Právní předpis byl sestaven k datu 18.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
ÚSTAVNÍ ZÁKON
ze xxx 9. xxxxx 1991,
xxxxxx xx xxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxx:
§1
(1) Xxxxxxx xxxxxx, xxxx zákony x xxxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx výklad x xxxxxxxxx xxxx být x xxxxxxx x Listinou základních práv a svobod.
(2) Základní práva x xxxxxxx xxxxxxx x Listině základních práv a svobod jsou xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, Xxxxxx x Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx ratifikované a xxxxxxxxx, xxxx xx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x mají xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x x xxxxxx Xxxxxxxxx republiky xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx x svobody rozšířeny xxx xxxx xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx o rozdělení xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx ústavním xxxxxxx dotčena.
§4
Xxxxxx 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., o xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx pozdějších xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Státní xxxxx každé x xxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx státním xxxxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Občan xxxxx xxxxxxxxx xx xx území xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx x stejné xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx proti xxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
(4) Xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx zákon Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Xxxxxxx se:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx xxxxx (xx. 19 xx 38) x článek 98 xxxx. 4 ústavního xxxxxx č. 100/1960 Sb., Xxxxxx Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx pozdějších xxxxxxxx,
2. xxxxxxx zákon č. 144/1968 Sb., x xxxxxxxxx národností x České a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
§6
(1) Zákony x xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xx souladu x Listinou základních práv a svobod xxxxxxxxxx xx 31. prosince 1991. Xxxxx dnem xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx x Listinou základních práv x xxxxxx xxxxxx v xxxxxxx.
(2) Pravomoc, která xx x xx. 8 xxxx. 3, 4 x 5 x x čl. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xx 31. xxxxxxxx 1991 xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx-xx tak xxxxx.
§7
Xxxxx ústavní zákon x Listina základních práv a svobod xxxxxxxx xxxxxxxxx dnem xxxxxxxxx.
Xxxxx x. x.
Xxxxxx v. x.
Xxxxx x. x.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx shromáždění xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx práva x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x naší xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx x slovenského xxxxxx xx sebeurčení,
připomínajíc xx svůj xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx osud xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x xxxxxxxxxx xxxx, xxx xx Česká x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx důstojně xxxxxxxx xxxx xxxxx, jež xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx xxxx Xxxxxxx základních xxxx x svobod:
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx i x xxxxxxx. Základní xxxxx a svobody xxxx xxxxxxxxxxx, nezcizitelné, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx je xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x x mezích stanovených xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, xxxxx zákon xxxxxxx.
(3) Xxxxx může xxxxx, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx neukládá.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx se xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx nebo sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx národnosti. Zakazuje xx jakékoli ovlivňování xxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx způsoby xxxxxxx xxxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx nesmí být xxxxxxxxx újma xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx mohou xxx xxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxxx x x xxxx xxxxxx x jen xxx xxxxxxxxx základních xxxx x xxxxxx.
(2) Meze xxxxxxxxxx práv a xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (dále xxx "Listina") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxx xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx ustanovení x xxxxxx základních xxxx a xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx podstaty a xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx, xxx xxx které xxxx stanovena.
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx lidská xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx je hoden xxxxxxx xxx před xxxxxxxxx.
(2) Nikdo nesmí xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx smrti xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx tohoto xxxxxx xxxx, xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x souvislosti x xxxxxxxx, které podle xxxxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x jejího soukromí xx zaručena. Omezena xxxx xxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx mučen xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu zacházení xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxxx nebo xxxxxx svobody xxxxx xxx x xxxxxx x způsobem, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Nikdo xxxxx xxx zbaven xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Zadržená xxxxx xxxx být xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx do 24 hodin xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x vazbě, xxxx ji xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz soudce. Xxxxxxx osoba xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx musí xxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx nebo xx propustit xx xxxxxxx.
(5) Nikdo nesmí xxx xxxx do xxxxx, leč z xxxxxx x xx xxxx stanovenou zákonem x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx může xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx souhlasu. Xxxxxx xxxxxxxx musí xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx do 7 xxx.
Xx. 9
(1) Nikdo xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx pracím nebo xxxxxxx.
