Právní předpis byl sestaven k datu 25.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
o vyhlášení XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X SVOBOD xxxx xxxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx se xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx vyhlašuje XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx republiky.
Uhde v. x.
XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx a svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx hodnoty xxxxxxx x xx demokratické x samosprávné xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx práva x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxx potlačovány,
vkládajíc xxxxxx xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Česká x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx ctí,
usneslo xx na xxxx Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx:
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx založen na xxxxxxxxxxxxxx hodnotách a xxxxx xx vázat xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani na xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x x mezích xxxxxxxxxxx xxxxxxx, a xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx stanoví.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, co xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx nesmí xxx xxxxx činit, xx xxxxx xxxxxxxx.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x svobody xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx či xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx sociálního původu, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx postavení.
(2) Xxxxx xx právo svobodně xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Zakazuje xx xxxxxxxx ovlivňování xxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx způsobena xxxx na xxxxxxx xxx uplatňování xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx ukládány xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x x xxxx xxxxxx a xxx při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Meze základních xxxx x xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") upraveny xxxxx xxxxxxx.
(3) Zákonná omezení xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx musí xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx splňují xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx musí xxx šetřeno jejich xxxxxxxx x smyslu. Xxxxxx omezení xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx k xxxxx xxxxxx, než xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx práva x svobody
Čl. 5
Každý xx xxxxxxxxx mít xxxxx.
Čl. 6
(1) Každý xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx ochrany xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx není, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx života x xxxxxxxxxxx s jednáním, xxxxx podle xxxxxx xxxx xxxxxxx. Xxxxx xxxxxx život xxxx xx život xxxxxx xxxxxxx x se xxxxxx xx zaručeno xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Nedotknutelnost xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x případech xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx xxxxxxxx krutému, xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx trestu.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, který xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx smluvnímu závazku.
(3) Xxxxxxxxxx nebo podezřelého x xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx v xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx musí xxx xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x nejpozději xx 48 hodin xxxxxxxxxx xx svobodu xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zadrženou xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx, nebo xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx možno xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Zatčená xxxxx xxxx být xx 24 hodin xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx osobu xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx o xxxxx nebo xx xxxxxxxxx xx svobodu.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx do xxxxx, xxx x důvodů x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx rozhodnutí xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx kterých xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx držena x ústavní zdravotnické xxxx bez xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx opatření xxxx xxx do 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx umístění rozhodne xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 se xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx zákona osobám xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx nebo jinou xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx značné xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Každý xx právo, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx důstojnost, xxxxxx xxxx, dobrá pověst x chráněno jeho xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx soukromého a xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx údajů x své osobě.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx právo xxxxx xxxxxxxxx má xxxxxx zákonný xxxxx x ochranu. Dědění xx zaručuje.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx x zabezpečování xxxxxx celé xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx hospodářství x xxxxxxxxx xxxxx xxx xxx jen xx xxxxxxxxxxx státu, xxxx xxxx určených xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx také xxxxxxxx, xx určité xxxx xxxxx xxx pouze xx xxxxxxxxxxx občanů xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx být xxxxxxxx xx újmu xxxx xxxxxxx anebo x xxxxxxx se xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, přírodu x xxxxxxx xxxxxxxxx nad xxxx stanovenou xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx možné xx xxxxxxxx xxxxx, a xx xx xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx xxx ukládat xxx na xxxxxxx xxxxxx.
Čl. 12
(1) Obydlí xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, xxx v xxx bydlí.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx pro xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx domovní xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx zákonem xxxxxxxx, xxx xx-xx to x demokratické společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx anebo xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Pokud je xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx zákonem xxxxxxxx, též je-li xx nezbytné xxx xxxxxx xxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx uchovávaných x xxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxx poštou anebo xxxxx xxxxxxxx, s xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, které xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx jiným podobným xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx a xxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx na xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx je xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxx xxxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x důvodu xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Každý občan xx právo xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, svědomí x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx xxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání a xxxxxxxx xxxxxx je xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xx x xxxxxxx s xxxx xxxxxxxx nebo s xxxx náboženským xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví zákon.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx náboženství xxxx víru xxx xxx nebo xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx úkony xxxx zachováváním obřadu.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx orgány, ustanovují xxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vyučování xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx těchto xxxx xxxx být xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Oddíl druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx xxxx zaručeny.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxxxx své xxxxxx xxxxxx, písmem, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx i xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx ideje x xxxxxxxxx xxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx bezpečnost, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx povinny xxxxxxxxxx xxxxxxxx poskytovat xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Podmínky a xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx sám nebo x jinými xx xxxxxxx na xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Peticí se xxxxx zasahovat xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx nesmí xxxxxxx x xxxxxxxxxx základních xxxx a svobod xxxxxxxxxx Listinou.
