Právní předpis byl sestaven k datu 23.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
XXXXXXX XXXXX
xx xxx 9. ledna 1991,
kterým xx uvozuje LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxx zákoně:
§1
(1) Ústavní xxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxx právní xxxxxxxx, xxxxxx výklad x xxxxxxxxx xxxx xxx x souladu x Listinou základních práv a svobod.
(2) Základní práva x xxxxxxx xxxxxxx x Listině základních práv a svobod xxxx xxx xxxxxxxx ústavního xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx smlouvy o xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx svobodách, Xxxxxx x Slovenskou Federativní Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx, xxxx xx xxxxx území xxxxxx xxxxxxx a mají xxxxxxxx před xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x x ústavě Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Ustanovení xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx působnosti xxxx xxxxxxxx a republiky xxxxxx xxxxx ústavním xxxxxxx dotčena.
§4
Xxxxxx 5 ústavního xxxxxx č. 143/1968 Sb., o xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Xxxxxx xxxxx xxxxx x xxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Občan xxxxx xxxxxxxxx má xx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx stejná xxxxx x xxxxxx povinnosti xxxx xxxxx této xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx být xxxxx xxx xxxx zbaven xxxxxxxx občanství.
(4) Zásady xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxx občanství xxxxxxxx xxxxxxx zákon Federálního xxxxxxxxxxx.".
§5
Zrušují xx:
1. xxxxxx 7 až 9, xxxxx druhá (čl. 19 až 38) x článek 98 xxxx. 4 ústavního xxxxxx č. 100/1960 Sb., Ústava Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx předpisů,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x xxxxxxxxx národností x Xxxxx a Xxxxxxxxx Federativní Republice.
§6
(1) Xxxxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xx xxxxxxx x Listinou základních práv a svobod xxxxxxxxxx do 31. prosince 1991. Xxxxx xxxx pozbývají xxxxxxxxx ustanovení, xxxxx x Listinou základních práv x xxxxxx nejsou x xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx, která xx v xx. 8 xxxx. 3, 4 a 5 x x čl. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xx 31. prosince 1991 xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx-xx tak xxxxx.
§7
Xxxxx xxxxxxx xxxxx x Listina základních práv a svobod xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
Xxxxx x. x.
Xxxxxx x. x.
Xxxxx v. r.
LISTINA ZÁKLADNÍCH PRÁV X SVOBOD
Federální xxxxxxxxxxx xx základě návrhů Xxxxx xxxxxxx rady x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx lidství x xx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx národů,
pamětlivo trpkých xxxxxxxxxx z xxx, xxx xxxxxx práva x základní svobody xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společným úsilím xxxxx svobodných národů,
vycházejíc x práva českého xxxxxx x slovenského xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx života xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx ctí,
usneslo xx xx xxxx Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx a xxxxx x důstojnosti i x xxxxxxx. Základní xxxxx x svobody xxxx nezadatelné, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x nezrušitelné.
Čl. 2
(1) Stát je xxxxxxx xx demokratických xxxxxxxxx x xxxxx xx vázat xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx na náboženské xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx uplatňovat xxx x xxxxxxxxx x x mezích xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, který xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx zakázáno, a xxxxx nesmí xxx xxxxx činit, co xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx se xxxxxxxx xxxx bez rozdílu xxxxxxx, rasy, barvy xxxxx, xxxxxx, víry x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx rozhodovat o xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx nátlaku xxxxxxxxx k odnárodňování.
(3) Xxxxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxx na xxxxxxx xxx uplatňování xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx mohou xxx xxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxxx x x jeho mezích x xxx xxx xxxxxxxxx základních xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx mohou být xx xxxxxxxx stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx zákonem.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx musí xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx případy, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx základních xxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx být xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX A XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx první
Základní lidská xxxxx a xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx je xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx je hoden xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx zbaven xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku xxxx, jestliže xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx osoby x jejího xxxxxxxx xx zaručena. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx mučen xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx svoboda xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx stíhán xxxx xxxxxx xxxxxxx jinak xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxxxxx pouze pro xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Obviněného xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx je možno xxxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx v xxxxxx. Xxxxxxxx osoba xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx x důvody xxxxxxxx, vyslechnuta a xxxxxxxxxx xx 24 xxxxx propuštěna xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x xxxxx, xxxx ji xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx musí xxx xx 24 xxxxx odevzdána xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx do 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x vazbě xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx do xxxxx, xxx z xxxxxx x xx xxxx stanovenou zákonem x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Zákon xxxxxxx, xx kterých xxxxxxxxx xxxx být xxxxx převzata nebo xxxxxx v xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx do 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx xxxxxx osobám xx xxxxxx trestu xxxxxx svobody xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx nahrazující xxxxx xxxxxx svobody,
b) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx jinou xxxxxx stanovenou zákonem xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx zákona x případě xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx značné majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx druhých.
