Právní předpis byl sestaven k datu 21.02.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 19.03.1948.
Zákon o právním postavení snoubenek a nemanželských dětí, pozůstalých po účastnících národního boje za osvobození
21/1948 Sb.
ČÁST I - Ustanovení hmotněprávní
Rozsah zákona §1
Snoubenky a jejich právní postavení §2 §3 §4 §5
Nemanželské děti a jejich právní postavení §6 §7 §8 §9
ČÁST II - Řízení
ČÁST III - Ustanovení poplatková §16 §17 §18
21
Zákon
ze dne 3. xxxxx 1948
o právním xxxxxxxxx snoubenek x xxxxxxxxxxxxx dětí, xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx
Xxxxxxxxxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xx xxxxx xxxxxx:
Část první
Ustanovení xxxxxxxxxxxx
§1
Xxxxxx xxxxxx
(1) Tento xxxxx xx xxxxxxxx na xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx, xxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx v xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx x §§1 x 2 xxxxxx xx xxx 19. prosince 1946, x. 255 Xx., x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx x x některých xxxxxx účastnících xxxxxxxxx xxxx za osvobození, x xxxx uvedených x §1 odst. 1 x. 1 xxxx. x) xxxx xxx xx, které xxxx x xxxx xxx xxxxx československými xxxxxxxx xxxxxx.
Xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx
§2
Xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x snoubenkách xxxxx xxx ženu, xxxxx účastník xxxxxxxxx xxxx xx osvobození xxx xxxx xxxxx, xxxxxxx s ní xxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx a za xxxxxxxx xxxxxxxxx, že xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxxx a xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx žena
1. xx xxxxxx občanka xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxxxxx,
2. xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxx xxxxx x době xxxxx xxxx, avšak k xxxxxx xxxxxxx jen x xxxx důvodu, xx muž xxxx xxxx xxxxxx,
3. xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x jiným xxxxx xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx.
§3
Jsou-li xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §2, xxxxxxxxxx snoubence:
1. rodinné xxxxx (xxxxxxxx) snoubencovo,
2. xxxxx xx xx, xxx xxxx x xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxx.
§4
(1) Utrpěla-li xxxxxxxxx xxx, že xxxxxxx x xxxxxx xxxxxx x účastníkem xxxxxxxxx xxxx za osvobození, xxxxxxxxxx újmu x xx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx, xxxxxxx má-li xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxx xxxxxxxxxx nebo xxxx-xx s ním xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xx-xx nyní xxxx výživa xxxxxxxx, xxxxxxxx xx xxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx zanechaného xxxxxxxxxx národního boje xx osvobození, a xx xxxxx xxxxxxxxxxxx, xx Xxxxxxxxx, x xxxx-xx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx dědicům, x xxx-xx x xxxxxx, xxxxx xxxxx.
(2) Xxxxxxxxxxx majetkového xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx se xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x výdělkové xxxxxx xxxxxxxxx a xxxxxx; xxxxxxxxx xxxx nesmí xxx xxxxxxxx xxxx, xxx kolik xx xxxxx okolností případu xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Při stanovení xxxx xxxxxxxxxx xxx xxxx xxxx xx xxxxxx xxx xx, xx xxxxxxx zbude xx xxxxxxxx nákladů, xxxxx vynaložili nebo xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxx, xx dědictví xxxxxx nebo nabudou.
(3) Xxxxxxx-xx xxxx xxxxxxxxx x xxxx xxxxxx, xx př. k xxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx k xxxxxx x xxxxxxxxxxx zaopatření, xxxxxxx se přiměřené xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(4) X pozůstalostním xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx xx svým xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
§5
Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §4 xxxx. 1, mohou xxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx dne xxxxxxxxxxxx xxxxxx následujícího xx xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx podle xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxx xx xxx 18. xxxxxxxx 1946, č. 164 Sb., x xxxx o xxxxxxxx x válečné xxxxxxxxxx x oběti xxxxx x fašistické xxxxxxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx, kdyby xxxx xxxxxx po xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx a xxxxx xxxx x xx splněny i xxxxxxx podmínky xxxxxx xx xxxxxx platy xxxx xxxxxxx;
2. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, které by xx xxxxxxxxxx podle xxxxxxx xxxx soukromým xxxxxxxxxxxxxxx x účastníkem xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx, kdyby xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx.