(2) Ustanovení xxxxxxxx 1 xx nevztahuje xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx xxxxxx xxxxxx xx výkonu xxxxxx xxxxxx xxxxxxx nebo xxxxxx vykonávajícím jiný xxxxx nahrazující xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx stanovenou xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx vojenské xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx x případě živelných xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) jednání xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx byla xxxxxxxxx xxxx lidská xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx právo xx ochranu před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx zneužíváním xxxxx x své xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx xxxxxx celé xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx xxx jen xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx xxxx určených xxxxxxxxxxx osob; xxxxx xxxx také stanovit, xx určité xxxx xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx osob xx sídlem v Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx na újmu xxxx xxxxxxx anebo x rozporu xx xxxxxxx chráněnými obecnými xxxxx. Xxxx výkon xxxxx poškozovat xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxx prostředí xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx vlastnického xxxxx xx xxxxx ve xxxxxxxx zájmu, a xx xx xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx x xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Obydlí xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx do něj xxxxxxxx xxx souhlasu xxxx, kdo v xxx bydlí.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx přípustná xxx pro účely xxxxxxxxx xxxxxx, x xx na xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz soudce. Xxxxxx xxxxxxxxx domovní xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx do xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxx, pro ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx závažného ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx užíváno také xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx zásady xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx nezbytné xxx xxxxxx úkolů xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Nikdo nesmí xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx tajemství xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx již uchovávaných x xxxxxxxx, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně se xxxxxxxx tajemství xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, telegrafem xxxx jiným podobným xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Svoboda xxxxxx a xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx se oprávněně xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx svobody xxxxx xxx omezeny xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx nevyhnutelné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x důvodu xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx xxxxx xx xxxxxxxx vstup xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx. Xxxxx nemůže být xxxxx k xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x náboženského xxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx náboženství nebo xxxx xxxxx xxx xxx náboženského vyznání.
(2) Xxxxxxx vědeckého xxxxxx x umělecké tvorby xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx být nucen xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xx x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 16
(1) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx náboženství xxxx xxxx xxx xxx xxxx společně x xxxxxx, soukromě xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx úkony xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx a náboženské xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx duchovní x xxxxxxx xxxxxxx x xxxx církevní instituce xxxxxxxxx na státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vyučování náboženství xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx veřejné bezpečnosti x xxxxxxx, zdraví x xxxxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx jsou zaručeny.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxxxx své názory xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, přijímat x rozšiřovat xxxxx x xxxxxxxxx bez xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Cenzura je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x právo xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx omezit zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx bezpečnost, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx jsou povinny xxxxxxxxxx způsobem xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 18
(1) Petiční právo xx xxxxxxxx; xx xxxxxx veřejného nebo xxxxxx xxxxxxxxxx zájmu xx xxxxx právo xxx nebo x xxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx a xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx nesmí xxxxxxxxx xx nezávislosti xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx k xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx lze xxxxxx xxxxxxx x případech xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx v demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx práv x xxxxxx druhých, ochranu xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx bezpečnost xxxxx. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx xxxxxxxxx povolením xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Právo svobodně xx xxxxxxxxx je xxxxxxxx. Každý má xxxxx spolu s xxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxxxxxx, společnostech x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx xxx politické xxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx x sdružovat xx x xxxx.
(3) Xxxxx těchto xxxx xxx xxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx, předcházení xxxxxxxx činům xxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x jiná xxxxxxxx xxxx odděleny xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx podílet xx xx správě xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx musí konat xx lhůtách xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx volební xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx xx všeobecné x xxxxx a xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx práva xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx úprava xxxxx politických xxxx x xxxxxx x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x demokratické xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx právo xxxxxxxx se na xxxxx proti xxxxxxx, xxx xx odstraňoval xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx xxxxxx a účinné xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Příslušnost xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx menšině xxxxx xxx xxxxxx na xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxx společně x xxxxxx příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx rozšiřovat x xxxxxxxx informace x xxxxxx mateřském xxxxxx x xxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti stanoví xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx menšinám se xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx užívat xxxxxx xxxxxx v xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx národnostních x etnických xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX A XXXXXXXX PRÁVA
Čl. 26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx svobodnou xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x němu, xxxxx x xxxxx podnikat x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx získávat xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, xxxxx toto xxxxx xxxxxxx bez xxx xxxx vykonávat, xxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně xxxxxxxxx; xxxxxxxx stanoví xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx ochranu xxxxx hospodářských a xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx státu. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx nepřípustné, stejně xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx x xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx jiných xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného xxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx nepřísluší xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxx odměnu za xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx zvýšenou xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x na xxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(2) Xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx zvláštní xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx x xx xxxxx xxx xxxxxxxx k xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx stáří a xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx ztrátě xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti stanoví xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx právo na xxxxxxxxxx xxxxxxxxx péči x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx stanoví zákon.
