Právní předpis byl sestaven k datu 13.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx České národní xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx republiky
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx rady xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X SVOBOD xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx x. x.
LISTINA ZÁKLADNÍCH PRÁV X SVOBOD
Federální shromáždění xx základě xxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady x Slovenské xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx obecně xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x samosprávné tradice xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx z xxx, xxx lidská práva x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxx potlačovány,
vkládajíc xxxxxx xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx národů,
vycházejíc x xxxxx xxxxxxx xxxxxx a slovenského xxxxxx xx sebeurčení,
připomínajíc xx svůj xxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx za osud xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx vůli, xxx xx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, jež xxxx hodnoty xxx,
xxxxxxx xx xx této Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod:
XXXXX PRVNÍ
OBECNÁ USTANOVENÍ
Čl. 1
Xxxx xxxx svobodní x xxxxx x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Základní práva x xxxxxxx jsou xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Čl. 2
(1) Xxxx xx založen xx xxxxxxxxxxxxxx hodnotách a xxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx lze xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, a xx způsobem, xxxxx xxxxx stanoví.
(3) Xxxxx xxxx činit, co xxxx zákonem xxxxxxxx, x nikdo nesmí xxx xxxxx činit, xx zákon neukládá.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, barvy xxxxx, xxxxxx, víry a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx či xxxxxx smýšlení, xxxxxxxxx xxxx sociálního původu, xxxxxxxxxxxx x národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx postavení.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Zakazuje xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x odnárodňování.
(3) Nikomu xxxxx být xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxx na základě xxxxxx a x xxxx xxxxxx x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx základních xxxx x svobod xxxxx xxx xx xxxxxxxx stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") upraveny pouze xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx ustanovení x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxx xxx šetřeno xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx nesmějí xxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, než xxx které byla xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx lidská práva x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Čl. 6
(1) Každý xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx před narozením.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku xxxx, xxxxxxxx xxx někdo xxxxxx života x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxx jiného xxxxxxx i xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 7
(1) Nedotknutelnost xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx je zaručena. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x případech xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Xxxxx xxxxx xxx mučen xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Osobní xxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx než x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Nikdo xxxxx xxx xxxxxx svobody xxxxx pro neschopnost xxxxxx smluvnímu závazku.
(3) Xxxxxxxxxx nebo podezřelého x trestného činu xx xxxxx zadržet xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x zákoně. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ihned xxxxxxxxx x důvody zadržení, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx, nebo xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx obviněného xx xxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx nebo xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx x xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx základě rozhodnutí xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx případech xxxx xxx osoba xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx bez xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 hodin xxxxxxxx xxxxx, xxxxx o xxxxx umístění xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 se xxxxxxxxxx xx:
x) práce ukládané xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx svobody nebo xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx stanovenou xxxxxxx xxxxxxx povinné vojenské xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx zákona x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, nehod, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx druhých.
Xx. 10
(1) Každý xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx důstojnost, osobní xxxx, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx jeho xxxxx.
(2) Každý xx xxxxx na xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx právo na xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx nebo xxxxx zneužíváním xxxxx x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx vlastníků xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Dědění xx zaručuje.
(2) Zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx zájmu xxx xxx xxx xx vlastnictví xxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx také xxxxxxxx, xx určité věci xxxxx být xxxxx xx vlastnictví xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx být xxxxxxxx xx újmu xxxx druhých anebo x xxxxxxx se xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx prostředí nad xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx možné xx xxxxxxxx zájmu, a xx na xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Daně a xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx na základě xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, kdo x xxx xxxxx.
(2) Domovní xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx domovní xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx zásahy xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, pro ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx anebo xxx xxxxxxxxx závažného xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx. Pokud je xxxxxx užíváno xxxx xxx xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx jiné hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, též xx-xx xx nezbytné xxx xxxxxx úkolů xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Nikdo xxxxx xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx tajemství xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx již xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxx poštou xxxxx xxxxx způsobem, s xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx tajemství xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, telegrafem xxxx jiným podobným xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx svobodně xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx omezeny xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx územích xxx x důvodu ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx k opuštění xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx nebo xxxx xxxxx xxx bez xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, pokud xx xx x xxxxxxx x jeho xxxxxxxx xxxx x xxxx náboženským vyznáním. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx veřejně, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx orgány, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní a xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx náboženství xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx těchto xxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, jde-li o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x mravnosti nebo xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x právo xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxx, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx i xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx ideje x xxxxxxxxx xxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx projevu x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx informace xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické společnosti xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx územní xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Podmínky x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx; xx věcech xxxxxxxxx xxxx jiného xxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx xxxx x jinými xx xxxxxxx na státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, návrhy a xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx se xxxxx zasahovat do xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Peticemi xx xxxxx vyzývat x porušování xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx se shromažďovat xx zaručeno.
