Právní předpis byl sestaven k datu 26.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
ÚSTAVNÍ XXXXX
xx xxx 9. xxxxx 1991,
xxxxxx xx uvozuje LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky
Federální xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxx zákoně:
§1
(1) Ústavní xxxxxx, xxxx zákony a xxxxx právní xxxxxxxx, xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx musí xxx x xxxxxxx s Listinou základních práv a svobod.
(2) Základní xxxxx x xxxxxxx uvedené x Listině základních práv a svobod xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx právech a xxxxxxxxxx svobodách, Xxxxxx x Slovenskou Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx ratifikované a xxxxxxxxx, jsou na xxxxx xxxxx obecně xxxxxxx a mají xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x x xxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx práva x svobody rozšířeny xxx xxxx upravenou Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx o xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx tímto xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
§4
Xxxxxx 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., o xxxxxxxxxxxxxx federaci, ve xxxxx pozdějších xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Xxxxxx xxxxx xxxxx x xxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xx xxxxx druhé xxxxxxxxx xxxxxx práva x stejné xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx občanství.
(4) Xxxxxx xxxxxxxx a pozbývání xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Zrušují se:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx xxxxx (xx. 19 xx 38) x xxxxxx 98 xxxx. 4 ústavního xxxxxx č. 100/1960 Sb., Ústava Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, ve xxxxx pozdějších xxxxxxxx,
2. xxxxxxx zákon č. 144/1968 Sb., x xxxxxxxxx národností x České a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
§6
(1) Zákony x xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx uvedeny xx xxxxxxx x Listinou základních práv a svobod xxxxxxxxxx xx 31. prosince 1991. Xxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx x Listinou základních práv x xxxxxx xxxxxx v xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx, xxxxx xx x čl. 8 xxxx. 3, 4 x 5 x v xx. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx základních xxxx x svobod xxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx do 31. xxxxxxxx 1991 xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx-xx tak xxxxx.
§7
Xxxxx xxxxxxx xxxxx x Listina základních práv a svobod xxxxxxxx xxxxxxxxx dnem vyhlášení.
Havel x. x.
Xxxxxx x. x.
Xxxxx x. r.
XXXXXXX ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě návrhů Xxxxx národní xxxx x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost přirozených xxxx xxxxxxx, práv xxxxxx x svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx naděje xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx národů,
vycházejíc x práva xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx svůj xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx osud xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x vyjadřujíc xxxx, xxx se Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx důstojně xxxxxxxx xxxx státy, jež xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx této Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Lidé xxxx xxxxxxxx a xxxxx x xxxxxxxxxxx x x právech. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, nezcizitelné, xxxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x nesmí xx vázat xxx xx výlučnou xxxxxxxxx, xxx na xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x x xxxxxx stanovených xxxxxxx, a xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx zakázáno, x xxxxx nesmí xxx xxxxx činit, xx xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx se zaručují xxxx bez rozdílu xxxxxxx, rasy, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x náboženství, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx sociálního xxxxxx, xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx, majetku, rodu xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx jakékoli xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx nátlaku xxxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx základních xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx mohou být xxxxxxxx toliko xx xxxxxxx xxxxxx a x xxxx mezích x jen při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x svobod.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx stanovených Xxxxxxxx základních práv x xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx zákonem.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxxxxx stejně xxx xxxxxxx případy, které xxxxxxx stanovené podmínky.
(4) Xxx používání xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx a svobod xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxx omezení xxxxxxx být zneužívána x jiným účelům, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx první
Základní xxxxxx xxxxx a xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx práva.
Čl. 6
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxx již xxxx xxxxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx smrti se xxxxxxxxxxx.
