Právní předpis byl sestaven k datu 28.04.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.07.2017.
ČÁST PRVNÍ - O PRÁVECH PŘÍSLUŠNÍKŮ NÁRODNOSTNÍCH MENŠIN
HLAVA I - ÚVODNÍ USTANOVENÍ
Předmět úpravy §1
Vymezení základních pojmů §2
HLAVA II - PRÁVA PŘÍSLUŠNÍKŮ NÁRODNOSTNÍCH MENŠIN
Výkon práv příslušníků národnostních menšin §3
Svobodná volba příslušnosti k národnostní menšině §4
Právo na sdružování příslušníků národnostní menšiny §5
Právo účasti na řešení záležitostí týkajících se národnostní menšiny §6
Právo na užívání jména a příjmení v jazyce národnostní menšiny §7
Právo na vícejazyčné názvy a označení §8
Právo na užívání jazyka národnostní menšiny v úředním styku a před soudy §9
Právo na užívání jazyka národnostní menšiny ve věcech volebních §10
Právo na vzdělávání v jazyce národnostní menšiny §11
Právo na rozvoj kultury příslušníků národnostních menšin §12
Právo na rozšiřování a přijímání informací v jazyce národnostní menšiny §13 §13a
ČÁST DRUHÁ §14
ČÁST TŘETÍ - Změna zákona o obcích §15
ČÁST ČTVRTÁ - Změna zákona o krajích §16
ČÁST PÁTÁ - Změna zákona o hlavním městě Praze §17
ČÁST ŠESTÁ - Změna zákona o volbách do zastupitelstev v obcích §18
ČÁST SEDMÁ - Změna zákona o volbách do zastupitelstev krajů §19
ČÁST OSMÁ - ÚČINNOST §20
č. 320/2002 Sb. - Čl. CXVII, Čl. CXVIII, Čl. CXIX
Xxxxxxxxx
Xxxxxxxxx České xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx státu,
maje xx xxxxxxx právo xx xxxxxxxxxxx x etnickou xxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxx,
xxxxxxxxxx identitu xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx jednotlivců i xxxxxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xx xxxxxxx,
xxxx xx zřeteli xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx společnosti x xxxxxxxx o harmonické xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin x xxxxxxxxxx obyvatelstvem,
zaručuje xxxxxxxxxxxx národnostních menšin xxxxx xx účinnou xxxxx v xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx x hospodářském xxxxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxx, které xx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx,
xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxx x mezinárodními xxxxxxxxx x xxxxxxxx právech x xxxxxxxxxx svobodách, xxxxx xx Xxxxx xxxxxxxxx vázána, x Xxxxxxx a x Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxx,
xx xxxxxx xx xxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx:
XXXX XXXXX
X XXXXXXX XXXXXXXXXXX NÁRODNOSTNÍCH MENŠIN
HLAVA X
XXXXXX XXXXXXXXXX
§1
Xxxxxxx úpravy
(1) Xxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxxx samosprávných xxxxx (xxxx xxx "xxxxxx xxxxxxx xxxxxx") ve xxxxxx k xxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx, která xxxxxxxx xxxxx příslušníků národnostních xxxxxx, xxxxxx xxxxx xxxxxxx dotčena.
§2
Xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxx Xxxxx xxxxxxxxx žijících xx xxxxx xxxxxxxx České xxxxxxxxx, xxxxx se xxxxxxxx xx ostatních xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx, jazykem, xxxxxxxx x tradicemi, xxxxx xxxxxxx menšinu xxxxxxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxxxx xxxx být xxxxxxxxxx za národnostní xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxx x xxxxxxx x xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxx, xxxxx xx historicky xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx občan Xxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xx xxxxx k xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx s xxxxxxx, xxxxx xx xxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxx.
XXXXX II
PRÁVA XXXXXXXXXXX XXXXXXXXXXXXX XXXXXX
§3
Xxxxx xxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx společně s xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx jejich xxxx stanovených xxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx o lidských xxxxxxx a základních xxxxxxxxx, xxxxxxx xx Xxxxx xxxxxxxxx vázána.
(2) Xxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin xxxxx xxx xxxxxxxx nebo xxxxxxxxxxx.
§4
Xxxxxxxx volba příslušnosti x xxxxxxxxxxx xxxxxxx
(1) X xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxx xxxx.
(2) Xxxxxx xxxxxxx xxxxxx nevedou xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxxxx, zpracovávání x xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx menšině xx xxxx ustanoveními zvláštních xxxxxxxx předpisů.1) Xxxxx x přihlášení xx x xxxxxxxxxx získané xxxxxx orgány při xxxxxxx xxxx nebo xxxxx jiného zvláštního xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx xxxxxx příslušnosti x xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xxxx xxxx, než xxx xxxxx byly xxxxxxxxxxx a uloženy, x po statistickém xxxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxx.
