Právní předpis byl sestaven k datu 19.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
ÚSTAVNÍ ZÁKON
ze xxx 9. xxxxx 1991,
xxxxxx xx uvozuje LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx usneslo na xxxxx xxxxxxxx xxxxxx:
§1
(1) Xxxxxxx xxxxxx, xxxx xxxxxx a xxxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx výklad x xxxxxxxxx xxxx xxx x souladu x Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x Listině základních práv a svobod xxxx xxx xxxxxxxx ústavního xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx xxxxxxx o xxxxxxxx právech x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, Českou x Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx ratifikované x xxxxxxxxx, jsou na xxxxx území xxxxxx xxxxxxx x mají xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) V ústavě České republiky x v xxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x rozdělení xxxxxxxxxxx působnosti xxxx xxxxxxxx x republiky xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
§4
Xxxxxx 5 ústavního xxxxxx č. 143/1968 Sb., o xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Xxxxxx xxxxx xxxxx z xxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx státním xxxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx republiky má xx xxxxx druhé xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxx této xxxxx republiky.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx proti xxx xxxx zbaven xxxxxxxx občanství.
(4) Xxxxxx xxxxxxxx x pozbývání xxxxxxxx občanství xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Xxxxxxx se:
1. články 7 xx 9, xxxxx xxxxx (čl. 19 xx 38) x xxxxxx 98 xxxx. 4 ústavního xxxxxx č. 100/1960 Sb., Xxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx pozdějších xxxxxxxx,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x postavení xxxxxxxxxx x České a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
§6
(1) Xxxxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx uvedeny xx xxxxxxx s Listinou základních práv a svobod xxxxxxxxxx xx 31. prosince 1991. Xxxxx dnem xxxxxxxxx xxxxxxxxx ustanovení, která x Listinou základních práv a xxxxxx xxxxxx v xxxxxxx.
(2) Pravomoc, xxxxx xx x xx. 8 xxxx. 3, 4 x 5 x x xx. 12 odst. 2 Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx svěřuje xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xx 31. prosince 1991 xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx-xx tak xxxxx.
§7
Xxxxx xxxxxxx xxxxx x Listina základních práv a svobod xxxxxxxx xxxxxxxxx dnem vyhlášení.
Havel x. x.
Xxxxxx v. x.
Xxxxx x. r.
LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Slovenské xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx obecně xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx tradice xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx trpkých xxxxxxxxxx z xxx, xxx xxxxxx práva x základní svobody xxxx x xxxx xxxxxx potlačovány,
vkládajíc naděje xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx svobodných xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx x slovenského xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx díl xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x vyjadřujíc xxxx, xxx se Česká x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, xxx xxxx xxxxxxx ctí,
usneslo xx xx xxxx Xxxxxxx základních práv x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx a svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx a nezrušitelné.
Čl. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx moc xxx uplatňovat xxx x xxxxxxxxx x x xxxxxx stanovených xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, xxxxx zákon xxxxxxx.
(3) Každý xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx zakázáno, a xxxxx xxxxx xxx xxxxx činit, xx xxxxx neukládá.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx práva a xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, rasy, barvy xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx smýšlení, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx nebo etnické xxxxxxx, majetku, xxxx xxxx jiného postavení.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x odnárodňování.
(3) Xxxxxx nesmí xxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx uplatňování xxxx xxxxxxxxxx práv x svobod.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx mohou xxx xxxxxxxx toliko xx xxxxxxx zákona x x xxxx xxxxxx x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx práv a xxxxxx mohou xxx xx xxxxxxxx stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x svobod (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx musí xxxxxx stejně xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx stanovené xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx základních xxxx x xxxxxx xxxx být xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx být zneužívána x xxxxx xxxxxx, xxx pro xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx lidská xxxxx x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx má právo xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx hoden xxxxxxx již před xxxxxxxxx.
(2) Nikdo nesmí xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx smrti xx xxxxxxxxxxx.
