Právní předpis byl sestaven k datu 13.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.10.2021.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod jako součásti ústavního pořádku České republiky
2/1993 Sb.
Usnesení o vyhlášení Listiny základních práv a svobod
Listina základních práv a svobod
HLAVA PRVNÍ - OBECNÁ USTANOVENÍ Čl. 1 Čl. 2 Čl. 3 Čl. 4
HLAVA DRUHÁ - LIDSKÁ PRÁVA A ZÁKLADNÍ SVOBODY
Oddíl první - Základní lidská práva a svobody Čl. 5 Čl. 6 Čl. 7 Čl. 8 Čl. 9 Čl. 10 Čl. 11 Čl. 12 Čl. 13 Čl. 14 Čl. 15 Čl. 16
Oddíl druhý - Politická práva Čl. 17 Čl. 18 Čl. 19 Čl. 20 Čl. 21 Čl. 22 Čl. 23
HLAVA TŘETÍ - PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH A ETNICKÝCH MENŠIN Čl. 24 Čl. 25
HLAVA ČTVRTÁ - HOSPODÁŘSKÁ, SOCIÁLNÍ A KULTURNÍ PRÁVA Čl. 26 Čl. 27 Čl. 28 Čl. 29 Čl. 30 Čl. 31 Čl. 32 Čl. 33 Čl. 34 Čl. 35
HLAVA PÁTÁ - PRÁVO NA SOUDNÍ A JINOU PRÁVNÍ OCHRANU Čl. 36 Čl. 37 Čl. 38 Čl. 39 Čl. 40
HLAVA ŠESTÁ - USTANOVENÍ SPOLEČNÁ Čl. 41 Čl. 42 Čl. 43 Čl. 44
2
USNESENÍ
předsednictva Xxxxx xxxxxxx xxxx
xx dne 16. xxxxxxxx 1992
x xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx
&xxxx;
Xxxxxxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady xx xxxxxxx takto:
Předsednictvo Xxxxx xxxxxxx rady xxxxxxxxx XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx.
&xxxx;
Xxxx v. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx návrhů Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost xxxxxxxxxxx xxxx člověka, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx hodnoty xxxxxxx x xx demokratické x xxxxxxxxxxx tradice xxxxxx národů,
pamětlivo xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx práva x základní svobody xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx národů,
vycházejíc x xxxxx českého xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx života na Xxxx
x vyjadřujíc xxxx, xxx xx Česká x Slovenská Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, jež xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx této Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod:
XXXXX PRVNÍ
OBECNÁ XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx x rovní x xxxxxxxxxxx i x xxxxxxx. Xxxxxxxx práva x svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, nepromlčitelné x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx na xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx xxxxx xxx na xxxxxxxx xxxxxxxxx, ani xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx x v mezích xxxxxxxxxxx xxxxxxx, a xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx stanoví.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, co xxxx xxxxxxx zakázáno, x nikdo xxxxx xxx nucen činit, xx xxxxx neukládá.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx zaručují xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx a xxxxxxxxxxx, politického xx xxxxxx smýšlení, xxxxxxxxx xxxx sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx etnické menšině, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx x své xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx ovlivňování tohoto xxxxxxxxxxx a všechny xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx ukládány xxxxxx na xxxxxxx xxxxxx a x xxxx xxxxxx a xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx stanovených Listinou xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx (xxxx jen "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx musí xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, které xxxxxxx xxxxxxxxx podmínky.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx musí xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx a xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx účelům, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX X XXXXXXXX SVOBODY
Oddíl xxxxx
Xxxxxxxx lidská práva x xxxxxxx
Xx. 5
Každý xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxx. Lidský život xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxx xxx někdo xxxxxx života x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx. Právo xxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxx jiného xxxxxxx x xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx xxx xxx v případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx být xxxxx xxx xxxxxxxx krutému, xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx být xxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx jinak xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx zbaven svobody xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx závazku.
(3) Xxxxxxxxxx nebo podezřelého x trestného xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x zákoně. Xxxxxxxx osoba musí xxx ihned xxxxxxxxx x xxxxxx zadržení, xxxxxxxxxxx a nejpozději xx 48 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx a rozhodnout x xxxxx, nebo xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(4) Zatknout xxxxxxxxxx xx možno xxx xx písemný odůvodněný xxxxxx xxxxxx. Zatčená xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Soudce xxxx zatčenou xxxxx xx 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx nebo xx xxxxxxxxx xx svobodu.
(5) Xxxxx nesmí xxx xxxx xx xxxxx, xxx z xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx stanoví, xx kterých případech xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx nebo xxxxxx x ústavní xxxxxxxxxxxx xxxx xxx svého xxxxxxxx. Xxxxxx opatření xxxx xxx do 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx rozhodne xx 7 xxx.
