Právní předpis byl sestaven k datu 01.05.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx České národní xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x vyhlášení XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx rady xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx vyhlašuje XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx x. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx člověka, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx demokratické x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x dob, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxx potlačovány,
vkládajíc xxxxxx xx zabezpečení těchto xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx svobodných xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx na sebeurčení,
připomínajíc xx svůj xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx života xx Xxxx
x vyjadřujíc vůli, xxx se Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, jež xxxx hodnoty ctí,
usneslo xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx:
HLAVA XXXXX
XXXXXX USTANOVENÍ
Čl. 1
Xxxx xxxx svobodní x xxxxx x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx hodnotách x xxxxx xx vázat xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx x v mezích xxxxxxxxxxx xxxxxxx, a xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Každý xxxx xxxxx, xx xxxx zákonem zakázáno, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx činit, xx xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Základní xxxxx x svobody xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx pleti, xxxxxx, víry a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx smýšlení, národního xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx nebo xxxxxx postavení.
(2) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x své xxxxxxxxxx. Zakazuje xx xxxxxxxx ovlivňování tohoto xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx směřující x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx způsobena xxxx na xxxxxxx xxx uplatňování jeho xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx ukládány xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x x xxxx xxxxxx x xxx xxx zachování xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv a xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxx platit xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx splňují xxxxxxxxx podmínky.
(4) Při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx základních práv x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx jejich xxxxxxxx a smyslu. Xxxxxx omezení xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX PRÁVA X ZÁKLADNÍ XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx lidská xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx hoden ochrany xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí být xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx v xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx život xxxx xx život xxxxxx xxxxxxx x se xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx mučen xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx x důvodů a xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx zbaven xxxxxxx xxxxx xxx neschopnost xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx nebo podezřelého x xxxxxxxxx činu xx možno xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx osoba xxxx xxx xxxxx seznámena x xxxxxx zadržení, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 hodin xxxxxxxxxx na svobodu xxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx musí zadrženou xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a rozhodnout x xxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx obviněného xx xxxxx jen xx písemný odůvodněný xxxxxx soudce. Zatčená xxxxx xxxx být xx 24 hodin xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx xx 24 hodin xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx xx svobodu.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx z xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx stanoví, xx xxxxxxx případech xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx zdravotnické xxxx bez svého xxxxxxxx. Takové xxxxxxxx xxxx xxx do 24 hodin xxxxxxxx xxxxx, xxxxx o xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Nikdo xxxxx xxx podroben xxxxxxx pracím xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx zákona xxxxxx xx výkonu xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx vykonávajícím xxxx xxxxx nahrazující xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx nebo xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu vyžadovanou xx xxxxxxx zákona x xxxxxxx živelných xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx nebezpečí, které xxxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx pro ochranu xxxxxx, zdraví nebo xxxx druhých.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx zachována xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x chráněno jeho xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx ochranu xxxx xxxxxxxxxxxx zasahováním xx soukromého x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx údajů x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické xxxxx xxxxx vlastníků xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx zaručuje.
(2) Zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x veřejného xxxxx xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx xxxx určených xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx být xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx osob xx sídlem v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx na újmu xxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx se xxxxxxx chráněnými xxxxxxxx xxxxx. Xxxx výkon xxxxx poškozovat xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx možné xx xxxxxxxx xxxxx, x xx na xxxxxxx xxxxxx a xx xxxxxxx.
(5) Xxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx na základě xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx xxx souhlasu xxxx, kdo x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx přípustná xxx pro xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(3) Xxxx zásahy do xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxx, pro xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx anebo pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Pokud je xxxxxx užíváno xxxx xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx zásahy xxxxxxx xxxxxxxx, též xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx úkolů xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x záznamů, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx jiným podobným xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx se oprávněně xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, má xxxxx svobodně xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx omezeny xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx nevyhnutelné xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx a na xxxxxxxxxx xxxxxxx též x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx právo xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx být xxxxx k xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Cizinec xxxx xxx xxxxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx xxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx vykonávat xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xx x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx s xxxx xxxxxxxxxxx vyznáním. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx náboženství xxxx xxxx buď xxx nebo xxxxxxxx x xxxxxx, soukromě xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx obřadu.
(2) Xxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx ustavují xxx orgány, xxxxxxxxxx xxx duchovní x xxxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx státních školách.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxx omezen xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx projevu x xxxxx na xxxxxxxxx jsou zaručeny.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx nebo xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx vyhledávat, přijímat x rozšiřovat xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx projevu x právo xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx územní xxxxxxxxxx xxxx povinny xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Podmínky x xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx veřejného xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx má každý xxxxx xxx xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx na xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, návrhy x xxxxxxxxxx.
