Právní předpis byl sestaven k datu 14.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 19.03.1948.
Zákon o právním postavení snoubenek a nemanželských dětí, pozůstalých po účastnících národního boje za osvobození
21/1948 Sb.
ČÁST I - Ustanovení hmotněprávní
Rozsah zákona §1
Snoubenky a jejich právní postavení §2 §3 §4 §5
Nemanželské děti a jejich právní postavení §6 §7 §8 §9
ČÁST II - Řízení
ČÁST III - Ustanovení poplatková §16 §17 §18
21
Zákon
ze dne 3. xxxxx 1948
x právním xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx dětí, pozůstalých xx účastnících národního xxxx xx osvobození
Ústavodárné Xxxxxxx shromáždění xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxxxxx usneslo xx xx xxxxx zákoně:
Xxxx první
Ustanovení hmotněprávní
§1
Rozsah xxxxxx
(1) Tento xxxxx xx xxxxxxxx na xxxxxxxxx x nemanželské xxxx, xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození.
(2) Xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx se v xxxxx zákoně xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx x §§1 x 2 xxxxxx xx xxx 19. prosince 1946, x. 255 Sb., x příslušnících xxxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx x x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx, x osob xxxxxxxxx x §1 odst. 1 x. 1 xxxx. a) však xxx xx, xxxxx xxxx x době xxx xxxxx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx
§2
Xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx o xxxxxxxxxxx xxxxx xxx ženu, xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxx xxxx xxxxx, xxxxxxx x ní xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx být xxxxxxxxxxx x vážnosti x xxxxxxxxxxx xxxxxx slibujícího, xxxxxxxx žena
1. je xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxxxxx,
2. xxxx xxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxxxxx bylo xx xxxxx možné aspoň x xxxx xxxxx xxxx, xxxxx x xxxxxx xxxxxxx jen x toho xxxxxx, xx xxx xxxx xxxx xxxxxx,
3. neuzavřela xxxxxxxxxx s jiným xxxxx ani se xxxxxxxxx způsobem znevažujícím xxxxxxxxxx.
§3
Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxx (xxxxxxxx) xxxxxxxxxxx,
2. xxxxx xx xx, xxx xxxx v xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxx.
§4
(1) Xxxxxxx-xx xxxxxxxxx xxx, xx nedošlo x jejímu xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx x xx-xx zvláštního xxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xx-xx xxxxxxxxxxx xxxx se xxxx snoubencem xxxx xxxx-xx x ním xx xxxxxxxx domácnosti x je-li nyní xxxx výživa xxxxxxxx, xxxxxxxx jí xxxxx xx přiměřené odškodnění x xxxxxxx zanechaného xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, x xx xxxxx xxxxxxxxxxxx, xx Xxxxxxxxx, x xxxx-xx už xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx, proti xxxxxxx, x xxx-xx o xxxxxx, xxxxx státu.
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx se xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx; xxxxxxxxx však nesmí xxx xxxxxxxx více, xxx xxxxx by xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx podle xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx pozůstalá xxxxx. Při xxxxxxxxx xxxx odškodnění xxx xxxx xxxx xx xxxxxx xxx xx, xx xxxxxxx zbude xx xxxxxxxx nákladů, xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxx, že xxxxxxxx xxxxxx xxxx nabudou.
(3) Xxxxxxx-xx xxxx účastníky x jiné xxxxxx, xx xx. x xxxxxx x vydání xxxxxxxxxxxx kusů dědictví xxxx k xxxxxx x poskytování zaopatření, xxxxxxx xx přiměřené xxxxxxxxxx x penězích.
(4) X pozůstalostním xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxx věřitelka.
§5
Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §4 xxxx. 1, xxxxx xxx snoubence xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xx xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx nebo zčásti xxxxxxxx:
1. xxxxxxx zaopatřovací xxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxx xx dne 18. xxxxxxxx 1946, č. 164 Sb., x xxxx x xxxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxxxxx x oběti xxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx by xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxx po xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození x xxxxx byly x xx splněny x xxxxxxx podmínky xxxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx;
2. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx podle xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx x účastníkem xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, kdyby xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx.
Nemanželské xxxx x xxxxxx xxxxxx postavení
§6
(1) Xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx dětech xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx:
1. xxxx xx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx, x xxxxx xx xxxx xxx činěno xxxxxxxxxx za xxx xxxx, xxxxxx xxxxx xxxx námitky x xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx,
2. xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxx xxxx matrikářem,
3. x xxxxxxxxxx dítěte xxxxxxx jen x xxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxxxx xxxx padl xxxx zemřel.
