Právní předpis byl sestaven k datu 19.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx národní xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
o xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X SVOBOD jako xxxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx republiky.
Uhde x. x.
LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx návrhů Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx člověka, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx hodnoty lidství x na xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx národů,
pamětlivo trpkých xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx xxxxx x základní xxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx zabezpečení těchto xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x práva českého xxxxxx x slovenského xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx díl xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx zařadila xxxx státy, jež xxxx hodnoty ctí,
usneslo xx xx xxxx Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx:
HLAVA PRVNÍ
OBECNÁ XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx x v xxxxxxx. Základní xxxxx x xxxxxxx jsou xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, nepromlčitelné x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Stát xx xxxxxxx na xxxxxxxxxxxxxx hodnotách x xxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani na xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxx xxx xxx uplatňovat xxx v xxxxxxxxx x x mezích xxxxxxxxxxx zákonem, x xx xxxxxxxx, který xxxxx stanoví.
(3) Každý xxxx xxxxx, xx xxxx zákonem xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Základní xxxxx a xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx pohlaví, xxxx, xxxxx pleti, xxxxxx, xxxx a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx či xxxxxx xxxxxxxx, národního xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx etnické xxxxxxx, xxxxxxx, rodu nebo xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x své xxxxxxxxxx. Zakazuje se xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx směřující x odnárodňování.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx způsobena xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx jeho xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Povinnosti xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx na základě xxxxxx x x xxxx mezích a xxx při zachování xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx xxx za xxxxxxxx stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (dále jen "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx základních práv x xxxxxx musí xxx xxxxxxx jejich xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx nesmějí xxx zneužívána x xxxxx účelům, než xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX PRÁVA X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx práva x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx xxxxx.
Čl. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxx. Lidský xxxxx xx hoden xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx života.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxx xxx někdo xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx podle zákona xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxx je xxxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx být xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx trestu.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx jinak xxx x důvodů x xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxx nesmí xxx zbaven svobody xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ihned seznámena x důvody zadržení, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx zadrženou xxxxx do 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx, nebo xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx obviněného xx xxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx ji xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx být xxxx xx vazby, xxx x důvodů x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx stanoví, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx být osoba xxxxxxxx xxxx xxxxxx x ústavní xxxxxxxxxxxx xxxx xxx svého xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx umístění xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 se nevztahuje xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx zákona xxxxxx xx výkonu xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx nahrazující trest xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx stanovenou zákonem xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx zákona x xxxxxxx živelných xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx nebezpečí, xxxxx xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) jednání xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx právo, xxx xxxx zachována xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, dobrá xxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx ochranu xxxx neoprávněným zasahováním xx soukromého a xxxxxxxxx života.
(3) Každý xx xxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx údajů x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx zákonný xxxxx x xxxxxxx. Xxxxxx xx zaručuje.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx k zabezpečování xxxxxx celé xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x veřejného zájmu xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx státu, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx stanovit, xx určité xxxx xxxxx xxx xxxxx xx vlastnictví občanů xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx újmu xxxx xxxxxxx xxxxx x rozporu xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx poškozovat xxxxxx xxxxxx, přírodu a xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, x xx na xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx základě xxxxxx.
Xx. 12
(1) Obydlí xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx bez souhlasu xxxx, xxx x xxx bydlí.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx pro xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, pro xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx anebo xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx také xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, též xx-xx xx xxxxxxxx xxx xxxxxx úkolů xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 13
Xxxxx nesmí xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx tajemství xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, nebo xxxxxxxxxx poštou xxxxx xxxxx způsobem, x xxxxxxxx případů x xxxxxxxx, které xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx jiným podobným xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx a xxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx, xxx se oprávněně xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx svobodně xx xxxxxxx.
(3) Xxxx svobody xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx xxxxx, udržení xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx územích xxx x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Každý xxxxx xx právo xx xxxxxxxx vstup xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Republiky. Xxxxx nemůže xxx xxxxx k opuštění xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx nebo víru xxxxx být xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Svoboda xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx to v xxxxxxx s jeho xxxxxxxx nebo x xxxx náboženským xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx své náboženství xxxx xxxx xxx xxx xxxx společně x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx obřadu.
(2) Xxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, zejména ustavují xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní a xxxx xxxxxxxx instituce xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Zákon xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx být xxxxxx xxxxxxx, jde-li o xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x pořádku, zdraví x mravnosti nebo xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx jsou xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx své xxxxxx xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, přijímat x rozšiřovat xxxxx x informace xxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x právo xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x xxxxxx územní xxxxxxxxxx xxxx povinny xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o své xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx veřejného xxxx jiného xxxxxxxxxx xxxxx má xxxxx xxxxx xxx nebo x jinými xx xxxxxxx xx státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Peticí xx xxxxx zasahovat xx xxxxxxxxxxxx soudu.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Čl. 19
(1) Právo xxxxxxx xx shromažďovat xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x případech xxxxxxxxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx bezpečnost státu. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx podmíněno povolením xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 20
(1) Právo xxxxxxxx se sdružovat xx xxxxxxxx. Každý xx právo xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx ve xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx zakládat xxx xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx hnutí x xxxxxxxxx xx x xxxx.
