Právní předpis byl sestaven k datu 20.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
ÚSTAVNÍ ZÁKON
ze dne 9. ledna 1991,
xxxxxx xx uvozuje XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx shromáždění xx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxx zákoně:
§1
(1) Xxxxxxx zákony, xxxx xxxxxx x xxxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx výklad x xxxxxxxxx musí xxx x xxxxxxx x Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x Listině základních práv a svobod jsou xxx ochranou xxxxxxxxx xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, Xxxxxx x Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx, xxxx xx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx před xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x x ústavě Xxxxxxxxx xxxxxxxxx mohou xxx xxxxxxxx xxxxx x svobody xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx ústavních xxxxxx o xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
§4
Xxxxxx 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, ve xxxxx xxxxxxxxxx předpisů, xxx:
"Xx. 5
(1) Xxxxxx xxxxx každé z xxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx státním xxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xx území druhé xxxxxxxxx xxxxxx práva x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx proti xxx vůli xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
(4) Zásady xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxxx občanství xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Zrušují xx:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx xxxxx (xx. 19 až 38) x xxxxxx 98 xxxx. 4 ústavního xxxxxx č. 100/1960 Sb., Xxxxxx Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx pozdějších xxxxxxxx,
2. xxxxxxx zákon č. 144/1968 Sb., x postavení xxxxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
§6
(1) Xxxxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xx xxxxxxx s Listinou základních práv a svobod nejpozději xx 31. xxxxxxxx 1991. Xxxxx dnem xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx x Listinou základních práv a xxxxxx nejsou x xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx, xxxxx xx v xx. 8 xxxx. 3, 4 x 5 x x čl. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx základních práv x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xx 31. xxxxxxxx 1991 xxxxxxxxxxxxx, stanoví-li xxx xxxxx.
§7
Xxxxx ústavní xxxxx x Listina základních práv a svobod xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx vyhlášení.
Havel x. x.
Xxxxxx v. x.
Xxxxx x. r.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD
Federální shromáždění xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx x svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x samosprávné xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx xxxxx x základní xxxxxxx xxxx v naší xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx společným xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx národů,
vycházejíc x xxxxx xxxxxxx xxxxxx x slovenského xxxxxx na sebeurčení,
připomínajíc xx xxxx díl xxxxxxxxxxxx xxxx budoucím xxxxxxxxx xx osud xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x vyjadřujíc xxxx, xxx xx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, jež xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx na této Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx x důstojnosti x x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx xx demokratických xxxxxxxxx x nesmí xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx ideologii, xxx na náboženské xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx uplatňovat jen x xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x to xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx může xxxxx, co není xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx jiného smýšlení, xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxx, příslušnosti x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx jiného xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx rozhodování a xxxxxxx xxxxxxx nátlaku xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx újma xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx být xxxxxxxx toliko na xxxxxxx zákona x x xxxx xxxxxx x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x svobod.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx mohou xxx xx podmínek stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (xxxx xxx "Listina") xxxxxxxx xxxxx zákonem.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx xxxx xxxxxx stejně xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx používání xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx podstaty x xxxxxx. Taková xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, xxx xxx které xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X ZÁKLADNÍ XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx má právo xx život. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Nikdo nesmí xxx zbaven života.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx tohoto xxxxxx xxxx, xxxxxxxx xxx xxxxx zbaven života x souvislosti s xxxxxxxx, xxxxx podle xxxxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx osoby x xxxxxx xxxxxxxx xx zaručena. Omezena xxxx xxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx, nelidskému xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx svoboda je xxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxxx xxxx xxxxxx svobody xxxxx xxx x důvodů x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zákon. Nikdo xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ihned xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx do 24 xxxxx propuštěna xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Soudce xxxx xxxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x vazbě, xxxx ji xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx je xxxxx xxx na xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxxx osoba xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx do 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x vazbě nebo xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx x xxxxxx a xx xxxx xxxxxxxxxx zákonem x xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, ve kterých xxxxxxxxx xxxx být xxxxx převzata xxxx xxxxxx x ústavní xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 hodin xxxxxxxx soudu, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Nikdo xxxxx být podroben xxxxxxx pracím xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx nevztahuje xx:
x) práce ukládané xxxxx xxxxxx osobám xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx svobody xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx jiný xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx svobody,
b) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx stanovenou xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx vojenské xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx x xxxxxxx živelných xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx druhých.
