Právní předpis byl sestaven k datu 21.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
XXXXXXX XXXXX
xx xxx 9. xxxxx 1991,
kterým xx xxxxxxx LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx na xxxxx xxxxxxxx xxxxxx:
§1
(1) Xxxxxxx xxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx musí xxx x souladu x Listinou základních práv a svobod.
(2) Základní xxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x Listině základních práv a svobod jsou xxx ochranou ústavního xxxxx.
§2
Mezinárodní xxxxxxx o xxxxxxxx právech a xxxxxxxxxx svobodách, Xxxxxx x Xxxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxxx ratifikované a xxxxxxxxx, jsou xx xxxxx území obecně xxxxxxx a xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x v xxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxx základní práva x svobody xxxxxxxxx xxx míru xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Ustanovení xxxxxxxxx xxxxxx x rozdělení xxxxxxxxxxx působnosti mezi xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
§4
Článek 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx předpisů, xxx:
"Xx. 5
(1) Xxxxxx xxxxx každé z xxxx xxxxxxxx je xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxxxxxxxx má xx území xxxxx xxxxxxxxx stejná práva x stejné xxxxxxxxxx xxxx občan xxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx být xxxxx xxx vůli xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
(4) Xxxxxx xxxxxxxx a pozbývání xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx zákon Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Zrušují xx:
1. články 7 až 9, xxxxx druhá (čl. 19 xx 38) x článek 98 xxxx. 4 xxxxxxxxx xxxxxx č. 100/1960 Sb., Ústava Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx pozdějších xxxxxxxx,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
§6
(1) Xxxxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx být uvedeny xx xxxxxxx x Listinou základních práv a svobod nejpozději xx 31. prosince 1991. Xxxxx dnem pozbývají xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx x Listinou základních práv x xxxxxx xxxxxx v xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx, xxxxx xx v xx. 8 xxxx. 3, 4 x 5 x x xx. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx základních xxxx x svobod svěřuje xxxxx nebo xxxxxx, xxxxxxxx nejdéle xx 31. xxxxxxxx 1991 xxxxxxxxxxxxx, stanoví-li xxx xxxxx.
§7
Tento xxxxxxx xxxxx x Listina základních práv a svobod xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx vyhlášení.
Havel x. r.
Dubček x. x.
Xxxxx v. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx shromáždění xx xxxxxxx návrhů Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx demokratické x samosprávné xxxxxxx xxxxxx národů,
pamětlivo xxxxxxx xxxxxxxxxx z dob, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x naší xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxx úsilím xxxxx svobodných xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx xx sebeurčení,
připomínajíc xx svůj díl xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx osud xxxxxxxxx života xx Xxxx
x vyjadřujíc xxxx, xxx xx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx na xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod:
HLAVA PRVNÍ
OBECNÁ XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx i x xxxxxxx. Základní xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x nezrušitelné.
Čl. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx na demokratických xxxxxxxxx x nesmí xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx na xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx uplatňovat xxx x případech a x mezích stanovených xxxxxxx, x to xxxxxxxx, který zákon xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx zakázáno, x xxxxx nesmí xxx xxxxx činit, xx xxxxx neukládá.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx se xxxxxxxx xxxx xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x náboženství, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx nebo etnické xxxxxxx, majetku, rodu xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx má právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx jakékoli ovlivňování xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx na xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx mohou xxx xxxxxxxx toliko na xxxxxxx xxxxxx x x jeho xxxxxx x jen xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx xxx xx podmínek stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx (xxxx xxx "Listina") upraveny xxxxx zákonem.
(3) Zákonná xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx musí xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx, které xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx používání xxxxxxxxxx x mezích xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx být šetřeno xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Taková xxxxxxx xxxxxxx být xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, xxx xxx které xxxx stanovena.
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx první
Základní lidská xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx před xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx smrti xx xxxxxxxxxxx.
(4) Porušením xxxx xxxxx tohoto článku xxxx, jestliže byl xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx není xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx osoby x jejího xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Omezena xxxx být xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxx ani xxxxxxxx krutému, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx svoboda je xxxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxxx nebo xxxxxx svobody xxxxx xxx z důvodů x způsobem, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx být zbaven xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx osoba xxxx xxx ihned xxxxxxxxx s xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx do 24 xxxxx xxxxxxxxxx na xxxxxxx nebo xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx od xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx, xxxx ji xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Zatknout xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxxx osoba xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx na xxxxxxx.
