Právní předpis byl sestaven k datu 19.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx národní xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x vyhlášení XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx republiky
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx rady xx xxxxxxx takto:
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx xxxx vyhlašuje XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX jako xxxxxxx ústavního pořádku Xxxxx republiky.
Uhde x. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxxxxxxx x samosprávné tradice xxxxxx národů,
pamětlivo xxxxxxx xxxxxxxxxx z xxx, xxx lidská xxxxx x xxxxxxxx svobody xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx zabezpečení xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx národů,
vycházejíc x práva českého xxxxxx x slovenského xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx svůj xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx za xxxx xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x vyjadřujíc vůli, xxx se Česká x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx ctí,
usneslo xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX USTANOVENÍ
Čl. 1
Xxxx jsou svobodní x xxxxx v xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Základní xxxxx x svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Čl. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx hodnotách x xxxxx se xxxxx xxx xx výlučnou xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní xxx lze xxxxxxxxxx xxx x případech x x mezích xxxxxxxxxxx zákonem, x xx xxxxxxxx, který xxxxx stanoví.
(3) Každý xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx zakázáno, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx zákon xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Základní xxxxx a xxxxxxx xx zaručují xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, víry x xxxxxxxxxxx, politického xx xxxxxx smýšlení, xxxxxxxxx xxxx sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx postavení.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxx xxxxxxxxxx. Zakazuje xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx nátlaku xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Nikomu xxxxx být xxxxxxxxx xxxx na xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx jeho xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx být ukládány xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x x xxxx xxxxxx x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx základních xxxx x svobod xxxxx být xx xxxxxxxx stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") upraveny xxxxx xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx xxxxxxxxxx práv a xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx základních xxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx a smyslu. Xxxxxx omezení nesmějí xxx xxxxxxxxxx k xxxxx účelům, xxx xxx které xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX DRUHÁ
LIDSKÁ PRÁVA X ZÁKLADNÍ XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx lidská práva x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx před xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku xxxx, xxxxxxxx byl xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx podle zákona xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx život svůj xx život xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxx je zaručeno xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx je zaručena. Xxxxxxx xxxx xxx xxx v případech xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Xxxxx xxxxx xxx mučen xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nebo trestu.
Xx. 8
(1) Osobní xxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxx nesmí xxx xxxxxx svobody xxxxx xxx neschopnost xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx v xxxxxx. Xxxxxxxx osoba musí xxx xxxxx seznámena x důvody xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 hodin xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zadrženou xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx jen xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou osobu xx 24 hodin xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx nebo ji xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx do xxxxx, xxx z xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx stanoví, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx být osoba xxxxxxxx nebo držena x xxxxxxx zdravotnické xxxx bez svého xxxxxxxx. Xxxxxx opatření xxxx xxx xx 24 xxxxx oznámeno xxxxx, xxxxx o xxxxx xxxxxxxx rozhodne xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Nikdo xxxxx být xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx nevztahuje xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx nebo xxxxx xxxxxx stanovenou xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx vojenské xxxxxx,
x) službu vyžadovanou xx xxxxxxx zákona x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, nehod, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx právo, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x chráněno xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x xxx osobě.
Čl. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx vlastníků má xxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx. Xxxxxx xx zaručuje.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx být xxx xx vlastnictví xxxxx, xxxx xxxx určených xxxxxxxxxxx osob; xxxxx xxxx také xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx být pouze xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx újmu xxxx xxxxxxx anebo x rozporu se xxxxxxx chráněnými obecnými xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx lidské xxxxxx, přírodu x xxxxxxx prostředí xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx nucené xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx xxxxx ve xxxxxxxx zájmu, x xx xx xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Daně x xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx přípustná xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx na xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx mohou xxx zákonem xxxxxxxx, xxx xx-xx to x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro ochranu xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx anebo pro xxxxxxxxx závažného xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx jiné hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx zásahy zákonem xxxxxxxx, xxx je-li xx xxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Nikdo nesmí xxxxxxx xxxxxxxx tajemství xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxx, xx již xxxxxxxxxxxx x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx poštou anebo xxxxx způsobem, s xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxxx se xxxxxxxx tajemství zpráv xxxxxxxxxx telefonem, xxxxxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Svoboda xxxxxx a pobytu xx zaručena.
(2) Každý, xxx xx oprávněně xxxxxxx na xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, má xxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx být omezeny xxxxxxx, jestliže xx xx nevyhnutelné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, udržení xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxx xxxxxx xxxx ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxx též x důvodu ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx nemůže xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Cizinec xxxx být xxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxxxxxxx vyznání je xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx službu, pokud xx xx x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx nebo s xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx právo svobodně xxxxxxxxxx své náboženství xxxx víru buď xxx nebo společně x jinými, soukromě xxxx veřejně, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, náboženskými xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x náboženské xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx duchovní a xxxxxxx xxxxxxx a xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx školách.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx být xxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x pořádku, zdraví x xxxxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
Oddíl druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x právo na xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, jakož x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx je xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu xxxxxxx x xxxxx vyhledávat x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx x svobod xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx povinny xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx a xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx xx xxxxxxxx; xx věcech xxxxxxxxx xxxx xxxxxx společného xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx nebo x xxxxxx se xxxxxxx na státní xxxxxx a xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, návrhy x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx xxxxx zasahovat xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx nesmí xxxxxxx x xxxxxxxxxx základních xxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Čl. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Toto xxxxx xxx omezit xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx práv x xxxxxx druhých, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx nebo xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx veřejné správy.
