Právní předpis byl sestaven k datu 24.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 19.03.1948.
Zákon o právním postavení snoubenek a nemanželských dětí, pozůstalých po účastnících národního boje za osvobození
21/1948 Sb.
ČÁST I - Ustanovení hmotněprávní
Rozsah zákona §1
Snoubenky a jejich právní postavení §2 §3 §4 §5
Nemanželské děti a jejich právní postavení §6 §7 §8 §9
ČÁST II - Řízení
ČÁST III - Ustanovení poplatková §16 §17 §18
21
Zákon
ze dne 3. xxxxx 1948
x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx dětí, xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx
Xxxxxxxxxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxxx republiky Xxxxxxxxxxxxxx usneslo xx xx xxxxx xxxxxx:
Xxxx xxxxx
Xxxxxxxxxx hmotněprávní
§1
Rozsah xxxxxx
(1) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxx na xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx, xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx osvobození.
(2) Účastníky xxxxxxxxx boje za xxxxxxxxxx se x xxxxx zákoně rozumějí xxxxx xxxxxxx x §§1 a 2 xxxxxx xx dne 19. xxxxxxxx 1946, x. 255 Xx., x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx x x xxxxxxxxx xxxxxx účastnících xxxxxxxxx xxxx xx osvobození, x xxxx xxxxxxxxx x §1 xxxx. 1 x. 1 xxxx. x) však xxx ty, xxxxx xxxx v době xxx xxxxx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx občany.
Snoubenky x jejich xxxxxx xxxxxxxxx
§2
Xxxxxxxxxx tohoto xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx pro xxxx, xxxxx xxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx xxx xxxx xxxxx, xxxxxxx s ní xxxxxxxxxx, najevo takovým xxxxxxxx x xx xxxxxxxx okolností, že xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx x vážnosti a xxxxxxxxxxx xxxxxx slibujícího, xxxxxxxx žena
1. je xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxxxxx,
2. slib xxxxxxx x zamýšlené xxxxxxxxxx bylo xx xxxxx xxxxx xxxxx x xxxx xxxxx xxxx, xxxxx k xxxxxx nedošlo jen x xxxx důvodu, xx xxx padl xxxx zemřel,
3. xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxx xxxxx xxx se xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx.
§3
Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx:
1. rodinné xxxxx (xxxxxxxx) xxxxxxxxxxx,
2. xxxxx xx xx, xxx xxxx x xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxx paní.
§4
(1) Xxxxxxx-xx xxxxxxxxx xxx, že xxxxxxx x jejímu xxxxxx x xxxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx a xx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xx-xx xxxxxxxxxxx dítě xx xxxx xxxxxxxxxx nebo xxxx-xx s ním xx xxxxxxxx domácnosti x xx-xx nyní xxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxx jí nárok xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x majetku xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx osvobození, x xx proti xxxxxxxxxxxx, xx Xxxxxxxxx, x xxxx-xx xx pozůstalost xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx, x jde-li x xxxxxx, proti státu.
(2) Xxxxxxxxxxx majetkového xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx na majetkové x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx; xxxxxxxxx xxxx nesmí xxx xxxxxxxx xxxx, xxx kolik by xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx pozůstalá xxxxx. Xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxx xxxx xxxx za xxxxxx xxx xx, xx dědicům xxxxx xx odečtení nákladů, xxxxx vynaložili nebo xxxxx xxxxx vynaložiti xxxxx, že xxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx-xx mezi xxxxxxxxx x xxxx xxxxxx, xx xx. x xxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxx x poskytování zaopatření, xxxxxxx xx přiměřené xxxxxxxxxx v xxxxxxxx.
(4) X pozůstalostním řízení xxxxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxx nárokem xxxx xxxxxxxxx.
§5
Jsou-li xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §4 xxxx. 1, xxxxx xxx snoubence od xxxxxxx xxx kalendářního xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xx xxx, xxx tento xxxxx nabude účinnosti, xxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, důchody xxxxx xxxxxxxx x veřejnoprávním xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxx xx dne 18. xxxxxxxx 1946, č. 164 Sb., x péči x xxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxx xxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, které xx xx příslušely, kdyby xxxx vdovou xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx a xxxxx xxxx x xx xxxxxxx i xxxxxxx xxxxxxxx nároku xx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx;
2. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xx xx příslušely xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx, kdyby byla xxxxxx po xxxxx xxxxxxxxx.
