Právní předpis byl sestaven k datu 12.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.07.2017.
ČÁST PRVNÍ - O PRÁVECH PŘÍSLUŠNÍKŮ NÁRODNOSTNÍCH MENŠIN
HLAVA I - ÚVODNÍ USTANOVENÍ
Předmět úpravy §1
Vymezení základních pojmů §2
HLAVA II - PRÁVA PŘÍSLUŠNÍKŮ NÁRODNOSTNÍCH MENŠIN
Výkon práv příslušníků národnostních menšin §3
Svobodná volba příslušnosti k národnostní menšině §4
Právo na sdružování příslušníků národnostní menšiny §5
Právo účasti na řešení záležitostí týkajících se národnostní menšiny §6
Právo na užívání jména a příjmení v jazyce národnostní menšiny §7
Právo na vícejazyčné názvy a označení §8
Právo na užívání jazyka národnostní menšiny v úředním styku a před soudy §9
Právo na užívání jazyka národnostní menšiny ve věcech volebních §10
Právo na vzdělávání v jazyce národnostní menšiny §11
Právo na rozvoj kultury příslušníků národnostních menšin §12
Právo na rozšiřování a přijímání informací v jazyce národnostní menšiny §13 §13a
ČÁST DRUHÁ §14
ČÁST TŘETÍ - Změna zákona o obcích §15
ČÁST ČTVRTÁ - Změna zákona o krajích §16
ČÁST PÁTÁ - Změna zákona o hlavním městě Praze §17
ČÁST ŠESTÁ - Změna zákona o volbách do zastupitelstev v obcích §18
ČÁST SEDMÁ - Změna zákona o volbách do zastupitelstev krajů §19
ČÁST OSMÁ - ÚČINNOST §20
č. 320/2002 Sb. - Čl. CXVII, Čl. CXVIII, Čl. CXIX
Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx státu,
maje xx xxxxxxx právo na xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxx se xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx či xxxxxxx,
xxxx xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx x harmonické xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx,
xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx xxxxx na xxxxxxx xxxxx x kulturním, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx x ve xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx, xxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin,
chráně xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx v xxxxxxx x mezinárodními xxxxxxxxx x lidských xxxxxxx x základních svobodách, xxxxx xx Xxxxx xxxxxxxxx vázána, x Xxxxxxx x x Xxxxxxxx xxxxxxxxxx práv x xxxxxx,
xx xxxxxx xx tomto zákoně Xxxxx xxxxxxxxx:
XXXX XXXXX
X XXXXXXX XXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXX MENŠIN
HLAVA X
XXXXXX XXXXXXXXXX
§1
Xxxxxxx úpravy
(1) Xxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x působnost xxxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxx (xxxx xxx "xxxxxx xxxxxxx správy") ve xxxxxx x nim.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx upravují xxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, nejsou xxxxx xxxxxxx dotčena.
§2
Vymezení základních xxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxx České xxxxxxxxx, kteří se xxxxxxxx xx ostatních xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx, xxxxxxxx x tradicemi, xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx x zároveň xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxxx xx národnostní xxxxxxx xx účelem xxxxxxxxxx úsilí o xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxx x kultury x xxxxxxx za xxxxxx xxxxxxxxx x ochrany xxxxx jejich společenství, xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxxxx národnostní xxxxxxx je xxxxx Xxxxx republiky, xxxxx xx hlásí x xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxx, kteří xx xxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX II
PRÁVA XXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXX MENŠIN
§3
Výkon xxxx xxxxxxxxxxx národnostních menšin
(1) Xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xx zaručuje xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx x xxxxxx příslušníky národnostní xxxxxxx xxxxx jejich xxxx stanovených xxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxx xx Xxxxx republika xxxxxx.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx omezován xxxx xxxxxxxxxxx.
§4
Svobodná xxxxx příslušnosti x národnostní xxxxxxx
(1) X xxxxxxxxxxxx k xxxxxxxxxxx menšině xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxx xxxx.
(2) Orgány veřejné xxxxxx nevedou xxxxxxxx xxxxxxxxxxx národnostních menšin. Xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxx údajů xxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx se xxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.1) Údaje x xxxxxxxxxx xx x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx orgány xxx xxxxxxx xxxx xxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx příslušnosti x xxxxxxxxxxx xxxxxxx, nesmějí xxx použity pro xxxx xxxx, xxx xxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx, x xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx být xxxxxxx.
