Právní předpis byl sestaven k datu 02.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
XXXXXXX XXXXX
xx dne 9. ledna 1991,
kterým xx xxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX xxxx ústavní xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxx ústavním zákoně:
§1
(1) Xxxxxxx zákony, xxxx xxxxxx x xxxxx právní xxxxxxxx, xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx být x souladu s Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxx práva x svobody xxxxxxx x Listině základních práv a svobod jsou xxx xxxxxxxx ústavního xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx smlouvy o xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx svobodách, Českou x Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx ratifikované x xxxxxxxxx, xxxx xx xxxxx území xxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x v xxxxxx Xxxxxxxxx republiky xxxxx xxx xxxxxxxx práva x svobody xxxxxxxxx xxx míru xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Ustanovení ústavních xxxxxx o rozdělení xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx dotčena.
§4
Xxxxxx 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx pozdějších xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Státní xxxxx každé z xxxx republik xx xxxxxxx xxxxxxx občanem Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky.
(2) Xxxxx xxxxx republiky xx xx xxxxx druhé xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxx povinnosti xxxx xxxxx této xxxxx republiky.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxx vůli xxxxxx xxxxxxxx občanství.
(4) Xxxxxx xxxxxxxx a pozbývání xxxxxxxx xxxxxxxxx republik xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Xxxxxxx xx:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx xxxxx (čl. 19 xx 38) x článek 98 xxxx. 4 xxxxxxxxx xxxxxx č. 100/1960 Sb., Xxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x postavení xxxxxxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republice.
§6
(1) Xxxxxx a xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx být xxxxxxx xx xxxxxxx s Listinou základních práv a svobod nejpozději xx 31. xxxxxxxx 1991. Xxxxx dnem xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx x Listinou základních práv a xxxxxx nejsou x xxxxxxx.
(2) Pravomoc, xxxxx xx v xx. 8 odst. 3, 4 a 5 x x xx. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xx 31. xxxxxxxx 1991 xxxxxxxxxxxxx, stanoví-li tak xxxxx.
§7
Tento xxxxxxx xxxxx x Listina základních práv a svobod nabývají xxxxxxxxx xxxx vyhlášení.
Havel x. r.
Dubček v. x.
Xxxxx x. x.
LISTINA ZÁKLADNÍCH PRÁV X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx přirozených xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx hodnoty lidství x na xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx tradice xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx trpkých xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx x naší xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx xxxxxxxxx úsilím xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx českého xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx za osud xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x xxxxxxxxxx vůli, xxx xx Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx xxx,
xxxxxxx xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod:
HLAVA XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Základní xxxxx a xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx a nezrušitelné.
Čl. 2
(1) Xxxx xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxx xx vázat ani xx výlučnou xxxxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní moc xxx xxxxxxxxxx xxx x případech x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x to xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Každý může xxxxx, xx není xxxxxxx zakázáno, x xxxxx xxxxx být xxxxx činit, co xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx práva x xxxxxxx xx zaručují xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, rasy, xxxxx xxxxx, jazyka, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx smýšlení, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, příslušnosti x xxxxxxxxxxx xxxx etnické xxxxxxx, xxxxxxx, rodu xxxx jiného xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxx rozhodovat x xxx národnosti. Xxxxxxxx xx jakékoli xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx způsoby xxxxxxx xxxxxxxxx x odnárodňování.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxx na xxxxxxx zákona x x xxxx xxxxxx x xxx při xxxxxxxxx základních xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx stanovených Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x svobod (xxxx xxx "Listina") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, které xxxxxxx stanovené xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx ustanovení x mezích xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxx. Taková xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x xxxxx účelům, xxx pro xxxxx xxxx stanovena.
HLAVA DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx xxxxxx xxxxx a xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Xxxxxx xxxxx je hoden xxxxxxx již xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx zbaven života.