(2) Xxxx xxxxx lze xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx nebo xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx povolením xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat xx xxxxxxxx. Xxxxx xx právo xxxxx x jinými se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx se x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům xxxx pro ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Politické xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx odděleny xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx podílet xx xx xxxxxx xxxxxxxxx věcí přímo xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx volební xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx je všeobecné x xxxxx x xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx práva xxxxxxx xxxxx.
(4) Občané mají xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x jiným xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx úprava xxxxx politických xxxx x xxxxxx a xxxx výklad x xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x ochraňovat svobodnou xxxxxx politických xxx x xxxxxxxxxxxx společnosti.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx orgánů x xxxxxx xxxxxxx zákonných xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx nesmí xxx xxxxxx xx xxxx.
Čl. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní nebo xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx všestranný rozvoj, xxxxxxx právo xxxxxxxx x jinými příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, právo xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx mateřském xxxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxxx příslušejícím x národnostním x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
HLAVA XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x právo podnikat x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxx x xxxxxxx pro xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo získávat xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx prací. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxxx úpravu pro xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx státu. Omezovat xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx nepřípustné, stejně xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x xxxx x xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx odborových xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx práv x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Právo xx xxxxxx je xxxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx zákonem; toto xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx za práci x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx zdraví při xxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx zvláštní xxxxxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxx xxx xxxxxxxx x povolání.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx stáří a xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx ztrátě xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx je x xxxxxx nouzi, xx xxxxx na xxxxxxx pomoc, která xx nezbytná xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Každý má xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x xx zdravotní xxxxxxx za podmínek, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx xxxxxx. Zvláštní xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx zaručena xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx x xxxx xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Xxxx o xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; děti xxxx xxxxx xx rodičovskou xxxxxxx x xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx omezena x xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx rodičů xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx xxx rozhodnutím xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Rodiče, kteří xxxxxx x děti, xxxx právo xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx. Školní xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, kterou xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx bezplatné xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx školách, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx společnosti xxx na vysokých xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx jiné xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx; xx takových xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx za úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx podmínek xxxx xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xx pomoc xxxxx.
Čl.34
(1) Práva k xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Právo přístupu xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx zaručeno xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Každý xx právo xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx včasné x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx výkonu xxxxx xxxx nikdo xxxxx xxxxxxxxx xxx poškozovat xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx bohatství xxxxxxx x kulturní xxxxxxx xxx míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
HLAVA XXXX
XXXXX XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx se xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxx a xx xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx svých xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx orgánu xxxxxxx správy, xxxx xx obrátit xx xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X pravomoci soudu xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx přezkoumávání xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx a svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx škody xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx zákon.
Čl. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx odepřít xxxxxxx, xxxxxxxx by xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx osobě xxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx právní xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, x xx xx počátku xxxxxx.
(3) Všichni xxxxxxxxx xxxx si x xxxxxx xxxxx.
(4) Kdo xxxxxxxx, xx neovládá xxxxx, jímž se xxxx xxxxxxx, xx xxxxx xx tlumočníka.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxx xxxx projednána xxxxxxx, xxx zbytečných xxxxxxx x x xxxx xxxxxxxxxxx a xxx xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost může xxx vyloučena xxx x případech stanovených xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx zákon xxxxxxx, xxxxx jednání xx trestným xxxxx x xxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx xxxx na xxxxxxx xxxx majetku, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Čl. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx němuž xx vedeno xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx xx nevinného, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx rozsudkem xxxxx xxxxxx xxxx xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, aby xx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx obhájce. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx mu xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, x kterých xxxxxxxxx má obviněný xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx právo odepřít xxxxxxx; xxxxxx práva xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx zbaven.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xx xxx, xxx xxxxx xxx xxx pravomocně xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx nevylučuje xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx opravných xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx zákonem.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x trest xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx v xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, jestliže xx xx xxx xxxxxxxxx příznivější.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Práv uvedených x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx v mezích xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx provádějí.
(2) Kde xx x Listině xxxxx o xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx shromáždění, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx pravomoci xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx národních xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxxx občan Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx lidských xxxx x základních xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Pokud xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx pojmu "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx, xxxxx Listina xxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxx občanství.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx xxxx cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx práv a xxxxxx. Azyl xxxx xxx odepřen xxxx, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx základními xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Čl. 44
Zákon xxxx xxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost a xxxxx xxxxxxx x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx sborů a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, která xxxx bezprostředně xxxxxxxx xxx ochranu života x xxxxxx, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx x. 2/1993 Sb. *) xxxxx xxxxxxxxx dnem 1.1.1993.
Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx právním xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Sb., xxxxxx xx mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Sb.
s xxxxxxxxx od 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx právních předpisů x odkazech není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx uvedeného xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.