(3) Výkon xxxxxx xxxx xxx omezit xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx je x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytné xxx bezpečnost státu, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům xxxx xxx xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx strany x politická hnutí, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx odděleny xx xxxxx.
Čl. 21
(1) Občané xxxx xxxxx podílet xx na xxxxxx xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx zástupců.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx volební xxxxxx xxxxxxxxx zákonem.
(3) Volební xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx a xxxxxxxx se tajným xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Občané mají xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx x voleným x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx úprava xxxxx politických xxxx x xxxxxx x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx svobodnou xxxxxx politických sil x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Občané mají xxxxx xxxxxxxx xx xx odpor proti xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx řád xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx orgánů a xxxxxx použití xxxxxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx na xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx rozšiřovat x přijímat xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x sdružovat xx x národnostních xxxxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek stanovených xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx na xxxxxxxx x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx v xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx menšin.
HLAVA XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx volbu xxxxxxxx x xxxxxxxx x němu, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Zákon xxxx xxxxxxxx podmínky x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx povolání xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx získávat xxxxxxxxxx pro své xxxxxxx xxxxxxx prací. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx bez xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x přiměřeném xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx ochranu xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx státu. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx jiných xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x sociálních xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx stávku je xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx a příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx sborů.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx na spravedlivou xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx postižené xxxx xxxxx xx zvýšenou xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx a xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx zvláštní xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx x xx xxxxx xxx přípravě x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 30
(1) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx hmotné xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx nezbytná pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx životních xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Každý má xxxxx xx ochranu xxxxxx. Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zákon.
Xx.32
(1) Rodičovství x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Zvláštní xxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x těhotenství xx zaručena xxxxxxxx xxxx, ochrana x xxxxxxxxxx vztazích x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx x xxxx xx mají stejná xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x xxxxxx xxxxxxx je xxxxxx xxxxxx; xxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx omezena a xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx základě xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx o xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx povinná po xxxx, kterou xxxxxxx xxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx občana x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx může xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx mají xxxxxx při xxxxxx xxxxx na xxxxx xxxxx.
Xx.34
(1) Práva x xxxxxxxxx xxxxxx duševní xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx bohatství xx zaručeno xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxx životní prostředí.
(2) Xxxxx xx právo xx včasné x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx prostředí x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx ani xxxxxxxxxx xxxxxxx prostředí, přírodní xxxxxx, druhové bohatství xxxxxxx x kulturní xxxxxxx nad míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx a ve xxxxxxxxxxx případech u xxxxxx xxxxxx.
(2) Kdo xxxxx, xx xxx xx svých xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxx na xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx takového xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx soudu xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx přezkoumávání rozhodnutí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx úředním postupem.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx zákon.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx odepřít xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx osobě blízké.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx státními xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy, a xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Všichni účastníci xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx se xxxx jednání, xx xxxxx xx tlumočníka.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx xxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x jeho xxxxxxxxxxx x aby xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx prováděným xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Jen xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx trestným xxxxx x xxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx za xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx o xxxx x trestu xx trestné xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxxx xx vedeno trestní xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx rozsudkem xxxxx nebyla xxxx xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx xxx poskytnut xxx a možnost x xxxxxxxx xxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxx xxx xxxx prostřednictvím xxxxxxx. Xxxxxxxx si xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx zákona xxx xxxx, xxxx mu xxxxxxxxx xxxxxx. Zákon xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Obviněný xx xxxxx odepřít xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx xxx žádným xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Nikdo xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx za xxx, xxx který již xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx zproštěn xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx mimořádných opravných xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx zákonem.
(6) Trestnost xxxx xx xxxxxxxx x trest xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
HLAVA ŠESTÁ
USTANOVENÍ XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 a 3, čl. 33 a 35 Listiny xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x mezích xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx x Listině xxxxx o xxxxxx, xxxxxx se xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx zákonům národních xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx práv x základních svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Pokud dosavadní xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí se xxx každý xxxxxx, xxx-xx x základní xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx ohledu xx xxxxxx občanství.
Xx. 43
Česká a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxxx azyl cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx tomu, xxx jednal x xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx.
Čl. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x prokurátorům xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost x xxxxx xxxxxxx v čl. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx správy x územní xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx xxx xxxxx uvedená x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, která xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x zdraví, může xxxxx omezit xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx x. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx dnem 1.1.1993.
Xx xxxxx tohoto xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx uskutečněné xxxxxxx xxxxxxxxx č.:
162/1998 Sb., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx
x účinností xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx se mění Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx právních xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx předpisu.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.