Čl. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx pracím nebo xxxxxxx.
(2) Ustanovení xxxxxxxx 1 xx nevztahuje xx:
x) práce ukládané xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx jiný xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx nebo xxxxx xxxxxx stanovenou xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě zákona x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx značné xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx pro ochranu xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx druhých.
Čl. 10
(1) Každý xx xxxxx, aby xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx důstojnost, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Každý xx xxxxx na ochranu xxxx xxxxxxxxxxxx zasahováním xx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, zveřejňováním xxxx xxxxx zneužíváním údajů x xxx xxxxx.
Čl. 11
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, který xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx celé společnosti, xxxxxxx xxxxxxxxx hospodářství x xxxxxxxxx zájmu xxx xxx jen xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx také stanovit, xx xxxxxx xxxx xxxxx být xxxxx xx xxxxxxxxxxx občanů xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx sídlem v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx lidské xxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxxxx nad xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo nucené xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, x xx xx základě xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx x xxxxxxxx lze ukládat xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Obydlí xx nedotknutelné. Xxxx xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx bydlí.
(2) Domovní xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx písemný xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx je-li to x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx zdraví xxxx, xxx ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx anebo xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Pokud xx xxxxxx užíváno xxxx xxx podnikání xxxx xxxxxxxxxxx jiné xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, mohou být xxxxxx zásahy xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx tajemství xxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxx, xx xxx uchovávaných x xxxxxxxx, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx anebo xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx případů a xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxxx se xxxxxxxx tajemství zpráv xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Čl. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Každý, xxx xx oprávněně xxxxxxx xx území Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Tyto svobody xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx je xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx a svobod xxxxxxx a na xxxxxxxxxx územích xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx k xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Cizinec xxxx xxx xxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, svědomí x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý má xxxxx xxxxxx své xxxxxxxxxxx nebo xxxx xxxxx být xxx xxxxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx je xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xx x xxxxxxx x jeho xxxxxxxx xxxx x xxxx náboženským xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx buď xxx xxxx xxxxxxxx x jinými, soukromě xxxx veřejně, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, náboženskými xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x náboženské xxxxxxxxxxx spravují své xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx, ustanovují xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx náboženství xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x pořádku, xxxxxx x xxxxxxxxx nebo xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Svoboda xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx má právo xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, písmem, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, jakož x xxxxxxxx vyhledávat, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x informace xxx xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Cenzura je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x právo vyhledávat x šířit xxxxxxxxx xxx omezit xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx zdraví a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Podmínky x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx má xxxxx xxxxx xxx xxxx x jinými xx xxxxxxx xx státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx samosprávy s xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx se xxxxx zasahovat do xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx vyzývat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx lze xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx druhých, ochranu xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx nesmí xxx podmíněno xxxxxxxxx xxxxxx veřejné správy.
Čl. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx zaručeno. Každý xx právo spolu x jinými xx xxxxxxxxx xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx a jiných xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx v xxxx.
(3) Výkon xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem, jestliže xx je x xxxxxxxxxxxx společnosti nezbytné xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ochranu xxxx a svobod xxxxxxx.
(4) Politické xxxxxx x politická xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx odděleny xx státu.
Xx. 21
(1) Občané xxxx xxxxx xxxxxxx xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx volbou xxxxx xxxxxxxx.
(2) Volby xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx nepřesahujících xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx xx všeobecné x xxxxx x xxxxxxxx xx tajným xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx x voleným x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Zákonná xxxxxx xxxxx politických xxxx x svobod x xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Čl. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx odpor xxxxx xxxxxxx, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx řád xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx svobod, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxx použití xxxxxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxxxxx.
XXXXX TŘETÍ
PRÁVA NÁRODNOSTNÍCH X ETNICKÝCH MENŠIN
Čl. 24
Xxxxxxxxxxx ke kterékoli xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx právo společně x jinými xxxxxxxxxxx xxxxxxx rozvíjet xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x přijímat xxxxxxxxx x jejich xxxxxxxxx xxxxxx a sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x národnostním a xxxxxxxx menšinám xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx též
a) xxxxx na vzdělání x jejich xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x úředním xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx věcí xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX PRÁVA
Čl.26
(1) Xxxxx má právo xx svobodnou volbu xxxxxxxx x xxxxxxxx x němu, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x omezení xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx činností.
(3) Xxxxx xx právo získávat xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx bez xxx viny xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx zajišťuje; xxxxxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu pro xxxxxxx.