Čl. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx byla xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx čest, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxx jméno.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx před neoprávněným xxxxxxxxxxx do xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx shromažďováním, xxxxxxxxxxxxx xxxx jiným zneužíváním xxxxx o své xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx právo vlastnit xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x zabezpečování xxxxxx celé xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx hospodářství x veřejného zájmu xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx věci xxxxx být xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx právnických xxxx xx sídlem x Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Vlastnictví xxxxxxxx. Nesmí xxx xxxxxxxx na xxxx xxxx xxxxxxx anebo x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, přírodu x xxxxxxx prostředí xxx xxxx stanovenou xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx vlastnického práva xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, x xx xx xxxxxxx xxxxxx x za xxxxxxx.
(5) Daně x xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx na základě xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Domovní xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx účely xxxxxxxxx řízení, x xx na písemný xxxxxxxxxx příkaz soudce. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx xxxxxx do xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx je-li to x demokratické společnosti xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx nebo xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx anebo xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx užíváno xxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx zásady zákonem xxxxxxxx, též xx-xx xx nezbytné pro xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxx, xx xxx uchovávaných x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx poštou anebo xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx případů x xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx zpráv xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx se oprávněně xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky, má xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Tyto xxxxxxx xxxxx být omezeny xxxxxxx, jestliže je xx nevyhnutelné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Každý občan xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxx na xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x opuštění xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý xx právo xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx nebo xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx být nucen xxxxxxxxx vojenskou službu, xxxxx je xx x rozporu x xxxx svědomím xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx buď xxx xxxx společně x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, náboženskými xxxxx xxxx zachováváním obřadu.
(2) Xxxxxx a náboženské xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx xxxxxx, ustanovují xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx těchto xxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx, zdraví x xxxxxxxxx nebo xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx projevu x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, přijímat x xxxxxxxxxx ideje x xxxxxxxxx xxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx projevu x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx omezit xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx, bezpečnost xxxxx, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x orgány územní xxxxxxxxxx xxxx povinny xxxxxxxxxx způsobem poskytovat xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx xx zaručeno; ve xxxxxx veřejného xxxx xxxxxx společného zájmu xx každý xxxxx xxx xxxx x xxxxxx se obracet xx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx a stížnostmi.
(2) Xxxxxx se nesmí xxxxxxxxx xx nezávislosti xxxxx.
(3) Peticemi xx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx se xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Toto xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxx státu. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx povolením xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Právo xxxxxxxx xx sdružovat xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx xxxxx s xxxxxx xx xxxxxxxxx xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx x politická xxxxx x sdružovat xx x nich.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx jen x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, ochranu xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx nebo xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx hnutí, jakož x xxxx sdružení xxxx odděleny od xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx právo podílet xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx xxxxxxxxx volbou xxxxx zástupců.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx lhůtách nepřesahujících xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxx se tajným xxxxxxxxxx. Podmínky výkonu xxxxxxxxx xxxxx stanoví xxxxx.
(4) Občané mají xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx x voleným x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx umožňovat x ochraňovat xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx sil x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx se na xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx lidských xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Listinou, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X ETNICKÝCH XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx na xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx právo xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, právo xxxxxxxxxx x přijímat xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x národnostním a xxxxxxxx menšinám xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx na vzdělání x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx x úředním xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx věcí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ A XXXXXXXX XXXXX
Xx. 26
(1) Xxxxx xx právo xx svobodnou xxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxx x němu, xxxxx x právo podnikat x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx stanovit podmínky x omezení pro xxxxx xxxxxxxx povolání xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx pro své xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx bez xxx viny xxxxxxxxx, xxxx x přiměřeném xxxxxxx hmotně zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu pro xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx na xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx státu. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx xxxxxxxxxxx některé x xxxx v xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x vznik x činnost xxxxxx xxxxxxxx na ochranu xxxxxxxxxxxxx x sociálních xxxxx xxxxx být xxxxxxx zákonem, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx bezpečnosti xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx za podmínek xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům ozbrojených xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx zvýšenou xxxxxxx xxxxxx xxx práci x xx zvláštní xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx ochranu x xxxxxxxxxx vztazích x xx xxxxx xxx přípravě k xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx hmotné xxxxxxxxxxx xx stáří a xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx x xxx ztrátě živitele.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx pomoc, xxxxx xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx životních xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx mají xx xxxxxxx veřejného xxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx jsou pod xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx i mimo xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx a jejich xxxxxxx xx právem xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx xx rodičovskou xxxxxxx x xxxx. Xxxxx rodičů xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx proti jejich xxxx jen xxxxxxxxxxx xxxxx xx základě xxxxxx.
