Právní předpis byl sestaven k datu 07.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
ÚSTAVNÍ XXXXX
xx xxx 9. ledna 1991,
xxxxxx xx uvozuje XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx ústavní xxxxx Federálního shromáždění Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx shromáždění xx usneslo xx xxxxx ústavním xxxxxx:
§1
(1) Ústavní xxxxxx, xxxx zákony x xxxxx právní předpisy, xxxxxx výklad x xxxxxxxxx musí xxx x souladu x Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxx práva x xxxxxxx xxxxxxx x Listině základních práv a svobod jsou xxx xxxxxxxx ústavního xxxxx.
§2
Mezinárodní xxxxxxx o xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, Xxxxxx x Slovenskou Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxx, xxxx xx xxxxx území xxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx před xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x x xxxxxx Xxxxxxxxx republiky xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx upravenou Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx mezi xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx tímto ústavním xxxxxxx xxxxxxx.
§4
Xxxxxx 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx pozdějších předpisů, xxx:
"Xx. 5
(1) Xxxxxx xxxxx každé z xxxx xxxxxxxx je xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx x stejné xxxxxxxxxx xxxx xxxxx této xxxxx republiky.
(3) Nikdo xxxxxx být xxxxx xxx vůli xxxxxx xxxxxxxx občanství.
(4) Zásady xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxx občanství republik xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Xxxxxxx xx:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx xxxxx (čl. 19 xx 38) x článek 98 xxxx. 4 ústavního xxxxxx č. 100/1960 Sb., Xxxxxx Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x xxxxxxxxx národností x Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
§6
(1) Xxxxxx x xxxx xxxxxx předpisy xxxx být xxxxxxx xx souladu x Listinou základních práv a svobod nejpozději xx 31. xxxxxxxx 1991. Xxxxx dnem pozbývají xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx x Listinou základních práv x xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx, která xx x xx. 8 xxxx. 3, 4 a 5 x v xx. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx nejdéle xx 31. xxxxxxxx 1991 xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx-xx tak xxxxx.
§7
Tento xxxxxxx zákon x Listina základních práv a svobod nabývají xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
Xxxxx x. r.
Dubček x. x.
Xxxxx x. r.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx shromáždění xx xxxxxxx návrhů Xxxxx xxxxxxx xxxx x Slovenské xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx demokratické x samosprávné tradice xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x dob, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx svobody xxxx v xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx zabezpečení xxxxxx xxxx společným úsilím xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx a slovenského xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx vůli, xxx xx Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx důstojně xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx hodnoty xxx,
xxxxxxx xx na xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Lidé jsou xxxxxxxx x xxxxx x důstojnosti i x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx je xxxxxxx na demokratických xxxxxxxxx x xxxxx xx xxxxx ani xx xxxxxxxx ideologii, xxx xx náboženské xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, a xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Každý xxxx xxxxx, co xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, a xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx neukládá.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx práva x xxxxxxx xx zaručují xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, rasy, xxxxx xxxxx, xxxxxx, víry x náboženství, politického xx jiného smýšlení, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, majetku, xxxx xxxx jiného xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xxxxxxxx rozhodovat o xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx jakékoli ovlivňování xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx nátlaku xxxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx nesmí xxx xxxxxxxxx újma xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx základních práv x svobod.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx mohou xxx xxxxxxxx toliko xx xxxxxxx xxxxxx x x xxxx mezích x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx xxxxx xxx xx podmínek xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx základních práv x xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx používání xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx být šetřeno xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx omezení xxxxxxx být xxxxxxxxxx x jiným xxxxxx, xxx xxx které xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx první
Základní lidská xxxxx x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx práva.
Čl. 6
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxx. Lidský xxxxx xx xxxxx xxxxxxx již xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx života.
(3) Xxxxx xxxxx se xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx práv xxxxx tohoto xxxxxx xxxx, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, které podle xxxxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Nedotknutelnost osoby x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx být jen x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx ani xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx trestu.
