Právní předpis byl sestaven k datu 10.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
o xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X SVOBOD xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx republiky.
Uhde x. x.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady x Slovenské xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx tradice xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx trpkých xxxxxxxxxx z xxx, xxx xxxxxx práva x základní xxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx zabezpečení těchto xxxx xxxxxxxxx úsilím xxxxx svobodných xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx českého xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx svůj díl xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx za xxxx xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx důstojně xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx ctí,
usneslo xx na této Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx x xxxxx v xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx jsou xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, nepromlčitelné x xxxxxxxxxxxx.
Čl. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxx xx xxxxx xxx xx výlučnou xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx x případech x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, který xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, co xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx nucen xxxxx, xx zákon xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, barvy pleti, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, politického xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x své xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a všechny xxxxxxx xxxxxxx směřující x odnárodňování.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxxx x v xxxx mezích x xxx xxx zachování xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Xxxx základních xxxx a xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") upraveny xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx platit xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx a xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx účelům, než xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXXX PRÁVA X ZÁKLADNÍ XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Každý xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Čl. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx před xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx nepřipouští.
(4) Xxxxxxxxx práv podle xxxxxx článku není, xxxxxxxx byl xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x jednáním, xxxxx podle xxxxxx xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 7
(1) Nedotknutelnost xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Nikdo xxxxx xxx mučen xxx podroben krutému, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx.
Xx. 8
(1) Osobní xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, který xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx nebo podezřelého x xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx v zákoně. Xxxxxxxx osoba xxxx xxx xxxxx seznámena x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x nejpozději xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx, nebo xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(4) Zatknout obviněného xx xxxxx jen xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx xxxx být xx 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx xx 24 hodin xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx nebo ji xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx nesmí xxx xxxx xx vazby, xxx x xxxxxx x na xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx kterých xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx oznámeno xxxxx, xxxxx o xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Nikdo xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx nevztahuje xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx zákona xxxxxx xx výkonu trestu xxxxxx svobody nebo xxxxxx vykonávajícím jiný xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx vojenské xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx x xxxxxxx živelných xxxxxx, nehod, xxxx xxxxxx nebezpečí, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx pro ochranu xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx právo, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx důstojnost, xxxxxx xxxx, dobrá xxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Každý xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, zveřejňováním xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x své xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx zákonný xxxxx x xxxxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, který xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx národního hospodářství x veřejného xxxxx xxx xxx jen xx vlastnictví xxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx věci xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Nesmí být xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x rozporu se xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Jeho výkon xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, přírodu x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo nucené xxxxxxx vlastnického xxxxx xx xxxxx ve xxxxxxxx zájmu, a xx xx základě xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx něj xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx stanoví zákon.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx dovoleny, xxx xx-xx to x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx závažného ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx je xxxxxx užíváno xxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx být xxxxxx zásahy xxxxxxx xxxxxxxx, též xx-xx xx nezbytné pro xxxxxx xxxxx veřejné xxxxxx.
Čl. 13
Nikdo nesmí xxxxxxx xxxxxxxx tajemství xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxx, xx již uchovávaných x soukromí, nebo xxxxxxxxxx poštou anebo xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, které xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Každý, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx na xxxxx Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, má xxxxx svobodně xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx je xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, ochranu xxxxxx nebo ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx a na xxxxxxxxxx územích xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx vstup na xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Federativní Republiky. Xxxxx xxxxxx být xxxxx x xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, svědomí x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx být xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x xxxxxxxx xxxxxx je xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx službu, pokud xx xx x xxxxxxx x jeho xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx buď xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, náboženskými úkony xxxx zachováváním obřadu.
(2) Xxxxxx a náboženské xxxxxxxxxxx xxxxxxxx své xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx a xxxx xxxxxxxx instituce xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx stanoví xxxxxxxx vyučování xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx být xxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx veřejné bezpečnosti x pořádku, zdraví x xxxxxxxxx nebo xxxx x svobod xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx jsou xxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, jakož x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx omezit zákonem, xxx-xx o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx; xx věcech veřejného xxxx xxxxxx společného xxxxx má xxxxx xxxxx xxx nebo x xxxxxx xx xxxxxxx na xxxxxx xxxxxx x orgány xxxxxx samosprávy x xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx se xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Peticemi xx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx se xxxxxxxxxxxx xx zaručeno.
(2) Xxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx druhých, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, majetku nebo xxx bezpečnost xxxxx. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx podmíněno xxxxxxxxx xxxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat xx zaručeno. Xxxxx xx právo xxxxx x xxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Občané mají xxxxx xxxxxxxx též xxxxxxxxx strany a xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx xx x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům xxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx i jiná xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xx xxxxx.
Čl. 21
(1) Xxxxxx xxxx právo xxxxxxx xx xx správě xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx zástupců.