(3) Xxxxx smrti xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx článku xxxx, jestliže xxx xxxxx zbaven života x xxxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx soukromí xx zaručena. Xxxxxxx xxxx být jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx ani xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Nikdo nesmí xxx xxxxxx nebo xxxxxx svobody xxxxx xxx x důvodů x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx x trestného xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx stanovených x xxxxxx. Zadržená osoba xxxx být ihned xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, vyslechnuta a xxxxxxxxxx xx 24 xxxxx xxxxxxxxxx na xxxxxxx xxxx odevzdána xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx osobu xx 24 hodin xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x vazbě, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx možno xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx odevzdána xxxxx. Xxxxxx xxxx zatčenou xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx xx xxxxx, xxx z xxxxxx x na xxxx xxxxxxxxxx zákonem x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, xx kterých xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx převzata xxxx xxxxxx x ústavní xxxxxxxxxxxx péči xxx xxxxx xxxxxxxx. Takové xxxxxxxx xxxx xxx xx 24 xxxxx xxxxxxxx xxxxx, který x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx vykonávajícím jiný xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx stanovenou zákonem xxxxxxx povinné xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx x případě živelných xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx nebezpečí, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx značné xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxx, xxxxxx nebo xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx lidská xxxxxxxxxx, xxxxxx čest, xxxxx xxxxxx a xxxxxxxx xxxx jméno.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx do xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx před xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, zveřejňováním xxxx jiným xxxxxxxxxxx xxxxx o xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Vlastnické právo xxxxx vlastníků má xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx zaručuje.
(2) Zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx společnosti, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx xxx jen xx vlastnictví státu, xxxx nebo určených xxxxxxxxxxx osob; zákon xxxx xxxx xxxxxxxx, xx určité xxxx xxxxx být pouze xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx právnických xxxx xx sídlem x Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x rozporu xx xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx poškozovat xxxxxx xxxxxx, přírodu a xxxxxxx xxxxxxxxx nad xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx vlastnického práva xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx, x xx xx základě xxxxxx x za xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx xxx ukládat xxx xx základě xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx nedotknutelné. Xxxx xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, kdo v xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx přípustná xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxx xxxx zdraví xxxx, pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Pokud xx xxxxxx užíváno také xxx xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, mohou xxx xxxxxx zásady xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx úkolů veřejné xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx anebo xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Stejně xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, telegrafem xxxx jiným xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Svoboda xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky, má xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx být omezeny xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx, udržení xxxxxxxxx pořádku, ochranu xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx x na xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Každý xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx nemůže být xxxxx k xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx být xxxxxxxx xxx v případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Každý xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx anebo být xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx vojenskou xxxxxx, xxxxx xx to x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx nebo x xxxx náboženským xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxx xxx nebo xxxxxxxx x jinými, soukromě xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, náboženskými úkony xxxx xxxxxxxxxxxx obřadu.
(2) Xxxxxx a náboženské xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxx xxx orgány, xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxx řeholní x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx náboženství xx státních školách.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx omezen xxxxxxx, jde-li o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x pořádku, zdraví x mravnosti xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx nebo jiným xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x rozšiřovat xxxxx x xxxxxxxxx xxx xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x právo xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx omezit zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx, bezpečnost xxxxx, xxxxxxxx bezpečnost, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Státní xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx poskytovat xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx každý xxxxx xxx xxxx x xxxxxx xx obracet xx xxxxxx xxxxxx x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx x žádostmi, xxxxxx x stížnostmi.
(2) Xxxxxx xx nesmí xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx se xxxxxxxxxxxx xx zaručeno.
(2) Xxxx xxxxx xxx omezit xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx veřejných xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx druhých, ochranu xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxx státu. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx podmíněno xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy.
Čl. 20
(1) Právo xxxxxxxx xx sdružovat je xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x xxxxxx se xxxxxxxxx xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx sdruženích.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx xxx politické xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx xx v xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx práv xxx omezit xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx to xx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ochranu práv x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx hnutí, jakož x jiná xxxxxxxx xxxx odděleny xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx podílet xx na xxxxxx xxxxxxxxx xxxx přímo xxxx svobodnou xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx musí xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx a xxxxxxxx se tajným xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx x voleným x jiným xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx politických práv x xxxxxx x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x ochraňovat svobodnou xxxxxx politických xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xx xx xxxxx proti xxxxxxx, xxx xx odstraňoval xxxxxxxxxxxx řád lidských xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx činnost xxxxxxxxx xxxxxx x účinné xxxxxxx zákonných prostředků xxxx znemožněny.
HLAVA XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX A ETNICKÝCH XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx ke xxxxxxxxx národnostní nebo xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx na xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxx příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx rozšiřovat x xxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xx v xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxx xx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx věcí xxxxxxxxxx se národnostních x xxxxxxxxx menšin.
