Právní předpis byl sestaven k datu 10.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 19.03.1948.
Zákon o právním postavení snoubenek a nemanželských dětí, pozůstalých po účastnících národního boje za osvobození
21/1948 Sb.
ČÁST I - Ustanovení hmotněprávní
Rozsah zákona §1
Snoubenky a jejich právní postavení §2 §3 §4 §5
Nemanželské děti a jejich právní postavení §6 §7 §8 §9
ČÁST II - Řízení
ČÁST III - Ustanovení poplatková §16 §17 §18
21
Xxxxx
xx dne 3. xxxxx 1948
o xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx
Xxxxxxxxxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxxxxx usneslo xx xx xxxxx zákoně:
Xxxx xxxxx
Xxxxxxxxxx hmotněprávní
§1
Rozsah xxxxxx
(1) Tento xxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx a nemanželské xxxx, pozůstalé xx xxxxxxxxxxx národního boje xx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx x xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxx uvedené x §§1 x 2 xxxxxx xx xxx 19. prosince 1946, x. 255 Sb., x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxx x zahraničí x x některých xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, x osob xxxxxxxxx x §1 xxxx. 1 č. 1 xxxx. x) xxxx xxx xx, xxxxx xxxx v xxxx xxx smrti xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx občany.
Snoubenky x jejich xxxxxx xxxxxxxxx
§2
Xxxxxxxxxx tohoto xxxxxx o xxxxxxxxxxx xxxxx pro ženu, xxxxx účastník xxxxxxxxx xxxx xx osvobození xxx svůj úmysl, xxxxxxx x xx xxxxxxxxxx, najevo takovým xxxxxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxx slibujícího, xxxxxxxx xxxx
1. je xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxxxxx,
2. xxxx xxxxxxx a xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx po xxxxx xxxxx xxxxx x době xxxxx xxxx, xxxxx x xxxxxx nedošlo xxx x toho xxxxxx, xx muž xxxx xxxx zemřel,
3. neuzavřela xxxxxxxxxx x jiným xxxxx xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx znevažujícím xxxxxxxxxx.
§3
Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx:
1. rodinné xxxxx (xxxxxxxx) xxxxxxxxxxx,
2. xxxxx xx xx, xxx xxxx v xxxxxxx styku xxxxxxxxxx xxxx xxxx.
§4
(1) Xxxxxxx-xx snoubenka xxx, xx xxxxxxx x jejímu xxxxxx x účastníkem xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx x xx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xx-xx xxxxxxxxxxx dítě se xxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxx-xx x ním xx společné domácnosti x xx-xx nyní xxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxx jí xxxxx xx přiměřené xxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, a xx proti pozůstalosti, xx Xxxxxxxxx, x xxxx-xx už xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx, x xxx-xx o xxxxxx, proti xxxxx.
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx se xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx; xxxxxxxxx xxxx nesmí xxx přiznáno xxxx, xxx kolik by xxxxx okolností xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx pozůstalá xxxxx. Xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxx xxxx vzít xx xxxxxx xxx xx, xx xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx nákladů, xxxxx vynaložili nebo xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxx, xx dědictví xxxxxx xxxx xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx-xx mezi xxxxxxxxx x xxxx dohodě, xx xx. k xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxx kusů xxxxxxxx xxxx k xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx se přiměřené xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(4) X pozůstalostním řízení xxxxxxxx se snoubenka xx svým xxxxxxx xxxx věřitelka.
§5
Jsou-li xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §4 xxxx. 1, mohou xxx snoubence xx xxxxxxx xxx kalendářního xxxxxx následujícího xx xxx, xxx tento xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx nebo xxxxxx xxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, důchody podle xxxxxxxx o veřejnoprávním xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxx zákona xx xxx 18. xxxxxxxx 1946, č. 164 Sb., x péči x xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxx a xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, které xx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx vdovou xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození x xxxxx xxxx x xx xxxxxxx i xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx platy xxxx xxxxxxx;
2. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, které xx xx xxxxxxxxxx podle xxxxxxx xxxx soukromým xxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx.
Xxxxxxxxxxx xxxx a xxxxxx xxxxxx postavení
§6
(1) Xxxxxxxxxx tohoto xxxxxx x nemanželských xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx účastníka xxxxxxxxx xxxx xx osvobození, xxxxxxxx:
1. dítě xx xxxxxxx občanem xxxxxxxxxxxxxxx, x xxxxx už xxxx xxx činěno xxxxxxxxxx xx xxx xxxx, nejsou xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx,
2. xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx na soudě xxxx xxxx xxxxxxxxxx,
3. x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx jen z xxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxxxxxxxxxxx otcovství (odstavec 1 č. 2) xxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xx xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Xxx tohoto xxxxxxxx není xxxxx, xxxx-xx už xxxx xxxxxxxxxx xx manželské (xxxxxxxxxxxx) xxxxxxxxxxx xxxxx.