(4) Porušením práv xxxxx xxxxxx článku xxxx, xxxxxxxx byl xxxxx xxxxxx života x souvislosti s xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx osoby x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx xxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx mučen ani xxxxxxxx xxxxxxx, nelidskému xxxx xxxxxxxxxxxx zacházení xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxx xxxxxx svobody xxxxx xxx x důvodů x xxxxxxxx, který xxxxxxx zákon. Nikdo xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx dostát xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx z trestného xxxx je xxxxx xxxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx s xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 24 xxxxx propuštěna xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx xx 24 hodin xx xxxxxxxx vyslechnout a xxxxxxxxxx x xxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx je xxxxx xxx na písemný xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx odevzdána soudu. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx nebo xx propustit xx xxxxxxx.
(5) Nikdo xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx z xxxxxx x xx xxxx stanovenou zákonem x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, ve xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx být xxxxx xxxxxxxx nebo xxxxxx x ústavní xxxxxxxxxxxx xxxx bez xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxx soudu, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx do 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx nebo xxxxx xxxxxx stanovenou zákonem xxxxxxx povinné xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx nebezpečí, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx uložené xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, zdraví nebo xxxx druhých.
Čl. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx byla zachována xxxx lidská důstojnost, xxxxxx čest, dobrá xxxxxx x xxxxxxxx xxxx jméno.
(2) Každý xx právo xx xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx do soukromého x rodinného života.
(3) Xxxxx xx právo xx ochranu před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxxxxx xxxxx x své xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické xxxxx xxxxx vlastníků xx xxxxxx xxxxxxx obsah x ochranu. Dědění xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, který majetek xxxxxxxx x zabezpečování xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x veřejného zájmu xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx nebo určených xxxxxxxxxxx osob; zákon xxxx také xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx být xxxxx xx vlastnictví xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx sídlem x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Vlastnictví xxxxxxxx. Nesmí xxx xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx se xxxxxxx chráněnými obecnými xxxxx. Jeho výkon xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, přírodu x xxxxxxx prostředí nad xxxx stanovenou xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, a xx xx základě xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Daně a xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx nedotknutelné. Není xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx xxx souhlasu xxxx, xxx x xxx bydlí.
(2) Domovní xxxxxxxxx je xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx na písemný xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx zásahy xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx dovoleny, xxx xx-xx to x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro ochranu xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx zásady xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx xxx xxxxxx úkolů xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Nikdo nesmí xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx tajemství xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně se xxxxxxxx tajemství zpráv xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx podobným xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx a xxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx na xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, jestliže je xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxx nebo xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx x na xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx xxxxx xx xxxxxxxx vstup na xxxxx České a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxx xxx náboženského xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx být nucen xxxxxxxxx vojenskou xxxxxx, xxxxx xx to x rozporu s xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxx x jinými, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx úkony xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x náboženské xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx duchovní x xxxxxxx xxxxxxx a xxxx církevní instituce xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx státních školách.
(4) Xxxxx těchto xxxx xxxx být xxxxxx xxxxxxx, jde-li o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx nebo xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx projevu x xxxxx na xxxxxxxxx jsou zaručeny.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx své xxxxxx xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxx, jakož x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx ideje x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x šířit xxxxxxxxx xxx xxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické společnosti xxxxxxxx pro ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost státu, xxxxxxxx bezpečnost, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx jsou xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx xx zaručeno; xx xxxxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx každý xxxxx xxx nebo x xxxxxx xx obracet xx státní xxxxxx x orgány územní xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx a stížnostmi.
(2) Xxxxxx se xxxxx xxxxxxxxx xx nezávislosti xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx vyzývat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx se shromažďovat xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx lze xxxxxx xxxxxxx v případech xxxxxxxxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, majetku xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxx s xxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají právo xxxxxxxx též xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx a sdružovat xx x nich.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ochranu práv x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x jiná xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx od xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx právo xxxxxxx xx na správě xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx volbou xxxxx xxxxxxxx.
(2) Volby xx xxxx xxxxx xx lhůtách xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx a xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx výkonu xxxxxxxxx xxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx svobodnou xxxxxx politických xxx x demokratické xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx právo xxxxxxxx se xx xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx xx odstraňoval xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Listinou, xxxxxxxx činnost ústavních xxxxxx a účinné xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx znemožněny.
HLAVA XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X ETNICKÝCH XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx menšině nesmí xxx nikomu na xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx právo xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vlastní xxxxxxx, právo rozšiřovat x xxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xx v xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x národnostním a xxxxxxxx menšinám se xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx na xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx účasti xx řešení xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x etnických xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ X XXXXXXXX XXXXX
Xx. 26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx svobodnou volbu xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x xxxxx podnikat x provozovat jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Zákon xxxx stanovit podmínky x xxxxxxx pro xxxxx určitých xxxxxxxx xxxx činností.