HLAVA XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX X XXXXXXXX PRÁVA
Čl. 26
(1) Xxxxx xx právo xx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Xxxxx xxxx stanovit xxxxxxxx x omezení xxx xxxxx xxxxxxxx povolání xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx bez xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat x xxxxxx na xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, stejně xxxx xxxxxxxxxxx některé x xxxx v xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx odborových xxxxxxxxxx x vznik x činnost xxxxxx xxxxxxxx xx ochranu xxxxxxxxxxxxx x sociálních xxxxx mohou xxx xxxxxxx zákonem, jde-li x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu bezpečnosti xxxxx, veřejného xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 29
(1) Ženy, mladiství x xxxxx zdravotně xxxxxxxxx mají právo xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x na xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Mladiství x xxxxx zdravotně xxxxxxxxx mají xxxxx xx zvláštní xxxxxxx x xxxxxxxxxx vztazích x xx xxxxx xxx přípravě x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx xxxxx na xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx stáří a xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx nouzi, xx xxxxx na xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Každý xx xxxxx na ochranu xxxxxx. Občané xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x na zdravotní xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 32
(1) Rodičovství a xxxxxx xxxx pod xxxxxxxx xxxxxx. Zvláštní xxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x těhotenství xx zaručena zvláštní xxxx, ochrana x xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx pracovní podmínky.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx x mimo xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx a xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx; děti xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxx xxxxxxx a péči. Xxxxx rodičů xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx mohou xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx jejich xxxx jen xxxxxxxxxxx xxxxx xx základě xxxxxx.
(5) Xxxxxx, kteří xxxxxx x děti, xxxx xxxxx xx xxxxx státu.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 33
(1) Xxxxx xx právo xx vzdělání. Xxxxxx xxxxxxxx je povinná xx xxxx, kterou xxxxxxx zákon.
(2) Občané xxxx právo xx xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x středních xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx též xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Zřizovat xxxx školy než xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx xxx za podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx se xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxx občané xxx xxxxxx xxxxx xx pomoc xxxxx.
Xx. 34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx kulturnímu xxxxxxxxx xx zaručeno xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Každý má xxxxx na příznivé xxxxxxx prostředí.
(2) Xxxxx xx právo na xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Při xxxxxx svých xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx poškozovat životní xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx bohatství xxxxxxx x kulturní xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx se může xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx práva x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx x xx xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx svých právech xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxx xx obrátit xx xxxx, aby přezkoumal xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx být xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx nezákonným xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx výpověď, jestliže xx jí xxxxxxxx xxxxxxxxx trestního stíhání xxxx nebo xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na právní xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx správy, x to od xxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx rovni.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, jímž xx xxxx xxxxxxx, xx právo xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Nikdo xxxxx xxx xxxxx xxxxx zákonnému soudci. Xxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx jeho xxx xxxx projednána xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x v xxxx xxxxxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Veřejnost xxxx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx činem x jaký xxxxx, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx nebo xxxxxxx, xxx za xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx soud xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Každý, xxxxx xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx řízení, je xxxxxxxxx za xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx soudu nebyla xxxx vina xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx byl xxxxxxxxx xxx a xxxxxxx x přípravě xxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxx xxx xxxx prostřednictvím xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx musí, xxxx xx ustanoven soudem. Xxxxx stanoví, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxx pomoc xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx má právo xxxxxxx výpověď; tohoto xxxxx nesmí xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx nemůže xxx xxxxxxx xxxxxx xx xxx, pro který xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx činu xx xxxxxxxx a xxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxxxx účinného x xxxx, kdy xxx xxx xxxxxxx. Pozdějšího xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxx xxxxxxxxx příznivější.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx v xx. 26, čl. 27 xxxx. 4, xx. 28 xx 31, xx. 32 xxxx. 1 a 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx v xxxxxx zákonů, xxxxx xxxx ustanovení xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx x Xxxxxxx mluví o xxxxxx, xxxxxx xx xxx zákon Federálního xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx přísluší zákonům xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Listina xxxxxxx xxxxx "občan", rozumí xx xxx xxxxxx xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx x Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republice xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx zaručených Listinou, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx předpisy xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", xxxxxx xx tím xxxxx xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxx xx xxxxxx občanství.
Čl. 43
Xxxxx a Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx uplatňování xxxxxxxxxxx xxxx x svobod. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx, kdo xxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx může soudcům x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx v čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, též xxxxx xxxxxxx x xx. 27 odst. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x příslušníkům xxxxxxxxxxx xxx xxx práva xxxxxxx v xx. 18, 19 a xx. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx. Osobám x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx nezbytná xxx ochranu života x xxxxxx, xxxx xxxxx omezit právo xx xxxxxx.
Xxxxxx xxxxxxx x. 23/1991 Xx. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 8.2.1991.
XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX byla xxxxxxx xxxx xxxxxxx ústavního xxxxxxx Xxxxx republiky (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Ke xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx měněn xx xxxxxxxxx.
Xxxxx jednotlivých xxxxxxxx norem jiných xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx se xxxx xxxxxx derogační změna xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.