Právní předpis byl sestaven k datu 25.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 08.02.1991.
23
ÚSTAVNÍ XXXXX
xx xxx 9. xxxxx 1991,
xxxxxx xx xxxxxxx LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxxx Xxxxxxxxxxx shromáždění Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx na xxxxx ústavním zákoně:
§1
(1) Ústavní xxxxxx, xxxx zákony x xxxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxx být x xxxxxxx x Listinou základních práv a svobod.
(2) Xxxxxxxx xxxxx x svobody uvedené x Listině základních práv a svobod xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx.
§2
Xxxxxxxxxxx smlouvy x xxxxxxxx právech x xxxxxxxxxx svobodách, Českou x Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx, xxxx xx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx a mají xxxxxxxx xxxx xxxxxxx.
§3
(1) X ústavě České republiky x x xxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxxx mohou xxx základní xxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx Listinou základních práv a svobod.
(2) Ustanovení xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx dotčena.
§4
Xxxxxx 5 xxxxxxxxx xxxxxx č. 143/1968 Sb., x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxx:
"Xx. 5
(1) Státní xxxxx xxxxx z xxxx republik xx xxxxxxx státním xxxxxxx Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
(2) Občan xxxxx republiky má xx xxxxx druhé xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx x stejné xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxx republiky.
(3) Nikdo xxxxxx xxx xxxxx xxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
(4) Zásady xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx republik xxxxxxx zákon Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.".
§5
Zrušují xx:
1. xxxxxx 7 xx 9, xxxxx xxxxx (xx. 19 xx 38) x xxxxxx 98 xxxx. 4 ústavního xxxxxx č. 100/1960 Sb., Ústava Xxxxx a Slovenské Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx, ve xxxxx pozdějších předpisů,
2. xxxxxxx xxxxx č. 144/1968 Sb., x xxxxxxxxx národností x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx.
§6
(1) Xxxxxx a xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx být uvedeny xx xxxxxxx x Listinou základních práv a svobod xxxxxxxxxx xx 31. xxxxxxxx 1991. Xxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, která x Listinou základních práv a xxxxxx nejsou x xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx, xxxxx xx v xx. 8 xxxx. 3, 4 a 5 x x xx. 12 xxxx. 2 Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx svěřuje xxxxx xxxx soudci, xxxxxxxx nejdéle xx 31. prosince 1991 xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx-xx xxx xxxxx.
§7
Xxxxx xxxxxxx xxxxx x Listina základních práv a svobod nabývají xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
Xxxxx x. x.
Xxxxxx x. x.
Xxxxx x. r.
XXXXXXX XXXXXXXXXX PRÁV X SVOBOD
Federální xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxx rady x Xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx na xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx x xx xxxxxxxxxxxx x samosprávné xxxxxxx xxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxx trpkých xxxxxxxxxx z xxx, xxx xxxxxx xxxxx x základní xxxxxxx xxxx x naší xxxxxx xxxxxxxxxxx,
xxxxxxxxx xxxxxx xx zabezpečení těchto xxxx společným úsilím xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxxxxxx x práva xxxxxxx xxxxxx a slovenského xxxxxx xx sebeurčení,
připomínajíc xx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx na Xxxx
x xxxxxxxxxx vůli, xxx xx Xxxxx x Slovenská Xxxxxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxxxxx zařadila xxxx státy, xxx xxxx hodnoty xxx,
xxxxxxx xx xx xxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx:
XXXXX PRVNÍ
OBECNÁ XXXXXXXXXX
Xx. 1
Xxxx xxxx xxxxxxxx x rovní x xxxxxxxxxxx x x xxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxx nezadatelné, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xx. 2
(1) Xxxx je xxxxxxx xx demokratických xxxxxxxxx a xxxxx xx xxxxx ani xx výlučnou xxxxxxxxx, xxx xx náboženské xxxxxxx.
(2) Xxxxxx moc xxx uplatňovat xxx x případech x x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, x xx xxxxxxxx, xxxxx zákon xxxxxxx.
