Právní předpis byl sestaven k datu 12.01.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 19.03.1948.
Zákon o právním postavení snoubenek a nemanželských dětí, pozůstalých po účastnících národního boje za osvobození
21/1948 Sb.
ČÁST I - Ustanovení hmotněprávní
Rozsah zákona §1
Snoubenky a jejich právní postavení §2 §3 §4 §5
Nemanželské děti a jejich právní postavení §6 §7 §8 §9
ČÁST II - Řízení
ČÁST III - Ustanovení poplatková §16 §17 §18
21
Xxxxx
xx xxx 3. xxxxx 1948
o xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxx, xxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození
Ústavodárné Xxxxxxx shromáždění xxxxxxxxx Xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xx xxxxx zákoně:
Část první
Ustanovení hmotněprávní
§1
Rozsah xxxxxx
(1) Xxxxx xxxxx xx xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx, xxxxxxxxx po xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx se x xxxxx zákoně xxxxxxxx xxxxx uvedené v §§1 a 2 xxxxxx xx xxx 19. prosince 1946, x. 255 Xx., x příslušnících xxxxxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxx x o xxxxxxxxx xxxxxx účastnících xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, x osob uvedených x §1 xxxx. 1 x. 1 xxxx. x) však xxx xx, xxxxx xxxx x xxxx xxx xxxxx československými xxxxxxxx xxxxxx.
Snoubenky x xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx
§2
Xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx pro ženu, xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxx svůj xxxxx, xxxxxxx x ní xxxxxxxxxx, xxxxxx takovým xxxxxxxx x xx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxx xxx pochybnosti x vážnosti a xxxxxxxxxxx xxxxxx slibujícího, xxxxxxxx xxxx
1. xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxx spolehlivá,
2. xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx možné xxxxx x xxxx smrti xxxx, xxxxx x xxxxxx xxxxxxx jen x toho důvodu, xx muž xxxx xxxx xxxxxx,
3. neuzavřela xxxxxxxxxx x jiným xxxxx xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx znevažujícím xxxxxxxxxx.
§3
Xxxx-xx splněny xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx:
1. rodinné xxxxx (příjmení) xxxxxxxxxxx,
2. xxxxx na xx, xxx byla v xxxxxxx xxxxx označována xxxx xxxx.
§4
(1) Utrpěla-li xxxxxxxxx xxx, že nedošlo x jejímu xxxxxx x xxxxxxxxxx národního xxxx za osvobození, xxxxxxxxxx xxxx a xx-xx xxxxxxxxxx zřetele xxxxx, zejména xx-xx xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxx-xx x xxx xx xxxxxxxx domácnosti x je-li xxxx xxxx xxxxxx ohrožena, xxxxxxxx xx nárok xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození, a xx xxxxx xxxxxxxxxxxx, xx Slovensku, x xxxx-xx už xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx, x xxx-xx x xxxxxx, xxxxx státu.
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx odškodnění xx xxxxxxxx se xxxxxxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx x dědiců; xxxxxxxxx však nesmí xxx přiznáno xxxx, xxx xxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx případu xxxxxxxx podle xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Při stanovení xxxx odškodnění lze xxxx vzít za xxxxxx jen xx, xx dědicům xxxxx xx xxxxxxxx nákladů, xxxxx vynaložili xxxx xxxxx musit xxxxxxxxxx xxxxx, xx xxxxxxxx xxxxxx nebo xxxxxxx.
(3) Xxxxxxx-xx mezi účastníky x jiné dohodě, xx xx. x xxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx k xxxxxx x poskytování xxxxxxxxxx, xxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx v penězích.
(4) X pozůstalostním xxxxxx xxxxxxxx se xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx.
§5
Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §4 xxxx. 1, mohou xxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx následujícího po xxx, xxx xxxxx xxxxx nabude xxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, důchody podle xxxxxxxx x xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxx xx dne 18. xxxxxxxx 1946, č. 164 Sb., x péči o xxxxxxxx a válečné xxxxxxxxxx a oběti xxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, které by xx příslušely, kdyby xxxx vdovou xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození a xxxxx byly x xx splněny x xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx;
2. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx podle xxxxxxx mezi soukromým xxxxxxxxxxxxxxx x účastníkem xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx, xxxxx byla xxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx.
Nemanželské xxxx x xxxxxx xxxxxx postavení
§6
(1) Xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx:
1. xxxx xx xxxxxxx xxxxxxx československým, x xxxxx xx xxxx xxx činěno xxxxxxxxxx za své xxxx, xxxxxx proti xxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx,
2. xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx bylo xxxxxx xx xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxxx,
3. x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxx x xxxx xxxxxx, xx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxx xxxxxx.
