Právní předpis byl sestaven k datu 28.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
USNESENÍ
předsednictva České xxxxxxx xxxx
xx dne 16. xxxxxxxx 1992
o vyhlášení XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD jako xxxxxxx ústavního pořádku Xxxxx republiky.
Uhde v. x.
XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X SVOBOD
Federální xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx hodnoty xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x samosprávné xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx z dob, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx v xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxx úsilím xxxxx svobodných xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx českého xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx vůči budoucím xxxxxxxxx xx osud xxxxxxxxx života na Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx na této Xxxxxxx základních práv x xxxxxx:
HLAVA PRVNÍ
OBECNÁ USTANOVENÍ
Čl. 1
Xxxx jsou svobodní x xxxxx x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx práva x svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, nepromlčitelné x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx založen na xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxx se xxxxx xxx na xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Státní xxx xxx xxxxxxxxxx xxx v případech x x mezích xxxxxxxxxxx zákonem, a xx xxxxxxxx, který xxxxx xxxxxxx.
(3) Každý xxxx xxxxx, co xxxx xxxxxxx zakázáno, x nikdo nesmí xxx xxxxx činit, xx zákon xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx xx zaručují xxxx xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, barvy pleti, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx etnické xxxxxxx, xxxxxxx, rodu xxxx xxxxxx postavení.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx o své xxxxxxxxxx. Zakazuje xx xxxxxxxx ovlivňování xxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx směřující x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xx právech xxx uplatňování xxxx xxxxxxxxxx práv a xxxxxx.
Xx. 4
(1) Povinnosti xxxxx xxx ukládány xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx a v xxxx mezích a xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Meze xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx pouze xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx xxxxxxxxxx práv a xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx základních práv x svobod musí xxx xxxxxxx jejich xxxxxxxx x smyslu. Xxxxxx omezení xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX PRÁVA X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx lidská xxxxx x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx xxxxx.
Čl. 6
(1) Každý xx xxxxx na xxxxx. Lidský xxxxx xx xxxxx ochrany xxx před narozením.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxx byl xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx podle xxxxxx xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx svůj xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x se xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Nedotknutelnost xxxxx a xxxxxx xxxxxxxx xx zaručena. Xxxxxxx může být xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí být xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, který xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx svobody xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xx možno zadržet xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx v xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ihned xxxxxxxxx x důvody zadržení, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 hodin xxxxxxxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx musí xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x rozhodnout x vazbě, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Zatknout xxxxxxxxxx xx možno xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Soudce xxxx xxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx o xxxxx nebo xx xxxxxxxxx na svobodu.
(5) Xxxxx xxxxx být xxxx xx xxxxx, xxx z xxxxxx x na dobu xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx rozhodnutí xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx případech xxxx xxx osoba xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx svého xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx oznámeno xxxxx, xxxxx x xxxxx umístění xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Nikdo xxxxx xxx podroben xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 se nevztahuje xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx nahrazující trest xxxxxx svobody,
b) xxxxxxxxx xxxxxx nebo xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné vojenské xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx nebezpečí, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) jednání xxxxxxx xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, zdraví xxxx xxxx druhých.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, osobní xxxx, xxxxx xxxxxx x chráněno jeho xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx zasahováním xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Zákon xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společnosti, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x veřejného xxxxx xxx být jen xx vlastnictví xxxxx, xxxx xxxx určených xxxxxxxxxxx osob; xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx věci xxxxx být xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx osob xx xxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx poškozovat lidské xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx nad xxxx stanovenou zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, a xx na xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Daně x xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx bez souhlasu xxxx, xxx v xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx přípustná xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, a xx na písemný xxxxxxxxxx příkaz soudce. Xxxxxx xxxxxxxxx domovní xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí mohou xxx zákonem dovoleny, xxx xx-xx xx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx xxxx zdraví xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx. Xxxxx je xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx zákonem xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Nikdo nesmí xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx anebo xxxxx způsobem, s xxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx, které stanoví xxxxx. Xxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxx zpráv xxxxxxxxxx telefonem, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Svoboda xxxxxx x pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx na xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže je xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, udržení xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxx xxxxxx nebo ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx a na xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Cizinec xxxx být vyhoštěn xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx bez xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx tvorby xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx vykonávat xxxxxxxxx službu, xxxxx xx xx v xxxxxxx x jeho xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx vyznáním. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 16
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx víru xxx xxx xxxx xxxxxxxx x jinými, xxxxxxxx xxxx veřejně, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x náboženské xxxxxxxxxxx xxxxxxxx své xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx, ustanovují xxx xxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx instituce xxxxxxxxx xx státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx školách.
(4) Xxxxx těchto xxxx xxxx být omezen xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx a svobod xxxxxxx.
Oddíl druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Svoboda xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx xxxx zaručeny.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx nebo xxxxx xxxxxxxx, jakož i xxxxxxxx xxxxxxxxxx, přijímat x xxxxxxxxxx xxxxx x informace xxx xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx a svobod xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Státní orgány x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx jsou povinny xxxxxxxxxx xxxxxxxx poskytovat xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx je zaručeno; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx každý xxxxx xxx xxxx x xxxxxx se xxxxxxx xx státní xxxxxx a xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx soudu.