(3) Každý xxxx xxxxx, xx není xxxxxxx xxxxxxxx, a xxxxx nesmí být xxxxx činit, xx xxxxx neukládá.
Čl. 3
(1) Xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxx se xxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxx, xxxxx xxxxx, jazyka, xxxx x xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, příslušnosti x xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxxxx, majetku, rodu xxxx jiného xxxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx rozhodovat x xxx xxxxxxxxxx. Zakazuje xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx způsoby xxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx.
(3) Xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx na xxxxxxx xxx uplatňování xxxx základních práv x xxxxxx.
Xx. 4
(1) Xxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx toliko xx xxxxxxx xxxxxx x x xxxx xxxxxx x jen xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx xxxxx být xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxxxxxx základních práv x xxxxxx (dále xxx "Listina") xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx případy, které xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxx xxxxxx podstaty x xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxx xxxxxxx být zneužívána x xxxxx xxxxxx, xxx xxx které xxxx xxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXX XXXXX X XXXXXXXX XXXXXXX
Xxxxx první
Základní xxxxxx xxxxx x svobody
Čl. 5
Xxxxx xx xxxxxxxxx xxx práva.
Čl. 6
(1) Xxxxx má právo xx život. Lidský xxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxx xxxx xxxxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx zbaven života.
(3) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Porušením práv xxxxx tohoto xxxxxx xxxx, xxxxxxxx byl xxxxx zbaven života x souvislosti s xxxxxxxx, které xxxxx xxxxxx není trestné.
Čl. 7
(1) Nedotknutelnost osoby x xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxx xxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Nikdo nesmí xxx xxxxx ani xxxxxxxx krutému, nelidskému xxxx ponižujícímu xxxxxxxxx xxxx xxxxxx.
Xx. 8
(1) Xxxxxx svoboda xx xxxxxxxx.
(2) Nikdo xxxxx xxx xxxxxx xxxx xxxxxx svobody jinak xxx x xxxxxx x způsobem, xxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxx být xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Obviněného nebo xxxxxxxxxxx z trestného xxxx xx možno xxxxxxx xxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx v xxxxxx. Xxxxxxxx osoba xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx, vyslechnuta x xxxxxxxxxx do 24 xxxxx xxxxxxxxxx na xxxxxxx nebo xxxxxxxxx xxxxx. Soudce musí xxxxxxxxx osobu xx 24 hodin xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx o xxxxx, xxxx ji xxxxxxxxx xx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxx na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx xxxxx xxxx xxx do 24 xxxxx odevzdána soudu. Xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx xx 24 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx x xxxxx nebo xx propustit xx xxxxxxx.
(5) Xxxxx nesmí xxx xxxx xx xxxxx, xxx x xxxxxx x xx xxxx stanovenou xxxxxxx x xx základě xxxxxxxxxx xxxxx.
(6) Zákon xxxxxxx, ve xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxxx péči bez xxxxx xxxxxxxx. Takové xxxxxxxx musí být xx 24 hodin xxxxxxxx soudu, xxxxx x tomto umístění xxxxxxxx xx 7 xxx.
Xx. 9
(1) Nikdo xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx.
(2) Ustanovení xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxxxx xx:
x) práce ukládané xxxxx xxxxxx xxxxxx xx výkonu xxxxxx xxxxxx xxxxxxx nebo xxxxxx vykonávajícím xxxx xxxxx nahrazující xxxxx xxxxxx xxxxxxx,
x) vojenskou xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx zákonem xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxxxxx xx základě xxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, nehod, nebo xxxxxx xxxxxxxxx, které xxxxxxxx životy, xxxxxx xxxx xxxxxx majetkové xxxxxxx,
x) xxxxxxx uložené xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx, zdraví xxxx xxxx druhých.
Čl. 10
(1) Xxxxx má právo, xxx xxxx xxxxxxxxx xxxx lidská xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxx, xxxxx xxxxxx x chráněno xxxx xxxxx.
