Právní předpis byl sestaven k datu 04.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
XXXXXXX ZÁKON
ze xxx 9. xxxxx 1991,
xxxxxx xx xxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX jako xxxxxxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky
Federální xxxxxxxxxxx xx usneslo na xxxxx xxxxxxxx xxxxxx:
§1
(1) Ústavní xxxxxx, xxxx zákony a xxxxx xxxxxx předpisy, xxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx xxx x xxxxxxx x Listinou základních práv a svobod.
(2) Základní xxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x Listině základních práv a svobod jsou xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx právech a xxxxxxxxxx svobodách, Českou x Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx, jsou xx xxxxx xxxxx obecně xxxxxxx a xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) V ústavě České republiky x x xxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx mohou xxx xxxxxxxx práva x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx upravenou Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx mezi xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
§4
Xxxxxx 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., o xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Xxxxxx xxxxx každé x xxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx státním xxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxx xxxxx xxxxxxxxx má xx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxx povinnosti xxxx xxxxx této xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx být proti xxx xxxx zbaven xxxxxxxx xxxxxxxxx.
(4) Xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxx občanství xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx.".
§5
Zrušují se:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx druhá (xx. 19 xx 38) x článek 98 xxxx. 4 xxxxxxxxx xxxxxx č. 100/1960 Sb., Ústava Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x postavení xxxxxxxxxx x České x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
§6
(1) Xxxxxx x xxxx právní xxxxxxxx xxxx být xxxxxxx xx xxxxxxx s Listinou základních práv a svobod xxxxxxxxxx do 31. prosince 1991. Xxxxx dnem pozbývají xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx x Listinou základních práv x xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx.
(2) Pravomoc, xxxxx xx x xx. 8 xxxx. 3, 4 x 5 x x xx. 12 odst. 2 Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx do 31. prosince 1991 xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx-xx xxx xxxxx.
§7
Tento ústavní xxxxx x Listina základních práv a svobod xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx vyhlášení.
Havel x. x.
Xxxxxx x. x.
Xxxxx x. x.
XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx člověka, práv xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx lidství x xx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx tradice xxxxxx národů,
pamětlivo trpkých xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx práva x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx v xxxx xxxxxx potlačovány,
vkládajíc naděje xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společným xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx osud xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x vyjadřujíc xxxx, xxx xx Česká x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx důstojně zařadila xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx na xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod:
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx a rovní x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx nezadatelné, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx na demokratických xxxxxxxxx a nesmí xx vázat xxx xx xxxxxxxx ideologii, xxx na xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx moc xxx uplatňovat jen x případech a x xxxxxx stanovených xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, který xxxxx xxxxxxx.
(3) Každý může xxxxx, co xxxx xxxxxxx zakázáno, a xxxxx xxxxx být xxxxx xxxxx, xx xxxxx neukládá.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx práva x xxxxxxx se xxxxxxxx xxxx xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx jiného xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx rozhodování a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx újma xx xxxxxxx xxx uplatňování xxxx základních práv x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx mohou xxx xxxxxxxx toliko na xxxxxxx xxxxxx a x jeho xxxxxx x xxx xxx xxxxxxxxx základních xxxx x svobod.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx mohou xxx xx xxxxxxxx stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx zákonem.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxxxxx stejně xxx xxxxxxx případy, které xxxxxxx xxxxxxxxx podmínky.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x mezích xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxx být xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx zneužívána x xxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX X ZÁKLADNÍ XXXXXXX
Xxxxx první
Základní lidská xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx má právo xx život. Lidský xxxxx xx xxxxx xxxxxxx již xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx zbaven xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku xxxx, jestliže xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x souvislosti x xxxxxxxx, xxxxx podle xxxxxx není trestné.
Čl. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx osoby x jejího soukromí xx xxxxxxxx. Omezena xxxx xxx xxx x případech stanovených xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx trestu.
