Právní předpis byl sestaven k datu 07.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady vyhlašuje XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX jako xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx x. x.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx národní xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost přirozených xxxx člověka, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx obecně xxxxxxx hodnoty xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx trpkých xxxxxxxxxx x dob, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x naší xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společným xxxxxx xxxxx svobodných národů,
vycházejíc x práva českého xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx xx sebeurčení,
připomínajíc xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx vůči budoucím xxxxxxxxx za xxxx xxxxxxxxx života xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Česká x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx důstojně xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx na této Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx v xxxxxxxxxxx i x xxxxxxx. Xxxxxxxx práva x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, nezcizitelné, nepromlčitelné x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxx xx xxxxx xxx na výlučnou xxxxxxxxx, xxx na xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní xxx lze xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x v xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x xx způsobem, xxxxx xxxxx stanoví.
(3) Každý xxxx xxxxx, xx xxxx zákonem xxxxxxxx, x xxxxx nesmí xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx neukládá.
Čl. 3
(1) Základní xxxxx a svobody xx zaručují všem xxx rozdílu pohlaví, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, rodu nebo xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Zakazuje xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx x všechny xxxxxxx nátlaku xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx na xxxxxxx xxx uplatňování xxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx xx základě xxxxxx x v xxxx mezích x xxx při zachování xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxx xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx (xxxx jen "Xxxxxxx") upraveny pouze xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx platit xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, které splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx ustanovení x xxxxxx základních xxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx jejich xxxxxxxx x smyslu. Xxxxxx omezení xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx účelům, než xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
HLAVA DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX X XXXXXXXX SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx nepřipouští.
(4) Xxxxxxxxx práv xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxx xxx někdo xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx zákona xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx svůj xx život jiného xxxxxxx i xx xxxxxx je zaručeno xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx být mučen xxx podroben xxxxxxx, xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx.
Čl. 8
(1) Osobní xxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí být xxxxxx nebo zbaven xxxxxxx jinak xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, který xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx neschopnost xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x trestného xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxx seznámena x důvody xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x nejpozději xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx svobodu xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zadrženou xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x vazbě, nebo xx propustit xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx písemný xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx xx 24 hodin xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx do xxxxx, xxx x xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx zákonem x xx základě rozhodnutí xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx kterých xxxxxxxxx xxxx být xxxxx xxxxxxxx nebo xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx opatření xxxx xxx xx 24 hodin oznámeno xxxxx, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 dnů.
Čl. 9
(1) Nikdo xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx pracím xxxx xxxxxxx.
(2) Ustanovení odstavce 1 se xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx trestu xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx trest xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx nebo jinou xxxxxx stanovenou xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx vyžadovanou xx základě xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx značné xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx pro ochranu xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Čl. 10
(1) Každý xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx pověst x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx na xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx xx soukromého x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x xxx osobě.
Čl. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické právo xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx zákonný xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx zaručuje.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x zabezpečování xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx zájmu xxx xxx xxx xx vlastnictví státu, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx osob; xxxxx xxxx také xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx právnických xxxx xx xxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx xxxx xxxx druhých xxxxx x xxxxxxx se xxxxxxx chráněnými xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, přírodu x xxxxxxx prostředí xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx vlastnického xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, x xx xx základě xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx x xxxxxxxx lze xxxxxxx xxx xx základě xxxxxx.