(2) Xxxxx xx právo xx xxxxxxx před neoprávněným xxxxxxxxxxx xx soukromého x xxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx x xxx xxxxx.
Xx. 11
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx. Vlastnické xxxxx xxxxx vlastníků má xxxxxx xxxxxxx xxxxx x ochranu. Dědění xx zaručuje.
(2) Xxxxx xxxxxxx, xxxxx majetek xxxxxxxx k xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx být xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxx xxxx určených xxxxxxxxxxx osob; xxxxx xxxx také xxxxxxxx, xx xxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx občanů xxxx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxxxx x Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republice.
(3) Vlastnictví xxxxxxxx. Xxxxx xxx xxxxxxxx xx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxx chráněnými xxxxxxxx xxxxx. Xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxxxx nad xxxx stanovenou zákonem.
(4) Xxxxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx zájmu, x xx xx xxxxxxx xxxxxx x za xxxxxxx.
(5) Daně a xxxxxxxx lze xxxxxxx xxx na xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 12
(1) Xxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx. Není xxxxxxxx do xxx xxxxxxxx xxx souhlasu xxxx, kdo x xxx xxxxx.
(2) Domovní xxxxxxxxx je xxxxxxxxx xxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xx na xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxxxxxxx domovní xxxxxxxxx stanoví zákon.
(3) Xxxx zásahy do xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx mohou xxx zákonem xxxxxxxx, xxx je-li xx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx nebo xxxxxx xxxx, xxx ochranu xxxx x xxxxxx xxxxxxx anebo pro xxxxxxxxx xxxxxxxxx ohrožení xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxx. Pokud xx xxxxxx xxxxxxx také xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx jiné xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx být xxxxxx xxxxxx zákonem xxxxxxxx, též xx-xx xx xxxxxxxx xxx xxxxxx úkolů xxxxxxx xxxxxx.
Xx. 13
Xxxxx xxxxx xxxxxxx listovní xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx jiných xxxxxxxxxx x xxxxxxx, xx xxx uchovávaných x soukromí, xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, x xxxxxxxx případů a xxxxxxxx, které stanoví xxxxx. Stejně se xxxxxxxx tajemství xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, telegrafem xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx.
Xx. 14
(1) Xxxxxxx xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx, xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxx na xxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republiky, xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxx xxxxx být xxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxxxxxxxxx pro xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxxxx pořádku, xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx a xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx x xxxxxx ochrany xxxxxxx.
(4) Xxxxx občan xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxx České x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx xxxxx k xxxxxxxx xxx vlasti.
(5) Xxxxxxx xxxx být vyhoštěn xxx v xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 15
(1) Xxxxxxx myšlení, svědomí x xxxxxxxxxxxx vyznání xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx anebo xxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x umělecké xxxxxx xx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxx nucen xxxxxxxxx vojenskou xxxxxx, xxxxx xx to x rozporu s xxxx svědomím nebo x jeho náboženským xxxxxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 16
(1) Každý xx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx své xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxx xxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx zachováváním xxxxxx.
(2) Xxxxxx x náboženské xxxxxxxxxxx spravují xxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx ustavují xxx orgány, ustanovují xxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Zákon xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxx xxxxxx práv xxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, zdraví x xxxxxxxxx nebo xxxx x svobod xxxxxxx.
Xxxxx druhý
Politická xxxxx
Xx. 17
(1) Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxx, písmem, tiskem, xxxxxxx nebo jiným xxxxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx bez xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx.
(3) Xxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(4) Xxxxxxx xxxxxxx x právo vyhledávat x xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx, xxx-xx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx společnosti xxxxxxxx xxx xxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx státu, xxxxxxxx xxxxxxxxxx, ochranu xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx.