Čl. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx jinak xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, který xxxxxxx zákon. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx pouze xxx xxxxxxxxxxx dostát xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx x trestného xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx v xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ihned xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxxx na xxxxxxx nebo xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx od xxxxxxxx vyslechnout x xxxxxxxxxx x xxxxx, xxxx ji xxxxxxxxx xx svobodu.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx písemný xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx osoba musí xxx do 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx do 24 xxxxx od převzetí xxxxxxxxxxx a rozhodnout x vazbě xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx nesmí xxx xxxx do xxxxx, xxx z xxxxxx a xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx kterých xxxxxxxxx může být xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx být xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x tomto umístění xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx xxxxxx osobám xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx svobody xxxx xxxxxx vykonávajícím xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx zákona x případě xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx uložené xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx nebo xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx zachována xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx čest, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx do xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx má xxxxx xx ochranu xxxx xxxxxxxxxxxx shromažďováním, xxxxxxxxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxxxxx xxxxx o xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické xxxxx xxxxx xxxxxxxxx má xxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx hospodářství x xxxxxxxxx zájmu xxx xxx xxx xx vlastnictví xxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx xxxx stanovit, xx určité věci xxxxx být pouze xx vlastnictví xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx osob xx xxxxxx x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx být xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x rozporu xx xxxxxxx chráněnými xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, přírodu x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx stanovenou xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, x xx xx xxxxxxx xxxxxx x za xxxxxxx.
(5) Xxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx něj xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx bydlí.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(3) Xxxx zásahy xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Pokud xx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, xxxxx být xxxxxx zásady xxxxxxx xxxxxxxx, též je-li xx xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx anebo xxxxx způsobem, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, telegrafem xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Svoboda xxxxxx a pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx xxx omezeny xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, udržení xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx nebo ochranu xxxx x svobod xxxxxxx x na xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Každý občan xx právo na xxxxxxxx vstup xx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx k opuštění xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx zaručena. Každý xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx nebo xxxx anebo být xxx xxxxxxxxxxxx vyznání.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x xxxxxxxx xxxxxx xx zaručena.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xx x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx nebo x xxxx náboženským xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 16
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxx xxx xxxx společně x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, náboženskými úkony xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx a náboženské xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx ustavují xxx orgány, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní x xxxx církevní xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx stanoví xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx školách.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx, zdraví x xxxxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x právo xx xxxxxxxxx jsou zaručeny.
(2) Xxxxx xx právo xxxxxxxxxx své názory xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx vyhledávat, xxxxxxxx x rozšiřovat ideje x xxxxxxxxx bez xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx vyhledávat x šířit informace xxx xxxxxx zákonem, xxx-xx x opatření x demokratické společnosti xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x xxxxxx územní xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx způsobem xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx stanoví zákon.
Čl. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx zaručeno; xx xxxxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx společného zájmu xx xxxxx xxxxx xxx xxxx s xxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx a xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod zaručených Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx shromažďovat xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx omezit xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx bezpečnost xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx veřejné správy.
Čl. 20
(1) Xxxxx svobodně xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý má xxxxx spolu s xxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x jiných xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx právo xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx x nich.
(3) Xxxxx xxxxxx práv xxx omezit xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytné pro xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxxxx xxxxxxx, předcházení xxxxxxxx činům xxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx hnutí, xxxxx x xxxx sdružení xxxx odděleny xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Občané xxxx právo xxxxxxx xx xx správě xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx konat xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx zákonem.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x rovné x xxxxxxxx se tajným xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx práva stanoví xxxxx.
(4) Občané mají xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x ochraňovat xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx mají právo xxxxxxxx se na xxxxx xxxxx každému, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx a základních xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxx xxxxxxx zákonných xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX TŘETÍ
PRÁVA XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx menšině xxxxx xxx nikomu xx xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx všestranný rozvoj, xxxxxxx právo společně x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx rozvíjet vlastní xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx mateřském xxxxxx x sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x národnostním a xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek stanovených xxxxxxx xxxxxxxx též
a) xxxxx na xxxxxxxx x jejich jazyku,
b) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x úředním xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxxxxx x etnických menšin.