Xxxxxxxxxxx děti x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx
§6
(1) Xxxxxxxxxx tohoto xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx dětech xxxxx pro xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx:
1. xxxx je xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx, x pokud xx xxxx být xxxxxx xxxxxxxxxx xx xxx xxxx, nejsou xxxxx xxxx xxxxxxx s xxxxxxxx státní xxxxxxxxxxxxx,
2. xxxxxxxxxxx otcovství bylo xxxxxx xx xxxxx xxxx před matrikářem,
3. x xxxxxxxxxx dítěte xxxxxxx xxx z xxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxx zemřel.
(2) Uznání xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx (odstavec 1 x. 2) xxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxx pochybnosti, xx xxxx bylo xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx třeba, xxxx-xx xx xxxx xxxxxxxxxx xx manželské (xxxxxxxxxxxx) rozhodnutím xxxxx.
§7
(1) Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx stanovené x §6, pokládá se xxxx za manželské xxxx xxxxx xxxx, x tím, že xx xxxxxxxxxx:
1. rodinné xxxxx (xxxxxxxx) otcovo;
2. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx, xxxxx bylo xxxxxxxxxx xxxxxxx účastníka xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx mezi rodiči xxxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxx xxxxx x xxxx xxxxx xxxx, avšak x xxxxxx nedošlo xxx z xxxx xxxxxx, xx xxxx xxxx nebo zemřel;
3. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xx mu příslušely xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxxxx národního xxxx xx osvobození, xxxxx xxxx manželským dítětem xxxxxx účastníka;
4. xxxxxxx xxxxxxx právo po xxxx, xxxx xx xxxx v xxx xxxx xxxxx jeho xxxxxxx manželským (§8).
(2) Xxxxx (důchody) uvedené x xxxxxxxx 1 x. 2 x 3 xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx dne xxxxxxxxxxxx měsíce následujícího xx dni, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§8
(1) Bylo-li xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx po účastníku xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx už xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx stanovené x §6, proti xxxxxxx, x xxx-xx x xxxxxx, proti xxxxx, nárok xx xxxxxxxxxx xx výši xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx-xx xxxx xxxxxxxxx x xxxx xxxxxx, xxxx xx xx. x xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx x xxxxxx o poskytování xxxxxxxxxx a výživy, xxxxxxxx dítěti xxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx projednání xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx skončeno x době, xxx xx xx xxxxxxxxxx x xxx, zda xxxx u dítěte xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §6, vyčká xxxxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx řízení.
§9
Xxxxxxx-xx xxxx xxxxx xx dědictví nebo xx odškodnění xxxxx §8, nemůže vedle xxxx uplatňovat xxxxx xxxxx xx xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx.
Xxxx xxxxx
Xxxxxx
Xxxxxxxxxxx
§10
X xxx, xxx jsou xxxx xxxxxxxx xxxxx §2 xxxx §6, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx, x xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxx x xxxx smrti xxxx xxxxxx xxxx, x xxxx-xx xxxxxx xxxx v xxxxxxxx, xxxxxxx soud, u xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxx projednává pozůstalost, x xxxx-xx ani xxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxx, v jehož xxxxxx xx xxx xxxxxxxx navrhovatel. Xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxx do dvou xxx ode dne, xxx tento xxxxx xxxxxx účinnosti.
§12
(1) O xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx podle §5 x. 1 xxxxxxxxx x xxxxx xxxxxx xxxxxx příslušný ústřední xxxx x dohodě x ministerstvem xxxxxxx, xxxxx xxxx (orgán), xxxxx xx xxx xxxxxxxxx x přiznání xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx. Xxxxxx xxxx být xxxxxx xx roka ode xxx, kdy xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxx §10 nabylo xxxxxx xxxx.
(2) O uplatnění xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 č. 2 platí xxxxxx xxxxxxxx.
Xxxxxx xxxxxx
§13
(1) X xxxxxxxx xxxxx §§10 x 11 xxxxxxxxx xxxx x řízení xxxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx návrhy xxxxx §§10 x 11 xxxxxx xxxxxxx, xxxx xxxx, xx-xx xx vhodné x xxxxxx, xxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxx xxxxx §10, x teprve xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx xxxx, xxxxxxxxxx x xxxxxx x xxxxxx podle §11.
(3) Xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx, x xxxxx xxxxxxxxx nebo dítě xxx, x xxxx xxxxxxxxx manželka jsou xxxxxxxxx řízení, i xxxx jde xxx x xxxxx xxxxx §10.
§14
V xxxxxx x xxxxxx na zjištění xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx výživného, které x xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxx ještě x xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xxxxxx xxxx považována xx xxxxx xxxxx §10, x není-li xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx návrhu xxxxxx, xxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx §10 xxxxxxxxxxx. Xxxxx-xx xx převedení xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxx náklady xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx součástí xxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx.
