Právní předpis byl sestaven k datu 16.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 19.03.1948.
Zákon o právním postavení snoubenek a nemanželských dětí, pozůstalých po účastnících národního boje za osvobození
21/1948 Sb.
ČÁST I - Ustanovení hmotněprávní
Rozsah zákona §1
Snoubenky a jejich právní postavení §2 §3 §4 §5
Nemanželské děti a jejich právní postavení §6 §7 §8 §9
ČÁST II - Řízení
ČÁST III - Ustanovení poplatková §16 §17 §18
21
Xxxxx
xx dne 3. xxxxx 1948
x xxxxxxx xxxxxxxxx snoubenek x xxxxxxxxxxxxx xxxx, xxxxxxxxxxx xx účastnících xxxxxxxxx xxxx xx osvobození
Ústavodárné Xxxxxxx xxxxxxxxxxx republiky Xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xx xxxxx xxxxxx:
Část xxxxx
Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx
§1
Xxxxxx xxxxxx
(1) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx, xxxxxxxxx po xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx xx v xxxxx xxxxxx rozumějí xxxxx uvedené x §§1 x 2 xxxxxx xx xxx 19. xxxxxxxx 1946, x. 255 Xx., x xxxxxxxxxxxxx československé xxxxxx x xxxxxxxxx x o xxxxxxxxx xxxxxx účastnících xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, x xxxx xxxxxxxxx x §1 xxxx. 1 x. 1 xxxx. a) xxxx xxx ty, xxxxx xxxx v xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx občany.
Xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx postavení
§2
Ustanovení xxxxxx xxxxxx x snoubenkách xxxxx pro xxxx, xxxxx xxxxxxxx národního xxxx xx osvobození xxx xxxx xxxxx, xxxxxxx s xx xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x za xxxxxxxx okolností, xx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx x vážnosti a xxxxxxxxxxx xxxxxx slibujícího, xxxxxxxx xxxx
1. je xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxxxxx,
2. slib xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx po xxxxx xxxxx xxxxx x xxxx xxxxx xxxx, xxxxx x xxxxxx nedošlo jen x toho xxxxxx, xx xxx xxxx xxxx xxxxxx,
3. neuzavřela xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx znevažujícím xxxxxxxxxx.
§3
Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxx (xxxxxxxx) snoubencovo,
2. xxxxx xx xx, xxx xxxx v xxxxxxx styku označována xxxx xxxx.
§4
(1) Utrpěla-li xxxxxxxxx xxx, že xxxxxxx x jejímu xxxxxx x účastníkem národního xxxx za xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx a xx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx, xxxxxxx má-li xxxxxxxxxxx xxxx se xxxx snoubencem xxxx xxxx-xx s xxx xx xxxxxxxx domácnosti x xx-xx nyní xxxx výživa xxxxxxxx, xxxxxxxx jí xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x majetku xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx, x xx proti xxxxxxxxxxxx, xx Slovensku, x xxxx-xx xx pozůstalost xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx, x xxx-xx x xxxxxx, xxxxx státu.
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx odškodnění xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxx poměry xxxxxxxxx a dědiců; xxxxxxxxx však xxxxx xxx přiznáno více, xxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx případu xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxx xxxx vzít xx xxxxxx xxx xx, xx dědicům xxxxx xx odečtení nákladů, xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxx vynaložiti xxxxx, že xxxxxxxx xxxxxx xxxx nabudou.
(3) Xxxxxxx-xx mezi účastníky x jiné xxxxxx, xx xx. x xxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxxxx kusů dědictví xxxx k xxxxxx x xxxxxxxxxxx zaopatření, xxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v penězích.
(4) X pozůstalostním xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx svým xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
§5
Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §4 xxxx. 1, xxxxx xxx snoubence xx xxxxxxx dne kalendářního xxxxxx následujícího xx xxx, kdy tento xxxxx xxxxxx účinnosti, xxxxx nebo zčásti xxxxxxxx:
1. xxxxxxx zaopatřovací xxxxx, důchody xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxx xx xxx 18. xxxxxxxx 1946, č. 164 Sb., x xxxx o xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx x oběti xxxxx a fašistické xxxxxxxxx, xxxxx xx xx příslušely, xxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx a xxxxx xxxx u xx xxxxxxx i xxxxxxx podmínky xxxxxx xx xxxxxx platy xxxx xxxxxxx;
2. zaopatřovací xxxxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx podle xxxxxxx mezi xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx a účastníkem xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, kdyby xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx.
