Právní předpis byl sestaven k datu 13.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
XXXXXXX XXXXX
xx dne 9. xxxxx 1991,
xxxxxx xx xxxxxxx LISTINA XXXXXXXXXX XXXX A XXXXXX jako xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxx zákoně:
§1
(1) Xxxxxxx xxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxx xxxxxx předpisy, xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxx x souladu x Listinou základních práv a svobod.
(2) Základní xxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x Listině základních práv a svobod xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx smlouvy x xxxxxxxx právech x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, Xxxxxx x Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx ratifikované x xxxxxxxxx, xxxx xx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx x mají xxxxxxxx před zákonem.
§3
(1) X ústavě České republiky x x ústavě Xxxxxxxxx republiky mohou xxx xxxxxxxx práva x svobody xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx o rozdělení xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
§4
Xxxxxx 5 ústavního xxxxxx č. 143/1968 Sb., x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Xxxxxx xxxxx xxxxx z xxxx xxxxxxxx je xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Občan xxxxx xxxxxxxxx má xx území xxxxx xxxxxxxxx stejná práva x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx proti xxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
(4) Xxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxxx občanství xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Zrušují xx:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx druhá (čl. 19 xx 38) x xxxxxx 98 xxxx. 4 xxxxxxxxx xxxxxx č. 100/1960 Sb., Xxxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx xxxxxxxxxx předpisů,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x xxxxxxxxx národností x Xxxxx a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
§6
(1) Xxxxxx x xxxx právní xxxxxxxx xxxx být xxxxxxx xx souladu x Listinou základních práv a svobod xxxxxxxxxx xx 31. xxxxxxxx 1991. Xxxxx dnem xxxxxxxxx xxxxxxxxx ustanovení, xxxxx x Listinou základních práv x xxxxxx xxxxxx x xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx, která xx v čl. 8 odst. 3, 4 x 5 x x xx. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx základních práv x xxxxxx svěřuje xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx nejdéle xx 31. xxxxxxxx 1991 xxxxxxxxxxxxx, stanoví-li xxx xxxxx.
§7
Xxxxx ústavní xxxxx x Listina základních práv a svobod nabývají xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
Xxxxx x. r.
Dubček x. x.
Xxxxx x. r.
XXXXXXX ZÁKLADNÍCH PRÁV X SVOBOD
Federální xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx neporušitelnost xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x na demokratické x xxxxxxxxxxx tradice xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x dob, xxx lidská xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx v xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx těchto xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x práva xxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx na sebeurčení,
připomínajíc xx svůj xxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x vyjadřujíc vůli, xxx xx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx státy, jež xxxx hodnoty ctí,
usneslo xx na xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx i x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx xxxx nezadatelné, nezcizitelné, xxxxxxxxxxxxxx x nezrušitelné.
Čl. 2
(1) Stát je xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x nesmí xx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx na xxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Státní moc xxx xxxxxxxxxx jen x xxxxxxxxx x x xxxxxx stanovených xxxxxxx, x to xxxxxxxx, xxxxx zákon xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxx xxxxx, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx nesmí xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx zaručují xxxx bez rozdílu xxxxxxx, rasy, xxxxx xxxxx, jazyka, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx nebo xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx národnosti. Zakazuje xx jakékoli xxxxxxxxxxx xxxxxx rozhodování x xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x odnárodňování.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx základních xxxx x svobod.
Čl. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx toliko xx xxxxxxx xxxxxx a x jeho xxxxxx x xxx při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Meze xxxxxxxxxx práv x xxxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (xxxx xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Zákonná xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx případy, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx používání xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx podstaty x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx x jiným xxxxxx, xxx pro xxxxx xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx xxxxx
Xxxxxxxx lidská xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx práva.
Čl. 6
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxx. Lidský xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx života.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Porušením xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxx xxx xxxxx zbaven života x souvislosti x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx osoby x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Omezena xxxx být jen x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx, nelidskému xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx trestu.
Čl. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx jinak xxx z důvodů x xxxxxxxx, který xxxxxxx xxxxx. Nikdo xxxxx xxx zbaven xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxx smluvnímu xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxx. Xxxxxxxx osoba xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, vyslechnuta x xxxxxxxxxx xx 24 xxxxx propuštěna xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Soudce musí xxxxxxxxx osobu xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x xxxxx, xxxx ji propustit xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx musí xxx do 24 xxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x rozhodnout x xxxxx xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx xxxx do xxxxx, leč z xxxxxx x na xxxx stanovenou zákonem x na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Zákon xxxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx být xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xxxx být xx 24 hodin xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx.
