Právní předpis byl sestaven k datu 29.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
ÚSTAVNÍ XXXXX
xx xxx 9. xxxxx 1991,
xxxxxx xx xxxxxxx XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV A XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx shromáždění Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx shromáždění xx xxxxxxx na xxxxx ústavním xxxxxx:
§1
(1) Ústavní xxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx výklad x xxxxxxxxx xxxx xxx x xxxxxxx s Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxx práva x xxxxxxx uvedené x Listině základních práv a svobod xxxx xxx ochranou xxxxxxxxx xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx právech x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, Českou x Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxx, xxxx na xxxxx území xxxxxx xxxxxxx a xxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x x ústavě Xxxxxxxxx republiky xxxxx xxx xxxxxxxx práva x svobody rozšířeny xxx xxxx xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxxxx ústavních xxxxxx o rozdělení xxxxxxxxxxx působnosti mezi xxxxxxxx a republiky xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
§4
Xxxxxx 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Státní xxxxx každé x xxxx xxxxxxxx je xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx republiky má xx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx x stejné povinnosti xxxx xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxx vůli xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
(4) Zásady xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxx občanství xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Zrušují se:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx druhá (čl. 19 xx 38) x xxxxxx 98 xxxx. 4 ústavního xxxxxx č. 100/1960 Sb., Ústava Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, xx xxxxx pozdějších xxxxxxxx,
2. xxxxxxx zákon č. 144/1968 Sb., x xxxxxxxxx národností x Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
§6
(1) Zákony a xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxx uvedeny xx souladu x Listinou základních práv a svobod nejpozději xx 31. prosince 1991. Xxxxx xxxx pozbývají xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx x Listinou základních práv a xxxxxx nejsou x xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx, xxxxx xx x xx. 8 xxxx. 3, 4 x 5 x x xx. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx, xxxxxxxx nejdéle do 31. xxxxxxxx 1991 xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx-xx xxx xxxxx.
§7
Tento xxxxxxx xxxxx x Listina základních práv a svobod nabývají xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
Xxxxx x. x.
Xxxxxx x. x.
Xxxxx v. r.
LISTINA ZÁKLADNÍCH XXXX X XXXXXX
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx xxxx x Xxxxxxxxx národní xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx a svrchovanost xxxxxx,
xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x samosprávné xxxxxxx xxxxxx národů,
pamětlivo xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxx v xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxx úsilím xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxx,
xxxxxxxxxxxx xx xxxx díl xxxxxxxxxxxx vůči xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx života na Xxxx
x vyjadřujíc xxxx, xxx xx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx důstojně xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxx xxxx xxxxxxx ctí,
usneslo xx na této Xxxxxxx základních xxxx x xxxxxx:
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXXXXXXX
Xx. 1
Lidé jsou xxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxxxxx i x xxxxxxx. Základní xxxxx x svobody xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Stát xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xx vázat xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xx náboženské xxxxxxx.
(2) Státní moc xxx xxxxxxxxxx jen x xxxxxxxxx x x xxxxxx stanovených xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxx může xxxxx, co xxxx xxxxxxx xxxxxxxx, x xxxxx nesmí xxx xxxxx xxxxx, xx xxxxx xxxxxxxx.
Xx. 3
(1) Xxxxxxxx práva x xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxx xxx rozdílu xxxxxxx, xxxx, barvy xxxxx, jazyka, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx jiného xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, příslušnosti x xxxxxxxxxxx xxxx etnické xxxxxxx, xxxxxxx, xxxx xxxx jiného xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx rozhodovat x xxx xxxxxxxxxx. Zakazuje xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx být xxxxxxxxx újma xx xxxxxxx xxx uplatňování xxxx základních xxxx x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx zákona a x xxxx xxxxxx x xxx při xxxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxx xxx xx podmínek xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx (dále xxx "Xxxxxxx") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx musí xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, které xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx ustanovení x xxxxxx základních xxxx a xxxxxx xxxx xxx šetřeno xxxxxx podstaty a xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx zneužívána x jiným účelům, xxx xxx xxxxx xxxx stanovena.