(5) Rodiče, xxxxx xxxxxx o xxxx, xxxx xxxxx na xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx právo xx vzdělání. Xxxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx zákon.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx vzdělání v xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx školy než xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx se xxxx vzdělání poskytovat xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx mají xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Xx. 34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx tvůrčí xxxxxxx xxxxxxxx xxxx chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx přístupu xx xxxxxxxxxx bohatství xx xxxxxxxx za xxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx na příznivé xxxxxxx prostředí.
(2) Každý xx xxxxx xx xxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx o xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxxxxxxx zdrojů.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx životní xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x kulturní xxxxxxx xxx míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX NA XXXXXX X JINOU XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxx x xx xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, že xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy, xxxx xx obrátit na xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx být xxxxxxxxx přezkoumávání xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, jiného xxxxxxxx xxxxxx xx orgánu xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx úředním xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxxxx zákon.
Čl. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx výpověď, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx stíhání xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx právní xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx veřejné xxxxxx, x xx xx xxxxxxx řízení.
(3) Všichni xxxxxxxxx xxxx xx x řízení xxxxx.
(4) Xxx prohlásí, xx xxxxxxxx jazyk, jímž xx xxxx xxxxxxx, xx právo xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx odňat xxxxx zákonnému soudci. Xxxxxxxxxxx xxxxx i xxxxxx stanoví zákon.
(2) Xxxxx xx právo, xxx xxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx zbytečných průtahů x x xxxx xxxxxxxxxxx a aby xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx jednání xx xxxxxxxx xxxxx x jaký xxxxx, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx jeho xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x vině x xxxxxx za xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxxx je xxxxxx xxxxxxx řízení, xx xxxxxxxxx xx nevinného, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx soudu xxxxxx xxxx xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx má xxxxx, xxx xx byl xxxxxxxxx xxx a xxxxxxx k xxxxxxxx xxxxxxxx a xxx xx xxxx hájit xxx nebo xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Jestliže xx xxxxxxx nezvolí, xxxxxxx xx podle xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx soudem. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx případech xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx pomoc xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; tohoto xxxxx xxxxx xxx xxxxxx způsobem xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx být xxxxxxx xxxxxx za xxx, pro xxxxx xxx byl pravomocně xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx prostředků x xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx činu xx xxxxxxxx x xxxxx xx xxxxxx podle xxxxxx účinného v xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Pozdějšího xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx pachatele xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x xx. 26, xx. 27 xxxx. 4, xx. 28 až 31, xx. 32 xxxx. 1 x 3, xx. 33 x 35 Listiny xx xxxxx se xxxxxxx pouze x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx se x Xxxxxxx mluví x xxxxxx, rozumí se xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx z xxxxxxxxx rozdělení zákonodárné xxxxxxxxx nevyplývá, xx xxxxxx xxxxxxxx zákonům xxxxxxxxx rad.
Čl. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx státní xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxx xxxxxx zaručených Listinou, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx občanům.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx používají xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Listina xxxxxxxx xxx ohledu xx státní xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx pronásledovaným xx uplatňování xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx. Xxxx může xxx xxxxxxx xxxx, kdo xxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x svobodami.
Čl. 44
Xxxxx xxxx soudcům x prokurátorům xxxxxx xxxxx xx podnikání x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx x xx. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx státní xxxxxx x xxxxxx samosprávy xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x xx. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx x xx. 18, 19 x xx. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx služby. Osobám x xxxxxxxxxx, která xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu života x xxxxxx, může xxxxx omezit xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxx xxxxxxx č. 23/1991 Xx. xxxxx xxxxxxxxx dnem 8.2.1991.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX xxxx přijata xxxx xxxxxxx ústavního xxxxxxx České xxxxxxxxx (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Xx xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx nebyl měněn xx doplňován.
Znění xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx aktualizováno, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.