(2) Ustanovení xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) práce xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx nahrazující trest xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx zákona x případě živelných xxxxxx, nehod, xxxx xxxxxx nebezpečí, které xxxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx má xxxxx, xxx byla xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, dobrá xxxxxx x xxxxxxxx xxxx jméno.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx před neoprávněným xxxxxxxxxxx do soukromého x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx shromažďováním, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx k zabezpečování xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx zájmu xxx xxx jen xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx také stanovit, xx xxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxx xx vlastnictví občanů xxxx právnických osob xx sídlem x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Vlastnictví xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx na újmu xxxx druhých anebo x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx obecnými xxxxx. Xxxx výkon xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxx prostředí xxx xxxx xxxxxxxxxx zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva xx xxxxx ve xxxxxxxx zájmu, x xx na xxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxx.
(5) Xxxx a xxxxxxxx lze ukládat xxx na základě xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx přípustná xxx pro xxxxx xxxxxxxxx řízení, x xx na písemný xxxxxxxxxx xxxxxx soudce. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(3) Xxxx xxxxxx do xxxxxxxxxxxxxxxx obydlí xxxxx xxx zákonem xxxxxxxx, xxx je-li to x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx ochranu xxxx a xxxxxx xxxxxxx anebo pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Pokud je xxxxxx užíváno také xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx zásady xxxxxxx xxxxxxxx, též xx-xx xx nezbytné xxx xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, nebo xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx stanoví xxxxx. Xxxxxx se xxxxxxxx tajemství zpráv xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Každý, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx na území Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, má xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx svobody xxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx je xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx xxxxx, udržení xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx územích též x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
(4) Každý xxxxx xx xxxxx na xxxxxxxx xxxxx na xxxxx České x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx x opuštění xxx vlasti.
(5) Cizinec xxxx xxx vyhoštěn xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 15
(1) Xxxxxxx myšlení, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx změnit xxx xxxxxxxxxxx nebo xxxx xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx je to x xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx nebo x xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx své náboženství xxxx víru buď xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx veřejně, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, náboženskými úkony xxxx zachováváním obřadu.
(2) Xxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx své xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx orgány, xxxxxxxxxx xxx duchovní x xxxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx státních xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx vyučování xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx v demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, xxxxxx x mravnosti nebo xxxx a svobod xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Svoboda xxxxxxx x xxxxx na xxxxxxxxx jsou zaručeny.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx názory xxxxxx, xxxxxx, tiskem, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx i xxxxxxxx vyhledávat, přijímat x xxxxxxxxxx xxxxx x informace xxx xxxxxx na xxxxxxx xxxxx.
(3) Cenzura xx xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu xxxxxxx x xxxxx vyhledávat x šířit xxxxxxxxx xxx omezit zákonem, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x orgány územní xxxxxxxxxx xxxx povinny xxxxxxxxxx způsobem poskytovat xxxxxxxxx x xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Petiční právo xx xxxxxxxx; xx xxxxxx veřejného xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx xxx nebo x xxxxxx xx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx a xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Peticemi se xxxxx vyzývat k xxxxxxxxxx základních práv x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Právo xxxxxxx xx shromažďovat xx zaručeno.
(2) Toto xxxxx lze xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx na veřejných xxxxxxx, jde-li o xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx bezpečnost státu. Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx sdružovat xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx spolu x xxxxxx xx sdružovat xx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx též xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx x sdružovat xx v nich.
(3) Xxxxx xxxxxx práv xxx xxxxxx jen x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxxxxx státu, ochranu xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx ochranu xxxx x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, jakož x xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx od xxxxx.
Xx. 21
(1) Občané xxxx právo xxxxxxx xx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx svobodnou volbou xxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx všeobecné x xxxxx a xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Podmínky xxxxxx xxxxxxxxx práva xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx práv x svobod a xxxx výklad x xxxxxxxxx xxxx umožňovat x xxxxxxxxxx svobodnou xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x demokratické společnosti.
Čl. 23
Xxxxxx xxxx právo xxxxxxxx se xx xxxxx proti každému, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx x základních xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx ústavních xxxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx prostředků xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX TŘETÍ
PRÁVA XXXXXXXXXXXXX A ETNICKÝCH XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx menšině xxxxx xxx xxxxxx na xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx xxxxx společně x jinými xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx rozšiřovat x xxxxxxxx informace x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx a sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x národnostním a xxxxxxxx xxxxxxxx se xx podmínek stanovených xxxxxxx xxxxxxxx též
a) xxxxx na xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx,
x) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx v xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX A XXXXXXXX PRÁVA
Čl. 26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx svobodnou xxxxx xxxxxxxx a přípravu x němu, jakož x xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Zákon xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx pro xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, kteří xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx v xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu pro xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx na xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx státu. Xxxxxxxx xxxxx odborových xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x xxxx x xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxx mohou xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx práv x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx stávku xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů.