(2) Xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx (xxxxxxxx 1 x. 2) xxxx xxx nahrazeno xxxxxxx zjištěním, že xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xx xxxx xxxx xxxxxxxx zplozeno xxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx. Ani xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxxx-xx xx dítě xxxxxxxxxx za xxxxxxxxx (xxxxxxxxxxxx) rozhodnutím xxxxx.
§7
(1) Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §6, pokládá xx xxxx xx manželské xxxx xxxxx otce, x xxx, xx xx xxxxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxx (příjmení) xxxxxx;
2. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx, kdyby xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xx právu xxxxx xxxxx v xxxx xxxxx xxxx, xxxxx x sňatku xxxxxxx xxx z xxxx xxxxxx, xx otec xxxx xxxx xxxxxx;
3. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození, kdyby xxxx manželským xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx;
4. xxxxxxx xxxxxxx xxxxx po xxxx, xxxx xx xxxx x xxx xxxx xxxxx jeho xxxxxxx manželským (§8).
(2) Xxxxx (xxxxxxx) uvedené x xxxxxxxx 1 x. 2 x 3 příslušejí dítěti xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx měsíce následujícího xx dni, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§8
(1) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx už xxxxxxxx, xxxxxxxx dítěti, xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §6, xxxxx xxxxxxx, x xxx-xx x xxxxxx, xxxxx xxxxx, nárok xx xxxxxxxxxx ve výši xxxxxxxxx dědického podílu. Xxxxxxx-xx xxxx xxxxxxxxx x xxxx dohodě, xxxx xx xx. x xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxx x poskytování xxxxxxxxxx x výživy, xxxxxxxx xxxxxx nárok xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx x xxxx, xxx xx xx xxxxxxxxxx x tom, xxx xxxx u xxxxxx xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §6, xxxxx xxxxxxxxxxxxx soud s xxxxxxxxxx pozůstalosti xx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxx.
§9
Uplatní-li dítě xxxxx xx xxxxxxxx xxxx xx odškodnění xxxxx §8, xxxxxx vedle xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx na xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
Část xxxxx
Xxxxxx
Xxxxxxxxxxx
§10
X xxx, xxx xxxx dány xxxxxxxx podle §2 xxxx §6, rozhoduje xxxxxxx xxxx, x xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx nemanželský xxxx x xxxx xxxxx xxxx obecný xxxx, x xxxx-xx obecný xxxx v tuzemsku, xxxxxxx xxxx, x xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxx projednává xxxxxxxxxxx, x xxxx-xx xxx xxxxxx soudu, xxxxxxx xxxx, v xxxxx xxxxxx xx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx. Xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxx xxx ode xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§12
(1) X xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx podle §5 x. 1 xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx xxxxxx příslušný xxxxxxxx xxxx v xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx financí, xxxxx úřad (orgán), xxxxx xx byl xxxxxxxxx k xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxx xxxx vdovou xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození. Xxxxxx xxxx xxx podána xx xxxx xxx xxx, xxx rozhodnutí x xxxxxx xxxxx §10 nabylo xxxxxx xxxx.
(2) X xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 č. 2 platí xxxxxx xxxxxxxx.
Xxxxxx řízení
§13
(1) X xxxxxxxx xxxxx §§10 x 11 rozhoduje xxxx x řízení xxxxxxxxx.
(2) Byly-li xxxxxx xxxxx §§10 x 11 xxxxxx zároveň, xxxx xxxx, je-li xx vhodné x xxxxxx, rozhodnout nejprve x xxxxxx podle §10, a xxxxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx moci, xxxxxxxxxx x řízení x návrhu xxxxx §11.
(3) Xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx, x jehož xxxxxxxxx xxxx xxxx xxx, x jeho xxxxxxxxx manželka jsou xxxxxxxxx řízení, i xxxx xxx xxx x xxxxx podle §10.
§14
V řízení x xxxxxx na xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx otcovství x xxxxxx xxxxxxxxx, které x den, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxx ještě x xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, může xxxxxxx xxxxxxxxx, aby žaloba xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxx §10, x není-li xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxx, xxx xxx byla xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx §10 xxxxxxxxxxx. Xxxxx-xx xx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxx náklady provedeného xxxxxx sporného součástí xxxxxxx xxxxxxx řízení xxxxxxxxxx.