Xxxxxxxxxxx děti x xxxxxx xxxxxx postavení
§6
(1) Xxxxxxxxxx tohoto zákona x nemanželských xxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx:
1. xxxx xx xxxxxxx občanem československým, x pokud xx xxxx xxx xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxx xxxx, xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx s xxxxxxxx státní xxxxxxxxxxxxx,
2. xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx bylo xxxxxx xx xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxxx,
3. x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxx z xxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx (odstavec 1 x. 2) xxxx být nahrazeno xxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx být xxxxxxxxxxx, xx xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Ani xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxxx-xx xx xxxx xxxxxxxxxx za manželské (xxxxxxxxxxxx) xxxxxxxxxxx vlády.
§7
(1) Jsou-li xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §6, xxxxxxx se xxxx xx xxxxxxxxx xxxx svého xxxx, x xxx, xx xx příslušejí:
1. rodinné xxxxx (xxxxxxxx) otcovo;
2. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx dítětem xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx xxxx rodiči xxxxxx xxxx xxxxxx xx právu xxxxx xxxxx x době xxxxx xxxx, xxxxx x sňatku nedošlo xxx x toho xxxxxx, že xxxx xxxx xxxx zemřel;
3. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xx mu xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx zaměstnavatelem x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx manželským xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx;
4. xxxxxxx xxxxxxx právo xx xxxx, xxxx xx xxxx x xxx xxxx smrti xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx (§8).
(2) Xxxxx (důchody) xxxxxxx x odstavci 1 x. 2 x 3 xxxxxxxxxx xxxxxx xx prvního xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xx xxx, xxx xxxxx xxxxx nabude xxxxxxxxx.
§8
(1) Bylo-li xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx po účastníku xxxxxxxxx boje za xxxxxxxxxx xx skončeno, xxxxxxxx xxxxxx, xxxx-xx xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §6, proti xxxxxxx, a xxx-xx x xxxxxx, xxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxxxx ve xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx-xx xxxx účastníky x jiné xxxxxx, xxxx na př. x dohodě x xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx k xxxxxx o poskytování xxxxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx dítěti nárok xx odškodnění x xxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx po xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx xxxxx skončeno x xxxx, kdy xx xx xxxxxxxxxx x xxx, xxx xxxx x dítěte xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §6, xxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxx s xxxxxxxxxx pozůstalosti až xx pravomocného skončení xxxxxx xxxxxx.
§9
Xxxxxxx-xx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxx xx odškodnění xxxxx §8, xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx na výživu x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
Xxxx druhá
Řízení
Příslušnost
§10
O tom, xxx jsou dány xxxxxxxx podle §2 xxxx §6, xxxxxxxxx xxxxxxx soud, x xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxx xxxxx xxxx xxxxxx xxxx, x xxxx-xx xxxxxx xxxx v xxxxxxxx, xxxxxxx soud, x xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, x není-li xxx xxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxx, v xxxxx xxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx. Návrh xxxx být xxxxx xxxxxxxxxx xx dvou xxx xxx xxx, xxx xxxxx zákon xxxxxx xxxxxxxxx.
§12
(1) O povolení xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxx §5 x. 1 xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x dohodě x ministerstvem financí, xxxxx xxxx (xxxxx), xxxxx xx xxx xxxxxxxxx x přiznání xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx, kdyby snoubenka xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx. Xxxxxx xxxx být podána xx xxxx xxx xxx, kdy rozhodnutí x návrhu podle §10 xxxxxx xxxxxx xxxx.
(2) O xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 2 platí xxxxxx xxxxxxxx.
Xxxxxx xxxxxx
§13
(1) O xxxxxxxx podle §§10 x 11 xxxxxxxxx xxxx v xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Byly-li xxxxxx xxxxx §§10 x 11 xxxxxx zároveň, xxxx xxxx, xx-xx xx vhodné a xxxxxx, rozhodnout nejprve x xxxxxx xxxxx §10, x xxxxxx xx toto xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxxxx x xxxxxx x xxxxxx xxxxx §11.
(3) Xxxxxxxx účastníka xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx, x xxxxx xxxxxxxxx xxxx dítě xxx, x jeho xxxxxxxxx manželka xxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xxxx xxx jen x návrh xxxxx §10.
§14
X řízení x xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx x xxx, xxx xxxxx zákon xxxxxx xxxxxxxxx, xxxx xxxxx x xxxxx stolici xxxxxxxx, může xxxxxxx xxxxxxxxx, aby xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx podle §10, x xxxx-xx procesní xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx návrhu jednat, xxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx podle §10 xxxxxxxxxxx. Xxxxx-xx xx xxxxxxxxx xxxx xx nesporného xxxxxx, xxxx náklady xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx.
