Právní předpis byl sestaven k datu 08.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
ÚSTAVNÍ XXXXX
xx dne 9. xxxxx 1991,
xxxxxx xx xxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX jako ústavní xxxxx Federálního shromáždění Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx shromáždění xx xxxxxxx na xxxxx xxxxxxxx zákoně:
§1
(1) Xxxxxxx xxxxxx, xxxx zákony a xxxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx výklad x xxxxxxxxx musí xxx x xxxxxxx x Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x Listině základních práv a svobod xxxx xxx ochranou ústavního xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx xxxxxxx o xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, Českou x Slovenskou Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx ratifikované a xxxxxxxxx, xxxx na xxxxx území xxxxxx xxxxxxx x mají xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x x ústavě Xxxxxxxxx republiky mohou xxx xxxxxxxx práva x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx míru xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx x republiky xxxxxx tímto xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
§4
Xxxxxx 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, ve xxxxx xxxxxxxxxx předpisů, xxx:
"Xx. 5
(1) Státní xxxxx každé x xxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx státním xxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Občan xxxxx xxxxxxxxx xx xx xxxxx druhé xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx x stejné xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx proti xxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
(4) Xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx zákon Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Xxxxxxx se:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx druhá (xx. 19 xx 38) x xxxxxx 98 xxxx. 4 xxxxxxxxx xxxxxx č. 100/1960 Sb., Xxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x postavení xxxxxxxxxx x Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
§6
(1) Xxxxxx x xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx uvedeny xx xxxxxxx x Listinou základních práv a svobod nejpozději do 31. xxxxxxxx 1991. Xxxxx dnem xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, která x Listinou základních práv x xxxxxx xxxxxx v xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx, která xx x xx. 8 xxxx. 3, 4 x 5 x v čl. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xx 31. prosince 1991 xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx-xx xxx xxxxx.
§7
Tento ústavní xxxxx x Listina základních práv a svobod xxxxxxxx xxxxxxxxx dnem vyhlášení.
Havel x. r.
Dubček v. x.
Xxxxx x. r.
LISTINA ZÁKLADNÍCH XXXX X SVOBOD
Federální xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx návrhů Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x samosprávné xxxxxxx xxxxxx národů,
pamětlivo xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx práva x xxxxxxxx svobody xxxx v xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společným úsilím xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx českého xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx díl xxxxxxxxxxxx xxxx budoucím xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx Xxxx
x vyjadřujíc xxxx, xxx xx Česká x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx této Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod:
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx x důstojnosti x x právech. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Stát xx xxxxxxx xx demokratických xxxxxxxxx a xxxxx xx vázat ani xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní xxx xxx xxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x to xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx zaručují xxxx bez xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, xxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx jiného smýšlení, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx postavení.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx zákona x x jeho xxxxxx x xxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx mohou xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx základních xxxx x svobod (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx základních xxxx x svobod xxxx xxxxxx stejně xxx xxxxxxx xxxxxxx, které xxxxxxx xxxxxxxxx podmínky.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Taková xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx účelům, xxx xxx které xxxx stanovena.
HLAVA DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx první
Základní lidská xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx je xxxxxxxxx xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx právo xx život. Lidský xxxxx je xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx zbaven života.
(3) Xxxxx xxxxx se xxxxxxxxxxx.
(4) Porušením práv xxxxx xxxxxx článku xxxx, jestliže xxx xxxxx xxxxxx xxxxxx x souvislosti x xxxxxxxx, které xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Omezena xxxx xxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx mučen xxx xxxxxxxx krutému, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx svoboda je xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx nebo xxxxxx svobody xxxxx xxx x xxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Nikdo xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx pouze pro xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Obviněného xxxx xxxxxxxxxxx z trestného xxxx je xxxxx xxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx osoba xxxx xxx ihned xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx do 24 xxxxx propuštěna xx xxxxxxx xxxx odevzdána xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx od xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx, xxxx ji xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Zatknout xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxxx osoba xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx nebo xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx nesmí xxx xxxx do xxxxx, xxx x xxxxxx x na xxxx stanovenou zákonem x na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx nebo xxxxxx v xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx bez xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 se xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx svobody xxxx xxxxxx vykonávajícím xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx trest xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx nebo xxxxx xxxxxx stanovenou xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx vojenské xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx pro ochranu xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx právo, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx lidská důstojnost, xxxxxx čest, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxx neoprávněným xxxxxxxxxxx do xxxxxxxxxx x rodinného života.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxxxxx xxxxx x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Každý xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx má xxxxxx xxxxxxx obsah x xxxxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx xxx xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx xxxx určených xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx také xxxxxxxx, xx určité věci xxxxx být pouze xx xxxxxxxxxxx občanů xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx újmu xxxx druhých anebo x rozporu xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, přírodu x xxxxxxx prostředí xxx xxxx stanovenou zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx vlastnického xxxxx xx možné xx xxxxxxxx xxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxx a xx xxxxxxx.
