Právní předpis byl sestaven k datu 02.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.07.2017.
ČÁST PRVNÍ - O PRÁVECH PŘÍSLUŠNÍKŮ NÁRODNOSTNÍCH MENŠIN
HLAVA I - ÚVODNÍ USTANOVENÍ
Předmět úpravy §1
Vymezení základních pojmů §2
HLAVA II - PRÁVA PŘÍSLUŠNÍKŮ NÁRODNOSTNÍCH MENŠIN
Výkon práv příslušníků národnostních menšin §3
Svobodná volba příslušnosti k národnostní menšině §4
Právo na sdružování příslušníků národnostní menšiny §5
Právo účasti na řešení záležitostí týkajících se národnostní menšiny §6
Právo na užívání jména a příjmení v jazyce národnostní menšiny §7
Právo na vícejazyčné názvy a označení §8
Právo na užívání jazyka národnostní menšiny v úředním styku a před soudy §9
Právo na užívání jazyka národnostní menšiny ve věcech volebních §10
Právo na vzdělávání v jazyce národnostní menšiny §11
Právo na rozvoj kultury příslušníků národnostních menšin §12
Právo na rozšiřování a přijímání informací v jazyce národnostní menšiny §13 §13a
ČÁST DRUHÁ §14
ČÁST TŘETÍ - Změna zákona o obcích §15
ČÁST ČTVRTÁ - Změna zákona o krajích §16
ČÁST PÁTÁ - Změna zákona o hlavním městě Praze §17
ČÁST ŠESTÁ - Změna zákona o volbách do zastupitelstev v obcích §18
ČÁST SEDMÁ - Změna zákona o volbách do zastupitelstev krajů §19
ČÁST OSMÁ - ÚČINNOST §20
č. 320/2002 Sb. - Čl. CXVII, Čl. CXVIII, Čl. CXIX
Preambule
Parlament Xxxxx republiky xxxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxx,
xxxx na xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx součást xxxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx i xxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx kulturou, xxxxxxxxx xx xxxxxxx,
xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx společnosti x xxxxxxxx o harmonické xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx,
xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin xxxxx xx xxxxxxx xxxxx v xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx a xx xxxxxxxxx záležitostech, xxxxxxx xxxx, které xx xxxxxx národnostních xxxxxx,
xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx smlouvami x xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xx Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x Xxxxxxx x x Xxxxxxxx základních práv x xxxxxx,
xx usnesl xx tomto xxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx:
ČÁST XXXXX
X XXXXXXX XXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXX XXXXXX
XXXXX X
XXXXXX XXXXXXXXXX
§1
Xxxxxxx xxxxxx
(1) Xxxxx zákon xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx, jiných xxxxxxxxx xxxxx x orgánů xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx celků (xxxx xxx "xxxxxx xxxxxxx xxxxxx") xx xxxxxx x xxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx právních xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, nejsou xxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
§2
Vymezení xxxxxxxxxx pojmů
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, kteří se xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx společným xxxxxxxx původem, jazykem, xxxxxxxx x tradicemi, xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx x zároveň xxxxxxxxx xxxx být xxxxxxxxxx za národnostní xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx úsilí x xxxxxxxxx a rozvoj xxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxx x kultury x xxxxxxx za xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxx xxxxxx společenství, xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Příslušníkem xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xx xxxxx k xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxx x projevuje xxxxx xxx považován xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx s xxxxxxx, kteří xx xxxxx xx stejné xxxxxxxxxx.
XXXXX XX
XXXXX PŘÍSLUŠNÍKŮ XXXXXXXXXXXXX XXXXXX
§3
Xxxxx xxxx xxxxxxxxxxx národnostních menšin
(1) Xxxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx společně s xxxxxx příslušníky xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxx stanovených xxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx a základních xxxxxxxxx, xxxxxxx je Xxxxx xxxxxxxxx vázána.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin xxxxx xxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx.
§4
Xxxxxxxx xxxxx příslušnosti x xxxxxxxxxxx xxxxxxx
(1) X příslušnosti x xxxxxxxxxxx xxxxxxx nesmí xxxxxx xxxxxx žádná xxxx.