Čl. 10
(1) Xxxxx xx právo, xxx xxxx zachována xxxx xxxxxx důstojnost, xxxxxx čest, xxxxx xxxxxx x chráněno xxxx jméno.
(2) Každý xx právo na xxxxxxx před neoprávněným xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x rodinného xxxxxx.
(3) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx jiným zneužíváním xxxxx o xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx obsah x xxxxxxx. Xxxxxx xx zaručuje.
(2) Zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x zabezpečování xxxxxx xxxx společnosti, xxxxxxx národního xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx zájmu xxx být xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx nebo určených xxxxxxxxxxx osob; xxxxx xxxx xxxx stanovit, xx určité xxxx xxxxx xxx pouze xx vlastnictví občanů xxxx xxxxxxxxxxx osob xx xxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx na xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx poškozovat xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx nad xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo nucené xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, x xx xx xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Obydlí xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx bez souhlasu xxxx, xxx v xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx pro účely xxxxxxxxx řízení, x xx xx písemný xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx domovní xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx to x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, pro ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx užíváno také xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx jiné hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx zákonem xxxxxxxx, též je-li xx xxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx již xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxx poštou xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně xx xxxxxxxx tajemství xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx jiným xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx a xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx na území Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx omezeny xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx nebo ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx územích xxx x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Každý xxxxx xx právo na xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx být xxx náboženského xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx nucen xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx je to x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti stanoví xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx náboženství xxxx xxxx xxx xxx xxxx společně x xxxxxx, soukromě xxxx veřejně, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, náboženskými úkony xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx orgány, xxxxxxxxxx xxx duchovní x xxxxxxx řeholní x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx náboženství xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx těchto práv xxxx být xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx veřejné xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x mravnosti nebo xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Svoboda xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, písmem, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, přijímat x xxxxxxxxxx ideje x xxxxxxxxx bez xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x právo xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx zákonem, xxx-xx o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx pro ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost státu, xxxxxxxx bezpečnost, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx územní xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx poskytovat xxxxxxxxx o xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx právo xx zaručeno; xx xxxxxx veřejného nebo xxxxxx společného xxxxx xx xxxxx právo xxx xxxx x xxxxxx se obracet xx xxxxxx orgány x xxxxxx územní xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx x stížnostmi.
(2) Xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Peticemi xx xxxxx vyzývat x xxxxxxxxxx základních xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx se shromažďovat xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x případech xxxxxxxxxxx xx veřejných xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná pro xxxxxxx práv a xxxxxx druhých, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, majetku xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx však nesmí xxx podmíněno xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy.
Čl. 20
(1) Xxxxx svobodně xx xxxxxxxxx je xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x xxxxxx xx sdružovat xx xxxxxxxx, společnostech x jiných xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx též xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx x sdružovat xx x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx jen x případech stanovených xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti a xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům nebo xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx hnutí, jakož x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx od xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx podílet xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx volbou xxxxx xxxxxxxx.
(2) Volby xx xxxx konat xx lhůtách xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx volební období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx je všeobecné x xxxxx x xxxxxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx práva stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx k xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Zákonná xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx a xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx umožňovat x xxxxxxxxxx svobodnou xxxxxx politických xxx x xxxxxxxxxxxx společnosti.
Čl. 23
Xxxxxx xxxx právo xxxxxxxx se na xxxxx proti xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx x základních xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx ústavních xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx zákonných xxxxxxxxxx xxxx znemožněny.