Čl. 27
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xx sdružovat x xxxxxx na ochranu xxxxx hospodářských x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxx. Omezovat xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx x xxxxxxx nebo v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx odborových xxxxxxxxxx x vznik x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx na ochranu xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx zákonem, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného pořádku xxxx xxxx x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx za podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; toto xxxxx xxxxxxxxxx soudcům, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx na spravedlivou xxxxxx za xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx zákon.
Xx. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx postižené xxxx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx a xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx zvláštní xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxx při xxxxxxxx x povolání.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx hmotné zabezpečení xx xxxxx a xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx ztrátě xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx základních xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti stanoví xxxxx.
Čl. 31
Xxxxx xx xxxxx xx ochranu xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx zdravotní péči x xx xxxxxxxxx xxxxxxx za xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx.
Xx.32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx x mimo xx mají xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; děti mají xxxxx na xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx. Xxxxx rodičů mohou xxx xxxxxxx a xxxxxxxxx děti mohou xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Rodiče, kteří xxxxxx x děti, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx docházka xx povinná xx xxxx, kterou xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx vysokých xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx jiné xxxxx než xxxxxx x vyučovat xx xxxx lze xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, za xxxxxx podmínek xxxx xxxxxx při xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Čl.34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx duševní xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx kulturnímu xxxxxxxxx xx zaručeno xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx právo na xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx včasné a xxxxx xxxxxxxxx o xxxxx xxxxxxxxx prostředí x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx nikdo nesmí xxxxxxxxx ani poškozovat xxxxxxx prostředí, přírodní xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxx nad xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
HLAVA XXXX
XXXXX NA XXXXXX X XXXXX XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx xx může xxxxxxx stanoveným xxxxxxxx xxxxx práva u xxxxxxxxxxx a nestranného xxxxx a xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, že byl xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx orgánu xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx takového rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx xxxxx jinak. X xxxxxxxxx soudu xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx základních xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Každý xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx postupem.
(4) Xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx odepřít xxxxxxx, xxxxxxxx by xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx státními xxxxxx či orgány xxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx si x xxxxxx xxxxx.
(4) Kdo xxxxxxxx, že xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx xxxx jednání, xx xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Čl. 38
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxx xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu i xxxxxx stanoví zákon.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx věc xxxx xxxxxxxxxx veřejně, xxx xxxxxxxxxx průtahů x x xxxx xxxxxxxxxxx x xxx xx mohl xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost může xxx xxxxxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Čl. 39
Jen xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx trestným činem x xxxx xxxxx, xxxxx x jaké xxxx újmy xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx rozhoduje x xxxx x trestu xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx němuž xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xx považován xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx byl xxxxxxxxx xxx x možnost x přípravě xxxxxxxx x aby se xxxx xxxxx sám xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx xx obhájce xxxxxxx, xxxxxxx ho xxxxx zákona xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Zákon xxxxxxx, x kterých xxxxxxxxx xx obviněný xxxxx na bezplatnou xxxxx obhájce.
(4) Xxxxxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx; tohoto práva xxxxx být žádným xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx trestně xxxxxx za xxx, xxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx odsouzen xxxx xxxxxxxx obžaloby. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx zákonem.
(6) Xxxxxxxxx xxxx se xxxxxxxx x xxxxx se xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx v xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx zákona xx xxxxxxx, jestliže xx to xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
HLAVA ŠESTÁ
USTANOVENÍ XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Práv xxxxxxxxx x čl. 26, čl. 27 xxxx. 4, čl. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx xx domáhat xxxxx v xxxxxx xxxxxx, které xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx v Xxxxxxx xxxxx x xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že úprava xxxxxxxx xxxxxxx národních xxx.
Čl. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí se xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx lidských práv x xxxxxxxxxx svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Pokud xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx pojmu "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Listina přiznává xxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx azyl xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx uplatňování xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx. Azyl xxxx xxx odepřen xxxx, xxx jednal x xxxxxxx xx základními xxxxxxxx právy a xxxxxxxxx.
Xx. 44
Zákon může xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxx uvedené v čl. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, též právo xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx sborů a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x čl. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx souvisí x xxxxxxx služby. Osobám x povoláních, která xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx života x zdraví, xxxx xxxxx omezit právo xx stávku.
Xxxxxxxxx
Xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Xx. *) xxxxx účinnosti dnem 1.1.1993.
Xx znění xxxxxx xxxxxxxx předpisu xxxx xxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x.:
162/1998 Xx., xxxxxx xx mění Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.1999
295/2021 Sb., xxxxxx se xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod, xx xxxxx xxxxxxxxx zákona x. 162/1998 Xx.
x xxxxxxxxx od 1.10.2021
Znění xxxxxxxxxxxx právních xxxxx xxxxxx právních předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
*) XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxx xxxxxxx pod č. 23/1991 Sb.