Právní předpis byl sestaven k datu 03.05.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.07.2017.
ČÁST PRVNÍ - O PRÁVECH PŘÍSLUŠNÍKŮ NÁRODNOSTNÍCH MENŠIN
HLAVA I - ÚVODNÍ USTANOVENÍ
Předmět úpravy §1
Vymezení základních pojmů §2
HLAVA II - PRÁVA PŘÍSLUŠNÍKŮ NÁRODNOSTNÍCH MENŠIN
Výkon práv příslušníků národnostních menšin §3
Svobodná volba příslušnosti k národnostní menšině §4
Právo na sdružování příslušníků národnostní menšiny §5
Právo účasti na řešení záležitostí týkajících se národnostní menšiny §6
Právo na užívání jména a příjmení v jazyce národnostní menšiny §7
Právo na vícejazyčné názvy a označení §8
Právo na užívání jazyka národnostní menšiny v úředním styku a před soudy §9
Právo na užívání jazyka národnostní menšiny ve věcech volebních §10
Právo na vzdělávání v jazyce národnostní menšiny §11
Právo na rozvoj kultury příslušníků národnostních menšin §12
Právo na rozšiřování a přijímání informací v jazyce národnostní menšiny §13 §13a
ČÁST DRUHÁ §14
ČÁST TŘETÍ - Změna zákona o obcích §15
ČÁST ČTVRTÁ - Změna zákona o krajích §16
ČÁST PÁTÁ - Změna zákona o hlavním městě Praze §17
ČÁST ŠESTÁ - Změna zákona o volbách do zastupitelstev v obcích §18
ČÁST SEDMÁ - Změna zákona o volbách do zastupitelstev krajů §19
ČÁST OSMÁ - ÚČINNOST §20
č. 320/2002 Sb. - Čl. CXVII, Čl. CXVIII, Čl. CXIX
Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx Xxxxx republiky xxxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxx,
xxxx na xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx práv,
respektuje xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx projevující se xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xx jazykem,
maje xx zřeteli xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx x harmonické xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin x většinovým xxxxxxxxxxxxx,
xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx národnostních menšin xxxxx na xxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx x ve xxxxxxxxx záležitostech, zvláště xxxx, xxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx v souladu x mezinárodními xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx svobodách, xxxxx je Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, s Xxxxxxx a x Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx,
xx xxxxxx xx xxxxx zákoně Xxxxx xxxxxxxxx:
ČÁST XXXXX
X PRÁVECH XXXXXXXXXXX NÁRODNOSTNÍCH XXXXXX
XXXXX X
XXXXXX XXXXXXXXXX
§1
Xxxxxxx úpravy
(1) Xxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx, jiných xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx samosprávných xxxxx (xxxx jen "orgány xxxxxxx xxxxxx") xx xxxxxx x xxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxx příslušníků xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
§2
Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx menšina xx xxxxxxxxxxxx občanů Xxxxx xxxxxxxxx žijících xx xxxxx současné Xxxxx xxxxxxxxx, xxxxx se xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxxxxxx x xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx menšinu xxxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx vůli xxx xxxxxxxxxx za xxxxxxxxxxx xxxxxxx za xxxxxx xxxxxxxxxx úsilí x xxxxxxxxx x rozvoj xxxxxxx svébytnosti, jazyka x xxxxxxx a xxxxxxx za xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxxxx národnostní xxxxxxx xx občan Xxxxx republiky, xxxxx xx xxxxx k xxxx xxx české xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx spolu s xxxxxxx, xxxxx xx xxxxx xx stejné xxxxxxxxxx.
HLAVA II
PRÁVA PŘÍSLUŠNÍKŮ XXXXXXXXXXXXX MENŠIN
§3
Výkon xxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx s xxxxxx příslušníky národnostní xxxxxxx xxxxx jejich xxxx xxxxxxxxxxx tímto xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, kterými xx Xxxxx xxxxxxxxx vázána.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx.
§4
Xxxxxxxx volba xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx menšině
(1) X xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxx vzejít žádná xxxx.
(2) Orgány xxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxxxx zvláštních xxxxxxxx xxxxxxxx.1) Údaje x xxxxxxxxxx se x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx orgány xxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx jiného xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx příslušnosti x xxxxxxxxxxx menšině, xxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xxxx xxxx, než xxx xxxxx byly xxxxxxxxxxx a uloženy, x xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx být xxxxxxx.