Nemanželské xxxx a xxxxxx právní postavení
§6
(1) Xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x nemanželských xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx:
1. xxxx xx xxxxxxx xxxxxxx československým, x xxxxx xx xxxx xxx činěno xxxxxxxxxx xx xxx xxxx, xxxxxx proti xxxx námitky s xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx,
2. xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxx xxxx matrikářem,
3. x xxxxxxxxxx dítěte xxxxxxx xxx x xxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxxxx xxxx padl xxxx zemřel.
(2) Xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx (xxxxxxxx 1 č. 2) xxxx xxx nahrazeno xxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx být xxxxxxxxxxx, xx dítě xxxx xxxxxxxx zplozeno xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx. Ani xxxxxx xxxxxxxx není xxxxx, xxxx-xx xx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx (xxxxxxxxxxxx) xxxxxxxxxxx xxxxx.
§7
(1) Xxxx-xx splněny xxxxxxxx xxxxxxxxx x §6, xxxxxxx xx xxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxx otce, x xxx, že xx xxxxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxx (xxxxxxxx) xxxxxx;
2. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx účastníka xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxx xxxxx v xxxx xxxxx xxxx, xxxxx x sňatku xxxxxxx xxx z xxxx xxxxxx, xx otec xxxx nebo zemřel;
3. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, které xx mu xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx mezi xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození, xxxxx xxxx manželským xxxxxxx xxxxxx účastníka;
4. zákonné xxxxxxx xxxxx xx xxxx, xxxx by xxxx v xxx xxxx smrti xxxx xxxxxxx manželským (§8).
(2) Xxxxx (xxxxxxx) xxxxxxx x odstavci 1 x. 2 x 3 xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx dne xxxxxxxxxxxx měsíce xxxxxxxxxxxxx xx xxx, kdy xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§8
(1) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx už skončeno, xxxxxxxx dítěti, xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §6, xxxxx xxxxxxx, a xxx-xx x xxxxxx, xxxxx xxxxx, xxxxx na xxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx-xx mezi xxxxxxxxx x xxxx dohodě, xxxx xx př. x xxxxxx x xxxxxx jednotlivých xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a výživy, xxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(2) Není-li xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx po xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x době, kdy xx xx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §6, vyčká xxxxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx řízení.
§9
Xxxxxxx-xx dítě xxxxx xx dědictví nebo xx odškodnění podle §8, xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx otcovým.
Část druhá
Řízení
Příslušnost
§10
O xxx, xxx xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx §2 xxxx §6, xxxxxxxxx xxxxxxx soud, x xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx otec x době smrti xxxx xxxxxx soud, x xxxx-xx obecný xxxx x xxxxxxxx, xxxxxxx soud, x xxxxx se xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, x není-li xxx xxxxxx xxxxx, okresní xxxx, v xxxxx xxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx. Xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxx do xxxx xxx xxx dne, xxx xxxxx zákon xxxxxx xxxxxxxxx.
§12
(1) X povolení xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxx §5 x. 1 rozhoduje x xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx úřad (xxxxx), xxxxx xx xxx xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx, kdyby xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Xxxxxx xxxx xxx podána xx xxxx ode xxx, xxx rozhodnutí x xxxxxx podle §10 xxxxxx xxxxxx xxxx.
(2) X xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 2 xxxxx xxxxxx xxxxxxxx.
Xxxxxx xxxxxx
§13
(1) X xxxxxxxx xxxxx §§10 x 11 xxxxxxxxx xxxx x řízení xxxxxxxxx.
(2) Byly-li návrhy xxxxx §§10 x 11 xxxxxx xxxxxxx, xxxx soud, xx-xx xx vhodné x xxxxxx, xxxxxxxxxx nejprve x xxxxxx xxxxx §10, a teprve xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx právní moci, xxxxxxxxxx x řízení x xxxxxx podle §11.
(3) Xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, x xxxxx xxxxxxxxx nebo xxxx xxx, a jeho xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx řízení, x xxxx xxx jen x xxxxx xxxxx §10.
§14
V řízení x xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx otcovství x xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx x xxx, kdy xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxx xxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, aby xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx podle §10, x není-li xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx návrhu jednat, xxx xxx byla xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx §10 xxxxxxxxxxx. Xxxxx-xx xx xxxxxxxxx věci xx nesporného řízení, xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx dalšího xxxxxx xxxxxxxxxx.
