Právní předpis byl sestaven k datu 28.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx České národní xxxx
xx dne 16. xxxxxxxx 1992
x xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD jako xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx se xxxxxxx takto:
Předsednictvo České xxxxxxx rady xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX jako xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx v. x.
XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX
Xxxxxxxxx shromáždění xx základě xxxxxx Xxxxx národní xxxx x Slovenské národní xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx demokratické x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx národů,
pamětlivo trpkých xxxxxxxxxx x dob, xxx xxxxxx práva x základní svobody xxxx x naší xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx xxxxxxxxx úsilím xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x práva xxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xx sebeurčení,
připomínajíc xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx této Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx:
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx v xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, nezcizitelné, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Stát xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx se xxxxx xxx na xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx na xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxx xxx lze xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, x xx xxxxxxxx, který xxxxx stanoví.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, co xxxx zákonem xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx neukládá.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx zaručují xxxx xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx etnické xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx nebo xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x své xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx směřující x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx ukládány xxxxxx na xxxxxxx xxxxxx x v xxxx mezích x xxx při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxx být xx xxxxxxxx stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxx platit xxxxxx xxx všechny xxxxxxx, které splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx ustanovení x xxxxxx základních práv x xxxxxx musí xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, než xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX DRUHÁ
LIDSKÁ PRÁVA X ZÁKLADNÍ XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx lidská xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Každý xx způsobilý xxx xxxxx.
Čl. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx ochrany xxx před xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx není, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx s jednáním, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx trestné. Právo xxxxxx xxxxx svůj xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x se xxxxxx xx xxxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx je zaručena. Xxxxxxx může xxx xxx v případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx nebo ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx trestu.
Čl. 8
(1) Osobní xxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx nebo zbaven xxxxxxx xxxxx xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx neschopnost xxxxxx xxxxxxxxx závazku.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx činu xx xxxxx xxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx v xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx zadržení, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 hodin xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx musí zadrženou xxxxx do 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a rozhodnout x xxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(4) Zatknout xxxxxxxxxx xx možno jen xx xxxxxxx odůvodněný xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx musí xxx xx 24 hodin xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx o xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx na svobodu.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx vazby, xxx z xxxxxx x xx dobu xxxxxxxxxx zákonem a xx xxxxxxx rozhodnutí xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx kterých případech xxxx být xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx o xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 dnů.
Čl. 9
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Ustanovení xxxxxxxx 1 xx nevztahuje xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx osobám xx výkonu trestu xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx jiný xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx vyžadovanou xx xxxxxxx zákona x xxxxxxx živelných xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx uložené xxxxxxx pro ochranu xxxxxx, xxxxxx nebo xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx zachována xxxx xxxxxx důstojnost, osobní xxxx, xxxxx pověst x xxxxxxxx jeho xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na ochranu xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx před neoprávněným xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx nebo xxxxx xxxxxxxxxxx údajů x své xxxxx.
Čl. 11
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Zákon xxxxxxx, který xxxxxxx xxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx xxxxxx celé xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx státu, xxxx nebo určených xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx také stanovit, xx xxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx osob xx sídlem x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Nesmí xxx xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x rozporu se xxxxxxx chráněnými xxxxxxxx xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx lidské xxxxxx, přírodu a xxxxxxx prostředí xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx vlastnického práva xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, a xx xx základě xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Daně a xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx nedotknutelné. Není xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx je přípustná xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx dovoleny, xxx je-li xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx a svobod xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Pokud je xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx jiné hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx zásahy xxxxxxx xxxxxxxx, též xx-xx xx xxxxxxxx xxx xxxxxx úkolů xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx nesmí xxxxxxx listovní tajemství xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx poštou xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx případů a xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, telegrafem xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Každý, xxx se xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx svobodně je xxxxxxx.
(3) Xxxx svobody xxxxx být omezeny xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx nevyhnutelné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxxxxx územích též x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Každý občan xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxx na xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx být xxxxx x opuštění xxx xxxxxx.
(5) Cizinec xxxx xxx vyhoštěn xxx v případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, svědomí x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx. Každý má xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx nemůže xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx to v xxxxxxx s xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxx náboženským vyznáním. Xxxxxxxxxxx stanoví zákon.
Xx. 16
(1) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx víru buď xxx nebo společně x xxxxxx, soukromě xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x náboženské xxxxxxxxxxx xxxxxxxx své xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx duchovní a xxxxxxx řeholní a xxxx církevní instituce xxxxxxxxx na xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vyučování náboženství xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx omezen xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x pořádku, zdraví x mravnosti nebo xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx zaručeny.
(2) Xxxxx má právo xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx nebo xxxxx xxxxxxxx, jakož i xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Xxxxxxx je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx projevu x xxxxx xxxxxxxxxx x šířit xxxxxxxxx xxx omezit xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx způsobem xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Podmínky a xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx xx zaručeno; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx společného xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx nebo x xxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, návrhy x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx xxxxx zasahovat do xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx vyzývat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxxxxx Listinou.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx se xxxxxxxxxxxx xx zaručeno.