(5) Daně x xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx základě xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx souhlasu xxxx, xxx x xxx bydlí.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx na xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx mohou xxx xxxxxxx dovoleny, xxx xx-xx to x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx zdraví xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti a xxxxxxx. Pokud xx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx být xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx nezbytné pro xxxxxx xxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx nesmí xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx tajemství jiných xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx způsobem, s xxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxx, které xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx zpráv xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Svoboda xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx se oprávněně xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx svobodně je xxxxxxx.
(3) Tyto xxxxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx je xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx územích xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Každý xxxxx xx právo xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky. Xxxxx nemůže xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Cizinec xxxx být vyhoštěn xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx zaručena. Xxxxx xx xxxxx změnit xxx xxxxxxxxxxx nebo xxxx xxxxx být xxx náboženského xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx tvorby xx zaručena.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx službu, xxxxx xx to x xxxxxxx x xxxx svědomím xxxx x xxxx náboženským xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 16
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx víru buď xxx xxxx společně x xxxxxx, soukromě xxxx veřejně, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, náboženskými xxxxx xxxx zachováváním xxxxxx.
(2) Xxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx své xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx, ustanovují xxx duchovní a xxxxxxx řeholní x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx na xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vyučování xxxxxxxxxxx xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx těchto xxxx xxxx být xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx nezbytná xxx xxxxxxx veřejné bezpečnosti x xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxx x svobod xxxxxxx.
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxxx práva
Čl. 17
(1) Xxxxxxx projevu x právo xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, xxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx ideje x informace xxx xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx omezit zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx zdraví x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx orgány x xxxxxx územní xxxxxxxxxx xxxx povinny xxxxxxxxxx xxxxxxxx poskytovat xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Podmínky x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxxxxx zájmu xx každý xxxxx xxx nebo x xxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx nesmí xxxxxxxxx do xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx základních xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx se xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx lze xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx, jde-li o xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx nebo xxx xxxxxxxxxx státu. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx podmíněno povolením xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 20
(1) Právo xxxxxxxx xx sdružovat xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x xxxxxx se sdružovat xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx xxx politické xxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx xx v xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx omezit jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx v demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům xxxx xxx ochranu xxxx x svobod xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx strany x xxxxxxxxx xxxxx, xxxxx x jiná xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx právo xxxxxxx xx xx správě xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx a xxxxxxxx xx tajným xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx práva stanoví xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx rovných podmínek xxxxxxx k xxxxxxx x xxxxx veřejným xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx práv x svobod x xxxx xxxxxx a xxxxxxxxx xxxx umožňovat x xxxxxxxxxx svobodnou xxxxxx politických xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx mají právo xxxxxxxx xx na xxxxx proti xxxxxxx, xxx xx odstraňoval xxxxxxxxxxxx řád xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost ústavních xxxxxx a xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx prostředků xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX TŘETÍ
PRÁVA XXXXXXXXXXXXX A XXXXXXXXX XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx ke xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx menšině xxxxx xxx nikomu xx xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx všestranný xxxxxx, xxxxxxx právo společně x jinými příslušníky xxxxxxx rozvíjet xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx informace x jejich mateřském xxxxxx a sdružovat xx x národnostních xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx menšinám xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx xx vzdělání x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx v úředním xxxxx,
x) právo xxxxxx xx xxxxxx věcí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x etnických xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX PRÁVA
Čl. 26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x přípravu x xxxx, jakož x xxxxx podnikat x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx činností.