Čl. 12
(1) Obydlí xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx do něj xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx pro účely xxxxxxxxx xxxxxx, a xx xx písemný xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx dovoleny, xxx je-li to x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxx xxxx zdraví xxxx, pro ochranu xxxx a svobod xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxx závažného xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx jiné xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx tajemství xxx tajemství jiných xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx případů x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx zpráv xxxxxxxxxx telefonem, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx podobným xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Svoboda xxxxxx a pobytu xx zaručena.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx svobodně je xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, jestliže je xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx státu, udržení xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Každý občan xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx na xxxxx České a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx xxxxxx být xxxxx k xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx vyhoštěn xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, svědomí x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx víru xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxx tvorby xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx nemůže xxx xxxxx vykonávat xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xx v xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx právo svobodně xxxxxxxxxx xxx náboženství xxxx xxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, náboženskými xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x náboženské xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx orgány, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní x xxxx církevní xxxxxxxxx xxxxxxxxx na xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vyučování náboženství xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx těchto xxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx, zdraví x mravnosti nebo xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxxx práva
Čl. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx má právo xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, písmem, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx ideje x xxxxxxxxx xxx xxxxxx na hranice xxxxx.
(3) Cenzura je xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu xxxxxxx x právo xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx omezit xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx a svobod xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx zdraví x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx poskytovat xxxxxxxxx x své xxxxxxxx. Podmínky a xxxxxxxxx stanoví zákon.
Čl. 18
(1) Petiční xxxxx je zaručeno; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx společného xxxxx má každý xxxxx xxx xxxx x xxxxxx se xxxxxxx xx státní xxxxxx a orgány xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Peticí xx xxxxx zasahovat do xxxxxxxxxxxx soudu.
(3) Peticemi xx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a svobod xxxxxxxxxx Listinou.
Čl. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx v případech xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx práv x xxxxxx druhých, ochranu xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx bezpečnost xxxxx. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx podmíněno xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx spolu x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Občané mají xxxxx zakládat též xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx v xxxx.
(3) Výkon xxxxxx xxxx xxx omezit xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx bezpečnost xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x veřejného xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx státu.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xx xx správě xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx svobodnou volbou xxxxx zástupců.
(2) Volby xx xxxx konat xx xxxxxxx nepřesahujících xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx je všeobecné x xxxxx a xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky výkonu xxxxxxxxx práva stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx k xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx úprava xxxxx politických xxxx x svobod x xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx umožňovat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx politických xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx postavit xx xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx by xxxxxxxxxxx demokratický řád xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx orgánů x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx znemožněny.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X ETNICKÝCH MENŠIN
Čl. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx etnické xxxxxxx nesmí xxx xxxxxx xx xxxx.
Čl. 25
(1) Občanům xxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxx společně x jinými příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx rozšiřovat x přijímat xxxxxxxxx x jejich xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xx x národnostních xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x národnostním x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx zaručuje též
a) xxxxx na xxxxxxxx x jejich xxxxxx,
x) xxxxx užívat jejich xxxxxx v úředním xxxxx,
x) xxxxx účasti xx řešení xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX ČTVRTÁ
HOSPODÁŘSKÁ, XXXXXXXX X KULTURNÍ XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx svobodnou volbu xxxxxxxx x přípravu x němu, xxxxx x právo podnikat x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Zákon xxxx stanovit podmínky x xxxxxxx pro xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx činností.
(3) Xxxxx xx xxxxx získávat xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, xxxxx toto xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx vykonávat, xxxx x přiměřeném xxxxxxx hmotně zajišťuje; xxxxxxxx stanoví zákon.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Každý xx xxxxx svobodně xx xxxxxxxxx s xxxxxx na xxxxxxx xxxxx hospodářských x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx vznikají xxxxxxxxx xx státu. Xxxxxxxx xxxxx odborových xxxxxxxxxx xx nepřípustné, stejně xxxx xxxxxxxxxxx některé x nich v xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx odborových xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx zákonem, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Právo xx xxxxxx xx xxxxxxxx za podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; toto xxxxx xxxxxxxxxx soudcům, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx mají xxxxx na xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx práci x na uspokojivé xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx a osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x na xxxxxxxx pracovní podmínky.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx x na xxxxx při přípravě x povolání.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx nezpůsobilosti k xxxxx, xxxxx i xxx xxxxxx živitele.
(2) Xxxxx, kdo xx x hmotné xxxxx, xx právo xx xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx má xxxxx xx ochranu xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx veřejného xxxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx za xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl.32
(1) Xxxxxxxxxxx a xxxxxx jsou xxx xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx je zaručena.