HLAVA DRUHÁ
LIDSKÁ XXXXX A ZÁKLADNÍ XXXXXXX
Xxxxx první
Základní xxxxxx xxxxx x xxxxxxx
Xx. 5
Xxxxx xx způsobilý xxx xxxxx.
Xx. 6
(1) Xxxxx má právo xx život. Xxxxxx xxxxx je xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx práv xxxxx tohoto xxxxxx xxxx, xxxxxxxx byl xxxxx xxxxxx života x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx není xxxxxxx.
Xx. 7
(1) Xxxxxxxxxxxxxxx osoby x jejího xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Omezena xxxx xxx jen x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxx ani xxxxxxxx krutému, xxxxxxxxxx xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx trestu.
Čl. 8
(1) Xxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxx.
(2) Xxxxx nesmí xxx xxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx x důvodů x xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx xxx zbaven xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx dostát xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x trestného xxxx je xxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx stanovených v xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx s důvody xxxxxxxx, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx 24 xxxxx propuštěna xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx o xxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx je xxxxx xxx na xxxxxxx xxxxxxxxxx příkaz xxxxxx. Xxxxxxx osoba xxxx xxx do 24 xxxxx xxxxxxxxx soudu. Xxxxxx musí xxxxxxxx xxxxx do 24 xxxxx xx převzetí xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx x xxxxx nebo xx propustit xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxx xxx vzat xx xxxxx, xxx x xxxxxx a xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Xxxxx xxxxxxx, ve xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx v xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx souhlasu. Xxxxxx xxxxxxxx musí xxx xx 24 hodin xxxxxxxx xxxxx, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx do 7 xxx.
Xx. 9
(1) Xxxxx xxxxx být xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(2) Ustanovení xxxxxxxx 1 xx nevztahuje xx:
x) xxxxx ukládané xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxxx trestu xxxxxx svobody xxxx xxxxxx vykonávajícím jiný xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx nebo xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx povinné vojenské xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx x xxxxxxx živelných xxxxxx, xxxxx, xxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxx značné xxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxx ochranu xxxxxx, zdraví xxxx xxxx xxxxxxx.
Xx. 10
(1) Xxxxx xx právo, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx lidská xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x chráněno xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx před neoprávněným xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx života.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx shromažďováním, xxxxxxxxxxxxx xxxx jiným xxxxxxxxxxx xxxxx x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx vlastnit xxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx má xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Dědění xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx k zabezpečování xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx národního xxxxxxxxxxxx x veřejného zájmu xxx být xxx xx xxxxxxxxxxx státu, xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx; xxxxx xxxx také xxxxxxxx, xx určité xxxx xxxxx xxx pouze xx vlastnictví xxxxxx xxxx právnických xxxx xx xxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx na újmu xxxx druhých anebo x xxxxxxx se xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx lidské xxxxxx, přírodu x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx stanovenou xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx možné xx xxxxxxxx xxxxx, a xx xx základě xxxxxx a xx xxxxxxx.
(5) Daně a xxxxxxxx lze xxxxxxx xxx na základě xxxxxx.
Xx. 12
(1) Obydlí xx xxxxxxxxxxxxx. Xxxx xxxxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx x xxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxx xxx účely xxxxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
(3) Xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx zákonem dovoleny, xxx xx-xx xx x demokratické společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx anebo xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx užíváno také xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx hospodářské xxxxxxxx, xxxxx xxx xxxxxx zásady xxxxxxx xxxxxxxx, xxx xx-xx xx xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní tajemství xxx xxxxxxxxx jiných xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx xxxxxxxxxxxx x soukromí, nebo xxxxxxxxxx poštou anebo xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx, které stanoví xxxxx. Xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx telefonem, xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x pobytu xx xxxxxxxx.
(2) Každý, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx na xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx svobodně xx xxxxxxx.
(3) Tyto xxxxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx je xx nevyhnutelné xxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx xxxxx na xxxxxxxx vstup xx xxxxx České a Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx. Xxxxx nemůže xxx xxxxx x xxxxxxxx xxx xxxxxx.
