Právní předpis byl sestaven k datu 31.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx republiky
Předsednictvo České xxxxxxx xxxx xx xxxxxxx takto:
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx rady vyhlašuje XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx v. x.
XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx shromáždění xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx obecně xxxxxxx xxxxxxx lidství x na xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx tradice xxxxxx národů,
pamětlivo trpkých xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx svobody xxxx v xxxx xxxxxx potlačovány,
vkládajíc xxxxxx xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx svobodných xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx na sebeurčení,
připomínajíc xx svůj xxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx za xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx vůli, xxx xx Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxx xxxx hodnoty xxx,
xxxxxxx xx na této Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx svobodní x xxxxx x xxxxxxxxxxx x v xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x nezrušitelné.
Xx. 2
(1) Stát xx založen xx xxxxxxxxxxxxxx hodnotách x xxxxx xx vázat xxx xx výlučnou xxxxxxxxx, ani xx xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxx xxx xxx uplatňovat xxx x xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx činit, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x nikdo xxxxx xxx nucen xxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, barvy pleti, xxxxxx, xxxx a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx či xxxxxx smýšlení, národního xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Každý xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx x své xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxxx tohoto xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Nikomu xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x v xxxx mezích x xxx xxx zachování xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx musí xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxxxxx základních xxxx x svobod musí xxx xxxxxxx jejich xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx účelům, než xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
HLAVA DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX X XXXXXXXX SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx práva x xxxxxxx
Xx. 5
Každý xx xxxxxxxxx mít xxxxx.
Xx. 6
(1) Každý xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx práv xxxxx xxxxxx xxxxxx není, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx v xxxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxx xxxxx zákona xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx svůj xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx a jejího xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx může být xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx mučen xxx podroben krutému, xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxx zbaven xxxxxxx xxxxx xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Nikdo xxxxx xxx xxxxxx svobody xxxxx xxx neschopnost xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx nebo podezřelého x xxxxxxxxx xxxx xx možno xxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx v xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx zadržení, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a rozhodnout x xxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx obviněného xx xxxxx jen xx písemný xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Zatčená xxxxx xxxx xxx xx 24 hodin xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx xx 24 hodin xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx x důvodů x xx dobu xxxxxxxxxx xxxxxxx a xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx kterých případech xxxx xxx osoba xxxxxxxx xxxx držena x ústavní xxxxxxxxxxxx xxxx xxx svého xxxxxxxx. Takové opatření xxxx xxx xx 24 hodin xxxxxxxx xxxxx, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx odstavce 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx zákona xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx trest xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu vyžadovanou xx xxxxxxx xxxxxx x případě živelných xxxxxx, nehod, xxxx xxxxxx nebezpečí, které xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx značné majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx jeho xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx zasahováním xx soukromého x xxxxxxxxx života.
(3) Každý xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx zneužíváním xxxxx x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx právo xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx zákonný xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společnosti, xxxxxxx xxxxxxxxx hospodářství x veřejného xxxxx xxx xxx jen xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx xxxx určených xxxxxxxxxxx osob; zákon xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxx xx vlastnictví xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx újmu xxxx druhých xxxxx x rozporu xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx poškozovat xxxxxx xxxxxx, přírodu a xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo nucené xxxxxxx vlastnického xxxxx xx možné xx xxxxxxxx zájmu, a xx xx xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Daně a xxxxxxxx xxx ukládat xxx na xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx něj xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx bydlí.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx do xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx to x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx nebo xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx. Pokud je xxxxxx užíváno xxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx jiné xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx být xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, též xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Nikdo nesmí xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx jiných xxxxxxxxxx a záznamů, xx již uchovávaných x xxxxxxxx, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx způsobem, x xxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx na xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx svobody xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx je xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, ochranu xxxxxx xxxx ochranu xxxx x svobod xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x důvodu xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx právo na xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx víru xxxxx být xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx tvorby xx xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx vykonávat xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xx v xxxxxxx x jeho xxxxxxxx nebo x xxxx xxxxxxxxxxx vyznáním. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx náboženství xxxx xxxx xxx xxx xxxx společně x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, náboženskými xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx obřadu.
(2) Xxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, zejména ustavují xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx duchovní a xxxxxxx xxxxxxx x xxxx církevní xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx těchto xxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x pořádku, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická práva
Čl. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, jakož x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Cenzura je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx informace xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx x svobod xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx bezpečnost, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o své xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx stanoví zákon.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx zaručeno; xx věcech xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx má každý xxxxx sám nebo x jinými xx xxxxxxx na xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx se xxxxx xxxxxxxxx do xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx nesmí xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx se shromažďovat xx zaručeno.