(5) Xxxxxx xxxxxx x xxxxxx územní xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x své xxxxxxxx. Xxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 18
(1) Petiční xxxxx xx zaručeno; ve xxxxxx veřejného xxxx xxxxxx společného xxxxx xx každý xxxxx xxx xxxx x xxxxxx se xxxxxxx xx xxxxxx orgány x xxxxxx územní xxxxxxxxxx x žádostmi, xxxxxx x stížnostmi.
(2) Xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxx.
(3) Peticemi xx xxxxx vyzývat x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx Xxxxxxxx.
Xx. 19
(1) Xxxxx xxxxxxx xx shromažďovat xx zaručeno.
(2) Toto xxxxx lze omezit xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx na xxxxxxxxx xxxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx x demokratické xxxxxxxxxxx xxxxxxxx pro xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx, zdraví, xxxxxxxxx, majetku xxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxx. Xxxxxxxxxxx xxxx nesmí xxx podmíněno povolením xxxxxx veřejné xxxxxx.
Xx. 20
(1) Xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxx spolu s xxxxxx se xxxxxxxxx xx spolcích, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxx právo xxxxxxxx též politické xxxxxx a politická xxxxx a sdružovat xx x xxxx.
(3) Xxxxx xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xxx x xxxxxxxxx stanovených xxxxxxx, jestliže to xx v xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx státu, xxxxxxx xxxxxxx bezpečnosti x xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxxxxx činům nebo xxx ochranu práv x xxxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx, jakož x xxxx sdružení xxxx xxxxxxxx xx xxxxx.
Xx. 21
(1) Občané xxxx právo xxxxxxx xx na xxxxxx xxxxxxxxx věcí xxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx zástupců.
(2) Xxxxx xx xxxx xxxxx xx xxxxxxx nepřesahujících xxxxxxxxxx volební xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Volební xxxxx xx xxxxxxxxx x rovné x xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx práva xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxxx xxxx xx rovných xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx x xxxxx veřejným xxxxxxx.
Xx. 22
Zákonná xxxxxx xxxxx politických xxxx x xxxxxx x xxxx výklad a xxxxxxxxx musí xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx svobodnou xxxxxx politických xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx.
Xx. 23
Xxxxxx mají xxxxx xxxxxxxx xx na xxxxx xxxxx xxxxxxx, xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxx lidských xxxx a základních xxxxxx, xxxxxxxx Xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx ústavních xxxxxx x účinné xxxxxxx xxxxxxxxx prostředků xxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXX XXXXXXXXXXXXX A ETNICKÝCH XXXXXX
Xx. 24
Xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx menšině nesmí xxx xxxxxx na xxxx.
Xx. 25
(1) Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx nebo xxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx rozvoj, xxxxxxx právo xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxx x jejich xxxxxxxxx xxxxxx x sdružovat xx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx. Podrobnosti xxxxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x národnostním x xxxxxxxx menšinám se xx podmínek stanovených xxxxxxx zaručuje xxx
x) xxxxx xx xxxxxxxx x jejich xxxxxx,
x) xxxxx užívat xxxxxx xxxxxx x úředním xxxxx,
x) xxxxx účasti xx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx.
XXXXX XXXXXX
XXXXXXXXXXX, XXXXXXXX A XXXXXXXX XXXXX
Xx. 26
(1) Xxxxx má xxxxx xx xxxxxxxxx volbu xxxxxxxx a přípravu x němu, xxxxx x xxxxx xxxxxxxx x provozovat jinou xxxxxxxxxxxx činnost.
(2) Zákon xxxx xxxxxxxx podmínky x omezení xxx xxxxx určitých povolání xxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxx xx právo získávat xxxxxxxxxx pro své xxxxxxx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx, kteří xxxx xxxxx nemohou xxx xxx viny xxxxxxxxx, xxxx x přiměřeném xxxxxxx hmotně xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(4) Xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx úpravu xxx xxxxxxx.
Xx. 27
(1) Xxxxx xx xxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx zájmů.
(2) Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxx. Omezovat xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx nepřípustné, xxxxxx xxxx zvýhodňovat xxxxxxx x nich x xxxxxxx xxxx v xxxxxxx.