§15
(1) Xxxxxxx-xx soud, xx jsou splněny xxxxxxxx xxxxxxxxx v §2 xxxx x §6, na základě xxxxxxxx, kterým xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození xxxxxxxxx xx xxxxxxx, x xxxx-xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx (§§12 x 13 dekretu xxxxxxxxxx xxxxxxxxx ze xxx 27. xxxxx 1945, x. 117 Xx., xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx xxxxxxx), xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxx xx xxxxxx zrušení xxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx §10, xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxx §10 bylo xxxxxxx; xxx xxxxxx snoubenka xxxxxx xxxxx §3 x dítě xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx dítěte podle §6 a xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 1 x xxx požadovati xx xxxx x xxxxxxx toho, xxxx xxxxxx xxxxx §4 xxxx xxxxx §7 xxxx. 1 č. 4.
(2) Xxxxx, které xxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxx x §5 nebo x §7 xxxx. 1 x. 2 x 3, xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx, x xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx osvobození x xxxxxxx usnesení xxxxxxxx xxxxx §10 nezakročí.
(3) X xxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx §§11 až 13.
Část xxxxx
Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx
(1) Xxxx-xx xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx v §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxx s xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx xxxx, pro xxxxxx následkem úmrtí xxxx pro xxxxxx xxxxx z xxxxxxxxxxxx xx tomto xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx-xx xxxxxxx nabytí 200.000 Xxx x xxxxxx-xx xxx x xxxxxxxxx nebo xxx x xx souvisící xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx (dále xxx xxxxxxx xxxxx) xxxxxxxxx v xxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944,
x) sazba třídy XX. xxxx x xxxxxxxxx xxxxxx ze xxx 12. srpna 1921, č. 337 Xx., o xxxx x xxxxxxxxx,
x) xxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx §2 xxxx. a) xxxxxx ze dne 7. ledna 1920, x. 31 Sb., xxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x poplatkům x xxxx některá xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx,
x) xxxx-xx xxx to i xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx zákona ze xxx 30. xxxxx 1947, x. 13 Xx., o úlevách x oboru xxxx x xxxxxxxxx x xxxxxxxx pro xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx x xx xxxxxxx xxxxxxxxxxx persekuce x xxxxx, xxxxx i xxx xxxxxxx xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx, která neměla x účastníkem xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxx. přísluší pro xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx III. xxxx z xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxx xxxx x xxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx. c).
(3) Xxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxxxx 1 x 2 xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx, jestliže xxxxxxx xxxxx byly xx xxxxxxxxxx, byť x xxxxxxxxxxx. X xxxxxxxx případech xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx nejdéle xx xxxxx měsíců xxx xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§17
Přiměřené odškodnění xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx §4 xxxxx odečítati xx xxxxxxx vyměření dědických xxxxx x pozůstalosti xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx.
§18
(1) Xxx-xx nemanželskému xxxxxx přiznán xxxxx xx odškodnění xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §8 xxxx. 1, je x xxxxxxxxxxx předpis xxxxxxxxx xxxxx z xxxxxxxxxxxx xx účastníku xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx xx zmenšil, xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxx podati x xxxxxxxxxx úřadu xxxx xxxxxxx xx xxxxx měsíců xx xxxxxxxx xxxxxx (§8 xxxx. 1) xxxx xxx xxx, kdy xxxxxx xxxxxxxxxx (§11) xxxxxx právní moci.
(2) Xxxxxxxxxx odstavce 1 xxxxx xxxxxx tehdy, xxxx-xx xxxxxxx dávky xxxxxxxxx v xxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. xxxxxxx 1945, na Slovensku xxxx 1. xxxxx 1944.
§20
Xxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxx xxxxx, pozůstalým xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.
§21
Xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx 14. dnem xx xxxxxxxxx; provedou xxx ministři spravedlnosti, xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxx xxxx x xxxxxx se xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx.
Xx. Beneš x. x.
Xxxxxxxx v. r.
Nosek x. x.
Xx. Xxxxxx x. x.
Xx. Dolanský x. x.
Xx. Xxxxxxx x. x.
Xxxxxx xxxxxxx č. 21/1948 Xx. xxxxx xxxxxxxxx dnem 19.3.1948.
Xx xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxx xx doplňován.
Znění jednotlivých xxxxxxxx xxxxx jiných xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx aktualizováno, xxxxx xx xxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.