(4) Porušením xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, jestliže byl xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx podle xxxxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx zaručena. Xxxxxxx xxxx být xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx, nelidskému xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx stíhán nebo xxxxxx svobody jinak xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, který xxxxxxx xxxxx. Nikdo xxxxx být xxxxxx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx dostát xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Obviněného xxxx xxxxxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxx je xxxxx xxxxxxx jen v xxxxxxxxx stanovených x xxxxxx. Zadržená xxxxx xxxx být xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 24 xxxxx propuštěna xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx musí xxxxxxxxx xxxxx xx 24 hodin xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx o xxxxx, xxxx xx propustit xx svobodu.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz soudce. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx do 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx do 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx vzat xx xxxxx, leč x xxxxxx x na xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx soudu.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx může xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 se xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx svobody xxxx xxxxxx vykonávajícím jiný xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx jinou xxxxxx xxxxxxxxxx zákonem xxxxxxx xxxxxxx vojenské xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx x případě živelných xxxxxx, nehod, nebo xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx značné xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, zdraví xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx důstojnost, xxxxxx čest, dobrá xxxxxx x chráněno xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx do xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxxxxx xxxxx o xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx zákonný obsah x xxxxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx celé společnosti, xxxxxxx xxxxxxxxx hospodářství x xxxxxxxxx zájmu xxx být xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; zákon xxxx xxxx stanovit, xx určité věci xxxxx být xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx osob xx xxxxxx v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx být xxxxxxxx xx xxxx xxxx druhých xxxxx x xxxxxxx se xxxxxxx chráněnými obecnými xxxxx. Jeho xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx lidské xxxxxx, přírodu x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx stanovenou zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, x xx xx základě xxxxxx a za xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, kdo x xxx bydlí.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx účely xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx provedení xxxxxxx xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx mohou xxx zákonem xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxx xxxx zdraví xxxx, pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx anebo xxx xxxxxxxxx závažného xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx je xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx jiné xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, mohou být xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx je-li xx xxxxxxxx xxx xxxxxx úkolů xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx a záznamů, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx poštou xxxxx xxxxx způsobem, s xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx se xxxxxxxx tajemství xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx podobným xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Svoboda xxxxxx x pobytu xx zaručena.
(2) Každý, xxx xx oprávněně xxxxxxx xx území Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx.
(3) Tyto svobody xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx nevyhnutelné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Každý xxxxx xx právo xx xxxxxxxx vstup xx xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx nemůže xxx xxxxx k xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx vyhoštěn xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 15
(1) Xxxxxxx myšlení, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx nebo xxxx xxxxx být xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x umělecké xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx vojenskou službu, xxxxx xx xx x rozporu x xxxx svědomím nebo x xxxx náboženským xxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxx x jinými, soukromě xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx zachováváním xxxxxx.
(2) Xxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, zejména ustavují xxx orgány, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní x xxxx církevní xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx stanoví xxxxxxxx xxxxxxxxx náboženství xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x mravnosti nebo xxxx a svobod xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx jsou xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx i xxxxxxxx xxxxxxxxxx, přijímat x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx bez xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx je xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx vyhledávat x xxxxx informace xxx omezit xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx zdraví x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx způsobem xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Podmínky x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx zájmu xx xxxxx xxxxx xxx xxxx x xxxxxx se xxxxxxx xx státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx x stížnostmi.
(2) Xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xx nezávislosti xxxxx.
(3) Xxxxxxxx se xxxxx vyzývat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx lze omezit xxxxxxx x případech xxxxxxxxxxx xx veřejných xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx nebo xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx nesmí xxx podmíněno povolením xxxxxx veřejné správy.
Čl. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat je xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x xxxxxx se sdružovat xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx xx x nich.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx to xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx, předcházení xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ochranu práv x svobod druhých.
(4) Xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx právo xxxxxxx xx na xxxxxx xxxxxxxxx věcí xxxxx xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx zástupců.
(2) Xxxxx xx xxxx konat xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx zákonem.
(3) Xxxxxxx xxxxx je všeobecné x xxxxx a xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx práva xxxxxxx xxxxx.
(4) Občané xxxx xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx k xxxxxxx x xxxxx veřejným xxxxxxx.
Xx. 22
Zákonná xxxxxx xxxxx politických xxxx x xxxxxx x xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x ochraňovat svobodnou xxxxxx xxxxxxxxxxx sil x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxx xxxxx každému, xxx xx odstraňoval xxxxxxxxxxxx xxx lidských xxxx a základních xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a účinné xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X ETNICKÝCH XXXXXX
Xx. 24
Příslušnost xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx menšině nesmí xxx nikomu xx xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx xxxxx společně x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x přijímat xxxxxxxxx x jejich mateřském xxxxxx x xxxxxxxxx xx x národnostních xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx v úředním xxxxx,
x) právo xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, SOCIÁLNÍ A XXXXXXXX PRÁVA
Čl. 26
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x přípravu x xxxx, jakož x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Zákon xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x omezení pro xxxxx xxxxxxxx povolání xxxx činností.
