Právní předpis byl sestaven k datu 16.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
o xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx vyhlašuje XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD xxxx xxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx v. x.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD
Federální shromáždění xx xxxxxxx návrhů Xxxxx xxxxxxx rady x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx hodnoty xxxxxxx x xx demokratické x samosprávné xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx práva x základní xxxxxxx xxxx v naší xxxxxx potlačovány,
vkládajíc xxxxxx xx zabezpečení těchto xxxx společným xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx národů,
vycházejíc x práva českého xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xx sebeurčení,
připomínajíc xx svůj díl xxxxxxxxxxxx xxxx budoucím xxxxxxxxx za xxxx xxxxxxxxx života xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx se Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx důstojně xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx hodnoty xxx,
xxxxxxx xx xx xxxx Xxxxxxx základních práv x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX USTANOVENÍ
Čl. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Základní xxxxx x xxxxxxx jsou xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x nezrušitelné.
Xx. 2
(1) Xxxx xx založen na xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx vázat xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani xx xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Státní xxx lze xxxxxxxxxx xxx v případech x v xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, který xxxxx stanoví.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx zakázáno, x nikdo xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx zákon neukládá.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx či xxxxxx xxxxxxxx, národního xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Každý xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx tohoto xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xx právech xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx ukládány xxxxxx xx základě xxxxxx a x xxxx xxxxxx x xxx xxx zachování xxxxxxxxxx práv a xxxxxx.
(2) Xxxx základních xxxx a svobod xxxxx xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") upraveny pouze xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx musí xxxxxx xxxxxx xxx všechny xxxxxxx, xxxxx splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Při xxxxxxxxx ustanovení o xxxxxx základních práv x svobod xxxx xxx šetřeno jejich xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx mít xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Lidský xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx narozením.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx se xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx s jednáním, xxxxx xxxxx zákona xxxx trestné. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx i se xxxxxx je xxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x jejího xxxxxxxx je zaručena. Xxxxxxx může být xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx xxxxxxxx krutému, xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Čl. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxx zbaven xxxxxxx jinak xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx neschopnost xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx podezřelého x xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x zákoně. Xxxxxxxx osoba xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx zadržení, xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xx 48 hodin xxxxxxxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x xxxxx, nebo xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx jen xx xxxxxxx odůvodněný xxxxxx soudce. Xxxxxxx xxxxx musí xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Soudce xxxx xxxxxxxx osobu xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx vyslechnout x xxxxxxxxxx o xxxxx nebo xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx x xxxxxx x xx dobu xxxxxxxxxx zákonem x xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx případech xxxx xxx osoba xxxxxxxx nebo xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx svého xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx být do 24 xxxxx oznámeno xxxxx, xxxxx o xxxxx umístění xxxxxxxx xx 7 dnů.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx odstavce 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx zákona xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx svobody nebo xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx svobody,
b) xxxxxxxxx xxxxxx nebo jinou xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx zákona x xxxxxxx živelných xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, xxxxxx nebo xxxx druhých.
Xx. 10
(1) Každý xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, osobní xxxx, xxxxx pověst x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na ochranu xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, zveřejňováním nebo xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické právo xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx hospodářství x veřejného xxxxx xxx xxx xxx xx vlastnictví xxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx osob; zákon xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx občanů xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx na xxxx xxxx xxxxxxx anebo x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, přírodu a xxxxxxx prostředí xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx nucené xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx ve xxxxxxxx zájmu, x xx xx xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx lze ukládat xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Obydlí xx nedotknutelné. Xxxx xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx bydlí.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx domovní xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx zásahy xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx je xxxxxx užíváno xxxx xxx podnikání nebo xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx je-li xx xxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx tajemství xxx tajemství xxxxxx xxxxxxxxxx a záznamů, xx xxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx způsobem, x xxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně se xxxxxxxx tajemství xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx podobným xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx oprávněně xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx svobodně xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx omezeny xxxxxxx, xxxxxxxx je xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x důvodu xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx právo na xxxxxxxx xxxxx na xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Republiky. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x opuštění xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, svědomí a xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx xxxxxx své xxxxxxxxxxx nebo víru xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx nucen xxxxxxxxx xxxxxxxxx službu, pokud xx xx v xxxxxxx x jeho xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx víru xxx xxx xxxx společně x jinými, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx a náboženské xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx ustavují xxx orgány, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx na xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx stanoví xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, zdraví x mravnosti nebo xxxx x svobod xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxxxx své xxxxxx xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx nebo xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx vyhledávat, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx bez xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx projevu x právo xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx omezit xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx x svobod xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o své xxxxxxxx. Podmínky x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx je zaručeno; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx společného xxxxx xx xxxxx xxxxx sám xxxx x xxxxxx se xxxxxxx na státní xxxxxx a orgány xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, návrhy a xxxxxxxxxx.
(2) Peticí xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx nesmí xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx shromažďovat xx xxxxxxxx.
(2) Toto xxxxx lze xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx pořádku, xxxxxx, xxxxxxxxx, majetku xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx zaručeno. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x jinými xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx zakládat xxx xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx se x xxxx.