(2) Toto xxxxx xxx omezit xxxxxxx x případech xxxxxxxxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, zdraví, xxxxxxxxx, majetku xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx spolu x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx a jiných xxxxxxxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx zakládat xxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx se x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Politické xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xx státu.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx podílet xx na správě xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx volební xxxxxx xxxxxxxxx zákonem.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx k xxxxxxx x jiným veřejným xxxxxxx.
Čl. 22
Zákonná úprava xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx a xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x ochraňovat xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx sil x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx odpor xxxxx xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx řád xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, jestliže činnost xxxxxxxxx orgánů x xxxxxx použití xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxx společně x xxxxxx příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x jejich xxxxxxxxx xxxxxx x sdružovat xx x národnostních xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x národnostním a xxxxxxxx menšinám se xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx xx vzdělání x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx v xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX PRÁVA
Čl.26
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x xxxxx podnikat x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxx x xxxxxxx pro xxxxx určitých xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu pro xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxx s xxxxxx xx ochranu xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x nich x xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x vznik x činnost jiných xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx mohou xxx xxxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx za podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx nepřísluší xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx za xxxxx x na uspokojivé xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x na xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx a xx xxxxx xxx xxxxxxxx x povolání.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx xxxxxxxxxxxxxx k xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo xx x xxxxxx xxxxx, xx právo xx xxxxxxx pomoc, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx základních životních xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx mají xx základě xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x na xxxxxxxxx xxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx zákon.
Čl.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x těhotenství xx zaručena xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx i xxxx xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Péče x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx právem xxxxxx; děti xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx a xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx od rodičů xxxxxxxxx xxxxx jejich xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx na základě xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x děti, xxxx xxxxx na xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx právo na xxxxxxxx. Školní xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx občana x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx vysokých xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx než xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx za xxxxxxxx stanovených zákonem; xx takových xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx podmínek xxxx xxxxxx xxx studiu xxxxx xx pomoc xxxxx.
Xx.34
(1) Xxxxx k xxxxxxxxx xxxxxx duševní xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx přístupu xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx zaručeno xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx prostředí.
(2) Xxxxx má xxxxx xx včasné x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx životního xxxxxxxxx x přírodních xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx nad xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO NA XXXXXX X JINOU XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx se xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx postupem xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx x ve xxxxxxxxxxx případech u xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx xxxxx právech xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx obrátit xx xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon jinak. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx přezkoumávání xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx základních xxxx a xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx škody xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, xxxxxx státního xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx úředním xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Čl. 37
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx způsobil xxxxxxxxx xxxxxxxxx stíhání xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxx pomoc x řízení před xxxxx, jinými státními xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, x xx od počátku xxxxxx.
(3) Xxxxxxx účastníci xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Kdo xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, jímž xx xxxx jednání, xx xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx soudci. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxx zákon.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx veřejně, xxx xxxxxxxxxx průtahů x x xxxx xxxxxxxxxxx x aby xx xxxx vyjádřit xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost může xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 39
Jen zákon xxxxxxx, xxxxx jednání xx xxxxxxxx činem x jaký xxxxx, xxxxx x jaké xxxx xxxx na xxxxxxx nebo xxxxxxx, xxx za xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx o xxxx x xxxxxx xx trestné xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxxx xx vedeno xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím rozsudkem xxxxx nebyla jeho xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx byl xxxxxxxxx xxx x xxxxxxx x xxxxxxxx obhajoby x xxx xx xxxx hájit xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx obhájce. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, ačkoliv xx xxxxx zákona mít xxxx, bude mu xxxxxxxxx soudem. Zákon xxxxxxx, x kterých xxxxxxxxx má xxxxxxxx xxxxx xx bezplatnou xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xx čin, xxx který již xxx xxxxxxxxxx odsouzen xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx nevylučuje xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x souladu xx zákonem.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx posuzuje x trest se xxxxxx podle xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx použije, jestliže xx xx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx uvedených x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 a 35 Listiny xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, které xxxx xxxxxxxxxx provádějí.
(2) Kde xx v Xxxxxxx xxxxx o xxxxxx, xxxxxx xx tím xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx národních xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Cizinci xxxxxxxx x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou, xxxxx xxxxxx přiznána výslovně xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx používají pojmu "xxxxx", xxxxxx xx xxx každý člověk, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x svobody, xxxxx Listina xxxxxxxx xxx ohledu xx xxxxxx občanství.
Xx. 43
Česká a Xxxxxxxxx Federativní Republika xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx práv x xxxxxx. Xxxx xxxx xxx odepřen tomu, xxx xxxxxx x xxxxxxx se xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx může xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx právo na xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx uvedené x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x územní xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx sborů x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx uvedená x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx. Osobám x povoláních, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, může xxxxx omezit xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx předpis č. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx dnem 1.1.1993.
Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx, ve xxxxx ústavního xxxxxx x. 162/1998 Sb.
s xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX byla xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.