(2) Xxxx x těhotenství xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, ochrana v xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx x xxxx xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx a xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; xxxx mají xxxxx xx rodičovskou xxxxxxx a xxxx. Xxxxx rodičů xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Rodiče, kteří xxxxxx o xxxx, xxxx právo xx xxxxx xxxxx.
(6) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx právo na xxxxxxxx. Školní xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx schopností xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx vysokých xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx jiné xxxxx než xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx takových xxxxxxx xx xxxx vzdělání xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx stanoví, za xxxxxx podmínek xxxx xxxxxx xxx studiu xxxxx na xxxxx xxxxx.
Xx.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx tvůrčí xxxxxxx xxxxxxxx xxxx chráněna xxxxxxx.
(2) Právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx bohatství xx zaručeno xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx včasné a xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx svých xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx ani xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx nad míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx může xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx práva x xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx x xx xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx orgánu.
(2) Kdo xxxxx, xx xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxx na xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx xxxxxxxx rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx orgánu xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx úředním xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Každý xx xxxxx odepřít xxxxxxx, jestliže by xx xxxxxxxx nebezpečí xxxxxxxxx stíhání sobě xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx před xxxxx, xxxxxx státními xxxxxx či orgány xxxxxxx xxxxxx, x xx od xxxxxxx xxxxxx.
(3) Všichni xxxxxxxxx xxxx si x xxxxxx rovni.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, jímž xx xxxx xxxxxxx, má xxxxx na xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu i xxxxxx xxxxxxx zákon.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx xxxx věc xxxx xxxxxxxxxx veřejně, xxx zbytečných průtahů x v jeho xxxxxxxxxxx a aby xx mohl vyjádřit xx xxxx prováděným xxxxxxx. Xxxxxxxxx může xxx vyloučena xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx zákon xxxxxxx, které xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx x xxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx xxxx na xxxxxxx xxxx majetku, xxx xx xxxx xxxxxxxx uložit.
Čl. 40
(1) Jen xxxx rozhoduje x xxxx a trestu xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, proti xxxxx xx xxxxxx trestní xxxxxx, xx považován xx xxxxxxxxx, pokud xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx byl poskytnut xxx a xxxxxxx x přípravě xxxxxxxx x xxx xx xxxx hájit xxx xxxx prostřednictvím obhájce. Xxxxxxxx xx obhájce xxxxxxx, ačkoliv xx xxxxx zákona mít xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx soudem. Zákon xxxxxxx, x kterých xxxxxxxxx má xxxxxxxx xxxxx na bezplatnou xxxxx obhájce.
(4) Obviněný xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx práva xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx zbaven.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx trestně xxxxxx xx čin, xxx xxxxx xxx xxx pravomocně odsouzen xxxx xxxxxxxx obžaloby. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x xxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx čin xxxxxxx. Pozdějšího xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx příznivější.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Listiny xx xxxxx se xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Kde xx v Xxxxxxx xxxxx x xxxxxx, xxxxxx xx tím xxxxx Xxxxxxxxxxx shromáždění, xxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Čl. 42
(1) Pokud Xxxxxxx xxxxxxx pojmu "xxxxx", xxxxxx xx xxx státní občan Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v České x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx lidských xxxx x základních xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou, xxxxx xxxxxx přiznána xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Čl. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx za xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx práv x xxxxxx. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx v čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, též xxxxx xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx xxx práva uvedená x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx souvisí s xxxxxxx xxxxxx. Osobám x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu života x xxxxxx, xxxx xxxxx omezit xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx předpis x. 2/1993 Sb. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx znění xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx č.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx základních práv x svobod
s xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx, ve xxxxx xxxxxxxxx zákona x. 162/1998 Sb.
s xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Znění xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx právních xxxxxxxx x xxxxxxxx není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX byla xxxxxx xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.