(2) Volby xx xxxx xxxxx xx lhůtách xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx volební období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx je xxxxxxxxx x rovné x xxxxxxxx xx tajným xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Občané xxxx xx rovných podmínek xxxxxxx x voleným x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 22
Zákonná xxxxxx xxxxx politických práv x xxxxxx a xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx umožňovat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx demokratický řád xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx svobod, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx kterékoli xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxx xx xxxx.
Čl. 25
(1) Občanům xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx xxxxx společně x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, právo xxxxxxxxxx x xxxxxxxx informace x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xx x národnostních xxxxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx příslušejícím x národnostním x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek stanovených xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx xx vzdělání x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) právo xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x etnických menšin.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx má xxxxx xx svobodnou xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x němu, jakož x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx podmínky x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx své xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx vykonávat, xxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx zajišťuje; xxxxxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xx sdružovat s xxxxxx na ochranu xxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx státu. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx nepřípustné, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx některé x nich x xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx odborových xxxxxxxxxx a vznik x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx xxxxxx je xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky. Podrobnosti xxxxxxx zákon.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx zdraví při xxxxx a xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx x xx xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Čl. 30
(1) Xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxx a xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, jakož i xxx ztrátě xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x hmotné xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx nezbytná xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx životních xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti stanoví xxxxx.
Čl. 31
Xxxxx xx xxxxx xx ochranu xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxxxxxx péči x na xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx.32
(1) Rodičovství x xxxxxx jsou xxx xxxxxxxx zákona. Zvláštní xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx zvláštní xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx x mimo xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx na rodičovskou xxxxxxx x péči. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx omezena a xxxxxxxxx děti xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Rodiče, kteří xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx státu.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 33
(1) Xxxxx xx právo na xxxxxxxx. Xxxxxx docházka xx xxxxxxx xx xxxx, kterou stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxxx x základních x středních xxxxxxx, xxxxx schopností xxxxxx x možností společnosti xxx na vysokých xxxxxxx.
(3) Zřizovat jiné xxxxx než xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx lze xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx stanoví, xx xxxxxx xxxxxxxx mají xxxxxx xxx studiu xxxxx na xxxxx xxxxx.
Xx.34
(1) Xxxxx k xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx přístupu xx kulturnímu xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxx životní xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx prostředí x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx poškozovat xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, druhové xxxxxxxxx xxxxxxx a kulturní xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX X JINOU XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx práva u xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx a xx xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx orgánu.
(2) Kdo xxxxx, xx byl xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx obrátit xx xxxx, aby přezkoumal xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx nesmí být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Xxxxx xx právo na xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx nezákonným rozhodnutím xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx orgánu xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx úředním xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Čl. 37
(1) Každý xx právo xxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxx nebezpečí xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx osobě xxxxxx.
(2) Xxxxx má právo xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx orgány xxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx účastníci xxxx si x xxxxxx rovni.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx neovládá xxxxx, xxxx xx xxxx jednání, má xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx být odňat xxxxx zákonnému soudci. Xxxxxxxxxxx soudu i xxxxxx xxxxxxx zákon.
(2) Xxxxx xx právo, xxx xxxx xxx xxxx projednána xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x jeho xxxxxxxxxxx x aby xx xxxx xxxxxxxx xx všem xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost xxxx xxx vyloučena xxx x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx zákon xxxxxxx, které jednání xx trestným xxxxx x xxxx trest, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx majetku, xxx za jeho xxxxxxxx uložit.
Xx. 40
(1) Jen xxxx xxxxxxxxx x xxxx a xxxxxx xx trestné xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx němuž xx vedeno xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, pokud xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx jeho xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx xx právo, aby xx byl poskytnut xxx a xxxxxxx x přípravě obhajoby x aby xx xxxx xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx ho xxxxx zákona xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Obviněný xx xxxxx odepřít xxxxxxx; xxxxxx práva xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Nikdo xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xx čin, xxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx obžaloby. Xxxx zásada xxxxxxxxxx xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x souladu xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x xxxxx se xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx v xxxx, xxx byl xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx pro xxxxxxxxx příznivější.
HLAVA ŠESTÁ
USTANOVENÍ XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 a 35 Listiny xx xxxxx se xxxxxxx xxxxx v xxxxxx xxxxxx, které xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx v Listině xxxxx x xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx pravomoci xxxxxxxxx, xx úprava xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Pokud Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí se xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou, pokud xxxxxx přiznána výslovně xxxxxxx.
(3) Xxxxx dosavadní xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx každý člověk, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx a svobody, xxxxx Xxxxxxx přiznává xxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx práv a xxxxxx. Xxxx xxxx xxx odepřen tomu, xxx xxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx právy x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x prokurátorům xxxxxx právo xx xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx uvedené x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx samosprávy xx xxxxxxxx, které xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx uvedená x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxx x zdraví, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx x. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx změny x xxxxxxxx uskutečněné xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx právních xxxxx xxxxxx právních předpisů x xxxxxxxx není xxxxxxxxxxxxx, pokud xx xxxx xxxxxx derogační xxxxx shora xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.