Právní předpis byl sestaven k datu 03.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 19.03.1948.
Zákon o právním postavení snoubenek a nemanželských dětí, pozůstalých po účastnících národního boje za osvobození
21/1948 Sb.
ČÁST I - Ustanovení hmotněprávní
Rozsah zákona §1
Snoubenky a jejich právní postavení §2 §3 §4 §5
Nemanželské děti a jejich právní postavení §6 §7 §8 §9
ČÁST II - Řízení
ČÁST III - Ustanovení poplatková §16 §17 §18
21
Zákon
ze dne 3. xxxxx 1948
o xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxx, xxxxxxxxxxx xx účastnících národního xxxx xx osvobození
Ústavodárné Xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xx xxxxx zákoně:
Xxxx první
Ustanovení xxxxxxxxxxxx
§1
Xxxxxx xxxxxx
(1) Tento xxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxx, xxxxxxxxx po xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx xx v xxxxx zákoně xxxxxxxx xxxxx uvedené x §§1 x 2 xxxxxx ze xxx 19. xxxxxxxx 1946, x. 255 Xx., x příslušnících xxxxxxxxxxxxxx xxxxxx v zahraničí x o xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození, x osob xxxxxxxxx x §1 xxxx. 1 x. 1 xxxx. a) xxxx xxx xx, které xxxx x xxxx xxx smrti xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Snoubenky x jejich xxxxxx xxxxxxxxx
§2
Xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx pro ženu, xxxxx účastník xxxxxxxxx xxxx za osvobození xxx xxxx xxxxx, xxxxxxx s ní xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxx pochybnosti x xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxx
1. xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxxxxx,
2. slib xxxxxxx a zamýšlené xxxxxxxxxx bylo xx xxxxx možné aspoň x xxxx xxxxx xxxx, xxxxx k xxxxxx nedošlo jen x toho xxxxxx, xx xxx padl xxxx xxxxxx,
3. xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx s jiným xxxxx xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx.
§3
Jsou-li xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx snoubence:
1. xxxxxxx xxxxx (příjmení) xxxxxxxxxxx,
2. xxxxx xx to, xxx xxxx x xxxxxxx styku označována xxxx xxxx.
§4
(1) Utrpěla-li xxxxxxxxx xxx, xx xxxxxxx x xxxxxx sňatku x účastníkem xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx a xx-xx zvláštního xxxxxxx xxxxx, zejména xx-xx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxx snoubencem xxxx xxxx-xx x xxx xx společné domácnosti x xx-xx xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxx jí nárok xx přiměřené odškodnění x majetku zanechaného xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, a xx proti pozůstalosti, xx Xxxxxxxxx, x xxxx-xx už xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx dědicům, x xxx-xx x xxxxxx, xxxxx státu.
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx odškodnění xx posuzuje xx xxxxxxxx na xxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx; xxxxxxxxx však xxxxx xxx přiznáno xxxx, xxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx podle xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxx xxxx xxxx xx xxxxxx xxx xx, xx xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxx musit vynaložiti xxxxx, xx dědictví xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx-xx xxxx xxxxxxxxx x xxxx dohodě, xx př. x xxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxxxx kusů dědictví xxxx x dohodě x xxxxxxxxxxx zaopatření, xxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxxx.
(4) X pozůstalostním xxxxxx xxxxxxxx xx snoubenka xx xxxx nárokem xxxx xxxxxxxxx.
§5
Jsou-li splněny xxxxxxxx xxxxxxxxx x §4 xxxx. 1, xxxxx xxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xx xxx, kdy xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, důchody xxxxx xxxxxxxx x veřejnoprávním xxxxxxxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxxx xxxxx zákona xx xxx 18. xxxxxxxx 1946, č. 164 Sb., x xxxx x xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, které xx xx xxxxxxxxxx, kdyby xxxx xxxxxx po xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxx byly x xx splněny x xxxxxxx xxxxxxxx nároku xx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx;
2. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, které xx xx příslušely xxxxx xxxxxxx xxxx soukromým xxxxxxxxxxxxxxx a účastníkem xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, kdyby byla xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx.
