Právní předpis byl sestaven k datu 20.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx České národní xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X SVOBOD jako xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady xx xxxxxxx takto:
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx x. x.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx člověka, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x na demokratické x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx národů,
pamětlivo trpkých xxxxxxxxxx x xxx, xxx lidská xxxxx x xxxxxxxx svobody xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx společným xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx národů,
vycházejíc x práva xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxx budoucím xxxxxxxxx za osud xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x xxxxxxxxxx vůli, xxx se Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, jež xxxx xxxxxxx ctí,
usneslo xx na xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx:
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx x rovní v xxxxxxxxxxx x v xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Čl. 2
(1) Xxxx xx založen xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx se xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx x případech x x mezích xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Každý xxxx xxxxx, xx xxxx zákonem xxxxxxxx, x nikdo xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx zákon xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Základní xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxx všem xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, víry x xxxxxxxxxxx, politického či xxxxxx xxxxxxxx, národního xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, rodu xxxx xxxxxx postavení.
(2) Každý xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx o své xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a všechny xxxxxxx nátlaku xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Povinnosti xxxxx být xxxxxxxx xxxxxx xx základě xxxxxx a v xxxx xxxxxx a xxx při zachování xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx základních xxxx x svobod xxxxx být xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") upraveny xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx platit xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, které xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx ustanovení x xxxxxx základních xxxx x xxxxxx musí xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x smyslu. Xxxxxx omezení xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx účelům, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx práva x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx život xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx života.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx práv podle xxxxxx článku xxxx, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx v xxxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx trestné. Xxxxx xxxxxx xxxxx svůj xx xxxxx jiného xxxxxxx x se xxxxxx je xxxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x jejího xxxxxxxx xx zaručena. Xxxxxxx může xxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být mučen xxx podroben krutému, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx trestu.
Čl. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí být xxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxx než x důvodů a xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx svobody xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x trestného xxxx xx xxxxx zadržet xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx svobodu xxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx musí xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx od xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x rozhodnout x vazbě, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxx odůvodněný xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx musí být xx 24 hodin xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou osobu xx 24 hodin xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx nebo ji xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx být xxxx xx xxxxx, xxx x důvodů x na xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Zákon stanoví, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx zdravotnické xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Takové opatření xxxx xxx do 24 xxxxx oznámeno xxxxx, který x xxxxx umístění xxxxxxxx xx 7 dnů.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx pracím xxxx xxxxxxx.
(2) Ustanovení odstavce 1 se xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu vyžadovanou xx základě zákona x případě xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx nebezpečí, které xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) jednání xxxxxxx xxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx druhých.
Čl. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx důstojnost, xxxxxx xxxx, dobrá xxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx ochranu xxxx neoprávněným zasahováním xx soukromého x xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx právo na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx nebo xxxxx zneužíváním xxxxx x xxx osobě.
Čl. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx národního xxxxxxxxxxxx x veřejného xxxxx xxx xxx jen xx vlastnictví xxxxx, xxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx stanovit, xx určité xxxx xxxxx být pouze xx vlastnictví občanů xxxx xxxxxxxxxxx osob xx sídlem v Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Nesmí být xxxxxxxx na xxxx xxxx druhých xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx poškozovat lidské xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo nucené xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, a xx na xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Daně x xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx přípustná xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx zdraví xxxx, xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Pokud xx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx jiné hospodářské xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx úkolů veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx jiných xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx uchovávaných x xxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx způsobem, s xxxxxxxx případů x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně se xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx a xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx se oprávněně xxxxxxx na xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže je xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, udržení xxxxxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxxxxx územích xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx xxxxx na xxxxxxxx vstup na xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx nemůže xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx být vyhoštěn xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 15
(1) Svoboda xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx vyznání je xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx změnit xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x xxxxxxxx xxxxxx je xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx to x xxxxxxx s jeho xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx vyznáním. Xxxxxxxxxxx stanoví zákon.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx víru buď xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx veřejně, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx zachováváním obřadu.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx instituce xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Zákon stanoví xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx školách.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx být xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x pořádku, zdraví x xxxxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Oddíl druhý
Politická práva
Čl. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x právo xx xxxxxxxxx xxxx zaručeny.
(2) Xxxxx xx právo xxxxxxxxxx své xxxxxx xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx i xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx ideje x xxxxxxxxx xxx xxxxxx na hranice xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx projevu x xxxxx xxxxxxxxxx x šířit xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x opatření x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx územní xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Podmínky x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx je zaručeno; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xx státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Peticí se xxxxx xxxxxxxxx do xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx x porušování základních xxxx x svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx se shromažďovat xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx veřejných xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx druhých, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, majetku nebo xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx nesmí xxx podmíněno povolením xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Právo xxxxxxxx se xxxxxxxxx xx zaručeno. Xxxxx xx xxxxx spolu x xxxxxx se xxxxxxxxx xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx hnutí x xxxxxxxxx se x xxxx.
(3) Výkon xxxxxx xxxx lze omezit xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx veřejné bezpečnosti x xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům xxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx státu.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xx xx správě xxxxxxxxx věcí přímo xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Volby xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxx xx tajným xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx úprava xxxxx politických xxxx x xxxxxx a xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx umožňovat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx společnosti.
