Právní předpis byl sestaven k datu 17.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
ÚSTAVNÍ XXXXX
xx xxx 9. xxxxx 1991,
xxxxxx xx xxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky
Federální xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxx ústavním xxxxxx:
§1
(1) Xxxxxxx xxxxxx, xxxx zákony x xxxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx musí xxx x souladu x Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxx práva x svobody xxxxxxx x Listině základních práv a svobod xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx xxxxxxx o xxxxxxxx právech x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, Českou x Xxxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxxx ratifikované a xxxxxxxxx, jsou na xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x v xxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx x svobody xxxxxxxxx xxx míru xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx ústavním xxxxxxx dotčena.
§4
Článek 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, ve xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Státní xxxxx každé x xxxx xxxxxxxx je xxxxxxx státním občanem Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx občanství.
(4) Zásady xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx republik xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Xxxxxxx xx:
1. xxxxxx 7 až 9, xxxxx xxxxx (čl. 19 xx 38) x xxxxxx 98 xxxx. 4 ústavního xxxxxx č. 100/1960 Sb., Ústava Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x postavení národností x Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republice.
§6
(1) Xxxxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx být xxxxxxx xx souladu x Listinou základních práv a svobod xxxxxxxxxx do 31. prosince 1991. Xxxxx dnem pozbývají xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx x Listinou základních práv a xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx.
(2) Pravomoc, která xx v čl. 8 xxxx. 3, 4 x 5 x v xx. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx svěřuje xxxxx xxxx soudci, xxxxxxxx xxxxxxx xx 31. xxxxxxxx 1991 xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx-xx tak xxxxx.
§7
Tento xxxxxxx xxxxx x Listina základních práv a svobod xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
Xxxxx x. x.
Xxxxxx x. x.
Xxxxx v. r.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD
Federální xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx x svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx lidství x xx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx tradice xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx trpkých xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx xxxxx x základní xxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxx potlačovány,
vkládajíc naděje xx zabezpečení těchto xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx svobodných národů,
vycházejíc x práva xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx za xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx se Česká x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx zařadila xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx ctí,
usneslo xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x rovní x xxxxxxxxxxx x x právech. Základní xxxxx x xxxxxxx xxxx nezadatelné, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x nezrušitelné.
Čl. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx xx demokratických xxxxxxxxx a xxxxx xx xxxxx xxx xx výlučnou ideologii, xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní xxx xxx xxxxxxxxxx xxx x případech x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, který zákon xxxxxxx.
(3) Každý xxxx xxxxx, co xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, a xxxxx nesmí xxx xxxxx činit, co xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx práva x xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx bez xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx jiného xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, příslušnosti x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, majetku, xxxx xxxx jiného postavení.
(2) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Zakazuje xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx nátlaku xxxxxxxxx x odnárodňování.
(3) Xxxxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxx na xxxxxxx xxx uplatňování xxxx základních xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx mohou xxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx a x xxxx xxxxxx x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Meze xxxxxxxxxx práv x xxxxxx mohou xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx základních xxxx x xxxxxx (xxxx xxx "Listina") upraveny xxxxx zákonem.
(3) Zákonná xxxxxxx základních xxxx x svobod musí xxxxxx stejně xxx xxxxxxx xxxxxxx, které xxxxxxx xxxxxxxxx podmínky.
(4) Xxx používání xxxxxxxxxx x xxxxxx základních xxxx x xxxxxx xxxx xxx šetřeno xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx první
Základní xxxxxx xxxxx x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxx již xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, jestliže xxx xxxxx xxxxxx života x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx trestné.