Nemanželské děti x xxxxxx xxxxxx postavení
§6
(1) Xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx, xxxxxxxx:
1. xxxx xx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx, x xxxxx xx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxx xxxx, nejsou proti xxxx námitky s xxxxxxxx xxxxxx spolehlivosti,
2. xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx bylo xxxxxx na soudě xxxx xxxx xxxxxxxxxx,
3. x legitimaci xxxxxx xxxxxxx xxx x xxxx důvodu, xx xxxxxxxxxxx otec xxxx xxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx (xxxxxxxx 1 x. 2) xxxx xxx nahrazeno xxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xx xxxx bylo xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx. Ani xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxxx-xx xx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx (xxxxxxxxxxxx) rozhodnutím vlády.
§7
(1) Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §6, xxxxxxx xx xxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxx otce, x xxx, že xx příslušejí:
1. rodinné xxxxx (příjmení) otcovo;
2. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx platy, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx, xxxxx bylo xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx a kdyby xxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxxx bývalo xx xxxxx možné xxxxx x xxxx xxxxx xxxx, xxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxx x xxxx xxxxxx, xx otec xxxx nebo zemřel;
3. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, které xx mu xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx národního boje xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx dítětem xxxxxx xxxxxxxxx;
4. xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xx xxxx, xxxx by xxxx v xxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx (§8).
(2) Xxxxx (důchody) uvedené x xxxxxxxx 1 x. 2 x 3 xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx dne xxxxxxxxxxxx xxxxxx následujícího xx xxx, xxx xxxxx xxxxx nabude xxxxxxxxx.
§8
(1) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §6, xxxxx xxxxxxx, a xxx-xx x xxxxxx, xxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxxxx ve xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx-xx xxxx xxxxxxxxx x jiné dohodě, xxxx na xx. x xxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxxxx kusů xxxxxxxx nebo k xxxxxx x poskytování xxxxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx projednání xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx ještě xxxxxxxx x době, kdy xx xx xxxxxxxxxx x xxx, zda xxxx u dítěte xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §6, xxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx pozůstalosti až xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxx.
§9
Xxxxxxx-xx xxxx xxxxx xx dědictví nebo xx xxxxxxxxxx podle §8, xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxx x xxxxxxxxxx proti xxxxxxx xxxxxxx.
Část druhá
Řízení
Příslušnost
§10
O tom, xxx xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx §2 xxxx §6, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx, x xxxxx xxx snoubenec xxxx nemanželský xxxx x xxxx xxxxx xxxx obecný soud, x xxxx-xx obecný xxxx x xxxxxxxx, xxxxxxx xxxx, x xxxxx se projednávala xxxx xxxxxxxxxx pozůstalost, x není-li xxx xxxxxx soudu, xxxxxxx xxxx, v xxxxx xxxxxx má xxx xxxxxxxx navrhovatel. Návrh xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxx do xxxx xxx xxx xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§12
(1) X povolení xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx podle §5 x. 1 xxxxxxxxx x oboru xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxx (orgán), xxxxx xx xxx xxxxxxxxx k přiznání xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx, kdyby xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Xxxxxx xxxx xxx xxxxxx xx xxxx ode xxx, xxx xxxxxxxxxx x xxxxxx podle §10 nabylo xxxxxx xxxx.
(2) X xxxxxxxxx xxxxxx podle §7 xxxx. 1 č. 2 platí obecné xxxxxxxx.
Xxxxxx xxxxxx
§13
(1) X xxxxxxxx podle §§10 x 11 xxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Byly-li xxxxxx xxxxx §§10 a 11 podány xxxxxxx, xxxx soud, je-li xx vhodné x xxxxxx, rozhodnout xxxxxxx x návrhu podle §10, x xxxxxx xx xxxx rozhodnutí xxxxxx právní xxxx, xxxxxxxxxx v řízení x xxxxxx podle §11.
(3) Xxxxxxxx účastníka xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx, o xxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxx xxx, x xxxx xxxxxxxxx manželka xxxx xxxxxxxxx řízení, i xxxx jde jen x xxxxx xxxxx §10.
§14
V xxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxxx výživného, xxxxx x den, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, není xxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxx žalobce xxxxxxxxx, xxx xxxxxx xxxx považována za xxxxx xxxxx §10, x není-li xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx o xxxxxxx xxxxxx jednat, xxx xxx byla xxxxxxxxxx soudu podle §10 xxxxxxxxxxx. Xxxxx-xx xx převedení xxxx xx nesporného xxxxxx, xxxx náklady xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx.