(3) Xxxxxxxx xx nesmí vyzývat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxxxxx Listinou.
Čl. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx veřejných xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx práv x xxxxxx druhých, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx nebo xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx xxxxxxxxx povolením xxxxxx veřejné správy.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat xx zaručeno. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x jiných xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx zakládat též xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx lze omezit xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům xxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx odděleny xx státu.
Xx. 21
(1) Občané xxxx právo xxxxxxx xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Volby xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx je xxxxxxxxx x rovné a xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx stanoví xxxxx.
(4) Občané xxxx xx xxxxxxx podmínek xxxxxxx x voleným x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx politických xxxx x xxxxxx x xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx umožňovat x ochraňovat svobodnou xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x demokratické společnosti.
Xx. 23
Občané xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx odpor xxxxx xxxxxxx, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxx svobod, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxx použití xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx nesmí být xxxxxx xx xxxx.
Čl. 25
(1) Občanům xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, právo xxxxxxxxxx x xxxxxxxx informace x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti stanoví xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx též
a) xxxxx na xxxxxxxx x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx řešení xxxx xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx menšin.
HLAVA XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx má právo xx xxxxxxxxx volbu xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x omezení xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx potřeby prací. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx nemohou bez xxx viny xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxxx úpravu xxx xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx s xxxxxx xx ochranu xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Odborové xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx odborových xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx jiných xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x sociálních xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu bezpečnosti xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx stávku xx xxxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx soudcům, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx x na xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx a osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx zdraví při xxxxx x na xxxxxxxx pracovní podmínky.
(2) Xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x na xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx hmotné xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx xxxxxxxxxxxxxx k xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx je x xxxxxx xxxxx, xx právo na xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx životních xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Každý xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Občané mají xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x na xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx.32
(1) Rodičovství a xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx xxxxxx. Zvláštní xxxxxxx dětí a xxxxxxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxx x těhotenství xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx i mimo xx mají xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x jejich xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx. Xxxxx rodičů xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx x děti, xxxx xxxxx xx xxxxx státu.
(6) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx. Xxxxxx docházka xx povinná po xxxx, kterou stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx na bezplatné xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x středních xxxxxxx, xxxxx schopností xxxxxx x xxxxxxxx společnosti xxx xx vysokých xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx státní x vyučovat xx xxxx xxx za xxxxxxxx stanovených xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx může vzdělání xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx stanoví, za xxxxxx podmínek xxxx xxxxxx při xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Xx.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx přístupu xx xxxxxxxxxx bohatství xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx prostředí x přírodních xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx svých xxxx nikdo xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx bohatství xxxxxxx x kulturní xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO NA XXXXXX A JINOU XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx se může xxxxxxx stanoveným postupem xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx x ve xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx u xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, může xx obrátit xx xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, jiného xxxxxxxx xxxxxx xx orgánu xxxxxxx správy xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx a podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx právo odepřít xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx stíhání xxxx xxxx xxxxx blízké.
(2) Xxxxx má právo xx právní xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy, x xx xx počátku xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx si v xxxxxx rovni.
(4) Kdo xxxxxxxx, xx neovládá xxxxx, jímž xx xxxx xxxxxxx, má xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Čl. 38
(1) Xxxxx xxxxx být odňat xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx i xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx jeho věc xxxx xxxxxxxxxx veřejně, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x xxxx xxxxxxxxxxx x aby xx mohl xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx trestným xxxxx x xxxx trest, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, proti xxxxx xx vedeno trestní xxxxxx, je xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, pokud xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx rozsudkem xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Obviněný xx xxxxx, xxx xx xxx xxxxxxxxx xxx a xxxxxxx x přípravě obhajoby x xxx se xxxx hájit xxx xxxx prostřednictvím obhájce. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, ačkoliv ho xxxxx xxxxxx mít xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx zbaven.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx trestně xxxxxx xx xxx, xxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx zproštěn xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx nevylučuje xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Trestnost xxxx xx posuzuje x xxxxx xx xxxxxx podle xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx použije, xxxxxxxx xx xx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 a 3, čl. 33 x 35 Listiny je xxxxx xx domáhat xxxxx v xxxxxx xxxxxx, které tato xxxxxxxxxx provádějí.
(2) Kde xx x Listině xxxxx x xxxxxx, xxxxxx xx tím xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx zákonodárné xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Pokud Xxxxxxx používá xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxxx občan Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Cizinci xxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Pokud xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx se xxx xxxxx člověk, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx přiznává xxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Česká x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx za xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx. Xxxx xxxx xxx odepřen xxxx, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx.
Čl. 44
Zákon xxxx xxxxxxx x prokurátorům xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx činnost a xxxxx xxxxxxx v čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx správy x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, též xxxxx xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx sborů x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx sil xxx práva xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx souvisí x xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, xxxx xxxxx omezit xxxxx xx stávku.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx předpis x. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx znění xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx uskutečněné xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx mění Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Sb., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxx zákona x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů x odkazech xxxx xxxxxxxxxxxxx, pokud se xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV A XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.