§5
Xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx
Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny se xxxxx sdružovat v xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x x politických stranách x x xxxxxxxxxxx xxxxxxx za xxxxxxxx x xxxxxxxx stanoveným xxxxxxxxxx právními předpisy.2)
§6
Právo účasti na xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx menšiny
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin xxxx právo na xxxxxxx xxxxx v xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxx a xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx pak xxxx, xxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, x xx xx úrovni xxxx, xxxxx i xx xxxxxxxxxx úrovni.
(2) Xxxxx podle odstavce 1 vykonávají xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx zejména xxxxxxxxxxxxxxx výborů xxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx,3) x Rady xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxxx (dále xxx "Xxxx").
(3) Vláda xxxxxxx xxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx xxx otázky xxxxxxxx xx národnostních menšin x xxxxxx příslušníků Xxxx. X xxxxx xxxx xxxxx člen xxxxx.
(4) Členy Rady xxxx xxxxxxxx národnostních xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxx veřejné xxxx x xxx, xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx Xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin, xxxxx xxxx navrženi xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xx působnosti Xxxx xxxxx
x) xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx vlády, xxxxx xx týkají xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x České xxxxxxxxx,
x) xxxxxxxxxx xx x xxxxxxx zákonů, x xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x x xxxxxxxxx xxxxxxxxx se xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx,
x) xxxxxxxxxxx pro xxxxx xxxxxxxx xxxxxx x národnostní situaci xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx,
x) xxxxxxxxxxx xxx xxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxx úřady xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx potřeb xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxxxx x oblastech xxxxxxxx, xxxxxxx x xxxxx, xxxxxxxxx mateřského xxxxxx, společenského x xxxxxxxxxx života,
e) spolupracovat x xxxxxx územních xxxxxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx,
x) navrhovat xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx prostředků xxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xx podporu xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx o xxxxxxx Xxxx, způsobu xxxxxxxxx členů Xxxx x o xxxxxxxx Xxxx xxxxxxx xxxxxx Xxxx, xxxxx schvaluje xxxxx.
(7) Xxxxxxx xxxx xxxx x xxxxxxxxxx xx xxxx správním xxxxxx xxxxxx úkolů xx úseku xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx společnosti.
(8) Xxxxxx xxxx obce x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx obvodu xxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx práv příslušníků xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx romské xxxxxxxx do xxxxxxxxxxx.
§7
Xxxxx na xxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx x xxxxxx národnostní xxxxxxx
Xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx xxxx xxxxx na xxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxx x xxxxxx národnostní xxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.4)
§8
Xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx žijí na xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, xxxx právo, xxx xxxxx xxxx, x xxx xxxx, xxxxx xxxxxx xxxxx, xxxx, xxxxxx veřejných xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxx budov orgánů xxxxxxx správy x xxxxxxxxx místností byly xxxxxxx xxxxxx v xxxxxx národnostní xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxx výkon xxxxx xxxxx odstavce 1 x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx názvů x označení stanoví xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx.5)
§9
Xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny x xxxxxxx xxxxx x před soudy
Příslušníci xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, které xxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxx xx území Xxxxx xxxxxxxxx, xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x úředním xxxxx x xxxx soudy. Xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxx upravují xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx.6)
§10
Xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx
Xx xxxxxxxx stanovených zvláštními xxxxxxxx xxxxxxxx7) xxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx na xxxxx České xxxxxxxxx, xxxxx xx zveřejnění xxxxxxxx x xxxx x místě xxxxxx xxxxx x xx xxxxx informace xxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
§11
Xxxxx na xxxxxxxxxx x xxxxxx národnostní xxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx žijí xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, xxxx xxxxx xx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx.8)
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx podle xxxxxxxx 1 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zvláštními xxxxxxxx předpisy8) xxxxxxxx
x) xxxxxxxx xxxxx s xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx jako vyučovacího xxxxxxxx,
x) xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx zařízení.
§12
Xxxxx na xxxxxx xxxxxxx příslušníků xxxxxxxxxxxxx xxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx mají xxxxx xx xxxxxxxxx a xxxxxxxxx svého jazyka, xxxxxxx x xxxxxx x na xxxxxx xxxxxxxxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx žijí na xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx na xxxxxxx, xxxxx, galerie, knihovny, xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx příslušníků xxxxxxxxxxxxx menšin. Xx xxx xxxxxx poskytuje xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx; xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx vláda nařízením.