§7
(1) Jsou-li xxxxxxx xxxxxxxx stanovené v §6, xxxxxxx xx xxxx za xxxxxxxxx xxxx svého xxxx, x xxx, xx xx příslušejí:
1. xxxxxxx xxxxx (příjmení) xxxxxx;
2. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxx by mu xxxxxxxxxx, kdyby bylo xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx x kdyby xxxxxxxxxx mezi rodiči xxxxxx bylo bývalo xx xxxxx možné xxxxx x době xxxxx xxxx, avšak x xxxxxx nedošlo xxx x xxxx xxxxxx, že xxxx xxxx xxxx zemřel;
3. xxxxxxxxxxxx důchody, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx xxxxx smlouvy xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, kdyby xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx;
4. zákonné xxxxxxx xxxxx xx xxxx, xxxx xx xxxx x xxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx (§8).
(2) Xxxxx (xxxxxxx) xxxxxxx x xxxxxxxx 1 x. 2 x 3 xxxxxxxxxx xxxxxx xx prvního dne xxxxxxxxxxxx měsíce následujícího xx dni, xxx xxxxx xxxxx nabude xxxxxxxxx.
§8
(1) Xxxx-xx projednání xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje za xxxxxxxxxx xx skončeno, xxxxxxxx xxxxxx, jsou-li xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §6, proti xxxxxxx, a jde-li x odúmrť, xxxxx xxxxx, nárok xx xxxxxxxxxx xx výši xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx-xx mezi účastníky x xxxx xxxxxx, xxxx xx xx. x dohodě x xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxx x poskytování xxxxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx nárok xx odškodnění v xxxxxxxx.
(2) Není-li xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx ještě xxxxxxxx x xxxx, kdy xx xx xxxxxxxxxx x xxx, zda xxxx x xxxxxx xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §6, vyčká xxxxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx pozůstalosti xx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxx.
§9
Xxxxxxx-xx dítě nárok xx dědictví nebo xx xxxxxxxxxx podle §8, xxxxxx vedle xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxx x zaopatření xxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
Část xxxxx
Xxxxxx
Xxxxxxxxxxx
§10
X xxx, xxx jsou xxxx xxxxxxxx xxxxx §2 xxxx §6, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx, u xxxxx měl xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx x době smrti xxxx obecný soud, x xxxx-xx xxxxxx xxxx v xxxxxxxx, xxxxxxx xxxx, x xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx pozůstalost, x xxxx-xx ani xxxxxx soudu, okresní xxxx, x xxxxx xxxxxx xx své xxxxxxxx navrhovatel. Návrh xxxx být podán xxxxxxxxxx xx xxxx xxx ode xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx účinnosti.
§12
(1) X xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxx §5 x. 1 xxxxxxxxx x xxxxx státní xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx x dohodě x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xxxx (xxxxx), xxxxx xx xxx xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx platů xxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx po xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Xxxxxx xxxx xxx podána xx xxxx ode xxx, xxx rozhodnutí x návrhu xxxxx §10 nabylo xxxxxx xxxx.
(2) O uplatnění xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 č. 2 xxxxx obecné xxxxxxxx.
Xxxxxx xxxxxx
§13
(1) X xxxxxxxx xxxxx §§10 x 11 xxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx xxxxxx xxxxx §§10 x 11 podány xxxxxxx, xxxx soud, xx-xx xx xxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxx xxxxx §10, x teprve xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx moci, xxxxxxxxxx v xxxxxx x návrhu xxxxx §11.
(3) Dědicové účastníka xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx, o xxxxx xxxxxxxxx xxxx dítě xxx, x xxxx xxxxxxxxx manželka xxxx xxxxxxxxx řízení, x xxxx xxx xxx x xxxxx xxxxx §10.
§14
X řízení o xxxxxx na zjištění xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx x xxx, kdy xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxx ještě x xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxx žaloba xxxx xxxxxxxxxx za xxxxx podle §10, x není-li xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx o xxxxxxx xxxxxx jednat, xxx xxx xxxx xxxxxxxxxx soudu xxxxx §10 xxxxxxxxxxx. Xxxxx-xx xx převedení xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxx xxxxxxx provedeného xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx dalšího xxxxxx xxxxxxxxxx.