(3) Xxxxx těchto xxxx lze xxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytné xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x veřejného pořádku, xxxxxxxxxxx trestným xxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx hnutí, xxxxx x jiná xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Občané xxxx xxxxx podílet xx xx správě xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx xxxxxxxxx volbou xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx konat xx lhůtách nepřesahujících xxxxxxxxxx volební xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx všeobecné x xxxxx x xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky výkonu xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 22
Xxxxxxx úprava xxxxx politických xxxx x xxxxxx x xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx umožňovat x xxxxxxxxxx svobodnou xxxxxx politických xxx x xxxxxxxxxxxx společnosti.
Xx. 23
Občané xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx odpor xxxxx xxxxxxx, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, jestliže činnost xxxxxxxxx orgánů a xxxxxx použití zákonných xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX NÁRODNOSTNÍCH X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx ke xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx na xxxx.
Čl. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx všestranný xxxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx rozvíjet xxxxxxx xxxxxxx, právo xxxxxxxxxx x přijímat xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x sdružovat xx v xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxx se xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx na xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx v úředním xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx řešení věcí xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxxxxx x etnických menšin.
HLAVA XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX PRÁVA
Čl.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx svobodnou xxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x xxxxx podnikat x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, kteří toto xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně zajišťuje; xxxxxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu xxx xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx na xxxxxxx xxxxx hospodářských a xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx vznikají xxxxxxxxx xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx nebo x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx ochranu xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného xxxxxxx xxxx práv a xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx xxxxxx je xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; toto xxxxx nepřísluší soudcům, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Zaměstnanci mají xxxxx xx spravedlivou xxxxxx za xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xx xxxxxxxx pracovní podmínky.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx na zvláštní xxxxxxx v pracovních xxxxxxxx x xx xxxxx xxx přípravě x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx hmotné xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx je x xxxxxx nouzi, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx základních xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x xx zdravotní xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx jsou xxx xxxxxxxx xxxxxx. Zvláštní xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx zvláštní xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené v xxxxxxxxxx x mimo xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx a xxxxxx xxxxxxx je právem xxxxxx; děti xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxx. Xxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx a xxxxxxxxx děti mohou xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx bezplatné xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx školách, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx společnosti xxx na vysokých xxxxxxx.
(3) Zřizovat xxxx xxxxx xxx xxxxxx x vyučovat xx xxxx lze xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx takových xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx podmínek xxxx xxxxxx xxx studiu xxxxx na pomoc xxxxx.
Xx.34
(1) Práva x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx přístupu xx xxxxxxxxxx bohatství xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Čl. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx životní xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx prostředí x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxx nad xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX A XXXXX XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxx a xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx orgánu xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx obrátit na xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx takového xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx základních xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx škody způsobené xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, jiného xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy nebo xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže by xx xxxxxxxx nebezpečí xxxxxxxxx xxxxxxx sobě xxxx osobě blízké.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx právní xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, jinými státními xxxxxx xx orgány xxxxxxx správy, x xx od počátku xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx v xxxxxx rovni.
(4) Kdo xxxxxxxx, že neovládá xxxxx, jímž se xxxx xxxxxxx, xx xxxxx xx tlumočníka.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx odňat xxxxx xxxxxxxxx soudci. Xxxxxxxxxxx xxxxx i xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx xxxx xxx xxxx projednána xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x jeho xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxxxxx xx všem prováděným xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx jednání xx xxxxxxxx xxxxx x jaký xxxxx, xxxxx i jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx majetku, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Čl. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx činy.
(2) Xxxxx, proti xxxxx xx vedeno trestní xxxxxx, je xxxxxxxxx xx nevinného, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Obviněný xx xxxxx, aby xx byl xxxxxxxxx xxx x xxxxxxx x xxxxxxxx obhajoby x aby se xxxx xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx si xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx mu xxxxxxxxx soudem. Zákon xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx obviněný xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx obhájce.
(4) Xxxxxxxx xx právo odepřít xxxxxxx; xxxxxx práva xxxxx být xxxxxx xxxxxxxx zbaven.
(5) Nikdo xxxxxx xxx trestně xxxxxx xx čin, xxx který xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx opravných xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx se xxxxxxxx x trest xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx v době, xxx byl xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, jestliže xx xx pro xxxxxxxxx příznivější.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx se xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, které xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Kde xx x Xxxxxxx xxxxx x zákonu, xxxxxx se xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx zákonodárné xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx národních xxx.
Xx. 42
(1) Pokud Xxxxxxx xxxxxxx pojmu "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxxx občan Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Cizinci xxxxxxxx x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx pojmu "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx přiznává xxx xxxxxx na xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx azyl xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx za xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx. Azyl xxxx xxx xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx základními xxxxxxxx právy x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Zákon může xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx v čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx státní správy x xxxxxx xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, xxx právo xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx sil xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx. Osobám x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu života x zdraví, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb. *) xxxxx xxxxxxxxx dnem 1.1.1993.
Xx znění xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Sb., xxxxxx se mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod
s xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Sb., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx, ve xxxxx xxxxxxxxx zákona x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x odkazech xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx uvedeného xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX byla xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.