§15
(1) Rozhodl-li xxxx, xx jsou xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2 xxxx x §6, na xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx byl xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx, a xxxx-xx toto xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx (§§12 x 13 dekretu xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxx 27. xxxxx 1945, x. 117 Xx., xxxxxx xx xxxxxxxx ustanovení o xxxxxxxxxx xx xxxxxxx), xxxx xxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxx xx xxxxxx zrušení xxxxxx x xxxxx příslušného xxxxx §10, xxx xxxxxxxx vydané xxxxx §10 xxxx xxxxxxx; xxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §3 x xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §6 a xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 1 x xxx xxxxxxxxxx xx xxxx x xxxxxxx xxxx, xxxx xxxxxx xxxxx §4 xxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 4.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxx snoubence nebo xxxxxx xxxxx xxxxxxx x §5 xxxx x §7 xxxx. 1 č. 2 x 3, xxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx, x xxxx xxxxxxxx národního xxxx xx osvobození x xxxxxxx xxxxxxxx vydaného xxxxx §10 nezakročí.
(3) X xxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxx přiměřeně xxxxxxxxxx §§11 xx 13.
Xxxx xxxxx
Xxxxxxxxxx poplatková
(1) Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx xxxxxxxxx úmrtí xxxx xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx tomto xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx-xx hodnota nabytí 200.000 Xxx x xxxxxx-xx xxx z xxxxxxxxx xxxx xxx x xx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx (xxxx xxx xxxxxxx xxxxx) xxxxxxxxx x zemích Xxxxx x Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Slovensku xxxx 1. xxxxx 1944,
x) sazba xxxxx XX. xxxx x xxxxxxxxx zákona xx xxx 12. srpna 1921, x. 337 Xx., o xxxx x xxxxxxxxx,
x) sazba xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx §2 písm. a) xxxxxx ze dne 7. xxxxx 1920, x. 31 Xx., xxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx x xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx,
x) jsou-li xxx xx x xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx zákona xx xxx 30. ledna 1947, x. 13 Xx., x xxxxxxx x xxxxx xxxx x xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxx pozůstalosti xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození x xx obětech xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxx x účastníkem národního xxxx za osvobození xxxx. xxxxxxxx xxx xxxxxx uvedená x xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxx xxx určených xxxxx xxxxx XXX. xxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx o xxxx xxxx a xxxxx xxxxx předchozího xxxxxxxx písm. c).
(3) Xxxxx, uvedené v xxxxxxxxxx 1 a 2 příslušejí xxxxxxxxx xxxx tehdy, jestliže xxxxxxx dávky xxxx xx xxxxxxxxxx, byť x xxxxxxxxxxx. X xxxxxxxx případech xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x finančního xxxxx xxxx stolice nejdéle xx xxxxx xxxxxx xxx xxx, xxx xxxxx zákon xxxxxx xxxxxxxxx.
§17
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxx poskytnuté xxxxxxxxx podle §4 xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx vyměření xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx.
§18
(1) Byl-li xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx ve xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx podle §8 xxxx. 1, je x xxxxxxxxxxx předpis xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx xx návrh xxxxxx, jehož dědický xxxxx se zmenšil, xxxxxxxx. Návrh xx xxxxxx xxx podati x xxxxxxxxxx úřadu xxxx xxxxxxx do xxxxx měsíců xx xxxxxxxx dohody (§8 xxxx. 1) xxxx xxx xxx, xxx xxxxxx xxxxxxxxxx (§11) xxxxxx xxxxxx xxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xxxxx xxxxxx xxxxx, xxxx-xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx v xxxxxx Xxxxx a Moravskoslezské xxxx 5. květnem 1945, na Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944.
§20
Xxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxx práva xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
§21
Xxxxx zákon xxxxxx xxxxxxxxx 14. dnem xx xxxxxxxxx; provedou xxx ministři xxxxxxxxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxx xxxx v xxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx.
Xx. Xxxxx x. x.
Xxxxxxxx x. x.
Xxxxx x. x.
Xx. Xxxxxx x. r.
Dr. Xxxxxxxx x. x.
Xx. Xxxxxxx x. x.
Právní xxxxxxx x. 21/1948 Sb. nabyl xxxxxxxxx xxxx 19.3.1948.
Xx xxx uzávěrky xxxxxx xxxxxxx nebyl xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx se xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.