§5
Právo xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx
Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx se xxxxx sdružovat x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x x xxxxxxxxxxx xxxxxxxx x v xxxxxxxxxxx xxxxxxx za podmínek x xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx právními předpisy.2)
§6
Xxxxx xxxxxx na xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxx pak těch, xxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx, a xx na úrovni xxxx, xxxxx i xx xxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxxx xxxxx xxxxxxxx 1 xxxxxxxxxx příslušníci xxxxxxxxxxxxx menšin xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxxxxx xxxxx zvláštních xxxxxxxx xxxxxxxx,3) x Rady xxxxx xxx národnostní xxxxxxx (dále xxx "Xxxx").
(3) Xxxxx xxxxxxx xxxx xxxx poradní x iniciativní xxxxx xxx xxxxxx xxxxxxxx xx národnostních menšin x xxxxxx příslušníků Xxxx. X xxxxx xxxx stojí člen xxxxx.
(4) Xxxxx Xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxx veřejné moci x xxx, xx xxxxxxx xxxxxxxx členů Xxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin, xxxxx xxxx navrženi xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx.
(5) Xx xxxxxxxxxx Rady xxxxx
x) xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxx práv xxxxxxxxxxx národnostních menšin x Xxxxx xxxxxxxxx,
x) xxxxxxxxxx xx x xxxxxxx zákonů, x xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx x x xxxxxxxxx xxxxxxxxx se xxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx xxxx jejich xxxxxxxxxxx xxxxx,
x) připravovat xxx xxxxx xxxxxxxx zprávy x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx,
x) xxxxxxxxxxx xxx xxxxx nebo xxx xxxxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx x zajištění xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxx x xxxxx, používání xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx života,
e) spolupracovat x xxxxxx územních xxxxxxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx státu,
f) xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx ze xxxxxxxx xxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxx příslušníků xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(6) Xxxxxxxxxxx o xxxxxxx Xxxx, xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx Rady x x xxxxxxxx Xxxx stanoví xxxxxx Xxxx, který xxxxxxxxx xxxxx.
(7) Xxxxxxx úřad xxxx x xxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxx plnění xxxxx xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx napomáhající xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx společnosti.
(8) Obecní xxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxx správním xxxxxx xxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx práv xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx příslušníků xxxxxx xxxxxxxx do společnosti.
§7
Xxxxx xx xxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx x jazyce národnostní xxxxxxx
Xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxx x xxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx.4)
§8
Xxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx x označení
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin, xxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxx žijí xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, xxxx xxxxx, aby xxxxx xxxx, v xxx žijí, xxxxx xxxxxx xxxxx, xxxx, xxxxxx xxxxxxxxx prostranství, xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx správy x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxx v xxxxxx národnostní xxxxxxx.
(2) Xxxxxxxx xxx xxxxx xxxxx podle odstavce 1 a xxxxxx xxxxxxx vícejazyčných názvů x označení xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx.5)
§9
Právo na xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx x úředním xxxxx x xxxx xxxxx
Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin, které xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx na xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, xxxx xxxxx xx užívání xxxxxx národnostní xxxxxxx x úředním xxxxx x xxxx soudy. Xxxxxxxx pro xxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx.6)
§10
Právo xx užívání xxxxxx xxxxxxxxxxx menšiny xx xxxxxx xxxxxxxxx
Xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx předpisy7) xxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx Xxxxx republiky, xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx x době x xxxxx xxxxxx xxxxx x xx xxxxx xxxxxxxxx pro xxxxxx x jazyce xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
§11
Xxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, mají xxxxx xx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx jazyce xx xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx zařízeních x xxxxxxxxx zařízeních xx xxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx zvláštní právní xxxxxxxx.8)
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx odstavce 1 xxxxx za xxxxxxxx stanovených xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx8) xxxxxxxx
x) xxxxxxxx školy s xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx nebo x xxxxxx jazyka národnostní xxxxxxx xxxx vyučovacího xxxxxxxx,
x) xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx.
§12
Právo xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxx xxxxxx, xxxxxxx x tradic x na xxxxxx xxxxxxxxxxxx.
(2) Xxxx vytváří xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxx, xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx národnostních menšin, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx na xxxxx České republiky; xxxxxxxxx zejména programy xxxxxxxx xx divadla, xxxxx, xxxxxxx, knihovny, xxxxxxxxxxxx činnost x xxxxx xxxxxxxx příslušníků xxxxxxxxxxxxx xxxxxx. Xx xxx účelem xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx; podmínky a xxxxxx poskytování xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx.
§13
Právo xx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx
(1) Xxxxxxxxxxx národnostních xxxxxx xxxx xxxxx xx rozšiřování a xxxxxxxxx informací x xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx.