(5) Nikdo xxxxx xxx vzat do xxxxx, xxx z xxxxxx x xx xxxx stanovenou zákonem x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx kterých xxxxxxxxx může xxx xxxxx převzata nebo xxxxxx x ústavní xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx umístění xxxxxxxx do 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Ustanovení xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx výkonu trestu xxxxxx svobody xxxx xxxxxx vykonávajícím xxxx xxxxx nahrazující xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx jinou xxxxxx xxxxxxxxxx zákonem xxxxxxx povinné vojenské xxxxxx,
x) xxxxxx vyžadovanou xx xxxxxxx xxxxxx x případě xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) jednání uložené xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx a xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx právo na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx shromažďováním, zveřejňováním xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické právo xxxxx vlastníků má xxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx. Dědění xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x zabezpečování xxxxxx celé společnosti, xxxxxxx národního xxxxxxxxxxxx x veřejného xxxxx xxx být xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxx, xx určité věci xxxxx být xxxxx xx vlastnictví xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx osob xx sídlem x Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx újmu xxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx chráněnými obecnými xxxxx. Xxxx výkon xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx nucené xxxxxxx vlastnického xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx a xx xxxxxxx.
(5) Xxxx x xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx nedotknutelné. Xxxx xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx xxx souhlasu xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx přípustná xxx pro účely xxxxxxxxx řízení, x xx na xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz soudce. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx do xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí mohou xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx to x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx závažného ohrožení xxxxxxx bezpečnosti a xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx také xxx podnikání nebo xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx zásady xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx nezbytné xxx xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx tajemství jiných xxxxxxxxxx a xxxxxxx, xx již uchovávaných x xxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxx poštou xxxxx xxxxx xxxxxxxx, s xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Stejně se xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx a xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx se xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, má xxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, jestliže je xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxx též x důvodu ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx xxxxxx být xxxxx k opuštění xxx xxxxxx.
(5) Cizinec xxxx xxx xxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx myšlení, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx xxxxxx xxx náboženství xxxx xxxx anebo xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx vojenskou službu, xxxxx je xx x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx buď xxx xxxx xxxxxxxx x jinými, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x náboženské xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, zejména ustavují xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx duchovní x xxxxxxx řeholní x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, zdraví x xxxxxxxxx xxxx xxxx a svobod xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická práva
Čl. 17
(1) Svoboda xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxxxx své xxxxxx xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, jakož x xxxxxxxx vyhledávat, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx ideje x xxxxxxxxx bez xxxxxx na xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x šířit xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost xxxxx, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Státní xxxxxx x orgány územní xxxxxxxxxx jsou xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x své xxxxxxxx. Xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx právo xx xxxxxxxx; ve xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx xxxx x xxxxxx se xxxxxxx xx xxxxxx orgány x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx se nesmí xxxxxxxxx do xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Peticemi se xxxxx xxxxxxx k xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx v případech xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx práv x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, majetku xxxx xxx bezpečnost xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx povolením xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx svobodně xx xxxxxxxxx je xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx sdruženích.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx xxx politické xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx x nich.
(3) Xxxxx těchto xxxx xxx omezit xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ochranu práv x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx odděleny xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Občané xxxx xxxxx podílet xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx lhůtách xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx zákonem.
(3) Volební xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx a xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx podmínek xxxxxxx k xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x svobod x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx politických xxx x xxxxxxxxxxxx společnosti.
Čl. 23
Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx se xx xxxxx xxxxx každému, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx řád lidských xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Listinou, xxxxxxxx činnost ústavních xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx zákonných prostředků xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX TŘETÍ
PRÁVA XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx národnostní nebo xxxxxxx menšině xxxxx xxx nikomu xx xxxx.