(2) Peticí xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx x porušování základních xxxx x svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Čl. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Toto xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x případech xxxxxxxxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx práv x xxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx pořádku, zdraví, xxxxxxxxx, majetku xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx povolením xxxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx zaručeno. Každý xx právo xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Občané mají xxxxx zakládat xxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx lze xxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx pro ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx hnutí, xxxxx i jiná xxxxxxxx xxxx odděleny xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx podílet xx na xxxxxx xxxxxxxxx věcí xxxxx xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx nepřesahujících xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx práva stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx k voleným x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx práv x svobod x xxxx výklad x xxxxxxxxx xxxx umožňovat x ochraňovat svobodnou xxxxxx xxxxxxxxxxx sil x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Čl. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx řád xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxx použití xxxxxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX NÁRODNOSTNÍCH X XXXXXXXXX MENŠIN
Čl. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx újmu.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx právo xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vlastní xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx mateřském xxxxxx x sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx menšinám xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx též
a) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) právo xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx národnostních x etnických menšin.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x přípravu x xxxx, jakož x xxxxx podnikat x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx pro xxxxx určitých povolání xxxx xxxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx xxxxxxx prací. Xxxxxx, kteří toto xxxxx xxxxxxx xxx xxx viny vykonávat, xxxx v přiměřeném xxxxxxx xxxxxx zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx státu. Omezovat xxxxx odborových organizací xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x sociálních xxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného xxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx xxxxxx je xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx nepřísluší xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům ozbrojených xxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx x na xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx na zvýšenou xxxxxxx xxxxxx při xxxxx a xx xxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxx xxx přípravě x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 30
(1) Xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxx xxxxxx zabezpečení xx xxxxx a xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx i xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x hmotné xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx životních xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx ochranu xxxxxx. Občané mají xx základě xxxxxxxxx xxxxxxxxx právo na xxxxxxxxxx xxxxxxxxx péči x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x těhotenství xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, ochrana v xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxx xx mají stejná xxxxx.
(4) Péče o xxxx x jejich xxxxxxx je xxxxxx xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x péči. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti xxxxx xxx xx rodičů xxxxxxxxx xxxxx jejich xxxx jen xxxxxxxxxxx xxxxx na základě xxxxxx.
(5) Rodiče, xxxxx xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx na xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 33
(1) Každý xx právo na xxxxxxxx. Školní docházka xx povinná po xxxx, kterou xxxxxxx xxxxx.
(2) Občané mají xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx školách, xxxxx schopností xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx na xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx státní x xxxxxxxx na xxxx lze za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx takových školách xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx na xxxxx xxxxx.
Xx.34
(1) Práva x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx má právo xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx životního xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx prostředí, xxxxxxxx xxxxxx, druhové xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX A JINOU XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx stanoveným postupem xxxxx práva x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx a xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, že byl xx xxxxx právech xxxxxxx xxxxxxxxxxx orgánu xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxx na xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X pravomoci soudu xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx škody způsobené xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxx x řízení xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy, x xx xx počátku xxxxxx.
(3) Všichni účastníci xxxx xx x xxxxxx rovni.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, jímž se xxxx jednání, má xxxxx na xxxxxxxxxx.
Čl. 38
(1) Nikdo xxxxx xxx odňat xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx jeho xxx xxxx projednána xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x v xxxx xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx vyjádřit xx xxxx prováděným xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx trestným činem x jaký xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx újmy na xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx uložit.
Xx. 40
(1) Jen xxxx rozhoduje o xxxx x trestu xx xxxxxxx činy.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, je považován xx xxxxxxxxx, pokud xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx rozsudkem xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Obviněný xx xxxxx, aby xx xxx poskytnut xxx a možnost x xxxxxxxx xxxxxxxx x xxx se xxxx hájit xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx obhájce. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx zákona xxx xxxx, xxxx mu xxxxxxxxx soudem. Zákon xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx má obviněný xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Obviněný xx xxxxx odepřít xxxxxxx; tohoto xxxxx xxxxx xxx žádným xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Nikdo xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx za čin, xxx který již xxx pravomocně xxxxxxxx xxxx zproštěn obžaloby. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x trest xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx v době, xxx byl čin xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, jestliže xx xx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Práv xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Listiny xx xxxxx se xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, které xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx x Listině xxxxx x xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx shromáždění, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx zákonům xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá pojmu "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxxx občan Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Cizinci xxxxxxxx x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx lidských práv x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx výslovně xxxxxxx.
(3) Xxxxx dosavadní xxxxxxxx používají pojmu "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x svobody, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx azyl xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx za xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx. Azyl xxxx xxx odepřen tomu, xxx jednal x xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Zákon může xxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx činnost x xxxxx xxxxxxx v čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx sborů x xxxxxxxxxxxx ozbrojených sil xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 odst. 1 xx 3, xxxxx souvisí x xxxxxxx xxxxxx. Osobám x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, xxxx xxxxx omezit xxxxx xx stávku.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Xx. *) xxxxx účinnosti xxxx 1.1.1993.
Xx xxxxx tohoto xxxxxxxx předpisu jsou xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx uskutečněné xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Sb., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx
x účinností xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod, ve xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x odkazech není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační xxxxx shora xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx poprvé xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.