§15
(1) Xxxxxxx-xx soud, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §2 nebo v §6, xx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx prohlášen xx mrtvého, a xxxx-xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx zrušeno (§§12 x 13 xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxx 27. října 1945, x. 117 Xx., xxxxxx se xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx xxxxxxx), xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxx xx xxxxxx xxxxxxx žádati x xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx §10, xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxx §10 xxxx xxxxxxx; xxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx podle §3 x xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx dítěte podle §6 a výhody xxxxx §7 xxxx. 1 č. 1 x xxx požadovati xx xxxx i xxxxxxx xxxx, xxxx xxxxxx xxxxx §4 xxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 4.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxx snoubence xxxx xxxxxx platy uvedené x §5 nebo x §7 xxxx. 1 x. 2 x 3, mohou xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx další xxxxxx xxxxxxx, x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx o xxxxxxx xxxxxxxx vydaného xxxxx §10 xxxxxxxxx.
(3) X xxxxxxxxxxxx a xxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx §§11 xx 13.
Část xxxxx
Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx
(1) Xxxx-xx xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx v §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxx x účastníkem xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx následkem xxxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxx x pozůstalosti xx xxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx-xx xxxxxxx xxxxxx 200.000 Xxx x xxxxxx-xx xxx z xxxxxxxxx nebo též x xx xxxxxxxxx xxxxxxxx nemovitostní (xxxx xxx xxxxxxx xxxxx) xxxxxxxxx x xxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. květnem 1945, xx Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944,
x) xxxxx xxxxx XX. xxxx z xxxxxxxxx xxxxxx xx xxx 12. xxxxx 1921, č. 337 Xx., x dani x xxxxxxxxx,
x) xxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx §2 písm. x) xxxxxx ze dne 7. xxxxx 1920, x. 31 Xx., xxxxxx se xxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x poplatkům x xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx,
x) jsou-li xxx to x xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx zákona ze xxx 30. xxxxx 1947, x. 13 Xx., x xxxxxxx x xxxxx daně x xxxxxxxxx x xxxxxxxx pro pozůstalosti xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxxx persekuce x xxxxx, xxxxx x xxx některá věnování.
(2) Xxxxxxxxx, která xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za osvobození xxxx. xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx třídy XXX. xxxx x obohacení xxxxxxxxxx xxxxxx o xxxx xxxx a xxxxx podle předchozího xxxxxxxx xxxx. c).
(3) Xxxxx, uvedené v xxxxxxxxxx 1 x 2 xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx dávky xxxx xx xxxxxxxxxx, xxx x pravoplatně. V xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxx uplatniti xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx stolice xxxxxxx xx šesti xxxxxx xxx xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§17
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxx poskytnuté xxxxxxxxx xxxxx §4 xxxxx xxxxxxxxx od xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x pozůstalosti xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx.
§18
(1) Xxx-xx nemanželskému xxxxxx xxxxxxx nárok xx odškodnění xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx podle §8 xxxx. 1, xx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx z xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx na xxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx se xxxxxxx, xxxxxxxx. Xxxxx na xxxxxx lze podati x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx stolice xx xxxxx xxxxxx od xxxxxxxx xxxxxx (§8 xxxx. 1) xxxx xxx dne, xxx xxxxxx xxxxxxxxxx (§11) xxxxxx xxxxxx xxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xxxxx xxxxxx tehdy, xxxx-xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx x zemích Xxxxx x Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944.
§20
Xxxxx xxxxxxx nejsou xxxxxxx xxxxx příslušející xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
§21
Xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx 14. xxxx xx vyhlášení; xxxxxxxx xxx ministři xxxxxxxxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxxx xxxx x xxxxxx se xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx.
Xx. Xxxxx v. x.
Xxxxxxxx x. x.
Xxxxx x. r.
Dr. Xxxxxx x. x.
Xx. Dolanský x. x.
Xx. Xxxxxxx x. x.
Xxxxxx xxxxxxx x. 21/1948 Xx. nabyl xxxxxxxxx xxxx 19.3.1948.
Xx xxx xxxxxxxx právní xxxxxxx nebyl měněn xx doplňován.
Znění xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx aktualizováno, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační změna xxxxx uvedeného xxxxxxxx xxxxxxxx.