Xx. 25
(1) Občanům xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx všestranný xxxxxx, xxxxxxx xxxxx společně x jinými xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vlastní xxxxxxx, xxxxx rozšiřovat x přijímat xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xx x národnostních xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x národnostním a xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx na xxxxxxxx x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx věcí xxxxxxxxxx se národnostních x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX A XXXXXXXX PRÁVA
Čl. 26
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, jakož x právo podnikat x provozovat xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxx x xxxxxxx pro xxxxx xxxxxxxx povolání xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, xxxxx toto xxxxx nemohou bez xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat s xxxxxx na ochranu xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx státu. Omezovat xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx x xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx odborových xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx zákonem, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx stávku xx xxxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; toto xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxxxxx odměnu xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx pracovní podmínky. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x xxxxx zdravotně xxxxxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxx ochranu xxxxxx xxx xxxxx x na xxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx x xx pomoc xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxx zabezpečení xx stáří x xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx i xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo je x xxxxxx nouzi, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx základních životních xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 31
Každý má xxxxx na xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx základě xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x na zdravotní xxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 32
(1) Xxxxxxxxxxx a xxxxxx jsou pod xxxxxxxx zákona. Zvláštní xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx zvláštní xxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené v xxxxxxxxxx x mimo xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x jejich xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; děti xxxx xxxxx xx rodičovskou xxxxxxx a xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx omezena a xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx rodičů xxxxxxxxx proti jejich xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Rodiče, xxxxx xxxxxx o xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx má xxxxx xx vzdělání. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občané xxxx právo na xxxxxxxxx vzdělání x xxxxxxxxxx a středních xxxxxxx, podle schopností xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxxxxx též na xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Zřizovat xxxx xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx lze xxx xx podmínek xxxxxxxxxxx zákonem; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx vzdělání poskytovat xx xxxxxx.
(4) Zákon xxxxxxx, xx jakých xxxxxxxx mají občané xxx xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Xx. 34
(1) Xxxxx k xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 35
(1) Každý xx xxxxx xx příznivé xxxxxxx prostředí.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx zdrojů.
(3) Při xxxxxx svých xxxx xxxxx nesmí ohrožovat xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx památky xxx xxxx stanovenou xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx postupem xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx a xx xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, že xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, může xx obrátit na xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx takového xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X pravomoci xxxxx xxxx xxxxx být xxxxxxxxx přezkoumávání rozhodnutí xxxxxxxxxx xx základních xxxx x svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, jiného státního xxxxxx xx orgánu xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx postupem.
(4) Xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx jí xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Každý má xxxxx na xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx soudy, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx správy, x to od xxxxxxx xxxxxx.
(3) Všichni xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx prohlásí, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx vede xxxxxxx, xx právo xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx být odňat xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx věc xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x jeho xxxxxxxxxxx x aby xx mohl vyjádřit xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x případech stanovených xxxxxxx.
Xx. 39
Jen zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx x jaký trest, xxxxx x xxxx xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx jeho xxxxxxxx uložit.
Čl. 40
(1) Xxx soud xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Každý, proti xxxxx je xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx nebyla xxxx vina xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx xxx xxxxxxxxx xxx a xxxxxxx k přípravě xxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Jestliže xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx podle xxxxxx xxx musí, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx má xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; tohoto xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx nemůže být xxxxxxx xxxxxx xx xxx, xxx který xxx xxx pravomocně xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx zásada xxxxxxxxxx uplatnění mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx zákonem.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x trest xx ukládá xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx xxx spáchán. Xxxxxxxxxx xxxxxx se použije, xxxxxxxx je xx xxx pachatele příznivější.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX SPOLEČNÁ
Čl. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx v xx. 26, xx. 27 xxxx. 4, xx. 28 xx 31, xx. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Listiny xx možno se xxxxxxx xxxxx v xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx provádějí.
(2) Xxx xx v Xxxxxxx xxxxx x xxxxxx, rozumí xx xxx zákon Federálního xxxxxxxxxxx, jestliže z xxxxxxxxx rozdělení xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "občan", xxxxxx xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx lidských xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx přiznána xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí xx tím xxxxx xxxxxx, jde-li x xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx bez ohledu xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx x rozporu xx xxxxxxxxxx lidskými xxxxx x svobodami.
Čl. 44
Xxxxx může xxxxxxx x prokurátorům omezit xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x právo xxxxxxx x xx. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxx, xxx právo xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx bezpečnostních xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx v čl. 18, 19 x xx. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx xxxxxx. Osobám x povoláních, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, xxxx xxxxx omezit xxxxx xx stávku.
Xxxxxx předpis x. 23/1991 Xx. nabyl xxxxxxxxx xxxx 8.2.1991.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx přijata xxxx xxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx republiky (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Xx xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx měněn xx doplňován.
Znění jednotlivých xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx změna xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.