(3) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx může stanovit xxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx vznikají nezávisle xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx odborových xxxxxxxxxx xx nepřípustné, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx některé x nich x xxxxxxx xxxx x xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x vznik x xxxxxxx jiných xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxxx zákonem, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, veřejného pořádku xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Právo xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx nepřísluší xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxxx odměnu xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx zdravotně xxxxxxxxx mají právo xx zvýšenou xxxxxxx xxxxxx při xxxxx x na zvláštní xxxxxxxx podmínky.
(2) Xxxxxxxxx x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx právo xx zvláštní xxxxxxx x pracovních xxxxxxxx x xx xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx právo na xxxxxxxxx xxxxxx zabezpečení xx xxxxx x xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx i xxx xxxxxx živitele.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 31
Každý xx xxxxx xx ochranu xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx zdravotní péči x na xxxxxxxxx xxxxxxx za podmínek, xxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx v xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, ochrana x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx pracovní podmínky.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x mimo xx mají stejná xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx a jejich xxxxxxx xx právem xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx o děti, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx, podle xxxxxxxxxx xxxxxx a možností xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx školy xxx xxxxxx a vyučovat xx xxxx xxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx školách xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx jakých xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxx studiu xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Xx. 34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx kulturnímu xxxxxxxxx xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx o xxxxx xxxxxxxxx prostředí x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx nesmí xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx bohatství přírody x xxxxxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX A XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx práva x xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx x ve xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím orgánu xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx obrátit xx xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X pravomoci xxxxx xxxx xxxxx být xxxxxxxxx přezkoumávání xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Každý xx právo xx xxxxxxx xxxxx způsobené xx nezákonným xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx postupem.
(4) Xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx výpověď, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx veřejné správy, x to xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx jsou xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx jazyk, xxxx xx xxxx jednání, xx xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Nikdo xxxxx být xxxxx xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxx i xxxxxx xxxxxxx zákon.
(2) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxx xxxx projednána xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x v xxxx xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx vyjádřit xx všem prováděným xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx x xxxx xxxxx, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx nebo xxxxxxx, xxx za xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx soud rozhoduje x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Každý, proti xxxxx xx vedeno xxxxxxx řízení, xx xxxxxxxxx xx nevinného, xxxxx pravomocným odsuzujícím xxxxxxxxx soudu xxxxxx xxxx vina vyslovena.
(3) Xxxxxxxx má právo, xxx xx xxx xxxxxxxxx čas x xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx x aby xx xxxx xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Jestliže si xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx podle xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx soudem. Xxxxx xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxx obhájce.
(4) Xxxxxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx; tohoto xxxxx xxxxx xxx xxxxxx způsobem xxxxxx.
(5) Xxxxx nemůže xxx xxxxxxx stíhán xx xxx, pro xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx zásada xxxxxxxxxx uplatnění xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx se xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx a xxxxx xx ukládá xxxxx xxxxxx xxxxxxxx v xxxx, xxx xxx xxx spáchán. Pozdějšího xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx příznivější.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx uvedených v xx. 26, xx. 27 odst. 4, xx. 28 až 31, xx. 32 xxxx. 1 a 3, xx. 33 x 35 Listiny xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx x Xxxxxxx xxxxx o xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx, jestliže x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nevyplývá, že xxxxxx xxxxxxxx zákonům xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x základních xxxxxx zaručených Listinou, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx občanům.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx předpisy používají xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, jde-li x xxxxxxxx práva x xxxxxxx, které Xxxxxxx xxxxxxxx bez xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx politických xxxx x svobod. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x prokurátorům xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x právo xxxxxxx v xx. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x xx. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx též xxxxx xxxxxxx x čl. 18, 19 a xx. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx služby. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, xxxx xxxxx omezit xxxxx xx xxxxxx.
Právní xxxxxxx x. 23/1991 Xx. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 8.2.1991.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX byla xxxxxxx xxxx xxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Ke xxx xxxxxxxx právní xxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx jednotlivých xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxx není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx se xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx právního xxxxxxxx.