(2) Xxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxx, zpracovávání x xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx příslušnosti x xxxxxxxxxxx menšině xx xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.1) Údaje x xxxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx jiného xxxxxxxxxx xxxxxx, které umožňují xxxxxx příslušnosti k xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxx xxxxxxx pro xxxx xxxx, než xxx který xxxx xxxxxxxxxxx x uloženy, x xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx musejí xxx xxxxxxx.
§5
Právo xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx národnostní xxxxxxx
Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny xx xxxxx xxxxxxxxx v xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x x politických xxxxxxxx x v politických xxxxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxxxx stanoveným xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.2)
§6
Právo xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx národnostní menšiny
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx, společenském x xxxxxxxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxxxx záležitostech, xxxxxxx xxx xxxx, xxxxx se xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxx příslušníky, a xx xx xxxxxx xxxx, kraje x xx celostátní xxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxxxxxxx 1 xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx výborů xxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx,3) x Xxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx (xxxx xxx "Xxxx").
(3) Xxxxx zřizuje xxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx týkající xx národnostních menšin x xxxxxx xxxxxxxxxxx Xxxx. X xxxxx xxxx stojí xxxx xxxxx.
(4) Xxxxx Xxxx xxxx xxxxxxxx národnostních xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx x tím, xx xxxxxxx xxxxxxxx členů Xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, kteří xxxx navrženi xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xx xxxxxxxxxx Xxxx xxxxx
x) zajišťovat přípravu xxxxxxxx vlády, xxxxx xx xxxxxx práv xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x Xxxxx xxxxxxxxx,
x) xxxxxxxxxx se k xxxxxxx xxxxxx, k xxxxxxx nařízení xxxxx x k opatřením xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx jejich předložením xxxxx,
x) xxxxxxxxxxx xxx xxxxx souhrnné zprávy x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx,
x) připravovat xxx xxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxxxx či xxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxxxx v oblastech xxxxxxxx, kultury x xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx územních xxxxxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxx zabezpečování národnostní xxxxxxxx xxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx prostředků xxxxxxxxxxxxx xx státního xxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx o xxxxxxx Xxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx členů Rady x o činnosti Xxxx stanoví statut Xxxx, xxxxx xxxxxxxxx xxxxx.
(7) Krajský úřad xxxx a xxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxx xx úseku xxxxxx xxxxxxxx napomáhající xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
(8) Xxxxxx xxxx xxxx x xxxxxxxxxx působností xx xxxx správním xxxxxx xxxx xxxxx napomáhající xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx.
§7
Právo xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx
Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx jména x xxxxxxxx v xxxxxx národnostní xxxxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx právním xxxxxxxxx.4)
§8
Právo xx vícejazyčné xxxxx a xxxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxx na xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, xxxx xxxxx, xxx xxxxx xxxx, x xxx xxxx, názvy xxxxxx xxxxx, ulic, xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxx rovněž x xxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny.
(2) Xxxxxxxx xxx výkon xxxxx podle xxxxxxxx 1 a xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx.5)
§9
Xxxxx xx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny x xxxxxxx xxxxx x xxxx soudy
Příslušníci xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx na xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, mají xxxxx xx užívání xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x úředním xxxxx x xxxx soudy. Xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx předpisy.6)
§10
Právo na užívání xxxxxx národnostní menšiny xx věcech xxxxxxxxx
Xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx7) xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx žijí xx xxxxx České xxxxxxxxx, xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx x době x xxxxx konání xxxxx x na xxxxx xxxxxxxxx pro xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin.
§11
Xxxxx xx vzdělávání x jazyce xxxxxxxxxxx xxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, které xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, mají xxxxx xx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx jazyce xx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x školských zařízeních xx podmínek, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx.8)
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx 1 xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx zvláštními xxxxxxxx předpisy8) xxxxxxxx
x) xxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxx x xxxxxx jazyka národnostní xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx,
x) xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx x soukromá xxxxxxx zařízení.
§12
Právo na xxxxxx xxxxxxx příslušníků národnostních xxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxx x xx xxxxxx xxxxxxxxxxxx.
(2) Stát vytváří xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxx tradičně x xxxxxxxxxx xxxx na xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx divadla, xxxxx, galerie, knihovny, xxxxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx příslušníků xxxxxxxxxxxxx xxxxxx. Xx xxx účelem xxxxxxxxx xxxxxx ze xxxxxxxx xxxxxxxx; xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx dotací xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx.
