Právní předpis byl sestaven k datu 17.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 19.03.1948.
Zákon o právním postavení snoubenek a nemanželských dětí, pozůstalých po účastnících národního boje za osvobození
21/1948 Sb.
ČÁST I - Ustanovení hmotněprávní
Rozsah zákona §1
Snoubenky a jejich právní postavení §2 §3 §4 §5
Nemanželské děti a jejich právní postavení §6 §7 §8 §9
ČÁST II - Řízení
ČÁST III - Ustanovení poplatková §16 §17 §18
21
Zákon
ze xxx 3. xxxxx 1948
x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxxx xxxx, pozůstalých xx xxxxxxxxxxx národního xxxx za xxxxxxxxxx
Xxxxxxxxxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxxx republiky Xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx se xx xxxxx xxxxxx:
Část xxxxx
Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx
§1
Xxxxxx xxxxxx
(1) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx a nemanželské xxxx, xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx národního xxxx xx osvobození.
(2) Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx x xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx x §§1 x 2 xxxxxx ze dne 19. xxxxxxxx 1946, x. 255 Sb., x xxxxxxxxxxxxx československé xxxxxx x xxxxxxxxx x x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx, x xxxx xxxxxxxxx x §1 xxxx. 1 x. 1 xxxx. a) však xxx xx, xxxxx xxxx x době xxx smrti xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx postavení
§2
Ustanovení xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx pro xxxx, xxxxx účastník xxxxxxxxx xxxx xx osvobození xxx xxxx xxxxx, xxxxxxx x ní xxxxxxxxxx, najevo xxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxxxxx okolností, že xxxxxx být pochybnosti x xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx slibujícího, xxxxxxxx žena
1. xx xxxxxx občanka xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxx spolehlivá,
2. slib xxxxxxx a zamýšlené xxxxxxxxxx xxxx po xxxxx xxxxx xxxxx x době smrti xxxx, xxxxx k xxxxxx xxxxxxx xxx x xxxx xxxxxx, xx muž xxxx xxxx zemřel,
3. xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx.
§3
Xxxx-xx splněny xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx snoubence:
1. rodinné xxxxx (xxxxxxxx) xxxxxxxxxxx,
2. xxxxx xx xx, xxx xxxx v xxxxxxx xxxxx označována xxxx xxxx.
§4
(1) Utrpěla-li xxxxxxxxx xxx, xx xxxxxxx x xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxx národního xxxx za osvobození, xxxxxxxxxx újmu x xx-xx zvláštního xxxxxxx xxxxx, xxxxxxx má-li xxxxxxxxxxx dítě xx xxxx snoubencem nebo xxxx-xx s xxx xx společné domácnosti x xx-xx xxxx xxxx xxxxxx ohrožena, xxxxxxxx jí xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx zanechaného xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, x xx proti xxxxxxxxxxxx, xx Slovensku, a xxxx-xx xx pozůstalost xxxxxxxxx, xxxxx dědicům, x xxx-xx x xxxxxx, xxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx na xxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx; xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxx, xxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx pozůstalá xxxxx. Při stanovení xxxx xxxxxxxxxx lze xxxx xxxx xx xxxxxx jen xx, xx dědicům xxxxx xx xxxxxxxx nákladů, xxxxx vynaložili xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxx, že dědictví xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx-xx xxxx xxxxxxxxx x xxxx xxxxxx, xx xx. x xxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxxxx kusů xxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx se xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(4) X pozůstalostním xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
§5
Jsou-li xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §4 xxxx. 1, xxxxx xxx xxxxxxxxx od xxxxxxx dne kalendářního xxxxxx xxxxxxxxxxxxx po xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx nebo xxxxxx xxxxxxxx:
1. xxxxxxx zaopatřovací xxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx o veřejnoprávním xxxxxxxxx pojištění nebo xxxxxxx xxxxx xxxxxx xx xxx 18. xxxxxxxx 1946, č. 164 Sb., x xxxx o xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx vdovou xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození x xxxxx xxxx x xx xxxxxxx i xxxxxxx podmínky xxxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx;
2. zaopatřovací xxxxxxx, xxxxx by xx příslušely xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx.
Nemanželské děti x xxxxxx xxxxxx postavení
§6
(1) Xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx nemanželské xxxx účastníka xxxxxxxxx xxxx xx osvobození, xxxxxxxx:
1. dítě xx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx, x pokud xx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxxxxx za své xxxx, xxxxxx proti xxxx xxxxxxx x xxxxxxxx státní spolehlivosti,
2. xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx bylo xxxxxx xx xxxxx xxxx před xxxxxxxxxx,
3. x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxx z xxxx důvodu, xx xxxxxxxxxxx otec xxxx xxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxxxxxxxxxxx otcovství (odstavec 1 x. 2) xxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxx zjištěním, že xxxxxx xxx pochybnosti, xx dítě bylo xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx. Ani tohoto xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxxx-xx xx xxxx xxxxxxxxxx xx manželské (xxxxxxxxxxxx) xxxxxxxxxxx vlády.
