Právní předpis byl sestaven k datu 13.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx národní xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x vyhlášení XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx pořádku Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxx:
Xxxxxxxxxxxxx České xxxxxxx xxxx vyhlašuje XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx republiky.
Uhde x. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X SVOBOD
Federální shromáždění xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx národní xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx hodnoty xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x samosprávné xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx z xxx, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x naší xxxxxx potlačovány,
vkládajíc naděje xx zabezpečení těchto xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx svobodných xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx se Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx této Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x svobod:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx x v xxxxxxx. Xxxxxxxx práva x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x nezrušitelné.
Xx. 2
(1) Stát xx xxxxxxx na xxxxxxxxxxxxxx hodnotách x xxxxx xx vázat xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani xx xxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxx xxx lze xxxxxxxxxx xxx x případech x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, a xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx stanoví.
(3) Každý xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx neukládá.
Čl. 3
(1) Základní xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, víry a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, národního xxxx xxxxxxxxxx původu, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx etnické menšině, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx x své xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx x všechny xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx způsobena xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx jeho xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx na základě xxxxxx a x xxxx xxxxxx a xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx.
(2) Meze xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv a xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx omezení xxxxxxxxxx práv a xxxxxx musí xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxx xxx šetřeno jejich xxxxxxxx a xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx nesmějí xxx zneužívána k xxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX X XXXXXXXX SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx práva x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Čl. 6
(1) Každý xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx život xx xxxxx xxxxxxx xxx před narozením.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx se xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx není, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx. Právo xxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxx jiného xxxxxxx i se xxxxxx je xxxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 7
(1) Nedotknutelnost xxxxx x jejího xxxxxxxx je zaručena. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Čl. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx nesmí být xxxxxx xxxx zbaven xxxxxxx xxxxx než x xxxxxx x xxxxxxxx, který stanoví xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx svobody xxxxx xxx neschopnost xxxxxx xxxxxxxxx závazku.
(3) Xxxxxxxxxx nebo podezřelého x xxxxxxxxx činu xx možno xxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx osoba musí xxx xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx zadržení, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx musí xxxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx a rozhodnout x xxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Zatknout xxxxxxxxxx xx možno xxx xx písemný odůvodněný xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Soudce xxxx zatčenou osobu xx 24 hodin xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx xx svobodu.
(5) Xxxxx nesmí xxx xxxx xx xxxxx, xxx x důvodů x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx rozhodnutí xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x ústavní zdravotnické xxxx bez xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx oznámeno xxxxx, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 se nevztahuje xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx zákona xxxxxx xx xxxxxx trestu xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx jinou xxxxxx stanovenou zákonem xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx vyžadovanou xx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) jednání xxxxxxx xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Čl. 10
(1) Každý xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx jeho xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx zasahováním xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x své xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx má xxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Zákon xxxxxxx, který xxxxxxx xxxxxxxx x zabezpečování xxxxxx celé xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x veřejného xxxxx xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx státu, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx osob; zákon xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx občanů xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx sídlem v Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Vlastnictví xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx na xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x rozporu xx xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx poškozovat xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx nucené xxxxxxx vlastnického xxxxx xx možné ve xxxxxxxx xxxxx, x xx na xxxxxxx xxxxxx x za xxxxxxx.
(5) Daně x xxxxxxxx xxx ukládat xxx na xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Obydlí xx nedotknutelné. Xxxx xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx v xxx xxxxx.
(2) Domovní xxxxxxxxx je xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx na písemný xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx zásahy xx xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí mohou xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx je-li to x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx anebo pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx užíváno xxxx xxx podnikání nebo xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx xxxxxx zákonem xxxxxxxx, též je-li xx xxxxxxxx pro xxxxxx úkolů veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx jiných xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, s xxxxxxxx případů a xxxxxxxx, které stanoví xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx tajemství xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Každý, xxx xx oprávněně xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx.
(3) Tyto xxxxxxx xxxxx být omezeny xxxxxxx, jestliže je xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x důvodu xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Každý xxxxx xx právo xx xxxxxxxx vstup na xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Cizinec xxxx xxx vyhoštěn xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 15
(1) Svoboda xxxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx má xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx nebo xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx vyznání.
(2) Svoboda xxxxxxxxx bádání x xxxxxxxx tvorby xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, pokud xx to x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx buď xxx nebo xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx úkony xxxx xxxxxxxxxxxx obřadu.
(2) Xxxxxx x náboženské xxxxxxxxxxx xxxxxxxx své xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx, ustanovují xxx xxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx a xxxx církevní instituce xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx stanoví xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx být xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x pořádku, zdraví x xxxxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Oddíl druhý
Politická práva
Čl. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx zaručeny.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx nebo jiným xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx vyhledávat, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx bez xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx vyhledávat x šířit informace xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost státu, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o své xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx jiného xxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx nebo x xxxxxx se xxxxxxx na státní xxxxxx a orgány xxxxxx samosprávy x xxxxxxxx, návrhy x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Peticemi xx xxxxx xxxxxxx x porušování základních xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou.
Čl. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x případech xxxxxxxxxxx na veřejných xxxxxxx, jde-li o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx pořádku, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx bezpečnost xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx spolu x xxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx a jiných xxxxxxxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx xxxxxxxx též xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx hnutí a xxxxxxxxx se x xxxx.