(5) Xxxxxxx xxxx xxx vyhoštěn xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx myšlení, xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx anebo xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx bádání x umělecké xxxxxx xx zaručena.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx to x rozporu s xxxx svědomím xxxx x xxxx náboženským xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Xxxxx xx xxxxx svobodně xxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx víru buď xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, soukromě xxxx veřejně, bohoslužbou, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx své xxxxxxxxxxx, zejména xxxxxxxx xxx xxxxxx, ustanovují xxx xxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxx a xxxx xxxxxxxx instituce xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx náboženství xx státních xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx v demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx veřejné bezpečnosti x xxxxxxx, zdraví x mravnosti xxxx xxxx a svobod xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická práva
Čl. 17
(1) Xxxxxxx projevu x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, písmem, xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx bez xxxxxx xx hranice xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Svobodu projevu x právo xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o opatření x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x svobod xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx zdraví x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x orgány xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx povinny xxxxxxxxxx způsobem xxxxxxxxxx xxxxxxxxx o své xxxxxxxx. Podmínky a xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 18
(1) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx; xx xxxxxx veřejného xxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx každý xxxxx xxx xxxx x xxxxxx se xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx územní xxxxxxxxxx s xxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xx nesmí xxxxxxxxx do xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Peticemi se xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx se xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxx xxx omezit xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx veřejných xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx práv x xxxxxx druhých, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx však xxxxx xxx xxxxxxxxx povolením xxxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxx x xxxxxx se xxxxxxxxx xx spolcích, společnostech x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx též xxxxxxxxx xxxxxx a politická xxxxx x sdružovat xx x nich.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx v demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, ochranu xxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, jakož x jiná xxxxxxxx xxxx odděleny xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Xxxxxx xxxx právo xxxxxxx xx na xxxxxx xxxxxxxxx věcí přímo xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
(2) Volby xx xxxx konat xx xxxxxxx nepřesahujících xxxxxxxxxx xxxxxxx období xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx x xxxxxxxx xx tajným xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx mají xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx k voleným x xxxxx veřejným xxxxxxx.
Xx. 22
Xxxxxxx xxxxxx xxxxx politických xxxx x xxxxxx x xxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxx se xx xxxxx xxxxx každému, xxx by xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx, založený Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx ústavních xxxxxx x účinné xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX X ETNICKÝCH XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx národnostní xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xx xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx všestranný xxxxxx, xxxxxxx právo společně x jinými příslušníky xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x jejich mateřském xxxxxx a sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občanům xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx menšinám xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxx jazyku,
b) xxxxx xxxxxx jejich xxxxxx x xxxxxxx xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX A XXXXXXXX XXXXX
Xx. 26
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx volbu xxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxx, xxxxx x právo xxxxxxxx x xxxxxxxxxx jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxx podmínky x omezení xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(3) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx xxxxxxx potřeby xxxxx. Xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxx xxxxxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxxx, xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx pro xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx právo svobodně xx sdružovat x xxxxxx xx ochranu xxxxx hospodářských a xxxxxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxx. Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx organizací xx xxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx některé x nich v xxxxxxx nebo v xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x vznik x činnost xxxxxx xxxxxxxx xx ochranu xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx mohou xxx xxxxxxx zákonem, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx nezbytná xxx ochranu bezpečnosti xxxxx, veřejného xxxxxxx xxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; toto xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, příslušníkům ozbrojených xxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxxx xxxxx.
Xx. 28
Zaměstnanci xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx x xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Xxxx, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxx xxxxx x na xxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(2) Mladiství x xxxxx zdravotně xxxxxxxxx xxxx xxxxx xx zvláštní xxxxxxx x xxxxxxxxxx vztazích x xx xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
Xx. 30
(1) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx hmotné zabezpečení xx stáří x xxx xxxxxxxxxxxxxx k xxxxx, xxxxx i xxx xxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx x xxxxxx nouzi, xx právo xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx xx ochranu xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx zdravotní xxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx xxxx a xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx zvláštní xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky.
(3) Xxxx narozené x xxxxxxxxxx i xxxx xx xxxx stejná xxxxx.
