání uložené xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, zdraví nebo xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Každý xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx pověst x xxxxxxxx jeho xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx xx soukromého a xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x své osobě.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx vlastníků má xxxxxx xxxxxxx obsah x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx celé xxxxxxxxxxx, xxxxxxx národního xxxxxxxxxxxx x veřejného xxxxx xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx občanů xxxx právnických osob xx sídlem v Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx být xxxxxxxx na xxxx xxxx druhých xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx chráněnými xxxxxxxx xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx nad xxxx stanovenou xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo nucené xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx na xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx něj xxxxxxxx bez souhlasu xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Domovní xxxxxxxxx je přípustná xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx písemný xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx zásahy xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx to x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx nebo zdraví xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx také xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx zákonem xxxxxxxx, xxx xx-xx xx nezbytné pro xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx tajemství xxx tajemství jiných xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, nebo xxxxxxxxxx poštou anebo xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx případů a xxxxxxxx, které xxxxxxx xxxxx. Stejně xx xxxxxxxx xxxxxxxxx zpráv xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Tyto xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx nevyhnutelné xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxx xxxx ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxxxxx územích xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx xxxxxx být xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx být xxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 15
(1) Svoboda xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx vyznání je xxxxxxxx. Každý xx xxxxx změnit xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx vykonávat xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xx x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx s xxxx xxxxxxxxxxx vyznáním. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx víru buď xxx nebo xxxxxxxx x xxxxxx, soukromě xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx spravují své xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx, ustanovují xxx duchovní x xxxxxxx xxxxxxx x xxxx církevní instituce xxxxxxxxx na xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx náboženství xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx práva
Čl. 17
(1) Svoboda projevu x právo xx xxxxxxxxx xxxx zaručeny.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxxxx své názory xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxx, jakož x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, přijímat x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx bez xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu projevu x xxxxx xxxxxxxxxx x šířit informace xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx zdraví x xxxxxxxxx.
(5) Státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx poskytovat xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Podmínky a xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx nebo x xxxxxx xx xxxxxxx na xxxxxx xxxxxx a xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx xxxxx zasahovat do xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx x porušování základních xxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx zaručeno.
(2) Xxxx xxxxx xxx omezit xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx práv x xxxxxx druhých, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx spolu x xxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx zakládat též xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx hnutí a xxxxxxxxx se x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx lze xxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytné xxx bezpečnost státu, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x veřejného pořádku, xxxxxxxxxxx trestným činům xxxx xxx xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xx xx správě xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Volby xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx a xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx práva stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x jiným veřejným xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx politických xxxx x svobod x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x demokratické společnosti.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx se xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, kdo xx xxxxxxxxxxx demokratický řád xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X ETNICKÝCH MENŠIN
Čl. 24
Xxxxxxxxxxx ke kterékoli xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx újmu.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x jinými xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x jejich mateřském xxxxxx a xxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek stanovených xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x jejich xxxxxx,
x) xxxxx užívat jejich xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx řešení xxxx xxxxxxxxxx xx národnostních x xxxxxxxxx menšin.
HLAVA ČTVRTÁ
HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x němu, jakož x právo xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx potřeby prací. Xxxxxx, kteří toto xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx vykonávat, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxx může stanovit xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx hospodářských x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx státu. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx zákonem, jde-li x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; toto xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx za práci x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx zvýšenou xxxxxxx xxxxxx při xxxxx x na xxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx postižené xxxx xxxxx xx zvláštní xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a na xxxxx při xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx právo xx xxxxxxxxx hmotné xxxxxxxxxxx xx stáří x xxx xxxxxxxxxxxxxx k xxxxx, xxxxx i xxx ztrátě xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx je x xxxxxx nouzi, xx právo xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx nezbytná xxx xxxxxxxxx základních životních xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx základě xxxxxxxxx xxxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxx zdravotní péči x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx.
Xx.32
(1) Rodičovství x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(3) Xxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx i mimo xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Péče x xxxx a jejich xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; děti mají xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti mohou xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx jen rozhodnutím xxxxx na xxxxxxx xxxxxx.
(5) Rodiče, xxxxx xxxxxx o xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx státu.
(6) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx právo na xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx na xxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx podmínek xxxx xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Xx.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx přístupu xx kulturnímu xxxxxxxxx xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx životní prostředí.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx včasné x xxxxx xxxxxxxxx o xxxxx životního xxxxxxxxx x přírodních xxxxxx.
(3) Xxx výkonu xxxxx xxxx xxxxx nesmí xxxxxxxxx xxx poškozovat xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxx nad xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO NA XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx se může xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx u xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxx a ve xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, že xxx xx xxxxx právech xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx obrátit na xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx jinak. X pravomoci soudu xxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Každý xx xxxxx xx xxxxxxx škody způsobené xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx státního xxxxxx xx orgánu xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxxx postupem.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, x xx od počátku xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx si v xxxxxx xxxxx.
(4) Kdo xxxxxxxx, xx neovládá xxxxx, xxxx xx xxxx jednání, xx xxxxx na xxxxxxxxxx.
Čl. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx odňat xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx i xxxxxx stanoví zákon.
(2) Xxxxx má právo, xxx xxxx věc xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x x xxxx xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxxxxx xx všem xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost může xxx xxxxxxxxx jen x případech stanovených xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx činem x jaký xxxxx, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx majetku, xxx xx jeho xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx činy.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxxx xx xxxxxx trestní xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, pokud xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx nebyla jeho xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx xx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxx x xxxxxxxx obhajoby x xxx xx xxxx hájit sám xxxx xxxxxxxxxxxxxxx obhájce. Xxxxxxxx xx obhájce xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx zákona mít xxxx, bude xx xxxxxxxxx soudem. Zákon xxxxxxx, v kterých xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx odepřít xxxxxxx; tohoto xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx být xxxxxxx xxxxxx xx čin, xxx který xxx xxx pravomocně xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx posuzuje x trest xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx v xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, jestliže xx xx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 a 35 Listiny xx xxxxx xx domáhat xxxxx x mezích xxxxxx, které tato xxxxxxxxxx provádějí.
(2) Xxx xx x Xxxxxxx xxxxx x xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx shromáždění, xxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx úprava xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx státní xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Cizinci xxxxxxxx x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx přiznána xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Pokud dosavadní xxxxxxxx používají pojmu "xxxxx", rozumí se xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx, xxxxx Listina xxxxxxxx xxx xxxxxx na xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Republika xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx uplatňování xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx. Azyl xxxx xxx xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx právy x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx právo na xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxx uvedené x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx státní správy x územní xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx sil xxx práva xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 odst. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx xxxxxx. Osobám x povoláních, xxxxx xxxx bezprostředně nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx stávku.
Informace
Právní xxxxxxx x. 2/1993 Xx. *) xxxxx účinnosti xxxx 1.1.1993.
Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx právním xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx se mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod
s xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx, ve xxxxx ústavního xxxxxx x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Znění xxxxxxxxxxxx právních xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, pokud se xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx shora uvedeného xxxxxxxx předpisu.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX byla xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.