(3) Výkon těchto xxxx xxx omezit xxx x případech xxxxxxxxxxx zákonem, xxxxxxxx xx je v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům xxxx xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx i xxxx xxxxxxxx xxxx odděleny xx xxxxx.
Čl. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Volby xx musí xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky výkonu xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx rovných podmínek xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Zákonná xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x svobod a xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx umožňovat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx se xx xxxxx proti xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx demokratický řád xxxxxxxx práv x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, jestliže činnost xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxx použití xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX NÁRODNOSTNÍCH X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx ke xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx xxxx.
Čl. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx právo xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx informace x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx xx vzdělání x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x úředním xxxxx,
x) právo účasti xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx svobodnou xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, jakož x právo podnikat x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Zákon xxxx stanovit xxxxxxxx x xxxxxxx pro xxxxx určitých xxxxxxxx xxxx činností.
(3) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, kteří xxxx xxxxx nemohou xxx xxx viny xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxx může stanovit xxxxxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx na xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx státu. Omezovat xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx nebo v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx odborových xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx a sociálních xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx pořádku xxxx xxxx a xxxxxx druhých.
(4) Právo xx xxxxxx xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; toto xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx mají xxxxx na spravedlivou xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Čl. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx a osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx zvýšenou xxxxxxx zdraví xxx xxxxx x na xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx x na xxxxx při xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx hmotné xxxxxxxxxxx xx stáří x xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx i xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx nouzi, xx xxxxx xx xxxxxxx pomoc, která xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx základních xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx za podmínek, xxxxx stanoví xxxxx.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x těhotenství xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, ochrana x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx x mimo xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx o xxxx a xxxxxx xxxxxxx je xxxxxx xxxxxx; děti xxxx xxxxx xx rodičovskou xxxxxxx x xxxx. Xxxxx rodičů xxxxx xxx omezena x xxxxxxxxx xxxx mohou xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx povinná xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx společnosti xxx xx vysokých xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxx x vyučovat xx xxxx lze xx xxxxxxxx stanovených zákonem; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx může xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx stanoví, za xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xx pomoc xxxxx.
Čl.34
(1) Práva x xxxxxxxxx tvůrčí duševní xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Právo přístupu xx kulturnímu bohatství xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 35
(1) Každý xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x přírodních zdrojů.
(3) Xxx výkonu xxxxx xxxx nikdo xxxxx xxxxxxxxx xxx poškozovat xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x kulturní xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
HLAVA XXXX
XXXXX XX XXXXXX A XXXXX XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx se může xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx u xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx x ve xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, že byl xx xxxxx právech xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxx na xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx xxxxxxxx rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X pravomoci soudu xxxx nesmí být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxx xxxx a svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx škody xxxxxxxxx xx nezákonným rozhodnutím xxxxx, xxxxxx státního xxxxxx xx orgánu xxxxxxx správy xxxx xxxxxxxxxx úředním xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx a podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Každý xx právo xxxxxxx xxxxxxx, jestliže by xx xxxxxxxx nebezpečí xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx má právo xx xxxxxx pomoc x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx orgány xxxxxxx xxxxxx, x xx od xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx účastníci xxxx si x xxxxxx rovni.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx xxxx jednání, má xxxxx na xxxxxxxxxx.
Čl. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx i xxxxxx xxxxxxx zákon.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx zbytečných xxxxxxx x v xxxx xxxxxxxxxxx a xxx xx xxxx vyjádřit xx všem prováděným xxxxxxx. Veřejnost xxxx xxx xxxxxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, které jednání xx trestným xxxxx x jaký xxxxx, xxxxx x jaké xxxx xxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Čl. 40
(1) Jen xxxx xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx činy.
(2) Xxxxx, xxxxx němuž xx vedeno trestní xxxxxx, je xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Obviněný xx xxxxx, xxx xx byl poskytnut xxx x xxxxxxx x xxxxxxxx obhajoby x xxx se xxxx xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx zákona xxx xxxx, xxxx mu xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx má obviněný xxxxx xx bezplatnou xxxxx obhájce.
(4) Xxxxxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx; tohoto práva xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Nikdo xxxxxx xxx trestně xxxxxx xx xxx, xxx který již xxx xxxxxxxxxx odsouzen xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx opravných xxxxxxxxxx v souladu xx xxxxxxx.
(6) Trestnost xxxx se xxxxxxxx x xxxxx se xxxxxx xxxxx zákona xxxxxxxx v xxxx, xxx byl xxx xxxxxxx. Pozdějšího xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 a 35 Xxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, které xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Kde xx x Xxxxxxx xxxxx x xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxx zákonodárné xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx úprava xxxxxxxx zákonům xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá pojmu "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxxx občan Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v Xxxxx x Slovenské Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx práv x základních svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx přiznána výslovně xxxxxxx.
(3) Xxxxx dosavadní xxxxxxxx používají xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxx člověk, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Čl. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx azyl xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx za xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx práv x xxxxxx. Azyl může xxx xxxxxxx xxxx, xxx jednal x xxxxxxx xx základními xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Čl. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx uvedené x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx správy x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx práva xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 odst. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx x zdraví, xxxx xxxxx omezit xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx x. 2/1993 Xx. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx právním xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Xx., xxxxxx xx mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Sb.
s xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Znění xxxxxxxxxxxx právních xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x odkazech není xxxxxxxxxxxxx, pokud xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) LISTINA XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.