Právní předpis byl sestaven k datu 23.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
XXXXXXX XXXXX
xx xxx 9. ledna 1991,
xxxxxx xx xxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV A XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky
Federální shromáždění xx xxxxxxx na xxxxx xxxxxxxx zákoně:
§1
(1) Ústavní xxxxxx, xxxx zákony x xxxxx právní předpisy, xxxxxx výklad x xxxxxxxxx xxxx xxx x xxxxxxx s Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x Listině základních práv a svobod xxxx xxx ochranou ústavního xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx smlouvy x xxxxxxxx právech x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, Českou x Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx ratifikované a xxxxxxxxx, jsou na xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x v xxxxxx Xxxxxxxxx republiky mohou xxx základní xxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx míru xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx dotčena.
§4
Xxxxxx 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Xxxxxx xxxxx každé x xxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx republiky xx xx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx občan xxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxx xxxx zbaven xxxxxxxx xxxxxxxxx.
(4) Xxxxxx xxxxxxxx a pozbývání xxxxxxxx občanství xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx.".
§5
Xxxxxxx xx:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx xxxxx (čl. 19 xx 38) x článek 98 xxxx. 4 xxxxxxxxx xxxxxx č. 100/1960 Sb., Ústava Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x postavení národností x Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Republice.
§6
(1) Xxxxxx a xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx uvedeny xx souladu x Listinou základních práv a svobod xxxxxxxxxx do 31. xxxxxxxx 1991. Xxxxx dnem xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx x Listinou základních práv x xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx.
(2) Pravomoc, xxxxx xx x čl. 8 xxxx. 3, 4 x 5 x x xx. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xx 31. xxxxxxxx 1991 xxxxxxxxxxxxx, stanoví-li tak xxxxx.
§7
Xxxxx xxxxxxx zákon x Listina základních práv a svobod xxxxxxxx xxxxxxxxx dnem xxxxxxxxx.
Xxxxx x. x.
Xxxxxx x. x.
Xxxxx x. x.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X SVOBOD
Federální shromáždění xx základě xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Slovenské xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxxxxxxx x samosprávné tradice xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx trpkých xxxxxxxxxx z dob, xxx xxxxxx práva x xxxxxxxx svobody xxxx v xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx společným úsilím xxxxx xxxxxxxxxx národů,
vycházejíc x práva českého xxxxxx x slovenského xxxxxx xx sebeurčení,
připomínajíc xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxx budoucím xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x vyjadřujíc xxxx, xxx se Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx zařadila xxxx xxxxx, xxx xxxx hodnoty xxx,
xxxxxxx xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod:
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx jsou xxxxxxxx a xxxxx x xxxxxxxxxxx x x právech. Xxxxxxxx xxxxx x svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx na demokratických xxxxxxxxx x xxxxx xx xxxxx ani xx výlučnou xxxxxxxxx, xxx xx náboženské xxxxxxx.
(2) Státní moc xxx xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x to xxxxxxxx, xxxxx zákon xxxxxxx.
(3) Xxxxx může xxxxx, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx neukládá.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx smýšlení, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, příslušnosti x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, rodu xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxx národnosti. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx rozhodování x xxxxxxx způsoby xxxxxxx xxxxxxxxx x odnárodňování.
(3) Xxxxxx nesmí xxx xxxxxxxxx xxxx na xxxxxxx pro uplatňování xxxx základních práv x svobod.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx mohou být xxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxxx a x xxxx xxxxxx x jen xxx xxxxxxxxx základních xxxx x xxxxxx.
(2) Meze xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx mohou být xx podmínek xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") upraveny xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxx xxxxxx stejně xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x mezích základních xxxx x xxxxxx xxxx být xxxxxxx xxxxxx podstaty a xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx účelům, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX A XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx lidská xxxxx a xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx má právo xx xxxxx. Lidský xxxxx xx xxxxx xxxxxxx již před xxxxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx zbaven xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx práv xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, jestliže xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx soukromí xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx xxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx zacházení xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx svoboda xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx z xxxxxx x xxxxxxxx, který xxxxxxx xxxxx. Nikdo xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxx xx možno xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx osoba xxxx být xxxxx xxxxxxxxx s xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx do 24 xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx osobu do 24 xxxxx od xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x vazbě, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Zatknout xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx musí xxx xx 24 xxxxx odevzdána xxxxx. Xxxxxx musí xxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx od xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a rozhodnout x xxxxx nebo xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx do xxxxx, xxx z xxxxxx x xx xxxx stanovenou xxxxxxx x xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx může být xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx v ústavní xxxxxxxxxxxx péči xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx musí být xx 24 hodin xxxxxxxx xxxxx, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx podroben xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx.
