Právní předpis byl sestaven k datu 02.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 19.03.1948.
Zákon o právním postavení snoubenek a nemanželských dětí, pozůstalých po účastnících národního boje za osvobození
21/1948 Sb.
ČÁST I - Ustanovení hmotněprávní
Rozsah zákona §1
Snoubenky a jejich právní postavení §2 §3 §4 §5
Nemanželské děti a jejich právní postavení §6 §7 §8 §9
ČÁST II - Řízení
ČÁST III - Ustanovení poplatková §16 §17 §18
21
Zákon
ze xxx 3. xxxxx 1948
x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxxx xxxx, xxxxxxxxxxx xx účastnících národního xxxx xx xxxxxxxxxx
Xxxxxxxxxxx Xxxxxxx shromáždění republiky Xxxxxxxxxxxxxx usneslo xx xx xxxxx xxxxxx:
Xxxx xxxxx
Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx
§1
Xxxxxx xxxxxx
(1) Xxxxx zákon xx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx, pozůstalé po xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx.
(2) Účastníky xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx se x xxxxx zákoně xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx x §§1 x 2 xxxxxx xx xxx 19. xxxxxxxx 1946, x. 255 Xx., x příslušnících československé xxxxxx v zahraničí x o xxxxxxxxx xxxxxx účastnících xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx, x xxxx xxxxxxxxx x §1 odst. 1 x. 1 xxxx. x) však xxx xx, xxxxx xxxx x xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xxxxxxxxx a jejich xxxxxx xxxxxxxxx
§2
Xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx pro ženu, xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx xxx xxxx xxxxx, xxxxxxx s ní xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx x vážnosti x xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxx
1. je xxxxxx xxxxxxx československá, xxxxxx xxxxxxxxxx,
2. xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxx aspoň x době xxxxx xxxx, xxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxx x xxxx důvodu, xx xxx padl xxxx xxxxxx,
3. xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x jiným xxxxx xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx.
§3
Xxxx-xx splněny xxxxxxxx xxxxxxxxx v §2, xxxxxxxxxx snoubence:
1. rodinné xxxxx (xxxxxxxx) xxxxxxxxxxx,
2. xxxxx xx to, xxx byla v xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxx.
§4
(1) Utrpěla-li snoubenka xxx, že nedošlo x xxxxxx sňatku x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx újmu a xx-xx xxxxxxxxxx zřetele xxxxx, zejména má-li xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxx snoubencem xxxx xxxx-xx x xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xx-xx xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx národního boje xx osvobození, x xx xxxxx xxxxxxxxxxxx, xx Slovensku, x xxxx-xx xx pozůstalost xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx, x xxx-xx x xxxxxx, proti xxxxx.
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx se xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx; xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx přiznáno xxxx, xxx xxxxx by xxxxx okolností xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxx stanovení xxxx odškodnění xxx xxxx xxxx xx xxxxxx xxx xx, xx xxxxxxx zbude xx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxx vynaložiti xxxxx, xx dědictví xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx-xx mezi účastníky x jiné xxxxxx, xx xx. k xxxxxx x vydání xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(4) X pozůstalostním řízení xxxxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
§5
Jsou-li xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §4 xxxx. 1, xxxxx xxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx dne xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xx xxx, xxx tento xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx nebo xxxxxx xxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, důchody xxxxx xxxxxxxx o veřejnoprávním xxxxxxxxx pojištění nebo xxxxxxx xxxxx xxxxxx xx dne 18. xxxxxxxx 1946, č. 164 Sb., x péči o xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx x oběti xxxxx x fašistické xxxxxxxxx, xxxxx by xx příslušely, xxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx národního boje xx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxx x xx xxxxxxx i xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx;
2. zaopatřovací xxxxxxx, které by xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxx soukromým xxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxx po tomto xxxxxxxxx.
Xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx právní xxxxxxxxx
§6
(1) Xxxxxxxxxx tohoto xxxxxx x nemanželských dětech xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za osvobození, xxxxxxxx:
1. dítě xx xxxxxxx xxxxxxx československým, x xxxxx xx xxxx xxx činěno xxxxxxxxxx xx xxx xxxx, nejsou xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxx státní xxxxxxxxxxxxx,
2. xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx na xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxxx,
3. x legitimaci dítěte xxxxxxx xxx x xxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxxxx xxxx padl xxxx xxxxxx.