Čl. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx omezit xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx práv x xxxxxx druhých, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx bezpečnost státu. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx právo spolu x xxxxxx xx xxxxxxxxx ve xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx zakládat též xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx lze xxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytné xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxxxxxx trestným xxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx i xxxx xxxxxxxx xxxx odděleny xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xx xx správě xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx konat xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx volební období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx všeobecné x xxxxx x xxxxxxxx xx tajným xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx x voleným x xxxxx veřejným xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x svobod x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x ochraňovat xxxxxxxxx xxxxxx politických sil x demokratické xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Občané xxxx xxxxx postavit se xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxx xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx orgánů x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx kterékoli xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx xxxx.
Čl. 25
(1) Občanům xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx všestranný xxxxxx, xxxxxxx právo xxxxxxxx x jinými xxxxxxxxxxx xxxxxxx rozvíjet vlastní xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x přijímat xxxxxxxxx x jejich xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx na xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx řešení věcí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x etnických menšin.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx svobodnou volbu xxxxxxxx x xxxxxxxx x němu, xxxxx x právo xxxxxxxx x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx podmínky x omezení xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx viny vykonávat, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně xxxxxxxxx; xxxxxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx nepřípustné, stejně xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxx x činnost jiných xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx práv x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Čl. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx zdraví xxx xxxxx a xx xxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(2) Xxxxxxxxx a osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx x xx xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Čl. 30
(1) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx zabezpečení xx stáří x xxx nezpůsobilosti x xxxxx, jakož x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx je x hmotné xxxxx, xx právo na xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 31
Každý xx xxxxx na ochranu xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx péči x na xxxxxxxxx xxxxxxx za xxxxxxxx, xxxxx stanoví zákon.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx v těhotenství xx zaručena xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx vztazích x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx i xxxx xx mají stejná xxxxx.
(4) Péče x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx na rodičovskou xxxxxxx a xxxx. Xxxxx rodičů mohou xxx xxxxxxx a xxxxxxxxx xxxx mohou xxx od xxxxxx xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx jen xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Rodiče, xxxxx xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx státu.
(6) Podrobnosti xxxxxxx zákon.
Xx. 33
(1) Každý xx xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx docházka xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx v základních x středních xxxxxxx, xxxxx schopností občana x xxxxxxxx společnosti xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx za xxxxxxxx stanovených xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx vzdělání xxxxxxxxxx xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, za xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xx pomoc xxxxx.
Xx.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx tvůrčí duševní xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 35
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxx xxxxxxx prostředí.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x přírodních xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx bohatství xxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxx xxx míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
HLAVA XXXX
XXXXX NA XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx se může xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx u xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx x xx xxxxxxxxxxx případech u xxxxxx xxxxxx.
(2) Kdo xxxxx, xx xxx xx svých xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx orgánu xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxx na xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx jinak. X pravomoci xxxxx xxxx xxxxx být xxxxxxxxx přezkoumávání xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Každý xx právo xx xxxxxxx škody xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, jiného státního xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Čl. 37
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx by xx xxxxxxxx nebezpečí xxxxxxxxx stíhání xxxx xxxx osobě xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx pomoc x řízení xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx orgány xxxxxxx správy, a xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx si x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx xxxx xxxxxxx, xx xxxxx xx tlumočníka.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx soudci. Xxxxxxxxxxx soudu x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx jeho věc xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x v jeho xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx vyjádřit xx všem xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx může xxx vyloučena xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx zákon xxxxxxx, které xxxxxxx xx trestným činem x jaký xxxxx, xxxxx x jaké xxxx újmy na xxxxxxx nebo majetku, xxx za jeho xxxxxxxx uložit.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx rozhoduje o xxxx a xxxxxx xx trestné činy.
(2) Xxxxx, proti němuž xx xxxxxx trestní xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx nevinného, pokud xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx nebyla xxxx xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, aby xx xxx poskytnut xxx x možnost x přípravě xxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx mít xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx soudem. Xxxxx xxxxxxx, x kterých xxxxxxxxx má xxxxxxxx xxxxx na bezplatnou xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx odepřít xxxxxxx; xxxxxx práva xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx za xxx, xxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx odsouzen xxxx xxxxxxxx obžaloby. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx opravných xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx zákonem.
(6) Trestnost xxxx xx posuzuje x trest xx xxxxxx podle xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx zákona xx použije, xxxxxxxx xx to xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Listiny xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, které xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx x Xxxxxxx xxxxx o zákonu, xxxxxx xx xxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx zákonodárné xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx zákonům národních xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, pokud xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx dosavadní xxxxxxxx používají pojmu "xxxxx", xxxxxx xx xxx každý xxxxxx, xxx-xx x základní xxxxx x svobody, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx ohledu xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Čl. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx práv x xxxxxx. Xxxx může xxx odepřen xxxx, xxx jednal v xxxxxxx se xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x prokurátorům xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxx xxxxxxx v čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx služby. Xxxxxx x povoláních, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx života x zdraví, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx dnem 1.1.1993.
Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx změny x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx mění Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Sb., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx, ve xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Sb.
s xxxxxxxxx od 1.10.2021
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx předpisů x odkazech není xxxxxxxxxxxxx, pokud xx xxxx xxxxxx derogační xxxxx shora xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV A XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.