Čl. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx osoby x xxxxxx xxxxxxxx xx zaručena. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu zacházení xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx svoboda xx xxxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx stíhán xxxx xxxxxx xxxxxxx jinak xxx z xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zákon. Nikdo xxxxx být xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx je xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Zadržená osoba xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx s xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 24 xxxxx propuštěna na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Soudce xxxx xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx o vazbě, xxxx xx propustit xx svobodu.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx na xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxxx osoba xxxx xxx xx 24 xxxxx odevzdána soudu. Xxxxxx musí xxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x vazbě xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx nesmí xxx vzat xx xxxxx, leč z xxxxxx x xx xxxx stanovenou xxxxxxx x xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx převzata xxxx xxxxxx v ústavní xxxxxxxxxxxx xxxx bez xxxxx souhlasu. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxx soudu, který x xxxxx umístění xxxxxxxx do 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx odstavce 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx zákona xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx svobody nebo xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx stanovenou xxxxxxx xxxxxxx povinné xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx vyžadovanou xx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxx živelných xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, zdraví nebo xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx právo, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx lidská důstojnost, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x chráněno xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx do xxxxxxxxxx x rodinného života.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx shromažďováním, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společnosti, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx osob; xxxxx xxxx také xxxxxxxx, xx určité věci xxxxx xxx pouze xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx právnických osob xx xxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Vlastnictví xxxxxxxx. Xxxxx být xxxxxxxx na xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x rozporu xx xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx lidské xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx stanovenou zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, x xx na xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Daně x xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Obydlí xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx je xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx na písemný xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx zásahy do xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí mohou xxx xxxxxxx dovoleny, xxx xx-xx xx x demokratické společnosti xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxx xxxx zdraví xxxx, xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Pokud je xxxxxx xxxxxxx také xxx xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx zásady zákonem xxxxxxxx, též xx-xx xx nezbytné xxx xxxxxx úkolů veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx a záznamů, xx xxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx anebo xxxxx způsobem, s xxxxxxxx případů x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx se xxxxxxxx tajemství zpráv xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx jiným xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Svoboda xxxxxx a pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, má xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Tyto svobody xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxx xxxxxx xxxx ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx územích též x důvodu ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx právo na xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx k xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Cizinec xxxx xxx xxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx náboženství xxxx xxxx anebo být xxx náboženského vyznání.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x umělecké xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx to x rozporu s xxxx xxxxxxxx nebo x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx zachováváním xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx spravují své xxxxxxxxxxx, xxxxxxx ustavují xxx orgány, ustanovují xxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx a xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx státních xxxxxxxx.
(3) Zákon stanoví xxxxxxxx xxxxxxxxx náboženství xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Svoboda xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xxxxxxxxxx své názory xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx i xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx na hranice xxxxx.
(3) Cenzura xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx omezit xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx veřejného nebo xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx nebo x xxxxxx xx obracet xx xxxxxx orgány x xxxxxx územní xxxxxxxxxx x žádostmi, xxxxxx a xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx se nesmí xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx k xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx zaručených Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx se xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx lze xxxxxx xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx na veřejných xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx práv x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx nebo xxx xxxxxxxxxx státu. Xxxxxxxxxxx xxxx nesmí xxx podmíněno xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy.
Čl. 20
(1) Xxxxx svobodně xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají právo xxxxxxxx xxx politické xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x sdružovat xx x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx omezit xxx x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx, xxxxxxxx to xx v demokratické xxxxxxxxxxx nezbytné xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, předcházení xxxxxxxx xxxxx nebo xxx ochranu xxxx x svobod xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx od xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx právo podílet xx xx správě xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx volbou xxxxx zástupců.
(2) Volby xx xxxx xxxxx xx lhůtách xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx volební xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx výkonu xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx rovných podmínek xxxxxxx k xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx a xxxx výklad x xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x ochraňovat xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x demokratické xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx právo xxxxxxxx xx na xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx lidských xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Listinou, xxxxxxxx xxxxxxx ústavních xxxxxx a xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx prostředků xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Příslušnost ke xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx všestranný xxxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x jinými xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx rozšiřovat x xxxxxxxx xxxxxxxxx x jejich xxxxxxxxx xxxxxx a sdružovat xx v národnostních xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx zaručuje též
a) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx užívat jejich xxxxxx v xxxxxxx xxxxx,
x) právo účasti xx řešení xxxx xxxxxxxxxx xx národnostních x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX XXXXX
Xx. 26
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x přípravu x xxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Zákon xxxx xxxxxxxx podmínky x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx povolání xxxx činností.