§13
Právo na rozšiřování x xxxxxxxxx informací x jazyce xxxxxxxxxxx xxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xx rozšiřování x xxxxxxxxx informací x xxxxxx svých národnostních xxxxxx.
(2) Stát xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxx, tradic x xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxx tradičně x xxxxxxxxxx žijí na xxxxx České republiky, x xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx vysílání v xxxxxxxx národnostních menšin, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx žijí xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx. Xx xxxxx účelem xxxxxxxxx dotace ze xxxxxxxx rozpočtu; xxxxxxxx x způsob xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin u xxxxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx zvláštní xxxxxx xxxxxxxx.9)
§13x
Xxxxxxxxxx stanovené xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx obce s xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx podle xxxxxx xxxxxx jsou xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx.
§13x xxxxxx právním xxxxxxxxx x. 320/2002 Xx. x xxxxxxxxx xx 1.1.2003
XXXX XXXXX
Xxxxx zákona x xxxxxx
§15
Xxxxx č. 128/2000 Sb., x xxxxxx (xxxxxx xxxxxxx), xx xxxx xxxxx:
1. X §29 xxxx. 2 se xxxxxxx "20" nahrazuje xxxxxxx "10" a xxxxxxx "50" xx xxxxxxxxx xxxxxxx "40".
2. X §117 xxxx. 3 xxxx xxxxx xx xxxxxxx "15" xxxxxxxxx xxxxxxx "10", xx xxxxx xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xx text "xxxx xxxx příslušníci xxxxxxxxxxxxx xxxxxx musí xxxxxx nejméně xxxxxxxx xxxxx xxxxx výboru.".
XXXX XXXXXX
Xxxxx xxxxxx x xxxxxxx
§16
X §78 xxxx. 2 xxxxxx č. 129/2000 Sb., x xxxxxxx (xxxxxxx xxxxxxx), xx xxxxxxx "10" nahrazuje xxxxxxx "5", slova "xx xxxxxx národnosti xxxx xxx xxxxx" xx xxxxxxxxx xxxxx "x xxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx" a xx xxxxx věty xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xx text "xxxx xxxx příslušníci xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx polovinu xxxxx xxxxx výboru.".
XXXX XXXX
Xxxxx xxxxxx x hlavním xxxxx Xxxxx
§17
X §78 odst. 2 xxxxxx č. 131/2000 Sb., x hlavním xxxxx Xxxxx, xx ve xxxx první xxxxxxx "15" xxxxxxxxx xxxxxxx "5", na xxxxx xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx "vždy xxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx xxxx tvořit xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxx.".
XXXX XXXXX
Xxxxx xxxxxx x xxxxxxx do xxxxxxxxxxxxxx v obcích
§18
V §31 xxxxxx č. 152/1994 Sb., x xxxxxxx do xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxx x o xxxxx x doplnění některých xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxx odstavec 3, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxx x. 10x) xxx:
"(3) X xxxx, xx které xx xxxxxxx xxxxx xxx národnostní xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,10x) xx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx 1 x 2 xxxx x x jazyce xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny.
10a) §117 xxxx. 3 xxxxxx x. 128/2000 Xx., x obcích (xxxxxx xxxxxxx), xx xxxxx xxxxxx x. 273/2001 Xx.".
XXXX SEDMÁ
Změna zákona x xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx krajů
§19
V §27 xxxxxx č. 130/2000 Sb., x xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx a x xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxx odstavec 3, xxxxx včetně xxxxxxxx pod xxxxx x. 18a) xxx:
"(3) X xxxxx, xx xxxxxx se xxxxxxx xxxxx xxx národnostní xxxxxxx podle xxxxxxxxxx xxxxxx18x), xx oznámení xxxxx odstavců 1 x 2 zveřejní x x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
18x) §78 odst. 2 xxxxxx x. 129/2000 Xx., o xxxxxxx (xxxxxxx xxxxxxx), xx xxxxx zákona x. 273/2001 Xx.".
ČÁST OSMÁ
ÚČINNOST
§20
Tento xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx dnem xxxxxxxxx.
Xxxxxx xxxxxxx x. 273/2001 Xx. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 2.8.2001.
Xx xxxxx tohoto právního xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx právním xxxxxxxxx x.:
320/2002 Xx., x xxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx zákonů x xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.2003
250/2016 Xx., x odpovědnosti xx přestupky x xxxxxx x xxxx
x xxxxxxxxx xx 1.7.2017
Znění xxxxxxxxxxxx právních xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, pokud se xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx shora xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.