(2) Uznání xxxxxxxxxxxxx otcovství (odstavec 1 x. 2) xxxx být nahrazeno xxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxx pochybnosti, xx xxxx bylo xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Ani xxxxxx xxxxxxxx xxxx třeba, xxxx-xx už xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx (xxxxxxxxxxxx) rozhodnutím xxxxx.
§7
(1) Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §6, xxxxxxx xx xxxx xx manželské xxxx xxxxx xxxx, x xxx, že xx xxxxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxx (příjmení) xxxxxx;
2. xxxxxxx zaopatřovací platy, xxxxx xx mu xxxxxxxxxx, xxxxx bylo xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje za xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx bylo xxxxxx xx xxxxx xxxxx xxxxx v xxxx xxxxx otce, xxxxx x xxxxxx xxxxxxx xxx x toho xxxxxx, že xxxx xxxx nebo xxxxxx;
3. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xx mu xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx mezi xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx dítětem xxxxxx xxxxxxxxx;
4. xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xx xxxx, xxxx by xxxx v xxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx (§8).
(2) Xxxxx (xxxxxxx) xxxxxxx x xxxxxxxx 1 x. 2 x 3 xxxxxxxxxx dítěti xx prvního xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx následujícího xx xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§8
(1) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx po účastníku xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxx dítěti, xxxx-xx xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §6, proti xxxxxxx, x xxx-xx x xxxxxx, xxxxx xxxxx, nárok xx xxxxxxxxxx ve výši xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx-xx xxxx účastníky x jiné dohodě, xxxx xx př. x xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx nebo x xxxxxx o poskytování xxxxxxxxxx x výživy, xxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx v xxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx účastníku xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx skončeno x xxxx, xxx xx xx xxxxxxxxxx x xxx, zda xxxx x dítěte xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §6, vyčká xxxxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx xx xxxxxxxxxxxx skončení xxxxxx řízení.
§9
Xxxxxxx-xx dítě xxxxx xx dědictví nebo xx odškodnění xxxxx §8, nemůže xxxxx xxxx uplatňovat xxxxx xxxxx xx výživu x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
Xxxx druhá
Řízení
Příslušnost
§10
O tom, xxx xxxx dány xxxxxxxx podle §2 xxxx §6, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx, u xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx nemanželský xxxx x xxxx xxxxx xxxx obecný xxxx, x xxxx-xx obecný xxxx x tuzemsku, xxxxxxx xxxx, u xxxxx se projednávala xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx, x xxxx-xx xxx xxxxxx xxxxx, okresní xxxx, v xxxxx xxxxxx xx xxx xxxxxxxx navrhovatel. Xxxxx xxxx xxx podán xxxxxxxxxx do xxxx xxx xxx xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx účinnosti.
§12
(1) O xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx podle §5 x. 1 xxxxxxxxx x oboru státní xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x dohodě x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxx (xxxxx), xxxxx xx byl xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxx snoubenka xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Xxxxxx xxxx být podána xx xxxx xxx xxx, xxx rozhodnutí x xxxxxx podle §10 xxxxxx právní xxxx.
(2) O xxxxxxxxx xxxxxx podle §7 xxxx. 1 č. 2 xxxxx xxxxxx xxxxxxxx.
Soudní xxxxxx
§13
(1) X xxxxxxxx xxxxx §§10 x 11 xxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx xxxxxx xxxxx §§10 a 11 podány zároveň, xxxx xxxx, xx-xx xx xxxxxx a xxxxxx, rozhodnout xxxxxxx x návrhu podle §10, x xxxxxx xx toto rozhodnutí xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxxxx x xxxxxx x xxxxxx xxxxx §11.
(3) Xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx, x xxxxx xxxxxxxxx nebo xxxx xxx, x xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xxxx xxx xxx x xxxxx podle §10.
§14
V řízení o xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx x xxx, kdy xxxxx xxxxx nabude xxxxxxxxx, xxxx xxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxx žalobce xxxxxxxxx, xxx žaloba xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxx §10, x není-li xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx §10 xxxxxxxxxxx. Dojde-li xx převedení xxxx xx xxxxxxxxxx řízení, xxxx náklady provedeného xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx dalšího xxxxxx xxxxxxxxxx.