§15
(1) Xxxxxxx-xx xxxx, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2 xxxx x §6, xx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození xxxxxxxxx xx xxxxxxx, x xxxx-xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx (§§12 x 13 dekretu xxxxxxxxxx xxxxxxxxx ze xxx 27. xxxxx 1945, č. 117 Xx., kterým xx xxxxxxxx ustanovení x xxxxxxxxxx xx xxxxxxx), xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxx xx xxxxxx zrušení xxxxxx x soudu xxxxxxxxxxx xxxxx §10, aby xxxxxxxx vydané xxxxx §10 bylo xxxxxxx; xxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §3 x xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §6 a xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 č. 1 x xxx xxxxxxxxxx xx nich x xxxxxxx xxxx, xxxx xxxxxx podle §4 xxxx podle §7 xxxx. 1 x. 4.
(2) Xxxxx, které xxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxx uvedené x §5 nebo x §7 xxxx. 1 x. 2 x 3, xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx další xxxxxx xxxxxxx, x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx §10 nezakročí.
(3) X xxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxx přiměřeně xxxxxxxxxx §§11 xx 13.
Část xxxxx
Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx
(1) Xxxx-xx splněny xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx snoubence, xxxxx xxxx x účastníkem xxxxxxxxx boje za xxxxxxxxxx dítě, pro xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxx z xxxxxxxxxxxx xx tomto xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx-xx xxxxxxx xxxxxx 200.000 Kčs x xxxxxx-xx daň x xxxxxxxxx nebo též x ní xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx (xxxx xxx xxxxxxx xxxxx) xxxxxxxxx x zemích Xxxxx a Moravskoslezské xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Slovensku xxxx 1. zářím 1944,
x) sazba třídy XX. xxxx z xxxxxxxxx xxxxxx xx xxx 12. xxxxx 1921, x. 337 Xx., x dani x xxxxxxxxx,
x) xxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podle §2 písm. a) xxxxxx xx dne 7. xxxxx 1920, x. 31 Xx., xxxxxx xx xxxx xxxxxxxx válečné xxxxxxxx x poplatkům x xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx,
x) jsou-li xxx to x xxxxxxx xxxxxxxx, úlevy xxxxx zákona xx xxx 30. xxxxx 1947, x. 13 Xx., x úlevách x xxxxx xxxx x obohacení x xxxxxxxx pro xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození x xx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx, jakož x xxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx, která xxxxxx x účastníkem národního xxxx za osvobození xxxx. xxxxxxxx xxx xxxxxx uvedená v xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx XXX. xxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx zákona x xxxx dani x xxxxx podle xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx. x).
(3) Xxxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx 1 a 2 příslušejí xxxxxxxxx xxxx xxxxx, jestliže xxxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxx x xxxxxxxxxxx. X xxxxxxxx případech xxx xxxxx uplatniti xxxxxxx x finančního úřadu xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxx xxx, xxx xxxxx xxxxx nabude xxxxxxxxx.
§17
Xxxxxxxxx odškodnění poskytnuté xxxxxxxxx xxxxx §4 xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x pozůstalosti xx účastníku xxxxxxxxx xxxx xx osvobození.
§18
(1) Xxx-xx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx přiznán nárok xx odškodnění xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx podle §8 xxxx. 1, je x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx dávek x xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxxx, jehož dědický xxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx. Návrh na xxxxxx xxx podati x finančního úřadu xxxx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx od xxxxxxxx dohody (§8 xxxx. 1) nebo xxx dne, xxx xxxxxx xxxxxxxxxx (§11) xxxxxx xxxxxx xxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xxxxx xxxxxx xxxxx, xxxx-xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx x zemích Xxxxx a Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944.
§20
Xxxxx zákonem xxxxxx xxxxxxx práva xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxxx po xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
§21
Xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx 14. xxxx xx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxxx, financí x xxxxxxxx xxxx x xxxxxx xx zúčastněnými xxxxxxxx.
Xx. Xxxxx x. x.
Xxxxxxxx v. x.
Xxxxx x. x.
Xx. Drtina x. x.
Xx. Xxxxxxxx x. x.
Xx. Xxxxxxx x. x.
Xxxxxx xxxxxxx č. 21/1948 Sb. xxxxx xxxxxxxxx dnem 19.3.1948.
Ke xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx jednotlivých xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx předpisů v xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační změna xxxxx xxxxxxxxx právního xxxxxxxx.