(2) Ustanovení odstavce 1 se xxxxxxxxxx xx:
x) práce xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx trestu xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx vykonávajícím jiný xxxxx nahrazující trest xxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) službu xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx zákona x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, nebo xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) jednání xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx nebo xxxx druhých.
Čl. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx byla xxxxxxxxx xxxx xxxxxx důstojnost, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx a xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Každý xx xxxxx na xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx do xxxxxxxxxx x rodinného xxxxxx.
(3) Xxxxx má xxxxx xx ochranu xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, zveřejňováním xxxx jiným zneužíváním xxxxx x své xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx právo xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx zákonný xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx xxxxxx celé společnosti, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx zájmu xxx být jen xx vlastnictví xxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; zákon xxxx xxxx xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxx xx vlastnictví občanů xxxx xxxxxxxxxxx osob xx xxxxxx v Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx anebo x xxxxxxx xx xxxxxxx chráněnými xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, přírodu x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, x xx xx xxxxxxx xxxxxx x za xxxxxxx.
(5) Daně x xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxx na xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx nedotknutelné. Není xxxxxxxx xx něj xxxxxxxx bez xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx bydlí.
(2) Domovní xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz soudce. Xxxxxx provedení domovní xxxxxxxxx stanoví zákon.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx je-li to x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro ochranu xxxxxx xxxx zdraví xxxx, xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx anebo xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx také xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx zásady xxxxxxx xxxxxxxx, xxx je-li xx xxxxxxxx xxx xxxxxx úkolů veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Nikdo xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx jiných xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně se xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx území Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, má xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, jestliže je xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x důvodu xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Každý xxxxx xx právo na xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx. Xxxxx nemůže xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Xxxxx xx právo změnit xxx náboženství xxxx xxxx anebo xxx xxx náboženského vyznání.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x xxxxxxxx tvorby xx zaručena.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx službu, xxxxx je to x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Podrobnosti stanoví xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx víru xxx xxx nebo xxxxxxxx x jinými, soukromě xxxx veřejně, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx zachováváním xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx xxxxxx, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní x xxxx xxxxxxxx instituce xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx stanoví xxxxxxxx xxxxxxxxx náboženství xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx omezen xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x pořádku, zdraví x xxxxxxxxx xxxx xxxx x svobod xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická práva
Čl. 17
(1) Xxxxxxx projevu x právo xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxx, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx i xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Cenzura xx xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x šířit informace xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x orgány územní xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Podmínky x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx zaručeno; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx zájmu xx xxxxx xxxxx xxx nebo x xxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx se xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx se xxxxx vyzývat x xxxxxxxxxx základních xxxx x svobod xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xx zaručeno.
(2) Xxxx xxxxx lze omezit xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, jde-li x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx práv x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx bezpečnost xxxxx. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx podmíněno povolením xxxxxx xxxxxxx správy.
Čl. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý má xxxxx xxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxx xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx x jiných sdruženích.
(2) Xxxxxx mají právo xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx xx v xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx jen x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx, xxxxxxxx to xx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytné xxx xxxxxxxxxx státu, ochranu xxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Občané xxxx právo xxxxxxx xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx lhůtách xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx a xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Občané mají xx xxxxxxx podmínek xxxxxxx k xxxxxxx x xxxxx veřejným xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx a xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx umožňovat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx politických sil x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx mají právo xxxxxxxx xx xx xxxxx xxxxx každému, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx řád xxxxxxxx xxxx x základních xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx zákonných prostředků xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX TŘETÍ
PRÁVA XXXXXXXXXXXXX A ETNICKÝCH XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx nesmí xxx xxxxxx xx xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx rozvíjet vlastní xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx informace x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xx v xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx na xxxxxxxx x jejich jazyku,
b) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx se národnostních x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX PRÁVA
Čl. 26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx svobodnou xxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxx x němu, jakož x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx pro xxxxx xxxxxxxx povolání xxxx činností.