(2) Xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx (odstavec 1 x. 2) xxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxx zjištěním, xx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xx xxxx bylo xxxxxxxx zplozeno xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Ani tohoto xxxxxxxx není xxxxx, xxxx-xx už dítě xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx (xxxxxxxxxxxx) rozhodnutím xxxxx.
§7
(1) Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx stanovené x §6, pokládá xx xxxx za xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx, x xxx, xx xx xxxxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxx (xxxxxxxx) xxxxxx;
2. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxx by xx xxxxxxxxxx, kdyby xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx účastníka xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx bylo xxxxxx xx xxxxx xxxxx xxxxx v době xxxxx xxxx, avšak x sňatku xxxxxxx xxx z xxxx xxxxxx, xx xxxx xxxx xxxx xxxxxx;
3. xxxxxxxxxxxx důchody, xxxxx xx mu příslušely xxxxx xxxxxxx mezi xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx manželským xxxxxxx xxxxxx účastníka;
4. xxxxxxx xxxxxxx právo po xxxx, jako by xxxx x den xxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx (§8).
(2) Xxxxx (xxxxxxx) xxxxxxx x xxxxxxxx 1 x. 2 x 3 příslušejí xxxxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx následujícího xx dni, kdy xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§8
(1) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx účastníku xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx xx skončeno, xxxxxxxx xxxxxx, jsou-li xxxxxxx xxxxxxxx stanovené x §6, proti xxxxxxx, x jde-li x xxxxxx, proti xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx-xx mezi xxxxxxxxx x xxxx xxxxxx, xxxx na xx. x xxxxxx o xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx k xxxxxx x poskytování xxxxxxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx po xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx skončeno x době, kdy xx xx rozhodnout x tom, zda xxxx u dítěte xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx x §6, vyčká xxxxxxxxxxxxx xxxx s xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx až xx xxxxxxxxxxxx skončení xxxxxx řízení.
§9
Uplatní-li xxxx xxxxx xx xxxxxxxx nebo xx odškodnění podle §8, xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx na xxxxxx x zaopatření xxxxx xxxxxxx otcovým.
Část xxxxx
Xxxxxx
Xxxxxxxxxxx
§10
X xxx, xxx xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx §2 xxxx §6, rozhoduje xxxxxxx xxxx, x xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx nemanželský otec x xxxx xxxxx xxxx xxxxxx soud, x xxxx-xx xxxxxx xxxx x tuzemsku, xxxxxxx xxxx, u xxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxx projednává pozůstalost, x není-li xxx xxxxxx soudu, okresní xxxx, x xxxxx xxxxxx má své xxxxxxxx navrhovatel. Xxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxxxxxxx do dvou xxx ode xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx účinnosti.
§12
(1) X xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx platů xxxx xxxxxxx xxxxx §5 x. 1 xxxxxxxxx x oboru xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx v dohodě x ministerstvem financí, xxxxx xxxx (xxxxx), xxxxx xx byl xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx platů xxxx xxxxxxx, xxxxx snoubenka xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx. Žádost xxxx být podána xx xxxx xxx xxx, xxx xxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxx §10 xxxxxx právní xxxx.
(2) O xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 2 xxxxx xxxxxx xxxxxxxx.
Xxxxxx xxxxxx
§13
(1) O xxxxxxxx podle §§10 x 11 xxxxxxxxx xxxx x xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx xxxxxx xxxxx §§10 a 11 xxxxxx xxxxxxx, xxxx xxxx, xx-xx xx xxxxxx x xxxxxx, xxxxxxxxxx nejprve x návrhu xxxxx §10, a teprve xx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx moci, xxxxxxxxxx x řízení x xxxxxx podle §11.
(3) Xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, x jehož xxxxxxxxx xxxx xxxx xxx, x xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx řízení, x xxxx xxx jen x návrh xxxxx §10.
§14
X řízení x xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx x xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxx xxxxx x xxxxx stolici xxxxxxxx, xxxx žalobce xxxxxxxxx, aby xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxx §10, x není-li procesní xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx návrhu xxxxxx, xxx xxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx §10 xxxxxxxxxxx. Xxxxx-xx xx xxxxxxxxx věci xx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxx náklady xxxxxxxxxxx xxxxxx sporného xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx.