§15
(1) Rozhodl-li soud, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx stanovené v §2 xxxx x §6, na základě xxxxxxxx, xxxxxx byl xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození prohlášen xx mrtvého, x xxxx-xx toto usnesení xxxxxxxxx xxxxxxx (§§12 x 13 dekretu xxxxxxxxxx xxxxxxxxx ze xxx 27. xxxxx 1945, č. 117 Xx., xxxxxx se xxxxxxxx ustanovení x xxxxxxxxxx xx mrtvého), xxxx xxxxxxxx národního xxxx xx osvobození xx xxxx xx xxxxxx zrušení xxxxxx x xxxxx příslušného xxxxx §10, xxx xxxxxxxx xxxxxx podle §10 xxxx zrušeno; xxx xxxxxx snoubenka xxxxxx podle §3 x xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx dítěte xxxxx §6 x xxxxxx xxxxx §7 odst. 1 x. 1 x xxx xxxxxxxxxx xx xxxx i xxxxxxx toho, čeho xxxxxx xxxxx §4 xxxx podle §7 xxxx. 1 x. 4.
(2) Xxxxx, které xxxx xxxxxxxxx nebo xxxxxx xxxxx xxxxxxx x §5 nebo x §7 xxxx. 1 x. 2 x 3, mohou xx xxxxxxxx předchozího xxxxxxxx další xxxxxx xxxxxxx, x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx osvobození o xxxxxxx usnesení vydaného xxxxx §10 xxxxxxxxx.
(3) X příslušnosti x xxxxxx xxxxx přiměřeně xxxxxxxxxx §§11 xx 13.
Část xxxxx
Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx
(1) Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxx s xxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje za xxxxxxxxxx xxxx, pro xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxx z xxxxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx-xx hodnota xxxxxx 200.000 Xxx x xxxxxx-xx daň x xxxxxxxxx nebo xxx x ní xxxxxxxxx xxxxxxxx nemovitostní (xxxx xxx xxxxxxx xxxxx) xxxxxxxxx x zemích Xxxxx x Moravskoslezské xxxx 5. xxxxxxx 1945, na Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944,
x) xxxxx třídy XX. xxxx z xxxxxxxxx zákona xx xxx 12. xxxxx 1921, x. 337 Xx., o xxxx x xxxxxxxxx,
x) xxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx §2 písm. x) xxxxxx xx dne 7. xxxxx 1920, x. 31 Xx., xxxxxx se xxxx xxxxxxxx válečné přirážky x xxxxxxxxx x xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx,
x) jsou-li xxx xx x xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx xxxxxx xx xxx 30. xxxxx 1947, x. 13 Xx., o úlevách x xxxxx daně x obohacení x xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx xx účastnících xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxxx persekuce x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxxx věnování.
(2) Xxxxxxxxx, která xxxxxx x xxxxxxxxxx národního xxxx za xxxxxxxxxx xxxx. xxxxxxxx pro xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxx xxx určených xxxxx xxxxx XXX. xxxx x obohacení xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxx xxxx x xxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx písm. x).
(3) Xxxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx 1 x 2 příslušejí xxxxxxxxx xxxx xxxxx, jestliže xxxxxxx xxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxx x xxxxxxxxxxx. V xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx podáním x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx stolice nejdéle xx xxxxx měsíců xxx xxx, xxx xxxxx zákon nabude xxxxxxxxx.
§17
Přiměřené xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx podle §4 xxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxxx dědických xxxxx z pozůstalosti xx účastníku xxxxxxxxx xxxx za osvobození.
§18
(1) Byl-li nemanželskému xxxxxx xxxxxxx xxxxx xx odškodnění xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §8 xxxx. 1, xx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje za xxxxxxxxxx na xxxxx xxxxxx, xxxxx dědický xxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxx xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx stolice do xxxxx měsíců xx xxxxxxxx dohody (§8 xxxx. 1) xxxx xxx dne, xxx xxxxxx rozhodnutí (§11) xxxxxx právní xxxx.
(2) Xxxxxxxxxx odstavce 1 xxxxx xxxxxx tehdy, xxxx-xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. květnem 1945, xx Slovensku xxxx 1. xxxxx 1944.
§20
Xxxxx xxxxxxx nejsou xxxxxxx práva xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxx, pozůstalým xx xxxxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
§21
Tento zákon xxxxxx xxxxxxxxx 14. xxxx xx vyhlášení; xxxxxxxx xxx xxxxxxxx spravedlnosti, xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxx xxxx x xxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx.
Xx. Xxxxx x. x.
Xxxxxxxx x. x.
Xxxxx x. x.
Xx. Drtina x. r.
Dr. Xxxxxxxx x. x.
Xx. Xxxxxxx x. x.
Právní xxxxxxx č. 21/1948 Xx. nabyl xxxxxxxxx dnem 19.3.1948.
Ke xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxx xx xxxxxxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx norem jiných xxxxxxxx předpisů v xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační změna xxxxx uvedeného právního xxxxxxxx.