(3) Každý xx xxxxx získávat xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx bez xxx viny xxxxxxxxx, xxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx mohou být xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx stávku xx xxxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx soudcům, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům ozbrojených xxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají právo xx zvýšenou ochranu xxxxxx xxx xxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx zdravotně xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xx pomoc xxx xxxxxxxx k xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxx hmotné xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx nezpůsobilosti x xxxxx, jakož i xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx nouzi, xx právo xx xxxxxxx pomoc, xxxxx xx nezbytná xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx na ochranu xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx za podmínek, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí a xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx zaručena xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx vztazích x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x mimo xx mají stejná xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx a xxxxxx xxxxxxx je právem xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx xx rodičovskou xxxxxxx x péči. Xxxxx xxxxxx mohou xxx omezena x xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 33
(1) Xxxxx má xxxxx xx vzdělání. Školní xxxxxxxx xx povinná xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx a středních xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx než xxxxxx x vyučovat xx xxxx xxx xxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx vzdělání xxxxxxxxxx xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, za xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xx xxxxx státu.
Čl. 34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx chráněna xxxxxxx.
(2) Právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx zaručeno za xxxxxxxx stanovených zákonem.
Čl. 35
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx prostředí.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x stavu xxxxxxxxx prostředí a xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Při xxxxxx xxxxx práv xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx poškozovat životní xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x kulturní památky xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX NA XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx může xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx práva x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx x xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, xx byl xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxx xx xxxx, aby xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X pravomoci xxxxx xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx přezkoumávání xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx se základních xxxx x svobod xxxxx Listiny.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx má xxxxx xxxxxxx výpověď, jestliže xx jí způsobil xxxxxxxxx xxxxxxxxx stíhání xxxx xxxx osobě xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxx xxxxx v xxxxxx xxxx soudy, xxxxxx xxxxxxxx orgány či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx jsou xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx xxxx xxxxxxx, xx právo xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu i xxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxx xx právo, xxx xxxx věc xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x xxxx xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx činem x xxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx xxxx xx xxxxxxx nebo xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx uložit.
Čl. 40
(1) Xxx xxxx rozhoduje x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Každý, proti xxxxx xx vedeno xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxx za nevinného, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx nebyla xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx xx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxx x přípravě xxxxxxxx x xxx xx mohl xxxxx xxx nebo prostřednictvím xxxxxxx. Jestliže si xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx stanoví, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx má xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxx způsobem xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx stíhán xx xxx, xxx který xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx zásada xxxxxxxxxx uplatnění mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x xxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx v xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Pozdějšího xxxxxx se xxxxxxx, xxxxxxxx xx to xxx xxxxxxxxx příznivější.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx v xx. 26, xx. 27 xxxx. 4, xx. 28 xx 31, xx. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx se xxxxxxx pouze x xxxxxx xxxxxx, které xxxx ustanovení xxxxxxxxx.
(2) Xxx se x Xxxxxxx xxxxx o xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nevyplývá, že xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "občan", xxxxxx xx tím xxxxxx xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republice xxxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx přiznána xxxxxxxx občanům.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "občan", xxxxxx xx xxx každý xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, které Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx xx státní xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Republika poskytuje xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx uplatňování xxxxxxxxxxx xxxx x svobod. Xxxx může být xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx základními xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx může xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx na podnikání x jinou hospodářskou xxxxxxx x právo xxxxxxx x xx. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx státní xxxxxx x územní xxxxxxxxxx xx funkcích, které xxxx, též xxxxx xxxxxxx v xx. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx v xx. 18, 19 x xx. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx souvisí s xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x povoláních, která xxxx xxxxxxxxxxxxx nezbytná xxx ochranu xxxxxx x zdraví, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx stávku.
Xxxxxx předpis x. 23/1991 Sb. nabyl xxxxxxxxx dnem 8.2.1991.
XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX xxxx přijata xxxx xxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Ke xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx měněn xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx uvedeného xxxxxxxx xxxxxxxx.