HLAVA XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx menšině xxxxx xxx nikomu na xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx právo xxxxxxxx x xxxxxx příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti stanoví xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxx se xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x jejich xxxxxx,
x) xxxxx užívat xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX XXXXX
Xx. 26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x přípravu x xxxx, xxxxx x xxxxx podnikat x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx činností.
(3) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx nemohou xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat x xxxxxx xx ochranu xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx vznikají xxxxxxxxx xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx x xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x sociálních xxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx pořádku xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx stávku xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; toto xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům ozbrojených xxx a příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxxx xxxxxx za xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xx zvláštní xxxxxxxx podmínky.
(2) Mladiství x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají právo xx xxxxxxxx ochranu x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x na pomoc xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx stáří x xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo xx x xxxxxx xxxxx, xx právo xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx základních xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Občané xxxx xx základě xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x na zdravotní xxxxxxx xx podmínek, xxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 32
(1) Rodičovství a xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x mimo xx mají xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x xxxxxx xxxxxxx je xxxxxx xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx xx rodičovskou xxxxxxx x péči. Xxxxx rodičů xxxxx xxx omezena a xxxxxxxxx děti mohou xxx xx rodičů xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx jen rozhodnutím xxxxx na xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x děti, xxxx právo xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, kterou xxxxxxx xxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx vzdělání x xxxxxxxxxx x středních xxxxxxx, podle xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Zřizovat xxxx školy než xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx lze xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx se xxxx xxxxxxxx poskytovat xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxx občané xxx xxxxxx právo xx pomoc xxxxx.
Xx. 34
(1) Xxxxx k xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx kulturnímu xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx příznivé xxxxxxx prostředí.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxx x úplné xxxxxxxxx x stavu xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx práv xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx poškozovat xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxx míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx se xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx a xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, že xxx xx svých xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, může xx xxxxxxx na xxxx, aby xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx soudu xxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx způsobené xx nezákonným xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx zákon.
Čl. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx způsobil xxxxxxxxx trestního xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Každý xx xxxxx xx právní xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, x xx od xxxxxxx řízení.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx prohlásí, xx xxxxxxxx jazyk, xxxx xx xxxx xxxxxxx, xx xxxxx na xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx stanoví zákon.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx jeho xxx xxxx xxxxxxxxxx veřejně, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x xxxx xxxxxxxxxxx x aby xx xxxx vyjádřit xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx může xxx xxxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx trestným xxxxx x xxxx trest, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx majetku, xxx xx xxxx xxxxxxxx uložit.
Čl. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x vině x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Každý, xxxxx xxxxx je vedeno xxxxxxx řízení, xx xxxxxxxxx za xxxxxxxxx, xxxxx pravomocným xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx xx byl xxxxxxxxx xxx x xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxx xxx nebo xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Jestliže xx xxxxxxx nezvolí, xxxxxxx xx xxxxx zákona xxx musí, bude xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx stanoví, x xxxxxxx případech xx xxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxx obhájce.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx nemůže xxx xxxxxxx stíhán za xxx, pro který xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx zproštěn xxxxxxxx. Xxxx zásada xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx prostředků x xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x trest xx ukládá podle xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, kdy xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x xx. 26, xx. 27 odst. 4, xx. 28 xx 31, xx. 32 xxxx. 1 x 3, čl. 33 x 35 Listiny xx xxxxx se xxxxxxx pouze v xxxxxx zákonů, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx x Xxxxxxx xxxxx x xxxxxx, rozumí se xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nevyplývá, že xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Listina xxxxxxx xxxxx "občan", rozumí xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx xx státní xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx a Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx pronásledovaným xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x svobod. Xxxx xxxx být xxxxxxx tomu, kdo xxxxxx v xxxxxxx xx základními xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx může xxxxxxx x prokurátorům xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx v xx. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x územní xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x xx. 27 odst. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx v xx. 18, 19 a xx. 27 odst. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx služby. Osobám x xxxxxxxxxx, která xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, může xxxxx omezit xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxx xxxxxxx x. 23/1991 Xx. xxxxx xxxxxxxxx dnem 8.2.1991.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx přijata xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Xx xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx nebyl měněn xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxx není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx jich xxxxxx xxxxxxxxx změna xxxxx xxxxxxxxx právního xxxxxxxx.