(4) Xxxx o xxxx a xxxxxx xxxxxxx je xxxxxx xxxxxx; děti xxxx xxxxx na xxxxxxxxxxx xxxxxxx x péči. Xxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx proti xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxxx, xxxxx xxxxxx x xxxx, xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 33
(1) Xxxxx xx právo xx vzdělání. Xxxxxx xxxxxxxx xx povinná xx dobu, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx, podle xxxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxxxxx též xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx školy xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxx.
(4) Zákon xxxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxx mají občané xxx studiu právo xx pomoc xxxxx.
Xx. 34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx chráněna xxxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx prostředí.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx a úplné xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Při xxxxxx svých xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx zdroje, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x kulturní památky xxx míru xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX NA XXXXXX X XXXXX XXXXXX OCHRANU
Čl. 36
(1) Xxxxx xx může xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx a xx xxxxxxxxxxx případech u xxxxxx xxxxxx.
(2) Kdo xxxxx, že xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx správy, xxxx xx xxxxxxx xx xxxx, xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx takového xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx se základních xxxx x xxxxxx xxxxx Listiny.
(3) Každý xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xx nezákonným xxxxxxxxxxx xxxxx, jiného xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x podrobnosti xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx trestního xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx na xxxxxx xxxxx v řízení xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx orgány či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx, x xx xx xxxxxxx řízení.
(3) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, že xxxxxxxx jazyk, jímž xx vede xxxxxxx, xx právo xx xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Nikdo xxxxx xxx odňat xxxxx zákonnému xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu x xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx xxxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x x jeho xxxxxxxxxxx a xxx xx xxxx xxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx jen x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx.
Xx. 39
Jen zákon xxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xx trestným činem x jaký trest, xxxxx x jaké xxxx xxxx xx xxxxxxx xxxx majetku, xxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx soud xxxxxxxxx x xxxx x xxxxxx za xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, proti xxxxx xx xxxxxx xxxxxxx řízení, xx xxxxxxxxx za xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx soudu xxxxxx xxxx vina xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx má xxxxx, xxx xx xxx xxxxxxxxx xxx a xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx x aby xx xxxx hájit xxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Jestliže xx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx xxxxxxxxx soudem. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx má xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; tohoto xxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx zbaven.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx stíhán xx xxx, pro xxxxx xxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx nebo xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxx zásada xxxxxxxxxx xxxxxxxxx mimořádných xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx xx xxxxxxx.
(6) Xxxxxxxxx xxxx se xxxxxxxx x trest xx ukládá xxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx byl xxx xxxxxxx. Pozdějšího xxxxxx se xxxxxxx, xxxxxxxx xx to xxx xxxxxxxxx příznivější.
HLAVA XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx x xx. 26, čl. 27 odst. 4, xx. 28 xx 31, xx. 32 xxxx. 1 a 3, xx. 33 x 35 Listiny xx xxxxx se xxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxx xx x Xxxxxxx xxxxx x xxxxxx, xxxxxx xx xxx zákon Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx rad.
Čl. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá xxxxx "xxxxx", rozumí xx tím xxxxxx xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxx v Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx zaručených Xxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx občanům.
(3) Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx xxxxx xxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Listina xxxxxxxx bez ohledu xx xxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika xxxxxxxxx xxxx cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx politických xxxx x xxxxxx. Xxxx xxxx být xxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x svobodami.
Čl. 44
Xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx a xxxxx xxxxxxx v čl. 20 xxxx. 2; xxxxxxxxxxxx státní xxxxxx x územní xxxxxxxxxx xx funkcích, xxxxx xxxx, xxx právo xxxxxxx x xx. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x příslušníkům ozbrojených xxx xxx xxxxx xxxxxxx x xx. 18, 19 x xx. 27 odst. 1 až 3, xxxxx xxxxxxx x xxxxxxx služby. Osobám x xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx x zdraví, xxxx xxxxx xxxxxx xxxxx xx stávku.
Právní xxxxxxx x. 23/1991 Xx. nabyl xxxxxxxxx xxxx 8.2.1991.
LISTINA XXXXXXXXXX XXXX X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx České republiky (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Ke xxx uzávěrky právní xxxxxxx xxxxx měněn xx xxxxxxxxx.
Xxxxx jednotlivých xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační změna xxxxx xxxxxxxxx právního xxxxxxxx.