(3) Činnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a vznik x xxxxxxx jiných xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx x sociálních xxxxx xxxxx xxx xxxxxxx zákonem, jde-li x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxx druhých.
(4) Xxxxx xx stávku xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx; xxxx xxxxx nepřísluší xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů.
Čl. 28
Zaměstnanci xxxx právo xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx za xxxxx a na xxxxxxxxxx xxxxxxxx podmínky. Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 29
(1) Ženy, xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx při xxxxx x xx zvláštní xxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx x osoby zdravotně xxxxxxxxx mají právo xx xxxxxxxx ochranu x xxxxxxxxxx vztazích x xx xxxxx xxx xxxxxxxx x xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx stanoví xxxxx.
Xx. 30
(1) Občané xxxx xxxxx na xxxxxxxxx hmotné xxxxxxxxxxx xx stáří a xxx nezpůsobilosti x xxxxx, xxxxx i xxx ztrátě živitele.
(2) Xxxxx, kdo xx x xxxxxx xxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx pro xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 31
Xxxxx xx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx xxxx xx základě xxxxxxxxx xxxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxx zdravotní péči x na xxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx.
Xx. 32
(1) Xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxx xxx xxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxx xxxxxxx dětí a xxxxxxxxxxx xx zaručena.
(2) Xxxx x xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx pracovní xxxxxxxx.
(3) Xxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx i xxxx xx xxxx xxxxxx xxxxx.
(4) Péče x xxxx x xxxxxx xxxxxxx xx právem xxxxxx; xxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x péči. Xxxxx rodičů xxxxx xxx xxxxxxx a xxxxxxxxx děti xxxxx xxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx jejich xxxx jen xxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx.
(5) Rodiče, xxxxx xxxxxx o xxxx, xxxx právo xx xxxxx xxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx zákon.
Čl. 33
(1) Xxxxx xx xxxxx xx vzdělání. Xxxxxx xxxxxxxx je xxxxxxx xx xxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxx.
(2) Občané xxxx právo xx xxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx schopností xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx na xxxxxxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx xxx xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem; xx xxxxxxxx školách xx xxxx xxxxxxxx poskytovat xx úplatu.
(4) Xxxxx xxxxxxx, za jakých xxxxxxxx mají xxxxxx xxx studiu xxxxx xx xxxxx xxxxx.
Xx. 34
(1) Xxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Právo xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zákonem.
Čl. 35
(1) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx prostředí.
(2) Xxxxx xx právo na xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxx prostředí a xxxxxxxxxx xxxxxx.
(3) Xxx xxxxxx svých xxxx xxxxx nesmí xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x kulturní památky xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
XXXXX XXXX
XXXXX XX XXXXXX X XXXXX XXXXXX XXXXXXX
Xx. 36
(1) Xxxxx se může xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx u xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx x xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx orgánu.
(2) Kdo xxxxx, xx xxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx rozhodnutím orgánu xxxxxxx xxxxxx, může xx xxxxxxx xx xxxx, xxx přezkoumal xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxx-xx xxxxx xxxxx. X pravomoci soudu xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx rozhodnutí xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxx Xxxxxxx.
(3) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx škody xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxx rozhodnutím xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx či xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx.
Xx. 37
(1) Xxxxx má xxxxx xxxxxxx výpověď, jestliže xx jí xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx stíhání xxxx xxxx xxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx veřejné xxxxxx, x xx od xxxxxxx řízení.
(3) Všichni xxxxxxxxx jsou xx x xxxxxx xxxxx.
(4) Xxx xxxxxxxx, že xxxxxxxx xxxxx, xxxx xx vede xxxxxxx, xx právo na xxxxxxxxxx.
Xx. 38
(1) Xxxxx xxxxx xxx odňat xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxxxx soudu i xxxxxx stanoví zákon.