§7
(1) Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §6, pokládá se xxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx, x xxx, že xx xxxxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxx (xxxxxxxx) xxxxxx;
2. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx dítětem účastníka xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx mezi rodiči xxxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxx xxxxx v xxxx xxxxx xxxx, avšak x sňatku xxxxxxx xxx x xxxx xxxxxx, xx xxxx xxxx xxxx xxxxxx;
3. xxxxxxxxxxxx důchody, které xx xx příslušely xxxxx xxxxxxx mezi xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx národního boje xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx manželským xxxxxxx xxxxxx účastníka;
4. xxxxxxx xxxxxxx právo xx xxxx, jako xx xxxx x xxx xxxx xxxxx jeho xxxxxxx xxxxxxxxxx (§8).
(2) Xxxxx (xxxxxxx) uvedené x xxxxxxxx 1 x. 2 x 3 xxxxxxxxxx xxxxxx xx prvního dne xxxxxxxxxxxx xxxxxx následujícího xx xxx, xxx xxxxx zákon xxxxxx xxxxxxxxx.
§8
(1) Bylo-li projednání xxxxxxxxxxxx po xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje za xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxx dítěti, jsou-li xxxxxxx xxxxxxxx stanovené x §6, proti xxxxxxx, x xxx-xx x xxxxxx, proti xxxxx, nárok xx xxxxxxxxxx ve xxxx xxxxxxxxx dědického podílu. Xxxxxxx-xx xxxx účastníky x xxxx dohodě, xxxx xx xx. x xxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx dítěti xxxxx xx xxxxxxxxxx v xxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx po xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xx xx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §6, vyčká xxxxxxxxxxxxx soud s xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx až xx xxxxxxxxxxxx skončení xxxxxx xxxxxx.
§9
Xxxxxxx-xx xxxx xxxxx xx dědictví xxxx xx odškodnění xxxxx §8, xxxxxx vedle xxxx xxxxxxxxxx ještě xxxxx na xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
Xxxx druhá
Řízení
Příslušnost
§10
O xxx, xxx xxxx xxxx xxxxxxxx podle §2 xxxx §6, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx, x xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxx xxxx xxxxxx soud, x xxxx-xx xxxxxx xxxx x xxxxxxxx, xxxxxxx xxxx, x xxxxx se xxxxxxxxxxxx xxxx projednává xxxxxxxxxxx, x není-li xxx xxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxx, v xxxxx xxxxxx má své xxxxxxxx xxxxxxxxxxx. Xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxx xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx účinnosti.
§12
(1) X xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxx §5 x. 1 rozhoduje x xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx ústřední xxxx v dohodě x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx úřad (xxxxx), xxxxx xx xxx xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx nebo xxxxxxx, xxxxx snoubenka xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Žádost xxxx xxx podána xx xxxx xxx xxx, kdy rozhodnutí x xxxxxx podle §10 xxxxxx xxxxxx xxxx.
(2) X xxxxxxxxx xxxxxx podle §7 xxxx. 1 č. 2 xxxxx xxxxxx xxxxxxxx.
Xxxxxx řízení
§13
(1) X xxxxxxxx xxxxx §§10 x 11 xxxxxxxxx xxxx x řízení xxxxxxxxx.
(2) Byly-li návrhy xxxxx §§10 a 11 xxxxxx xxxxxxx, xxxx xxxx, je-li xx xxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxxxx nejprve x xxxxxx xxxxx §10, a xxxxxx xx xxxx rozhodnutí xxxxxx právní xxxx, xxxxxxxxxx v xxxxxx x návrhu xxxxx §11.
(3) Xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx, x xxxxx xxxxxxxxx nebo dítě xxx, x xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx jsou xxxxxxxxx řízení, i xxxx xxx jen x xxxxx podle §10.
§14
X xxxxxx x xxxxxx xx zjištění xxxxxxxxxxxxx otcovství a xxxxxx xxxxxxxxx, které x xxx, kdy xxxxx zákon nabude xxxxxxxxx, xxxx xxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxx žaloba xxxx považována xx xxxxx podle §10, x xxxx-xx procesní xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx jednat, xxx xxx byla xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx §10 xxxxxxxxxxx. Xxxxx-xx xx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx řízení, xxxx náklady xxxxxxxxxxx xxxxxx sporného xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx.
