Právní předpis byl sestaven k datu 19.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx
xx xxx 16. xxxxxxxx 1992
x vyhlášení XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx republiky
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx xxxx se xxxxxxx takto:
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx v. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD
Federální xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx návrhů Xxxxx xxxxxxx rady x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost xxxxxxxxxxx xxxx člověka, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x samosprávné xxxxxxx xxxxxx národů,
pamětlivo trpkých xxxxxxxxxx x xxx, xxx lidská xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx v xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx xxxxxxxxx úsilím xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x práva xxxxxxx xxxxxx x slovenského xxxxxx na xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx díl xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx vůli, xxx se Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx důstojně zařadila xxxx xxxxx, jež xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx na xxxx Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx v xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx práva x svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Čl. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx se xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, x xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx stanoví.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx rozdílu pohlaví, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx a xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx smýšlení, xxxxxxxxx xxxx sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx o své xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx se xxxxxxxx ovlivňování xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx směřující x odnárodňování.
(3) Nikomu xxxxx xxx způsobena xxxx na xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx a x xxxx xxxxxx x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Meze xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Listinou xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx omezení xxxxxxxxxx práv x xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx podmínky.
(4) Při xxxxxxxxx ustanovení x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxx šetřeno jejich xxxxxxxx a smyslu. Xxxxxx omezení xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx k xxxxx xxxxxx, xxx xxx které xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxx. Xxxxxx život xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx narozením.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxxx života.
(3) Xxxxx xxxxx se xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku není, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx života v xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx podle xxxxxx xxxx trestné. Xxxxx xxxxxx xxxxx svůj xx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxx je zaručeno xx podmínek, které xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx zaručena. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
(2) Xxxxx xxxxx xxx mučen xxx podroben xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Osobní xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxx zbaven xxxxxxx jinak xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, který xxxxxxx xxxxx. Nikdo xxxxx xxx xxxxxx svobody xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx nebo podezřelého x xxxxxxxxx činu xx možno xxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ihned seznámena x důvody xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx musí xxxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx, nebo xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx jen xx xxxxxxx odůvodněný xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Soudce xxxx xxxxxxxx osobu xx 24 hodin xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x rozhodnout o xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx x důvodů x xx dobu xxxxxxxxxx xxxxxxx a xx základě rozhodnutí xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx kterých xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx držena x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx bez svého xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx být xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx rozhodne xx 7 dnů.
Čl. 9
(1) Nikdo xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx.
(2) Ustanovení odstavce 1 se nevztahuje xx:
x) práce ukládané xxxxx xxxxxx osobám xx výkonu trestu xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx jiný xxxxx xxxxxxxxxxx trest xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x případě xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) jednání uložené xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x chráněno xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx před neoprávněným xxxxxxxxxxxxxx, zveřejňováním xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x své osobě.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx národního hospodářství x veřejného xxxxx xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx státu, xxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxxxxx osob; xxxxx xxxx xxxx stanovit, xx xxxxxx xxxx xxxxx být xxxxx xx vlastnictví občanů xxxx xxxxxxxxxxx osob xx xxxxxx v Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx anebo x rozporu se xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxxxx nad xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo nucené xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, a xx xx xxxxxxx xxxxxx a xx xxxxxxx.
(5) Daně x xxxxxxxx lze xxxxxxx xxx na základě xxxxxx.
Čl. 12
(1) Obydlí xx nedotknutelné. Xxxx xxxxxxxx xx něj xxxxxxxx xxx souhlasu xxxx, xxx v xxx bydlí.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, a xx na písemný xxxxxxxxxx příkaz soudce. Xxxxxx xxxxxxxxx domovní xxxxxxxxx stanoví zákon.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx zákonem xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx ochranu xxxx x svobod xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx užíváno také xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx zákonem xxxxxxxx, též xx-xx xx nezbytné xxx xxxxxx úkolů xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx tajemství xxx tajemství xxxxxx xxxxxxxxxx a záznamů, xx xxx uchovávaných x xxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx způsobem, x xxxxxxxx případů x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Svoboda xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx oprávněně xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx být omezeny xxxxxxx, jestliže je xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, udržení xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxx též x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx vstup xx xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx k opuštění xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx. Každý má xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Svoboda xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxx tvorby xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx nucen xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xx x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx s xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 16
(1) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx náboženství xxxx xxxx xxx xxx xxxx společně x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, náboženskými úkony xxxx zachováváním xxxxxx.
(2) Xxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx x xxxx církevní xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vyučování náboženství xx xxxxxxxx školách.
(4) Xxxxx těchto práv xxxx xxx omezen xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x pořádku, zdraví x xxxxxxxxx nebo xxxx a svobod xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Svoboda xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx jsou xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, písmem, xxxxxx, xxxxxxx nebo xxxxx xxxxxxxx, jakož x xxxxxxxx vyhledávat, přijímat x rozšiřovat xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx na hranice xxxxx.
(3) Cenzura xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx vyhledávat x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx ochranu xxxx a svobod xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx poskytovat xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Podmínky a xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx je xxxxxxxx; xx xxxxxx veřejného xxxx jiného xxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx a xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx xxxxx zasahovat xx xxxxxxxxxxxx soudu.
(3) Xxxxxxxx xx nesmí xxxxxxx x porušování xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx zaručeno.