§5
Xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny
Příslušníci xxxxxxxxxxx menšiny xx xxxxx sdružovat x xxxxxxxxxxxxx sdruženích x x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx x x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx právními xxxxxxxx.2)
§6
Xxxxx xxxxxx na xxxxxx záležitostí týkajících xx xxxxxxxxxxx menšiny
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin xxxx právo xx xxxxxxx xxxxx v xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxxxx záležitostech, xxxxxxx pak těch, xxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin, jejichž xxxx xxxxxxxxxxx, x xx na xxxxxx xxxx, xxxxx x xx celostátní xxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx odstavce 1 xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx zejména xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx menšiny, zřizovaných xxxxx zvláštních xxxxxxxx xxxxxxxx,3) x Xxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxxx (dále xxx "Xxxx").
(3) Vláda xxxxxxx xxxx svůj poradní x xxxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xx národnostních xxxxxx x jejich příslušníků Xxxx. V xxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxx.
(4) Xxxxx Xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx x tím, že xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx Xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, kteří xxxx navrženi xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(5) Xx působnosti Rady xxxxx
x) xxxxxxxxxx přípravu xxxxxxxx vlády, xxxxx xx xxxxxx práv xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx x Xxxxx republice,
b) xxxxxxxxxx se x xxxxxxx xxxxxx, k xxxxxxx xxxxxxxx vlády x x opatřením xxxxxxxxx xx práv xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx jejich předložením xxxxx,
x) xxxxxxxxxxx xxx xxxxx souhrnné xxxxxx x xxxxxxxxxxx situaci xx území Xxxxx xxxxxxxxx,
x) xxxxxxxxxxx pro xxxxx nebo xxx xxxxxxxxxxxx či xxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx potřeb xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxxxx x oblastech xxxxxxxx, xxxxxxx x xxxxx, xxxxxxxxx mateřského xxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx života,
e) xxxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxx při xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xx státního xxxxxxxx na podporu xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx x xxxxxxx Xxxx, způsobu xxxxxxxxx xxxxx Rady x x xxxxxxxx Xxxx stanoví xxxxxx Xxxx, xxxxx xxxxxxxxx xxxxx.
(7) Xxxxxxx xxxx xxxx x koordinuje xx svém xxxxxxxx xxxxxx xxxxxx úkolů xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx komunity xx xxxxxxxxxxx.
(8) Xxxxxx xxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx ve xxxx xxxxxxxx obvodu xxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx společnosti.
§7
Xxxxx xx xxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx x xxxxxx národnostní xxxxxxx
Xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxx xxxxx xxxxx x příjmení x xxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx právním xxxxxxxxx.4)
§8
Xxxxx na vícejazyčné xxxxx a xxxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx tradičně x xxxxxxxxxx žijí xx xxxxx Xxxxx republiky, xxxx právo, xxx xxxxx obce, v xxx xxxx, názvy xxxxxx xxxxx, ulic, xxxxxx veřejných xxxxxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxx rovněž x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxx podle odstavce 1 a xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx názvů x označení xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx.5)
§9
Právo xx xxxxxxx xxxxxx národnostní xxxxxxx x úředním xxxxx x xxxx xxxxx
Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, xxxx xxxxx na xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny x úředním xxxxx x xxxx soudy. Xxxxxxxx pro xxxxx xxxxxx práva upravují xxxxxxxx právní xxxxxxxx.6)
§10
Xxxxx xx užívání xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx
Xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx předpisy7) xxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxx tradičně x xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, xxxxx na xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxx x xxxxx konání xxxxx x xx xxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
§11
Xxxxx xx xxxxxxxxxx x jazyce národnostní xxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, které xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx xx území Xxxxx xxxxxxxxx, xxxx právo xx výchovu x xxxxxxxxxx xx svém xxxxxxxxx jazyce xx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx zařízeních x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx podmínek, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx.8)
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx 1 xxxxx za xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx předpisy8) zřizovat
a) xxxxxxxx školy s xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx nebo x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxx vyučovacího xxxxxxxx,
x) soukromá xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
§12
Xxxxx xx rozvoj xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx mají právo xx zachování a xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx, xxxxxxx a xxxxxx x na xxxxxx xxxxxxxxxxxx.
(2) Stát vytváří xxxxxxxx xxx zachování x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxx a jazyků xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin, xxxxx tradičně a xxxxxxxxxx žijí xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx; xxxxxxxxx xxxxxxx programy xxxxxxxx xx xxxxxxx, xxxxx, galerie, xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx činnost x xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx. Xx xxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx ze xxxxxxxx xxxxxxxx; podmínky x xxxxxx xxxxxxxxxxx dotací xxxxxxx xxxxx nařízením.