(3) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx nemohou bez xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x přiměřeném xxxxxxx xxxxxx zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Každý xx právo svobodně xx sdružovat x xxxxxx na xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Odborové xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxx. Omezovat xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x nich x xxxxxxx nebo v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx odborových xxxxxxxxxx x vznik x činnost xxxxxx xxxxxxxx xx ochranu xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx bezpečnosti xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx xxxxxx je xxxxxxxx za podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx soudcům, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům ozbrojených xxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, mladiství x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx zvýšenou ochranu xxxxxx xxx xxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Mladiství x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxx ochranu x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x na xxxxx xxx xxxxxxxx k xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx hmotné zabezpečení xx stáří a xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx x xxx ztrátě xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx veřejného xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx podmínek, xxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(3) Xxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx i xxxx xx mají xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x jejich xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; xxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx a xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx xxx rozhodnutím xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx o děti, xxxx právo xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx povinná xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx zákon.
(2) Xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxx vzdělání x xxxxxxxxxx x středních xxxxxxx, podle xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx na xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Zřizovat xxxx xxxxx xxx xxxxxx a vyučovat xx nich lze xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx vzdělání xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Zákon xxxxxxx, xx jakých xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxx xxxxxx xxxxx xx xxxxx státu.
Čl. 34
(1) Práva k xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou chráněna xxxxxxx.
(2) Právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Každý xx xxxxx xx příznivé xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Každý xx právo xx xxxxxx x úplné xxxxxxxxx x stavu xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Při xxxxxx svých práv xxxxx xxxxx ohrožovat xxx poškozovat xxxxxxx xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx bohatství xxxxxxx x kulturní xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX A XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx postupem xxxxx xxxxx u xxxxxxxxxxx x nestranného xxxxx a ve xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx.
(2) Kdo xxxxx, že xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx správy, xxxx xx obrátit xx xxxx, aby xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X xxxxxxxxx soudu xxxx xxxxx být xxxxxxxxx přezkoumávání rozhodnutí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx škody způsobené xx nezákonným xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx státního xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy xxxx xxxxxxxxxx úředním xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxx v řízení xxxx xxxxx, jinými xxxxxxxx orgány xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Všichni xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx rovni.
(4) Xxx prohlásí, xx xxxxxxxx jazyk, xxxx xx xxxx xxxxxxx, xx právo xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Nikdo xxxxx být xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu x xxxxxx stanoví zákon.
(2) Xxxxx xx právo, xxx jeho xxx xxxx projednána xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x x xxxx xxxxxxxxxxx a xxx xx xxxx vyjádřit xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, které xxxxxxx xx trestným xxxxx x xxxx xxxxx, xxxxx i xxxx xxxx újmy xx xxxxxxx xxxx majetku, xxx za xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx soud xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Každý, proti xxxxx je xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxx xx nevinného, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx mu xxx xxxxxxxxx xxx a xxxxxxx k přípravě xxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Jestliže si xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, bude xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx má xxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxx pomoc obhájce.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx nesmí xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx být xxxxxxx stíhán xx xxx, pro xxxxx xxx byl pravomocně xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Tato xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx se xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx činu se xxxxxxxx a xxxxx xx xxxxxx podle xxxxxx účinného v xxxx, kdy xxx xxx spáchán. Pozdějšího xxxxxx xx použije, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx příznivější.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx uvedených x xx. 26, xx. 27 xxxx. 4, xx. 28 xx 31, čl. 32 xxxx. 1 x 3, xx. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx se xxxxxxx xxxxx x xxxxxx zákonů, xxxxx xxxx ustanovení xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx v Xxxxxxx mluví x xxxxxx, xxxxxx se xxx zákon Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx z xxxxxxxxx rozdělení xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá xxxxx "občan", xxxxxx xx xxx xxxxxx xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxxxx požívají x Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx předpisy xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx xx státní občanství.
Čl. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx cizincům pronásledovaným xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx x svobod. Xxxx může být xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx základními lidskými xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx soudcům x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx podnikání x xxxxx hospodářskou xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx x xx. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, též právo xxxxxxx x xx. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů x příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx též xxxxx xxxxxxx v xx. 18, 19 a xx. 27 xxxx. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx. Osobám x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxx.
Xxxxxx xxxxxxx x. 23/1991 Xx. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 8.2.1991.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx republiky (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Ke xxx uzávěrky xxxxxx xxxxxxx nebyl xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx jich xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.