§15
(1) Rozhodl-li xxxx, xx jsou xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2 xxxx x §6, xx základě xxxxxxxx, xxxxxx xxx xxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx prohlášen xx xxxxxxx, x xxxx-xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx (§§12 x 13 xxxxxxx xxxxxxxxxx republiky xx xxx 27. xxxxx 1945, č. 117 Xx., xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx za mrtvého), xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození xx roka od xxxxxx zrušení žádati x xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx §10, aby xxxxxxxx vydané podle §10 xxxx xxxxxxx; xxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx podle §3 x dítě xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §6 a výhody xxxxx §7 xxxx. 1 x. 1 x xxx xxxxxxxxxx xx nich x xxxxxxx xxxx, xxxx xxxxxx xxxxx §4 xxxx podle §7 xxxx. 1 č. 4.
(2) Osoby, xxxxx xxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxx xxxxxxx x §5 xxxx x §7 odst. 1 č. 2 x 3, mohou xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxxx další xxxxxx xxxxxxx, i xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxx usnesení xxxxxxxx xxxxx §10 nezakročí.
(3) X xxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxx přiměřeně xxxxxxxxxx §§11 xx 13.
Část xxxxx
Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx
(1) Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx snoubence, která xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx xxxxxxxxx úmrtí xxxx xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx tomto účastníku, xxxxxxxxxxx-xx hodnota xxxxxx 200.000 Xxx x xxxxxx-xx xxx z xxxxxxxxx nebo též x xx xxxxxxxxx xxxxxxxx nemovitostní (xxxx xxx xxxxxxx dávky) xxxxxxxxx v xxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944,
x) xxxxx xxxxx XX. daně x xxxxxxxxx xxxxxx xx xxx 12. srpna 1921, x. 337 Xx., x xxxx x xxxxxxxxx,
x) xxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx §2 xxxx. x) xxxxxx xx xxx 7. xxxxx 1920, x. 31 Sb., xxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x poplatkům a xxxx xxxxxxx ustanovení x poplatcích,
c) xxxx-xx xxx xx x xxxxxxx xxxxxxxx, úlevy xxxxx xxxxxx xx xxx 30. xxxxx 1947, x. 13 Xx., x xxxxxxx x xxxxx daně x xxxxxxxxx a xxxxxxxx pro xxxxxxxxxxxx xx účastnících národního xxxx za xxxxxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxx, xxxxx x xxx některá xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx, která xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxx. xxxxxxxx xxx xxxxxx uvedená x xxxxxxxx 1 za xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx III. xxxx x obohacení xxxxxxxxxx zákona x xxxx dani x xxxxx xxxxx předchozího xxxxxxxx xxxx. c).
(3) Xxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx 1 x 2 příslušejí snoubence xxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxx x xxxxxxxxxxx. V xxxxxxxx xxxxxxxxx lze xxxxx uplatniti podáním x finančního xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx šesti xxxxxx xxx xxx, kdy xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§17
Xxxxxxxxx odškodnění poskytnuté xxxxxxxxx xxxxx §4 xxxxx odečítati od xxxxxxx vyměření xxxxxxxxx xxxxx z xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození.
§18
(1) Xxx-xx nemanželskému xxxxxx přiznán nárok xx xxxxxxxxxx xx xxxx zákonného dědického xxxxxx xxxxx §8 xxxx. 1, je x xxxxxxxxxxx předpis xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx účastníku xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx na návrh xxxxxx, jehož dědický xxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx. Návrh na xxxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxx (§8 xxxx. 1) nebo xxx dne, xxx xxxxxx xxxxxxxxxx (§11) xxxxxx xxxxxx xxxx.
(2) Xxxxxxxxxx odstavce 1 xxxxx xxxxxx tehdy, xxxx-xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx Xxxxx x Moravskoslezské xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Xxxxxxxxx xxxx 1. zářím 1944.
§20
Tímto zákonem xxxxxx xxxxxxx práva xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxx, pozůstalým xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
§21
Tento xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx 14. xxxx xx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxx xxxxxxxx spravedlnosti, xxxxxx, financí a xxxxxxxx péče x xxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx.
Xx. Xxxxx x. x.
Xxxxxxxx x. r.
Nosek x. x.
Xx. Xxxxxx x. x.
Xx. Xxxxxxxx x. x.
Xx. Xxxxxxx x. x.
Právní xxxxxxx č. 21/1948 Xx. nabyl xxxxxxxxx xxxx 19.3.1948.
Xx xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx aktualizováno, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační změna xxxxx uvedeného xxxxxxxx xxxxxxxx.