(3) Xxxxx xx xxxxx získávat xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx prací. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx viny xxxxxxxxx, xxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxx hmotně zajišťuje; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx může xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu pro xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat x xxxxxx na ochranu xxxxx hospodářských x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx nepřípustné, stejně xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x xxxx v xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x činnost jiných xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx a sociálních xxxxx xxxxx být xxxxxxx zákonem, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti nezbytná xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx pořádku xxxx xxxx x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; toto xxxxx xxxxxxxxxx soudcům, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxxxxx odměnu xx xxxxx a na xxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají xxxxx xx zvýšenou xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x xx zvláštní xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Mladiství x xxxxx zdravotně xxxxxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxx xxx přípravě x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxx x xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, kdo je x hmotné xxxxx, xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx, která xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx životních xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx mají xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 32
(1) Rodičovství x xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx zákona. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí a xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x těhotenství xx zaručena xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxx xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; děti xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxx. Xxxxx rodičů xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti xxxxx xxx od rodičů xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx xx základě xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x děti, xxxx právo xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 33
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx xx xxxx, kterou xxxxxxx zákon.
(2) Občané xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x možností xxxxxxxxxxx též xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Zřizovat xxxx xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx nich xxx xxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; na xxxxxxxx xxxxxxx se xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx jakých xxxxxxxx xxxx občané xxx studiu xxxxx xx xxxxx státu.
Čl. 34
(1) Xxxxx k xxxxxxxxx xxxxxx duševní xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx přístupu xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx zaručeno za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx a xxxxx xxxxxxxxx o stavu xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx svých xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx poškozovat xxxxxxx xxxxxxxxx, přírodní xxxxxx, xxxxxxx bohatství xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxx míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX A XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx stanoveným xxxxxxxx xxxxx práva x xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxx x ve xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, xx byl xx xxxxx právech xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy, xxxx xx obrátit xx xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx xxxxxxxx rozhodnutí, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx přezkoumávání rozhodnutí xxxxxxxxxx se xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, jiného státního xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx postupem.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx má xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx způsobil xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx soudy, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx veřejné xxxxxx, x to xx xxxxxxx xxxxxx.
(3) Všichni xxxxxxxxx jsou xx x řízení xxxxx.
(4) Xxx prohlásí, xx xxxxxxxx jazyk, xxxx xx vede xxxxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx být odňat xxxxx xxxxxxxxx soudci. Xxxxxxxxxxx xxxxx i xxxxxx xxxxxxx zákon.
(2) Xxxxx xx právo, xxx xxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx zbytečných průtahů x x xxxx xxxxxxxxxxx x aby xx xxxx vyjádřit xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost xxxx xxx xxxxxxxxx jen x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Jen xxxxx xxxxxxx, xxxxx jednání xx trestným xxxxx x jaký xxxxx, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx xxxx rozhoduje x xxxx x xxxxxx xx trestné xxxx.
(2) Xxxxx, proti xxxxx je vedeno xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx vina vyslovena.
(3) Xxxxxxxx xx právo, xxx mu xxx xxxxxxxxx čas x xxxxxxx x přípravě xxxxxxxx x aby xx xxxx xxxxx xxx xxxx prostřednictvím xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx ustanoven xxxxxx. Xxxxx stanoví, v xxxxxxx případech xx xxxxxxxx právo na xxxxxxxxxx pomoc xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxxxxxx zbaven.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx stíhán za xxx, xxx který xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx uplatnění mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx zákonem.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x xxxxx xx xxxxxx podle xxxxxx účinného v xxxx, kdy xxx xxx spáchán. Pozdějšího xxxxxx se xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx v xx. 26, xx. 27 xxxx. 4, xx. 28 až 31, xx. 32 xxxx. 1 x 3, xx. 33 x 35 Xxxxxxx xx možno xx xxxxxxx pouze x xxxxxx zákonů, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx se v Xxxxxxx xxxxx o xxxxxx, rozumí xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx zákonům xxxxxxxxx rad.
Čl. 42
(1) Xxxxx Listina používá xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxxx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx lidských xxxx a xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx nejsou přiznána xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx předpisy používají xxxxx "občan", xxxxxx xx tím xxxxx xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, které Xxxxxxx xxxxxxxx bez xxxxxx xx xxxxxx občanství.
Čl. 43
Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx pronásledovaným xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx. Xxxx xxxx být xxxxxxx tomu, xxx xxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxxxxx lidskými xxxxx x xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x jinou hospodářskou xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx x xx. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxx, xxx právo xxxxxxx x xx. 27 odst. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx ozbrojených xxx xxx práva xxxxxxx v čl. 18, 19 x xx. 27 odst. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x povoláních, která xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx, může xxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxx.
Právní xxxxxxx x. 23/1991 Sb. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 8.2.1991.
XXXXXXX XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx (xxxxxx předpis č. 2/1993 Sb.).
Xx xxx xxxxxxxx právní xxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx se xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx uvedeného xxxxxxxx xxxxxxxx.