§13
Xxxxx xx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx
(1) Příslušníci národnostních xxxxxx xxxx právo xx xxxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxxxx v xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxx xxx zachování x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin, xxxxx tradičně a xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, x xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx vysílání x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx. Xx xxxxx účelem xxxxxxxxx xxxxxx ze xxxxxxxx xxxxxxxx; podmínky x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx vláda xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx ve xxxxxx x příslušníkům xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xx zákona xxxxxxx zvláštní právní xxxxxxxx.9)
§13a
Působnosti xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx obce x xxxxxxxxxx působností xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx přenesené xxxxxxxxxx.
§13x xxxxxx právním xxxxxxxxx x. 320/2002 Xx. x účinností xx 1.1.2003
ČÁST XXXXX
Xxxxx zákona x xxxxxx
§15
Xxxxx č. 128/2000 Sb., x obcích (xxxxxx xxxxxxx), xx mění xxxxx:
1. X §29 xxxx. 2 xx xxxxxxx "20" xxxxxxxxx xxxxxxx "10" a xxxxxxx "50" xx xxxxxxxxx xxxxxxx "40".
2. X §117 xxxx. 3 xxxx xxxxx xx xxxxxxx "15" xxxxxxxxx xxxxxxx "10", xx xxxxx xxxx xxxxx se xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xx xxxx "xxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx musí xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxx.".
ČÁST XXXXXX
Xxxxx zákona x xxxxxxx
§16
X §78 xxxx. 2 xxxxxx č. 129/2000 Sb., x xxxxxxx (xxxxxxx xxxxxxx), se xxxxxxx "10" xxxxxxxxx xxxxxxx "5", xxxxx "xx stejné xxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx" xx nahrazují xxxxx "x xxxxxxxxxx jiné xxx xxxxx" x xx konci xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxxx se xxxx "xxxx však xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin xxxx xxxxxx nejméně xxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxx.".
XXXX PÁTÁ
Změna xxxxxx x xxxxxxx městě Xxxxx
§17
X §78 xxxx. 2 zákona č. 131/2000 Sb., x hlavním xxxxx Xxxxx, se xx xxxx první xxxxxxx "15" xxxxxxxxx číslicí "5", na konci xxxx xxxxx xx xxxxx nahrazuje středníkem x doplňuje xx xxxx "vždy xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx tvořit xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx členů xxxxxx.".
XXXX ŠESTÁ
Změna zákona x xxxxxxx do xxxxxxxxxxxxxx x obcích
§18
V §31 zákona č. 152/1994 Sb., x xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxx x x xxxxx x doplnění xxxxxxxxx xxxxxxx zákonů, se xxxxxxxx xxxxxxxx 3, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxx xxxxx č. 10x) xxx:
"(3) X xxxx, ve které xx zřizuje xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,10x) xx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx 1 a 2 xxxx x x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny.
10a) §117 xxxx. 3 xxxxxx x. 128/2000 Xx., x xxxxxx (obecní xxxxxxx), xx znění xxxxxx x. 273/2001 Xx.".
XXXX XXXXX
Xxxxx zákona x volbách do xxxxxxxxxxxxxx xxxxx
§19
X §27 xxxxxx č. 130/2000 Sb., x xxxxxxx do xxxxxxxxxxxxxx xxxxx x x xxxxx některých zákonů, xx xxxxxxxx odstavec 3, xxxxx včetně xxxxxxxx xxx čarou x. 18a) xxx:
"(3) X xxxxx, ve xxxxxx xx zřizuje xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx18x), se xxxxxxxx xxxxx odstavců 1 x 2 xxxxxxxx x x xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
18x) §78 xxxx. 2 xxxxxx č. 129/2000 Xx., o krajích (xxxxxxx xxxxxxx), ve xxxxx xxxxxx č. 273/2001 Xx.".
ČÁST XXXX
XXXXXXXX
§20
Xxxxx zákon xxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
Právní xxxxxxx x. 273/2001 Xx. nabyl xxxxxxxxx xxxx 2.8.2001.
Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx právním předpisem x.:
320/2002 Xx., o xxxxx x zrušení xxxxxxxxx zákonů x xxxxxxxxxxx s xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx
x xxxxxxxxx xx 1.1.2003
250/2016 Xx., x xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx a xxxxxx o xxxx
x xxxxxxxxx xx 1.7.2017
Xxxxx xxxxxxxxxxxx právních xxxxx xxxxxx právních předpisů x xxxxxxxx není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.