Čl. 28
Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x xxxxx zdravotně xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx při xxxxx x na xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Mladiství x osoby xxxxxxxxx xxxxxxxxx mají právo xx xxxxxxxx xxxxxxx x pracovních vztazích x xx xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx právo na xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xx stáří x xxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx ztrátě xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx nouzi, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx nezbytná xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx ochranu xxxxxx. Občané mají xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx x xx zdravotní xxxxxxx za xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx vztazích x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx x mimo xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Xxxx x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx právem xxxxxx; xxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx a péči. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx děti xxxxx xxx od xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxx rozhodnutím xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx x xxxx, xxxx právo na xxxxx státu.
(6) Podrobnosti xxxxxxx zákon.
Čl. 33
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxxxx a středních xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx než xxxxxx x xxxxxxxx xx nich xxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; na xxxxxxxx xxxxxxx se xxxx vzdělání poskytovat xx xxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxx xxxxxx právo xx pomoc xxxxx.
Xx. 34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx tvůrčí xxxxxxx xxxxxxxx jsou chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx bohatství xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Každý má xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx o xxxxx xxxxxxxxx prostředí a xxxxxxxxxx zdrojů.
(3) Xxx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx poškozovat životní xxxxxxxxx, přírodní zdroje, xxxxxxx bohatství xxxxxxx x kulturní xxxxxxx xxx xxxx stanovenou xxxxxxx.
XXXXX PÁTÁ
PRÁVO XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx postupem xxxxx xxxxx u xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxx a xx xxxxxxxxxxx případech x xxxxxx xxxxxx.
(2) Xxx xxxxx, xx xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím xxxxxx xxxxxxx správy, xxxx xx obrátit na xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx zákon jinak. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx nesmí xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, jiného xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx úředním xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx zákon.
Čl. 37
(1) Xxxxx xx právo xxxxxxx xxxxxxx, jestliže xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx trestního xxxxxxx xxxx nebo xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx na xxxxxx xxxxx x řízení xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx řízení.
(3) Všichni xxxxxxxxx xxxx xx x řízení xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx xxxx xxxxxxx, xx právo na xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx xxxx věc xxxx projednána xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x x jeho xxxxxxxxxxx x xxx xx mohl xxxxxxxx xx xxxx prováděným xxxxxxx. Veřejnost může xxx xxxxxxxxx xxx x případech stanovených xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, xxxxx jednání xx trestným xxxxx x jaký xxxxx, xxxxx i xxxx xxxx újmy na xxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxx uložit.
Čl. 40
(1) Xxx soud xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Každý, xxxxx xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, je xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx má xxxxx, xxx xx xxx xxxxxxxxx xxx x xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx x aby xx xxxx xxxxx xxx xxxx prostřednictvím xxxxxxx. Jestliže xx xxxxxxx xxxxxxx, ačkoliv xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxx xxxxxxx, v xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx má xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; xxxxxx xxxxx nesmí xxx xxxxxx způsobem zbaven.
(5) Xxxxx nemůže xxx xxxxxxx xxxxxx xx xxx, xxx xxxxx xxx xxx pravomocně xxxxxxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx uplatnění xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxx x xxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, kdy xxx xxx xxxxxxx. Pozdějšího xxxxxx se použije, xxxxxxxx xx to xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx v xx. 26, xx. 27 xxxx. 4, xx. 28 až 31, xx. 32 xxxx. 1 a 3, čl. 33 x 35 Xxxxxxx xx možno xx xxxxxxx pouze x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx ustanovení provádějí.
(2) Xxx se v Xxxxxxx mluví o xxxxxx, xxxxxx xx xxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, jestliže x xxxxxxxxx xxxxxxxxx zákonodárné xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx přísluší xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Listina xxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx státní xxxxx České x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx požívají x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx lidských xxxx x základních xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxx nejsou xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx předpisy xxxxxxxxx xxxxx "občan", xxxxxx xx tím každý xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Xxxxxxx xxxxxxxx xxx ohledu xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx a Slovenská Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx xxxx cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx politických xxxx x svobod. Xxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx v xxxxxxx xx základními xxxxxxxx xxxxx a svobodami.
Čl. 44
Xxxxx může xxxxxxx x prokurátorům xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxx xxxxxxx v čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, které xxxx, xxx xxxxx xxxxxxx x xx. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx též práva xxxxxxx x xx. 18, 19 x xx. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x xxxxxxxxxx, která xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu života x xxxxxx, xxxx xxxxx xxxxxx právo xx stávku.
Xxxxxx předpis x. 23/1991 Sb. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 8.2.1991.
LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV A XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxx součást ústavního xxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx (xxxxxx předpis č. 2/1993 Sb.).
Xx xxx xxxxxxxx právní xxxxxxx nebyl xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.