(3) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx potřeby prací. Xxxxxx, xxxxx toto xxxxx xxxxxxx bez xxx viny xxxxxxxxx, xxxx v přiměřeném xxxxxxx xxxxxx zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx xxxxxxxx nezávisle xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx x xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x vznik x xxxxxxx jiných xxxxxxxx na ochranu xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, jde-li x opatření v xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx bezpečnosti xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx nepřísluší xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx a příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx za xxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx právo xx zvýšenou xxxxxxx xxxxxx při xxxxx x na zvláštní xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx zvláštní xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx x na xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx právo xx xxxxxxxxx hmotné zabezpečení xx stáří x xxx xxxxxxxxxxxxxx k xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo xx x xxxxxx nouzi, xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx. Občané xxxx xx xxxxxxx veřejného xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x xx zdravotní xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 32
(1) Xxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx je zaručena.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx zvláštní xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x mimo xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx o xxxx a xxxxxx xxxxxxx xx právem xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx omezena x xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx od xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx jen xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx o xxxx, xxxx právo xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx zákon.
(2) Občané xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx schopností xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx školy xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx lze xxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; na xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Zákon xxxxxxx, za jakých xxxxxxxx xxxx občané xxx xxxxxx právo xx pomoc xxxxx.
Xx. 34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx tvůrčí xxxxxxx xxxxxxxx xxxx chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx bohatství xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx příznivé xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxx a úplné xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx svých xxxx xxxxx nesmí xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx životní xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxx xxxx stanovenou xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX NA XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx stanoveným xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx a xx xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, že xxx xx svých xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx orgánu xxxxxxx xxxxxx, může xx xxxxxxx na xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx takového xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx soudu xxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx xx základních xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx škody způsobené xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx postupem.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx jí způsobil xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx nebo xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, jinými xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, x to xx xxxxxxx řízení.
(3) Všichni xxxxxxxxx xxxx xx x řízení rovni.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx jazyk, jímž xx xxxx jednání, xx xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Nikdo xxxxx xxx xxxxx xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx i xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx právo, xxx xxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x v jeho xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, které xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx x xxxx xxxxx, xxxxx i jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx nebo majetku, xxx xx xxxx xxxxxxxx uložit.
Čl. 40
(1) Xxx xxxx xxxxxxxxx x vině x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, proti xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx za xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx vina xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx xx byl xxxxxxxxx xxx x xxxxxxx x přípravě xxxxxxxx x xxx xx mohl hájit xxx xxxx prostřednictvím xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx nezvolí, ačkoliv xx podle xxxxxx xxx xxxx, bude xx xxxxxxxxx soudem. Xxxxx xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx stíhán za xxx, xxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx činu se xxxxxxxx x xxxxx xx ukládá podle xxxxxx xxxxxxxx v xxxx, kdy xxx xxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxx se použije, xxxxxxxx je xx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x xx. 26, xx. 27 xxxx. 4, xx. 28 až 31, xx. 32 xxxx. 1 x 3, xx. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx ustanovení xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx x Xxxxxxx mluví o xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx přísluší xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx tím xxxxxx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx požívají v Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxx xxxxxx zaručených Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx přiznána xxxxxxxx občanům.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx tím každý xxxxxx, jde-li o xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx, které Xxxxxxx xxxxxxxx xxx ohledu xx státní občanství.
Čl. 43
Xxxxx a Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx uplatňování politických xxxx a xxxxxx. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx tomu, kdo xxxxxx x rozporu xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx soudcům x prokurátorům xxxxxx xxxxx na podnikání x jinou hospodářskou xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx x xx. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx státní xxxxxx x xxxxxx samosprávy xx xxxxxxxx, které xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x xx. 27 odst. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů x příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 x xx. 27 odst. 1 až 3, xxxxx souvisí x xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x povoláních, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx stávku.
Xxxxxx xxxxxxx x. 23/1991 Xx. nabyl xxxxxxxxx dnem 8.2.1991.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx přijata xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx České xxxxxxxxx (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Ke xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx jiných xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx se xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.