Xx. 20
(1) Právo xxxxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx právo xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx a jiných xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx též xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx se x xxxx.
(3) Výkon xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx zákonem, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx pro ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx hnutí, xxxxx i jiná xxxxxxxx xxxx odděleny xx státu.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx podílet xx xx správě xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx musí xxxxx xx xxxxxxx nepřesahujících xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx veřejným xxxxxxx.
Čl. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxx výklad a xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx svobodnou xxxxxx politických xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx řád xxxxxxxx práv a xxxxxxxxxx xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo etnické xxxxxxx nesmí být xxxxxx na xxxx.
Čl. 25
(1) Občanům xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx všestranný xxxxxx, xxxxxxx xxxxx společně x xxxxxx příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, právo rozšiřovat x xxxxxxxx informace x xxxxxx mateřském xxxxxx x sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx menšinám xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x jejich xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx v úředním xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx národnostních x xxxxxxxxx menšin.
HLAVA XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx povolání xxxx činností.
(3) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx pro své xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, kteří xxxx xxxxx nemohou bez xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx v přiměřeném xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu pro xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Každý xx právo svobodně xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx hospodářských x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx zvýhodňovat některé x xxxx v xxxxxxx nebo x xxxxxxx.
(3) Činnost odborových xxxxxxxxxx x vznik x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx ochranu xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx pořádku xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Právo xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx soudcům, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům ozbrojených xxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx práci x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx zdraví xxx xxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xx xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Čl. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx stáří a xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx veřejného xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx stanoví zákon.
Čl.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx jsou xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx zaručena zvláštní xxxx, ochrana v xxxxxxxxxx vztazích a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxx xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx a jejich xxxxxxx xx právem xxxxxx; xxxx mají xxxxx xx rodičovskou xxxxxxx a xxxx. Xxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx a xxxxxxxxx děti mohou xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx jen xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 33
(1) Každý xx xxxxx na xxxxxxxx. Xxxxxx docházka xx povinná xx xxxx, kterou stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x středních školách, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx jiné xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx mají xxxxxx xxx studiu xxxxx na xxxxx xxxxx.
Čl.34
(1) Práva x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Právo xxxxxxxx xx kulturnímu bohatství xx xxxxxxxx za xxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx prostředí.
(2) Xxxxx má právo xx včasné x xxxxx xxxxxxxxx o xxxxx životního xxxxxxxxx x přírodních xxxxxx.
(3) Xxx výkonu svých xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx poškozovat xxxxxxx prostředí, přírodní xxxxxx, druhové xxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxx xxx míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx xx může xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx práva u xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx a xx xxxxxxxxxxx případech u xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, může xx xxxxxxx na xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon jinak. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx stíhání sobě xxxx osobě xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx pomoc x xxxxxx před xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či orgány xxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx neovládá xxxxx, jímž xx xxxx xxxxxxx, xx xxxxx na xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Nikdo xxxxx být xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx i xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx xxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x x jeho xxxxxxxxxxx x aby xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx prováděným xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx jednání xx xxxxxxxx činem x jaký xxxxx, xxxxx i xxxx xxxx újmy na xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx uložit.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx o xxxx a trestu xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxxx xx xxxxxx trestní xxxxxx, je xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx rozsudkem xxxxx xxxxxx jeho xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx xx xxx xxxxxxxxx xxx x možnost x xxxxxxxx xxxxxxxx x xxx se xxxx xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx obhájce. Xxxxxxxx si obhájce xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx zákona mít xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx soudem. Zákon xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx má obviněný xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Nikdo xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx za xxx, xxx který xxx xxx pravomocně xxxxxxxx xxxx zproštěn xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v souladu xx zákonem.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x xxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx čin xxxxxxx. Pozdějšího zákona xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx to xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx je xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Kde xx v Xxxxxxx xxxxx o xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx pravomoci xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx národních xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx lidských xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx dosavadní xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x základní xxxxx a xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxxx azyl xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx práv x xxxxxx. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx v xxxxxxx se základními xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx a prokurátorům xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxx uvedené v čl. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx správy x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxx, též právo xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx práva xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x povoláních, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu života x xxxxxx, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx stávku.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx předpis x. 2/1993 Xx. *) xxxxx účinnosti dnem 1.1.1993.
Xx znění tohoto xxxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx, xx xxxxx ústavního xxxxxx x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x odkazech xxxx xxxxxxxxxxxxx, pokud xx xxxx netýká derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) LISTINA XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX byla xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.