(2) Xxxxx má xxxxx, xxx jeho xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxx xxxxxxxxxx průtahů x v jeho xxxxxxxxxxx a xxx xx mohl xxxxxxxx xx xxxx prováděným xxxxxxx. Xxxxxxxxx může xxx vyloučena xxx x případech xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
Xx. 39
Xxx xxxxx xxxxxxx, které jednání xx xxxxxxxx činem x xxxx xxxxx, xxxxx x xxxx xxxx újmy xx xxxxxxx nebo xxxxxxx, xxx xx jeho xxxxxxxx xxxxxx.
Xx. 40
(1) Xxx soud xxxxxxxxx x vině a xxxxxx xx xxxxxxx xxxx.
(2) Xxxxx, proti xxxxx je xxxxxx xxxxxxx řízení, xx xxxxxxxxx xx nevinného, xxxxx xxxxxxxxxxx odsuzujícím xxxxxxxxx soudu nebyla xxxx xxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxx xx xxxxx, xxx xx byl xxxxxxxxx xxx a xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx x xxx xx xxxx xxxxx xxx nebo xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx. Xxxxxxxx xx xxxxxxx nezvolí, xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxxx, xxxx xx ustanoven soudem. Xxxxx xxxxxxx, x xxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx.
(4) Xxxxxxxx má xxxxx xxxxxxx xxxxxxx; tohoto xxxxx nesmí xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxx za xxx, pro xxxxx xxx xxx pravomocně xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Tato xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxx xx zákonem.
(6) Xxxxxxxxx činu xx xxxxxxxx x xxxxx xx xxxxxx podle xxxxxx účinného v xxxx, xxx byl xxx spáchán. Xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx xx to xxx pachatele xxxxxxxxxxx.
XXXXX XXXXX
XXXXXXXXXX XXXXXXXX
Xx. 41
(1) Xxxx xxxxxxxxx v xx. 26, xx. 27 xxxx. 4, xx. 28 xx 31, xx. 32 xxxx. 1 x 3, xx. 33 x 35 Xxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxxx pouze x xxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxx ustanovení provádějí.
(2) Xxx xx x Xxxxxxx mluví x xxxxxx, rozumí xx xxx xxxxx Federálního xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxx.
Xx. 42
(1) Xxxxx Xxxxxxx používá xxxxx "xxxxx", rozumí xx xxx státní xxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxx Federativní Xxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxx požívají v Xxxxx x Slovenské Xxxxxxxxxxx Republice xxxxxxxx xxxx x základních xxxxxx xxxxxxxxxx Listinou, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx občanům.
(3) Pokud xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx "občan", xxxxxx xx xxx každý xxxxxx, xxx-xx o xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, xxxxx Listina xxxxxxxx xxx xxxxxx xx státní xxxxxxxxx.
Xx. 43
Xxxxx x Xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxx Republika poskytuje xxxx cizincům xxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx. Xxxx může xxx xxxxxxx xxxx, kdo xxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxxx.
Xx. 44
Xxxxx xxxx soudcům x xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx na xxxxxxxxx x jinou xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxx x čl. 20 odst. 2; xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxx xxxx, xxx právo xxxxxxx v čl. 27 xxxx. 4; xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx sborů x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxx xxx práva xxxxxxx v xx. 18, 19 x xx. 27 xxxx. 1 xx 3, xxxxx xxxxxxx s xxxxxxx xxxxxx. Xxxxxx x povoláních, xxxxx xxxx bezprostředně xxxxxxxx xxx ochranu xxxxxx x xxxxxx, xxxx xxxxx omezit xxxxx xx stávku.
Xxxxxx předpis x. 23/1991 Xx. xxxxx xxxxxxxxx dnem 8.2.1991.
LISTINA XXXXXXXXXX PRÁV X XXXXXX xxxx xxxxxxx xxxx součást ústavního xxxxxxx České xxxxxxxxx (xxxxxx xxxxxxx č. 2/1993 Sb.).
Ke xxx xxxxxxxx právní xxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.