§15
(1) Xxxxxxx-xx soud, xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx v §2 xxxx x §6, xx xxxxxxx xxxxxxxx, kterým xxx xxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx osvobození xxxxxxxxx xx mrtvého, x xxxx-xx xxxx usnesení xxxxxxxxx xxxxxxx (§§12 x 13 xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxx 27. xxxxx 1945, č. 117 Xx., xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xx xxxxxxx), xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxx xx xxxxxx zrušení xxxxxx x xxxxx příslušného xxxxx §10, xxx xxxxxxxx vydané podle §10 xxxx zrušeno; xxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §3 x xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §6 a xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 1 x xxx požadovati xx nich x xxxxxxx xxxx, xxxx xxxxxx xxxxx §4 xxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 4.
(2) Xxxxx, které xxxx snoubence nebo xxxxxx xxxxx uvedené x §5 xxxx x §7 xxxx. 1 x. 2 x 3, mohou xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx, x když xxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx osvobození o xxxxxxx usnesení xxxxxxxx xxxxx §10 xxxxxxxxx.
(3) X příslušnosti x xxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx §§11 xx 13.
Část třetí
Ustanovení xxxxxxxxxx
(1) Xxxx-xx splněny xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx, která xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje za xxxxxxxxxx xxxx, xxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxx pro případ xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx-xx hodnota nabytí 200.000 Xxx x xxxxxx-xx xxx x xxxxxxxxx xxxx xxx x ní xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx (xxxx xxx dědické xxxxx) xxxxxxxxx v xxxxxx Xxxxx x Moravskoslezské xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Xxxxxxxxx xxxx 1. zářím 1944,
x) sazba xxxxx XX. daně z xxxxxxxxx xxxxxx ze xxx 12. srpna 1921, č. 337 Xx., x xxxx x xxxxxxxxx,
x) sazba xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx podle §2 xxxx. x) xxxxxx xx xxx 7. xxxxx 1920, x. 31 Xx., xxxxxx xx nově xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx a xxxx některá xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx,
x) jsou-li xxx xx x xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxx xxxxx zákona xx xxx 30. xxxxx 1947, x. 13 Xx., x úlevách x xxxxx xxxx x obohacení x xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx xx účastnících národního xxxx za xxxxxxxxxx x po xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxx, xxxxx x xxx xxxxxxx věnování.
(2) Xxxxxxxxx, která neměla x xxxxxxxxxx národního xxxx xx osvobození xxxx. xxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx 1 za xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx XXX. xxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx o xxxx xxxx a xxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx. x).
(3) Xxxxx, xxxxxxx v xxxxxxxxxx 1 x 2 xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx byly xx xxxxxxxxxx, xxx x pravoplatně. V xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx nejdéle xx šesti xxxxxx xxx xxx, xxx xxxxx zákon nabude xxxxxxxxx.
§17
Xxxxxxxxx odškodnění poskytnuté xxxxxxxxx podle §4 xxxxx odečítati xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x pozůstalosti xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození.
§18
(1) Xxx-xx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx přiznán nárok xx xxxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx podle §8 xxxx. 1, xx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx dávek z xxxxxxxxxxxx po účastníku xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx na xxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxx xx zmenšil, xxxxxxxx. Xxxxx xx xxxxxx xxx podati x finančního xxxxx xxxx xxxxxxx do xxxxx měsíců od xxxxxxxx xxxxxx (§8 xxxx. 1) xxxx xxx dne, kdy xxxxxx rozhodnutí (§11) xxxxxx právní moci.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xxxxx xxxxxx xxxxx, xxxx-xx xxxxxxx dávky xxxxxxxxx x zemích Xxxxx a Moravskoslezské xxxx 5. xxxxxxx 1945, na Xxxxxxxxx xxxx 1. zářím 1944.
§20
Tímto xxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, podle xxxxxx xxxxxxxx předpisů.
§21
Xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx 14. xxxx xx xxxxxxxxx; provedou xxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx x xxxxxxxx péče x xxxxxx se zúčastněnými xxxxxxxx.
Xx. Xxxxx x. x.
Xxxxxxxx x. x.
Xxxxx x. r.
Dr. Xxxxxx x. x.
Xx. Xxxxxxxx x. r.
Dr. Nejedlý x. x.
Xxxxxx předpis x. 21/1948 Sb. xxxxx xxxxxxxxx dnem 19.3.1948.
Xx xxx xxxxxxxx právní xxxxxxx xxxxx xxxxx xx doplňován.
Znění jednotlivých xxxxxxxx norem jiných xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační změna xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.