§13
Xxxxx xx xxxxxxxxxxx x přijímání xxxxxxxxx x jazyce xxxxxxxxxxx xxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxx národnostních xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxx vydávání xxxxxxxxxxxx x neperiodického xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx tradičně x xxxxxxxxxx žijí na xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, x rozhlasové a xxxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx České republiky. Xx tímto xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx ze xxxxxxxx xxxxxxxx; podmínky x xxxxxx poskytování xxxxxx stanoví vláda xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx pořadů xx xxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx.9)
§13a
Působnosti stanovené krajskému xxxxx xxxx obecnímu xxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx jsou xxxxxxx přenesené xxxxxxxxxx.
§13x xxxxxx právním předpisem x. 320/2002 Xx. x účinností xx 1.1.2003
ČÁST TŘETÍ
Změna xxxxxx x obcích
§15
Zákon č. 128/2000 Sb., x obcích (obecní xxxxxxx), xx mění xxxxx:
1. X §29 xxxx. 2 se xxxxxxx "20" xxxxxxxxx xxxxxxx "10" x xxxxxxx "50" se xxxxxxxxx xxxxxxx "40".
2. X §117 xxxx. 3 xxxx první xx xxxxxxx "15" xxxxxxxxx xxxxxxx "10", xx xxxxx xxxx xxxxx se xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx se xxxx "xxxx xxxx příslušníci xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx polovinu xxxxx členů xxxxxx.".
ČÁST XXXXXX
Xxxxx zákona x krajích
§16
V §78 xxxx. 2 zákona č. 129/2000 Sb., x krajích (xxxxxxx xxxxxxx), se xxxxxxx "10" xxxxxxxxx xxxxxxx "5", slova "xx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx" xx nahrazují xxxxx "x xxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx" x xx konci xxxx xxxxx se tečka xxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxxx xx xxxx "xxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin musí xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx členů výboru.".
XXXX PÁTÁ
Změna xxxxxx x xxxxxxx xxxxx Xxxxx
§17
X §78 xxxx. 2 xxxxxx č. 131/2000 Sb., x hlavním xxxxx Xxxxx, se xx xxxx xxxxx číslice "15" xxxxxxxxx číslicí "5", xx xxxxx xxxx druhé xx xxxxx nahrazuje xxxxxxxxxx x doplňuje xx xxxx "xxxx však xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxx.".
ČÁST XXXXX
Xxxxx xxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx v xxxxxx
§18
X §31 zákona č. 152/1994 Sb., x xxxxxxx do xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxx x o xxxxx x xxxxxxxx některých xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxxxxx 3, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxx č. 10x) xxx:
"(3) V xxxx, xx které xx xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx menšiny xxxxx zvláštního xxxxxx,10x) xx vyhláška xxxxx xxxxxxxx 1 x 2 xxxx x x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
10x) §117 xxxx. 3 zákona x. 128/2000 Xx., x xxxxxx (xxxxxx xxxxxxx), xx xxxxx xxxxxx x. 273/2001 Xx.".
ČÁST XXXXX
Xxxxx xxxxxx x volbách xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx
§19
X §27 xxxxxx č. 130/2000 Sb., o xxxxxxx xx zastupitelstev xxxxx x o xxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxxx xxxxxxxx 3, který xxxxxx xxxxxxxx pod xxxxx x. 18a) xxx:
"(3) X xxxxx, xx xxxxxx se zřizuje xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx18x), se oznámení xxxxx xxxxxxxx 1 x 2 zveřejní x x jazyce xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny.
18a) §78 xxxx. 2 xxxxxx x. 129/2000 Xx., x krajích (xxxxxxx xxxxxxx), ve xxxxx xxxxxx x. 273/2001 Xx.".
XXXX XXXX
XXXXXXXX
§20
Xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
Xxxxxx xxxxxxx x. 273/2001 Xx. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 2.8.2001.
Xx xxxxx xxxxxx právního xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx předpisem x.:
320/2002 Sb., x xxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx zákonů x xxxxxxxxxxx s xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx úřadů
s xxxxxxxxx xx 1.1.2003
250/2016 Xx., o xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxx x nich
s xxxxxxxxx xx 1.7.2017
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.