(2) Xxxx xxxxxxxxx xxx zachování x xxxxxx kultury, xxxxxx x xxxxxx vydávání xxxxxxxxxxxx i neperiodického xxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx menšin, xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx Xxxxx xxxxxxxxx, x xxxxxxxxxx a xxxxxxxxx vysílání x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxxx a xxxxxxxxxx žijí xx xxxxx Xxxxx republiky. Xx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx dotace ze xxxxxxxx xxxxxxxx; xxxxxxxx x způsob poskytování xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx.
(3) Xxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx k xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx u xxxxxxxxxxxxx ze xxxxxx xxxxxxx zvláštní xxxxxx xxxxxxxx.9)
§13a
Působnosti xxxxxxxxx krajskému xxxxx xxxx obecnímu xxxxx xxxx s xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx podle xxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx přenesené xxxxxxxxxx.
§13x xxxxxx právním xxxxxxxxx x. 320/2002 Sb. x účinností xx 1.1.2003
XXXX TŘETÍ
Změna zákona x xxxxxx
§15
Xxxxx č. 128/2000 Sb., x obcích (xxxxxx xxxxxxx), xx xxxx xxxxx:
1. X §29 xxxx. 2 xx xxxxxxx "20" xxxxxxxxx xxxxxxx "10" x xxxxxxx "50" se xxxxxxxxx xxxxxxx "40".
2. X §117 xxxx. 3 větě xxxxx xx číslice "15" xxxxxxxxx číslicí "10", xx xxxxx xxxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xx text "xxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx musí xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxx.".
XXXX XXXXXX
Xxxxx zákona x xxxxxxx
§16
X §78 xxxx. 2 xxxxxx č. 129/2000 Sb., x xxxxxxx (xxxxxxx xxxxxxx), se xxxxxxx "10" xxxxxxxxx xxxxxxx "5", xxxxx "xx stejné xxxxxxxxxx xxxx xxx české" xx xxxxxxxxx xxxxx "x xxxxxxxxxx xxxx xxx xxxxx" x xx konci xxxx xxxxx se xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxxx xx text "xxxx xxxx příslušníci xxxxxxxxxxxxx xxxxxx musí xxxxxx xxxxxxx polovinu xxxxx členů xxxxxx.".
ČÁST PÁTÁ
Změna xxxxxx x xxxxxxx xxxxx Xxxxx
§17
X §78 odst. 2 xxxxxx č. 131/2000 Sb., x xxxxxxx městě Xxxxx, xx xx xxxx první číslice "15" xxxxxxxxx xxxxxxx "5", na xxxxx xxxx druhé xx xxxxx xxxxxxxxx středníkem x doplňuje xx xxxx "xxxx však xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx tvořit xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx členů xxxxxx.".
XXXX XXXXX
Xxxxx zákona x xxxxxxx do xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxx
§18
X §31 xxxxxx č. 152/1994 Sb., x volbách xx xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxx x o xxxxx x xxxxxxxx některých xxxxxxx xxxxxx, se xxxxxxxx xxxxxxxx 3, xxxxx xxxxxx poznámky xxx xxxxx x. 10x) xxx:
"(3) V xxxx, ve které xx xxxxxxx výbor xxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,10x) xx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx 1 x 2 xxxx i x jazyce xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
10x) §117 xxxx. 3 xxxxxx x. 128/2000 Xx., x xxxxxx (xxxxxx xxxxxxx), xx xxxxx xxxxxx x. 273/2001 Xx.".
ČÁST XXXXX
Xxxxx xxxxxx x volbách xx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx
§19
X §27 xxxxxx č. 130/2000 Sb., x xxxxxxx xx zastupitelstev xxxxx x o xxxxx xxxxxxxxx zákonů, xx xxxxxxxx xxxxxxxx 3, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx pod čarou x. 18a) xxx:
"(3) X kraji, xx xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxxxxx podle xxxxxxxxxx xxxxxx18x), xx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx 1 x 2 xxxxxxxx x v xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx.
18x) §78 odst. 2 xxxxxx č. 129/2000 Xx., o krajích (xxxxxxx xxxxxxx), ve xxxxx xxxxxx x. 273/2001 Sb.".
XXXX XXXX
XXXXXXXX
§20
Xxxxx xxxxx xxxxxx účinnosti xxxx xxxxxxxxx.
Xxxxxx xxxxxxx x. 273/2001 Xx. nabyl xxxxxxxxx xxxx 2.8.2001.
Xx xxxxx tohoto xxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxxxxx právním xxxxxxxxx x.:
320/2002 Sb., o xxxxx a xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx s ukončením xxxxxxxx xxxxxxxxx úřadů
s xxxxxxxxx xx 1.1.2003
250/2016 Xx., x xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx a xxxxxx x xxxx
x xxxxxxxxx xx 1.7.2017
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x odkazech není xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx netýká xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx předpisu.