§15
(1) Rozhodl-li xxxx, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §2 nebo x §6, xx xxxxxxx xxxxxxxx, kterým xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx, x xxxx-xx toto xxxxxxxx xxxxxxxxx zrušeno (§§12 x 13 dekretu xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxx 27. xxxxx 1945, x. 117 Xx., xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx xxxxxxx), xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx roka xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxx x soudu příslušného xxxxx §10, aby xxxxxxxx xxxxxx xxxxx §10 xxxx xxxxxxx; xxx ztrácí snoubenka xxxxxx xxxxx §3 x dítě xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx podle §6 x xxxxxx xxxxx §7 odst. 1 x. 1 x xxx xxxxxxxxxx xx xxxx i xxxxxxx xxxx, čeho xxxxxx podle §4 xxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 4.
(2) Osoby, které xxxx snoubence xxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxx x §5 xxxx x §7 xxxx. 1 x. 2 x 3, mohou xx podmínek předchozího xxxxxxxx další xxxxxx xxxxxxx, x xxxx xxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxx vydaného xxxxx §10 xxxxxxxxx.
(3) X xxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxx přiměřeně xxxxxxxxxx §§11 xx 13.
Xxxx xxxxx
Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx
(1) Xxxx-xx xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, která xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx xxxxxxxxx úmrtí xxxx pro případ xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx xxxxx účastníku, xxxxxxxxxxx-xx hodnota nabytí 200.000 Xxx x xxxxxx-xx xxx x xxxxxxxxx xxxx též x xx souvisící xxxxxxxx nemovitostní (dále xxx xxxxxxx xxxxx) xxxxxxxxx x xxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944,
x) sazba xxxxx XX. daně z xxxxxxxxx xxxxxx xx xxx 12. srpna 1921, x. 337 Xx., x dani x obohacení,
b) xxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx §2 xxxx. a) xxxxxx ze xxx 7. xxxxx 1920, x. 31 Sb., xxxxxx se nově xxxxxxxx válečné xxxxxxxx x xxxxxxxxx x xxxx některá ustanovení x xxxxxxxxxx,
x) jsou-li xxx xx x xxxxxxx xxxxxxxx, úlevy xxxxx zákona xx xxx 30. xxxxx 1947, č. 13 Xx., o úlevách x oboru xxxx x obohacení x xxxxxxxx pro pozůstalosti xx účastnících xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxx, jakož x xxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx, xxxxx neměla x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxx. xxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx v xxxxxxxx 1 za xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx XXX. xxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx o xxxx xxxx a xxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx písm. x).
(3) Xxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx 1 a 2 příslušejí xxxxxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxx xx předepsány, xxx x xxxxxxxxxxx. V xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx měsíců xxx xxx, kdy xxxxx zákon xxxxxx xxxxxxxxx.
§17
Přiměřené xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx §4 xxxxx odečítati xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x pozůstalosti xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx.
§18
(1) Byl-li xxxxxxxxxxxxx xxxxxx přiznán xxxxx xx odškodnění xx xxxx zákonného xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §8 xxxx. 1, xx x pravoplatný xxxxxxx xxxxxxxxx dávek z xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx se xxxxxxx, xxxxxxxx. Xxxxx na xxxxxx xxx podati x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx od xxxxxxxx dohody (§8 xxxx. 1) nebo xxx xxx, xxx xxxxxx xxxxxxxxxx (§11) xxxxxx právní xxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xxxxx xxxxxx xxxxx, xxxx-xx xxxxxxx dávky xxxxxxxxx x xxxxxx Xxxxx x Moravskoslezské xxxx 5. květnem 1945, xx Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944.
§20
Xxxxx xxxxxxx nejsou xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x nemanželským xxxxx, xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx předpisů.
§21
Xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx 14. xxxx xx vyhlášení; xxxxxxxx xxx ministři xxxxxxxxxxxxx, xxxxxx, financí a xxxxxxxx péče x xxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx.
Xx. Xxxxx x. x.
Xxxxxxxx v. r.
Nosek x. r.
Dr. Xxxxxx x. x.
Xx. Dolanský x. x.
Xx. Nejedlý x. r.
Právní xxxxxxx x. 21/1948 Xx. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 19.3.1948.
Xx xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx nebyl měněn xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxxxxx xxxx aktualizováno, xxxxx xx jich xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx právního xxxxxxxx.