Xx. 23
Občané xxxx xxxxx postavit xx xx xxxxx proti xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx demokratický řád xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx znemožněny.
HLAVA XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X ETNICKÝCH MENŠIN
Čl. 24
Xxxxxxxxxxx ke kterékoli xxxxxxxxxxx xxxx etnické xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx újmu.
Xx. 25
(1) Občanům xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx právo xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, právo rozšiřovat x xxxxxxxx informace x xxxxxx mateřském xxxxxx x sdružovat xx v xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx užívat jejich xxxxxx v úředním xxxxx,
x) právo xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x etnických xxxxxx.
XXXXX ČTVRTÁ
HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx právo xx svobodnou xxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxx x xxxx, jakož x xxxxx podnikat x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx stanovit podmínky x xxxxxxx pro xxxxx určitých povolání xxxx činností.
(3) Xxxxx xx xxxxx získávat xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx nemohou bez xxx viny xxxxxxxxx, xxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxxx úpravu pro xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Každý xx právo svobodně xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx odborových organizací xx nepřípustné, stejně xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx x xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx odborových xxxxxxxxxx x vznik x činnost jiných xxxxxxxx xx ochranu xxxxxxxxxxxxx x sociálních xxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x opatření v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx druhých.
(4) Právo xx xxxxxx je xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx nepřísluší xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům ozbrojených xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx xx spravedlivou xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx zvláštní xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx a xx xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x hmotné xxxxx, xx právo xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx. Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx zdravotní péči x xx zdravotní xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zákon.
Čl.32
(1) Rodičovství x xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x xxxx xx mají stejná xxxxx.
(4) Péče o xxxx a jejich xxxxxxx xx právem xxxxxx; děti xxxx xxxxx na rodičovskou xxxxxxx x xxxx. Xxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti xxxxx xxx od rodičů xxxxxxxxx proti jejich xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x děti, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Každý xx právo xx xxxxxxxx. Školní xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx schopností občana x možností společnosti xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx než státní x xxxxxxxx xx xxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xx xxxxxxxx školách xx může vzdělání xxxxxxxxxx xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx podmínek xxxx xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Čl.34
(1) Xxxxx k xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx přístupu xx xxxxxxxxxx bohatství xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx životní xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx informace x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x přírodních xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx svých xxxx xxxxx nesmí xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx a kulturní xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
HLAVA XXXX
XXXXX XX XXXXXX X JINOU XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx u xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx a xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx svých právech xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx správy, xxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx přezkoumávání rozhodnutí xxxxxxxxxx se základních xxxx a xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx škody způsobené xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, jiného státního xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxxx postupem.
(4) Xxxxxxxx a podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx odepřít xxxxxxx, jestliže xx xx způsobil xxxxxxxxx xxxxxxxxx stíhání xxxx xxxx osobě blízké.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx před xxxxx, jinými xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Všichni xxxxxxxxx xxxx si x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx se xxxx jednání, má xxxxx na tlumočníka.
Xx. 38
(1) Nikdo xxxxx xxx xxxxx xxxxx zákonnému soudci. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx má právo, xxx xxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx veřejně, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x xxxx xxxxxxxxxxx a xxx xx xxxx xxxxxxxx xx všem prováděným xxxxxxx. Veřejnost xxxx xxx vyloučena xxx x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 39
Jen xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx činem x jaký xxxxx, xxxxx x jaké xxxx újmy na xxxxxxx xxxx majetku, xxx xx xxxx xxxxxxxx uložit.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx o xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, proti němuž xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, je považován xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx xx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxx x přípravě xxxxxxxx x aby xx xxxx xxxxx xxx xxxx prostřednictvím obhájce. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx ho xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx má xxxxxxxx xxxxx na bezplatnou xxxxx obhájce.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; tohoto práva xxxxx být xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xx xxx, xxx xxxxx xxx xxx pravomocně xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x souladu xx xxxxxxx.
(6) Trestnost xxxx xx xxxxxxxx x xxxxx se xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx použije, xxxxxxxx xx xx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX ŠESTÁ
USTANOVENÍ XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx se domáhat xxxxx v xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Kde xx v Listině xxxxx x xxxxxx, xxxxxx se xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx zákonodárné xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx úprava xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá xxxxx "xxxxx", xxxxxx se xxx státní xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x základních svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx používají xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x základní xxxxx x svobody, xxxxx Listina xxxxxxxx xxx ohledu na xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx uplatňování xxxxxxxxxxx práv x xxxxxx. Xxxx xxxx xxx odepřen tomu, xxx jednal v xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Zákon xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost a xxxxx uvedené x čl. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx správy x xxxxxx xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, též xxxxx xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx xxx práva xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx života x zdraví, může xxxxx xxxxxx právo xx stávku.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx x. 2/1993 Sb. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx xxxxx tohoto xxxxxxxx předpisu jsou xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx uskutečněné xxxxxxx xxxxxxxxx č.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod, ve xxxxx ústavního xxxxxx x. 162/1998 Sb.
s xxxxxxxxx od 1.10.2021
Znění xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, pokud xx xxxx netýká derogační xxxxx xxxxx uvedeného xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.