HLAVA XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX A XXXXXXXX PRÁVA
Čl. 26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx a přípravu x xxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Zákon xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x omezení xxx xxxxx xxxxxxxx povolání xxxx xxxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx prací. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx nemohou xxx xxx xxxx vykonávat, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xx sdružovat x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx státu. Omezovat xxxxx odborových xxxxxxxxxx xx nepřípustné, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx nebo v xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx a sociálních xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx stávku je xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; toto xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 29
(1) Ženy, mladiství x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx zvýšenou ochranu xxxxxx xxx xxxxx x na zvláštní xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxx ochranu x pracovních xxxxxxxx x na pomoc xxx přípravě x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo xx x hmotné nouzi, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx základních xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Každý xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx mají xx xxxxxxx veřejného xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x na zdravotní xxxxxxx za xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx jsou xxx xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx v xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx zvláštní xxxx, ochrana v xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené v xxxxxxxxxx x mimo xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x jejich xxxxxxx je právem xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx na rodičovskou xxxxxxx a xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx omezena a xxxxxxxxx děti xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx státu.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xx dobu, kterou xxxxxxx xxxxx.
(2) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx a středních xxxxxxx, podle schopností xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Zřizovat xxxx xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx nich xxx xxx xx podmínek xxxxxxxxxxx zákonem; xx xxxxxxxx školách xx xxxx xxxxxxxx poskytovat xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, za xxxxxx xxxxxxxx mají občané xxx studiu xxxxx xx pomoc xxxxx.
Xx. 34
(1) Práva x xxxxxxxxx tvůrčí duševní xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx bohatství xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx prostředí.
(2) Každý xx právo na xxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx prostředí x xxxxxxxxxx zdrojů.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx památky xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX X JINOU XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx se může xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx práva x xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxx x xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, že byl xx svých xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx orgánu xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxx na xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx takového xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X pravomoci soudu xxxx nesmí být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx a svobod xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx způsobené xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx úředním postupem.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx zákon.
Čl. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Každý má xxxxx na xxxxxx xxxxx v xxxxxx xxxx soudy, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx správy, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx si x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx xxxx xxxxxxx, xx xxxxx na xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx být odňat xxxxx xxxxxxxxx soudci. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx jeho xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x v xxxx xxxxxxxxxxx a xxx xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx může xxx vyloučena jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx jednání xx xxxxxxxx xxxxx x xxxx xxxxx, xxxxx i jaké xxxx xxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Každý, xxxxx xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx soudu xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx mu byl xxxxxxxxx xxx x xxxxxxx k xxxxxxxx xxxxxxxx x xxx xx mohl hájit xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx nezvolí, ačkoliv xx xxxxx xxxxxx xxx musí, bude xx ustanoven xxxxxx. Xxxxx stanoví, v xxxxxxx případech má xxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxx pomoc obhájce.
(4) Xxxxxxxx má xxxxx xxxxxxx výpověď; tohoto xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx být xxxxxxx xxxxxx xx xxx, pro xxxxx xxx byl xxxxxxxxxx xxxxxxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx uplatnění mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx se zákonem.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x trest xx xxxxxx podle xxxxxx účinného v xxxx, xxx xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx příznivější.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx v xx. 26, xx. 27 xxxx. 4, xx. 28 xx 31, xx. 32 xxxx. 1 a 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx se xxxxxxx xxxxx x xxxxxx zákonů, které xxxx ustanovení xxxxxxxxx.
(2) Xxx se x Xxxxxxx xxxxx x xxxxxx, rozumí se xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx přísluší xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx nejsou xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx práva x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx bez ohledu xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx politických xxxx a xxxxxx. Xxxx může xxx xxxxxxx tomu, xxx xxxxxx x rozporu xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx soudcům x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx x xx. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx správy x xxxxxx xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx v čl. 27 odst. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx práva xxxxxxx v čl. 18, 19 x xx. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx souvisí x xxxxxxx služby. Xxxxxx x povoláních, která xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu života x zdraví, xxxx xxxxx omezit právo xx stávku.
Xxxxxx xxxxxxx x. 23/1991 Xx. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 8.2.1991.
LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV A XXXXXX byla xxxxxxx xxxx součást ústavního xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Ke xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxx xx doplňován.
Znění xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.