§15
(1) Xxxxxxx-xx xxxx, xx xxxx splněny xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2 nebo x §6, xx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx prohlášen xx mrtvého, x xxxx-xx toto xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx (§§12 x 13 dekretu xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxx 27. xxxxx 1945, č. 117 Xx., xxxxxx se xxxxxxxx ustanovení x xxxxxxxxxx xx mrtvého), xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx roka xx xxxxxx xxxxxxx žádati x xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx §10, xxx xxxxxxxx xxxxxx podle §10 xxxx zrušeno; xxx xxxxxx snoubenka xxxxxx podle §3 x xxxx postavení xxxxxxxxxxx dítěte xxxxx §6 a výhody xxxxx §7 xxxx. 1 x. 1 x lze xxxxxxxxxx xx xxxx i xxxxxxx xxxx, xxxx xxxxxx xxxxx §4 xxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 4.
(2) Osoby, xxxxx xxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx platy uvedené x §5 xxxx x §7 odst. 1 x. 2 x 3, xxxxx xx podmínek xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx plnění xxxxxxx, x xxxx xxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx o xxxxxxx xxxxxxxx vydaného xxxxx §10 nezakročí.
(3) X příslušnosti a xxxxxx platí xxxxxxxxx xxxxxxxxxx §§11 xx 13.
Xxxx xxxxx
Xxxxxxxxxx poplatková
(1) Xxxx-xx splněny podmínky xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje za xxxxxxxxxx dítě, pro xxxxxx následkem úmrtí xxxx xxx xxxxxx xxxxx z xxxxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx-xx hodnota xxxxxx 200.000 Xxx x xxxxxx-xx daň x xxxxxxxxx xxxx xxx x xx souvisící xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx (dále xxx xxxxxxx xxxxx) xxxxxxxxx x xxxxxx Xxxxx x Moravskoslezské xxxx 5. xxxxxxx 1945, na Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944,
x) xxxxx xxxxx XX. xxxx x xxxxxxxxx xxxxxx ze xxx 12. xxxxx 1921, x. 337 Xx., x dani x obohacení,
b) xxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx §2 xxxx. x) xxxxxx xx dne 7. xxxxx 1920, x. 31 Sb., xxxxxx xx xxxx xxxxxxxx válečné přirážky x poplatkům x xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx,
x) xxxx-xx xxx to x xxxxxxx podmínky, úlevy xxxxx xxxxxx xx xxx 30. xxxxx 1947, č. 13 Xx., x xxxxxxx x xxxxx xxxx x xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxx pozůstalosti xx účastnících národního xxxx za xxxxxxxxxx x po xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxx, xxxxx i xxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození xxxx. xxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxx tam xxxxxxxx xxxxx xxxxx XXX. xxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxx dani x xxxxx xxxxx předchozího xxxxxxxx písm. x).
(3) Xxxxx, uvedené x xxxxxxxxxx 1 a 2 příslušejí xxxxxxxxx xxxx tehdy, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx byly xx předepsány, xxx x xxxxxxxxxxx. V xxxxxxxx případech lze xxxxx uplatniti podáním x xxxxxxxxxx úřadu xxxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxx měsíců xxx xxx, xxx xxxxx zákon xxxxxx xxxxxxxxx.
§17
Xxxxxxxxx odškodnění xxxxxxxxxx xxxxxxxxx podle §4 xxxxx xxxxxxxxx od xxxxxxx xxxxxxxx dědických xxxxx z pozůstalosti xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx.
§18
(1) Xxx-xx nemanželskému xxxxxx xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §8 xxxx. 1, xx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx se zmenšil, xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxx podati x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx do xxxxx měsíců xx xxxxxxxx xxxxxx (§8 xxxx. 1) nebo xxx xxx, xxx xxxxxx xxxxxxxxxx (§11) xxxxxx xxxxxx moci.
(2) Xxxxxxxxxx odstavce 1 xxxxx xxxxxx xxxxx, xxxx-xx dědické xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. xxxxxxx 1945, na Xxxxxxxxx xxxx 1. zářím 1944.
§20
Xxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a nemanželským xxxxx, xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxxxx právních xxxxxxxx.
§21
Tento xxxxx nabývá xxxxxxxxx 14. dnem xx vyhlášení; provedou xxx ministři spravedlnosti, xxxxxx, financí x xxxxxxxx xxxx x xxxxxx xx zúčastněnými xxxxxxxx.
Xx. Xxxxx x. x.
Xxxxxxxx x. x.
Xxxxx x. x.
Xx. Xxxxxx x. r.
Dr. Dolanský x. x.
Xx. Nejedlý x. x.
Xxxxxx xxxxxxx č. 21/1948 Xx. xxxxx xxxxxxxxx dnem 19.3.1948.
Xx xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem jiných xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx není aktualizováno, xxxxx se xxxx xxxxxx xxxxxxxxx změna xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.