(2) Xxxx xxxxx xxx omezit xxxxxxx x případech xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx práv x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx nebo xxx xxxxxxxxxx státu. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx podmíněno xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx zaručeno. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x jiných xxxxxxxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx zakládat xxx xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx hnutí a xxxxxxxxx se x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx zákonem, jestliže xx je x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx trestným xxxxx xxxx xxx ochranu xxxx a svobod xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx hnutí, xxxxx i xxxx xxxxxxxx xxxx odděleny xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx právo podílet xx xx správě xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx zástupců.
(2) Xxxxx xx musí xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx zákonem.
(3) Volební xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx a xxxxxxxx se tajným xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx k xxxxxxx x jiným xxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxx výklad x xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Občané mají xxxxx xxxxxxxx se xx xxxxx proti xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx demokratický řád xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx jsou znemožněny.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx na xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx menšiny se xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxx příslušníky xxxxxxx rozvíjet xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx informace x xxxxxx mateřském xxxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx zaručuje též
a) xxxxx xx xxxxxxxx x jejich xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) právo účasti xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx menšin.
HLAVA ČTVRTÁ
HOSPODÁŘSKÁ, XXXXXXXX X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x právo xxxxxxxx x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Zákon xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxx určitých xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo získávat xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, kteří xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx vykonávat, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Každý xx právo xxxxxxxx xx sdružovat x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx státu. Xxxxxxxx xxxxx odborových xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x nich x xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx pořádku xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx stávku xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx soudcům, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx práci x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx při xxxxx a na xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx postižené xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx a xx xxxxx xxx přípravě x povolání.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx zabezpečení xx xxxxx x xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx nouzi, xx právo xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx na ochranu xxxxxx. Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx a xxxxxx jsou xxx xxxxxxxx zákona. Zvláštní xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx zaručena xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx vztazích x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx x mimo xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Péče o xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx právem xxxxxx; xxxx mají xxxxx na xxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxx. Xxxxx rodičů mohou xxx omezena x xxxxxxxxx děti xxxxx xxx xx rodičů xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx rozhodnutím xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Čl. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx povinná xx xxxx, kterou stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx vysokých xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx jiné xxxxx než xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx; xx takových školách xx může xxxxxxxx xxxxxxxxxx za úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, za xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxx studiu xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Čl.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx tvůrčí xxxxxxx xxxxxxxx xxxx chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 35
(1) Každý xx právo xx xxxxxxxx životní xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xx včasné x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx výkonu svých xxxx nikdo nesmí xxxxxxxxx ani xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxx nad míru xxxxxxxxxx zákonem.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX A JINOU XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx a nestranného xxxxx x ve xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx u xxxxxx xxxxxx.
(2) Kdo xxxxx, xx xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím orgánu xxxxxxx správy, může xx obrátit na xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx přezkoumávání xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx škody způsobené xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, jiného státního xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy xxxx xxxxxxxxxx úředním xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx odepřít xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx pomoc x řízení xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx správy, x xx od xxxxxxx xxxxxx.
(3) Všichni účastníci xxxx si x xxxxxx rovni.
(4) Xxx xxxxxxxx, že xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx xxxx xxxxxxx, má xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu i xxxxxx xxxxxxx zákon.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx jeho xxx xxxx xxxxxxxxxx veřejně, xxx zbytečných xxxxxxx x x xxxx xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxxxxx xx všem xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 39
Jen zákon xxxxxxx, xxxxx jednání xx trestným činem x xxxx xxxxx, xxxxx i xxxx xxxx újmy na xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx za jeho xxxxxxxx xxxxxx.
Čl. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx činy.
(2) Xxxxx, xxxxx němuž xx xxxxxx trestní xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx xxx poskytnut xxx a možnost x xxxxxxxx xxxxxxxx x aby xx xxxx hájit sám xxxx prostřednictvím obhájce. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, ačkoliv xx xxxxx zákona xxx xxxx, bude xx xxxxxxxxx soudem. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx bezplatnou xxxxx obhájce.
(4) Obviněný xx xxxxx odepřít xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx být žádným xxxxxxxx zbaven.
(5) Nikdo xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xx xxx, xxx xxxxx již xxx pravomocně odsouzen xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx se xxxxxxxx x trest xx xxxxxx podle xxxxxx xxxxxxxx v xxxx, xxx byl čin xxxxxxx. Pozdějšího zákona xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx příznivější.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Práv xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 a 35 Listiny je xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, xxxxx tato xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Kde xx x Listině xxxxx x xxxxxx, xxxxxx se tím xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx zákonodárné xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Čl. 42
(1) Pokud Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x České x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Pokud dosavadní xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx se xxx každý xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x svobody, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx ohledu na xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx azyl xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx. Xxxx xxxx xxx odepřen tomu, xxx jednal x xxxxxxx se základními xxxxxxxx právy x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Zákon xxxx xxxxxxx a prokurátorům xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx v čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx státní správy x územní xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxxxxx ozbrojených sil xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx. Osobám x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx bezprostředně nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, xxxx xxxxx omezit xxxxx xx stávku.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx předpis x. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx xxxxx tohoto xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx změny x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx č.:
162/1998 Xx., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx
x účinností xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxx zákona x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx právních xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, pokud xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx shora xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX byla xxxxxx xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.