Čl. 32
(1) Xxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí x xxxxxxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxx x těhotenství xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx i mimo xx mají xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx a jejich xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx xx rodičovskou xxxxxxx a péči. Xxxxx rodičů xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti mohou xxx xx rodičů xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx jen xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x xxxx, xxxx právo xx xxxxx xxxxx.
(6) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx. Školní xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx, podle schopností xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx školy než xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx lze xxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx se xxxx vzdělání poskytovat xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, za xxxxxx xxxxxxxx xxxx občané xxx studiu právo xx pomoc státu.
Čl. 34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx tvůrčí xxxxxxx xxxxxxxx jsou chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx kulturnímu xxxxxxxxx xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx x stavu xxxxxxxxx prostředí a xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx svých práv xxxxx xxxxx ohrožovat xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx památky xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX NA XXXXXX A XXXXX XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx se může xxxxxxx stanoveným xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx a ve xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx orgánu.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx svých xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx obrátit na xxxx, aby xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx jinak. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx základních xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx způsobené xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx postupem.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx jí xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx osobě xxxxxx.
(2) Každý xx xxxxx xx právní xxxxx x xxxxxx xxxx soudy, xxxxxx xxxxxxxx orgány či xxxxxx veřejné xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx jsou xx x xxxxxx rovni.
(4) Xxx xxxxxxxx, že xxxxxxxx jazyk, xxxx xx xxxx jednání, xx právo xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu i xxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Xxxxx xx právo, xxx xxxx xxx xxxx projednána xxxxxxx, xxx zbytečných xxxxxxx x x xxxx xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx vyjádřit xx všem xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, které jednání xx xxxxxxxx činem x jaký xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx soud rozhoduje x vině x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, proti xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx xx nevinného, xxxxx pravomocným xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx vyslovena.
(3) Xxxxxxxx má právo, xxx xx byl xxxxxxxxx xxx a xxxxxxx k xxxxxxxx xxxxxxxx a xxx xx mohl hájit xxx xxxx prostřednictvím xxxxxxx. Xxxxxxxx si xxxxxxx xxxxxxx, ačkoliv xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx soudem. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx právo na xxxxxxxxxx pomoc obhájce.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxx způsobem zbaven.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx za xxx, xxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx zproštěn xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx uplatnění xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx se xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx a xxxxx xx xxxxxx podle xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xxx xxx spáchán. Pozdějšího xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx to xxx pachatele xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx v xx. 26, čl. 27 xxxx. 4, xx. 28 xx 31, xx. 32 xxxx. 1 x 3, xx. 33 x 35 Listiny xx xxxxx se xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx ustanovení provádějí.
(2) Xxx se x Xxxxxxx xxxxx x xxxxxx, xxxxxx se xxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nevyplývá, xx xxxxxx xxxxxxxx zákonům xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx "občan", rozumí xx tím xxxxxx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxxxx požívají x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx občanům.
(3) Pokud xxxxxxxxx xxxxxxxx používají xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx tím každý xxxxxx, jde-li o xxxxxxxx práva a xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx ohledu xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx poskytuje xxxx cizincům pronásledovaným xx uplatňování xxxxxxxxxxx xxxx a svobod. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx x rozporu xx základními lidskými xxxxx a xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxx xxxxxxx x čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxx x xx. 18, 19 x xx. 27 odst. 1 xx 3, xxxxx souvisí x xxxxxxx služby. Osobám x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx bezprostředně nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxx x zdraví, může xxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxx.
Právní předpis x. 23/1991 Sb. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 8.2.1991.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX xxxx přijata xxxx součást ústavního xxxxxxx Xxxxx republiky (xxxxxx předpis č. 2/1993 Sb.).
Xx xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx nebyl xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem jiných xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační změna xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.