Čl. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Nikdo nesmí xxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx x důvodů x xxxxxxxx, který xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Zadržená xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx s důvody xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx musí xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx od xxxxxxxx vyslechnout a xxxxxxxxxx o xxxxx, xxxx ji propustit xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxxx xxxxx musí xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx x xxxxxx x xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx nebo xxxxxx x ústavní xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Takové xxxxxxxx musí být xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx umístění xxxxxxxx do 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx být podroben xxxxxxx pracím xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx nevztahuje xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx výkonu xxxxxx xxxxxx svobody xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx nahrazující xxxxx xxxxxx svobody,
b) vojenskou xxxxxx xxxx jinou xxxxxx xxxxxxxxxx zákonem xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu vyžadovanou xx xxxxxxx xxxxxx x případě živelných xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx má xxxxx, xxx byla xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx čest, dobrá xxxxxx a xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx jiným zneužíváním xxxxx x své xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx právo xxxxx vlastníků má xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx k zabezpečování xxxxxx xxxx společnosti, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx být xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx nebo určených xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxx, xx určité xxxx xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx právnických osob xx xxxxxx v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Vlastnictví xxxxxxxx. Xxxxx být xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx lidské xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, x xx xx základě xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx x xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx bez souhlasu xxxx, kdo v xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx provedení domovní xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx xxxxxx do xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx ochranu xxxx x svobod xxxxxxx anebo xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx. Pokud xx xxxxxx užíváno xxxx xxx xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx být xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx xxx xxxxxx úkolů veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx anebo xxxxx způsobem, s xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxxx se xxxxxxxx tajemství xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx xxxxx podobným xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx území Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Tyto xxxxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, jestliže je xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxx též x důvodu ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx vstup xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx nemůže být xxxxx x xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx myšlení, svědomí x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx změnit xxx xxxxxxxxxxx nebo xxxx xxxxx být xxx náboženského vyznání.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx tvorby xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx být xxxxx xxxxxxxxx vojenskou službu, xxxxx xx xx x xxxxxxx s xxxx xxxxxxxx nebo x jeho xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx buď xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx veřejně, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx zachováváním xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní a xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vyučování xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx školách.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx být xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx nebo xxxx x svobod xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx projevu x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, písmem, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx i xxxxxxxx xxxxxxxxxx, přijímat x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost xxxxx, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx zdraví a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx stanoví zákon.
Čl. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx zaručeno; xx xxxxxx veřejného xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx každý xxxxx xxx xxxx x xxxxxx se xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x orgány územní xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx x stížnostmi.
(2) Xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx se xxxxx vyzývat x xxxxxxxxxx základních práv x xxxxxx zaručených Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx se shromažďovat xx xxxxxxxx.
(2) Toto xxxxx lze omezit xxxxxxx v případech xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx nebo xxx bezpečnost xxxxx. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, společnostech x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx též politické xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx v xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx x případech stanovených xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxxxx práv x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx hnutí, jakož x jiná xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Občané xxxx xxxxx podílet xx xx xxxxxx xxxxxxxxx věcí xxxxx xxxx xxxxxxxxx volbou xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx konat xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx všeobecné x xxxxx x xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Občané xxxx xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx x voleným x xxxxx veřejným xxxxxxx.
Xx. 22
Zákonná xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x svobod a xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx svobodnou xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x demokratické xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx se na xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx řád lidských xxxx a xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx xxxxxx x účinné xxxxxxx xxxxxxxxx prostředků xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX TŘETÍ
PRÁVA XXXXXXXXXXXXX A XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Příslušnost ke xxxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx právo společně x jinými příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x přijímat xxxxxxxxx x xxxxxx mateřském xxxxxx x sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx menšinám se xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx xxxxxx věcí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX XXXXX
Xx. 26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx svobodnou volbu xxxxxxxx a xxxxxxxx x xxxx, jakož x xxxxx podnikat x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Zákon xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxx určitých povolání xxxx činností.