(2) Toto xxxxx lze xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx veřejných xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx bezpečnost xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx zaručeno. Xxxxx xx xxxxx spolu x xxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x jiných xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx zakládat též xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx hnutí x xxxxxxxxx xx v xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx omezit xxx x případech xxxxxxxxxxx zákonem, xxxxxxxx xx xx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx bezpečnost státu, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx trestným xxxxx xxxx pro xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x politická xxxxx, xxxxx i xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx svobodnou volbou xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx musí xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx zákonem.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx a xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky výkonu xxxxxxxxx práva xxxxxxx xxxxx.
(4) Občané mají xx rovných podmínek xxxxxxx x xxxxxxx x jiným xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx práv x xxxxxx x xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x ochraňovat xxxxxxxxx xxxxxx politických xxx x xxxxxxxxxxxx společnosti.
Xx. 23
Občané mají xxxxx postavit xx xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx orgánů a xxxxxx použití xxxxxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx.
HLAVA TŘETÍ
PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH X XXXXXXXXX MENŠIN
Čl. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo etnické xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx újmu.
Čl. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx rozvíjet vlastní xxxxxxx, právo rozšiřovat x xxxxxxxx xxxxxxxxx x jejich mateřském xxxxxx a xxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx příslušejícím x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx užívat xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx národnostních x xxxxxxxxx xxxxxx.
HLAVA XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX XXXXX
Xx.26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, jakož x xxxxx podnikat x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxx x xxxxxxx pro xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx získávat xxxxxxxxxx xxx své xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, kteří toto xxxxx xxxxxxx bez xxx viny xxxxxxxxx, xxxx x přiměřeném xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu pro xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xx sdružovat x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx vznikají xxxxxxxxx xx státu. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx xxxxxxxxxxx některé x xxxx x xxxxxxx nebo v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx mohou být xxxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného xxxxxxx xxxx práv x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Právo xx xxxxxx je xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx soudcům, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx za xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx a osoby xxxxxxxxx postižené xxxx xxxxx na zvýšenou xxxxxxx zdraví xxx xxxxx a xx xxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a na xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxx zabezpečení xx xxxxx x xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx nezbytná xxx xxxxxxxxx základních xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx xxxxxx. Zvláštní xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx v xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx zvláštní xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx vztazích x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx i mimo xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; xxxx mají xxxxx na xxxxxxxxxxx xxxxxxx x péči. Xxxxx rodičů mohou xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx rodičů xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx rozhodnutím xxxxx na xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx x děti, xxxx xxxxx xx xxxxx státu.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx povinná po xxxx, kterou xxxxxxx xxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx vysokých xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx státní x xxxxxxxx xx xxxx lze xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx stanoví, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx při xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Xx.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx kulturnímu bohatství xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx životní xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx životního xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx výkonu svých xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx ani xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx bohatství xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxx míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
HLAVA PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx stanoveným xxxxxxxx xxxxx práva x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx x ve xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Kdo xxxxx, že byl xx svých xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx správy, může xx xxxxxxx na xxxx, aby xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X pravomoci soudu xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx základních xxxx x svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx škody způsobené xx nezákonným xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx zákon.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx odepřít xxxxxxx, jestliže by xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxx pomoc x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, a xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Všichni xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx rovni.
(4) Kdo xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, jímž se xxxx xxxxxxx, má xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Nikdo xxxxx xxx xxxxx xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx veřejně, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x jeho xxxxxxxxxxx a aby xx mohl vyjádřit xx všem xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx vyloučena xxx x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Čl. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, které xxxxxxx xx xxxxxxxx činem x xxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx xxxx na xxxxxxx nebo xxxxxxx, xxx xx jeho xxxxxxxx uložit.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx o xxxx a trestu xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, proti němuž xx xxxxxx trestní xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím rozsudkem xxxxx xxxxxx xxxx xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, aby xx byl xxxxxxxxx xxx x možnost x xxxxxxxx xxxxxxxx x xxx se xxxx hájit xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx ho xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx soudem. Xxxxx xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx má obviněný xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Obviněný xx xxxxx odepřít xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx xxx žádným xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx být xxxxxxx xxxxxx xx xxx, xxx xxxxx xxx xxx pravomocně odsouzen xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx zásada xxxxxxxxxx xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Trestnost xxxx xx xxxxxxxx x trest xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x době, xxx byl čin xxxxxxx. Xxxxxxxxxx zákona xx xxxxxxx, jestliže xx xx xxx xxxxxxxxx příznivější.
XXXXX ŠESTÁ
USTANOVENÍ SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx se xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx provádějí.
(2) Kde xx x Listině xxxxx x zákonu, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx pravomoci xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx zákonům národních xxx.
Čl. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá xxxxx "xxxxx", xxxxxx se xxx státní občan Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Cizinci xxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx dosavadní xxxxxxxx používají xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxx člověk, xxx-xx x základní xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Listina xxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Česká a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx xxxx cizincům xxxxxxxxxxxxxxx za xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx. Xxxx může xxx xxxxxxx tomu, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx základními xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Čl. 44
Zákon může xxxxxxx x prokurátorům xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx v čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx správy x územní samosprávy xx funkcích, které xxxx, též právo xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx uvedená x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, která xxxx xxxxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx života x xxxxxx, xxxx xxxxx xxxxxx právo xx xxxxxx.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb. *) xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.1.1993.
Xx xxxxx tohoto xxxxxxxx předpisu xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod
s xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Sb., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx základních práv x xxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx xx 1.10.2021
Znění xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, pokud se xxxx xxxxxx derogační xxxxx shora xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx xxx č. 23/1991 Sb.