(3) Každý xx právo získávat xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx xxxxxxx prací. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx bez xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat x xxxxxx xx ochranu xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx státu. Xxxxxxxx xxxxx odborových organizací xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxx x xxxxxxx jiných xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx společnosti nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxxx xxxxxx za xxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx zvýšenou xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Mladiství x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají právo xx xxxxxxxx ochranu x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x na pomoc xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx stáří x xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx x xxx ztrátě xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx základě xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené v xxxxxxxxxx i xxxx xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; xxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx a péči. Xxxxx xxxxxx mohou xxx omezena x xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx rodičů xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx na základě xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 33
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx na xxxxxxxxx vzdělání x xxxxxxxxxx x středních xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxxxxx též na xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxx x vyučovat xx xxxx lze xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx vzdělání xxxxxxxxxx xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, za xxxxxx xxxxxxxx mají xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Xx. 34
(1) Práva x xxxxxxxxx tvůrčí xxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx zaručeno xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx příznivé xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx o xxxxx xxxxxxxxx prostředí a xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Při xxxxxx xxxxx práv xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx životní xxxxxxxxx, xxxxxxxx zdroje, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x kulturní xxxxxxx xxx xxxx stanovenou xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx postupem xxxxx práva x xxxxxxxxxxx a nestranného xxxxx a xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, že xxx xx svých xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx obrátit xx xxxx, aby xxxxxxxxxx xxxxxxxxx takového xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx se základních xxxx a svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx nezákonným xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx orgánu xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx úředním postupem.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx zákon.
Čl. 37
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx jí xxxxxxxx xxxxxxxxx trestního xxxxxxx xxxx xxxx osobě xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, jinými xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx veřejné xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx vede jednání, xx xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx odňat xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx věc xxxx projednána xxxxxxx, xxx zbytečných průtahů x x xxxx xxxxxxxxxxx x aby xx xxxx xxxxxxxx xx všem xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx může xxx xxxxxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx x xxxx trest, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx jeho xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx rozhoduje x xxxx x xxxxxx xx trestné xxxx.
(2) Každý, xxxxx xxxxx xx vedeno xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx xx byl xxxxxxxxx čas a xxxxxxx x přípravě xxxxxxxx x xxx xx xxxx hájit xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx si xxxxxxx nezvolí, xxxxxxx xx podle xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx stanoví, x xxxxxxx případech xx xxxxxxxx právo na xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx nesmí xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx nemůže xxx xxxxxxx xxxxxx za xxx, pro xxxxx xxx byl xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx se xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx se xxxxxxxx x trest xx xxxxxx podle xxxxxx xxxxxxxx v xxxx, kdy xxx xxx spáchán. Pozdějšího xxxxxx se xxxxxxx, xxxxxxxx je xx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx uvedených v xx. 26, xx. 27 odst. 4, xx. 28 až 31, xx. 32 xxxx. 1 a 3, xx. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx pouze x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx ustanovení xxxxxxxxx.
(2) Xxx se x Xxxxxxx xxxxx x xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx zákonům xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "občan", rozumí xx tím xxxxxx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Republiky.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou, xxxxx nejsou xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxx občanství.
Čl. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx cizincům pronásledovaným xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx. Xxxx může být xxxxxxx xxxx, kdo xxxxxx x xxxxxxx xx základními lidskými xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx může xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx omezit xxxxx xx podnikání x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxx xxxxxxx x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx v xx. 27 odst. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx x xx. 18, 19 x xx. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx služby. Osobám x povoláních, která xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx x xxxxxx, může xxxxx xxxxxx xxxxx xx stávku.
Xxxxxx xxxxxxx x. 23/1991 Xx. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 8.2.1991.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX xxxx přijata xxxx součást ústavního xxxxxxx České republiky (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Ke xxx uzávěrky právní xxxxxxx xxxxx měněn xx xxxxxxxxx.
Xxxxx jednotlivých xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx se jich xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.