Právní předpis byl sestaven k datu 10.03.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 19.03.1948.
Zákon o právním postavení snoubenek a nemanželských dětí, pozůstalých po účastnících národního boje za osvobození
21/1948 Sb.
ČÁST I - Ustanovení hmotněprávní
Rozsah zákona §1
Snoubenky a jejich právní postavení §2 §3 §4 §5
Nemanželské děti a jejich právní postavení §6 §7 §8 §9
ČÁST II - Řízení
ČÁST III - Ustanovení poplatková §16 §17 §18
21
Xxxxx
xx dne 3. xxxxx 1948
x xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxxxxxxxxxx xxxx, pozůstalých xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx
Xxxxxxxxxxx Xxxxxxx xxxxxxxxxxx republiky Xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx se xx xxxxx zákoně:
Část xxxxx
Xxxxxxxxxx hmotněprávní
§1
Rozsah xxxxxx
(1) Tento xxxxx xx vztahuje xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxx, pozůstalé po xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxxxxxxx xx v xxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx v §§1 x 2 xxxxxx xx xxx 19. xxxxxxxx 1946, x. 255 Sb., x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxx v xxxxxxxxx x o některých xxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx osvobození, x xxxx uvedených x §1 xxxx. 1 x. 1 xxxx. x) však xxx xx, xxxxx xxxx v době xxx xxxxx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
Xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxx postavení
§2
Ustanovení tohoto xxxxxx x snoubenkách xxxxx xxx ženu, xxxxx xxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx xxx xxxx xxxxx, xxxxxxx x ní xxxxxxxxxx, najevo takovým xxxxxxxx x xx xxxxxxxx okolností, že xxxxxx být xxxxxxxxxxx x vážnosti x xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxxx xxxx
1. je xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx, xxxxxx xxxxxxxxxx,
2. xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxx xxxxx x xxxx xxxxx xxxx, xxxxx k xxxxxx nedošlo xxx x xxxx xxxxxx, xx xxx padl xxxx xxxxxx,
3. xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx s xxxxx xxxxx xxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxx znevažujícím xxxxxxxxxx.
§3
Xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2, xxxxxxxxxx xxxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxx (příjmení) xxxxxxxxxxx,
2. xxxxx xx to, xxx xxxx x xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxx.
§4
(1) Utrpěla-li snoubenka xxx, že xxxxxxx x xxxxxx xxxxxx x účastníkem národního xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxxxx xxxx x xx-xx xxxxxxxxxx zřetele xxxxx, zejména má-li xxxxxxxxxxx xxxx xx xxxx snoubencem xxxx xxxx-xx x xxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xx-xx xxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxx xx nárok xx přiměřené odškodnění x xxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx, x xx xxxxx xxxxxxxxxxxx, xx Slovensku, x xxxx-xx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx, x xxx-xx x xxxxxx, proti státu.
(2) Xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx odškodnění xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xx majetkové x výdělkové xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx; xxxxxxxxx však xxxxx xxx přiznáno více, xxx xxxxx xx xxxxx okolností případu xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx. Xxx stanovení xxxx xxxxxxxxxx lze xxxx xxxx za xxxxxx xxx xx, xx dědicům zbude xx xxxxxxxx nákladů, xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxxx vynaložiti xxxxx, xx xxxxxxxx xxxxxx nebo nabudou.
(3) Xxxxxxx-xx mezi xxxxxxxxx x xxxx dohodě, xx xx. x xxxxxx x vydání xxxxxxxxxxxx kusů xxxxxxxx xxxx x dohodě x xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxxxx xx přiměřené xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(4) X xxxxxxxxxxxxxx řízení xxxxxxxx xx snoubenka xx svým nárokem xxxx věřitelka.
§5
Xxxx-xx splněny podmínky xxxxxxxxx x §4 xxxx. 1, xxxxx xxx snoubence xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xx xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx o veřejnoprávním xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxx podle zákona xx xxx 18. xxxxxxxx 1946, č. 164 Sb., x xxxx x xxxxxxxx x válečné xxxxxxxxxx a oběti xxxxx x fašistické xxxxxxxxx, xxxxx xx xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxx byly x xx xxxxxxx x xxxxxxx podmínky xxxxxx xx xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx;
2. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx by xx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx mezi xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx x účastníkem xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, kdyby xxxx xxxxxx xx tomto xxxxxxxxx.
Nemanželské xxxx a xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx
§6
(1) Xxxxxxxxxx xxxxxx zákona x xxxxxxxxxxxxx dětech xxxxx xxx xxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx, xxxxxxxx:
1. xxxx je xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx, x pokud už xxxx xxx xxxxxx xxxxxxxxxx xx své xxxx, xxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxx spolehlivosti,
2. xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx bylo xxxxxx xx xxxxx xxxx xxxx xxxxxxxxxx,
3. x xxxxxxxxxx dítěte xxxxxxx xxx x xxxx důvodu, xx xxxxxxxxxxx xxxx xxxx xxxx zemřel.
(2) Xxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx (xxxxxxxx 1 x. 2) xxxx xxx nahrazeno xxxxxxx zjištěním, xx xxxxxx xxx xxxxxxxxxxx, xx xxxx bylo xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx. Xxx xxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxx, xxxx-xx xx xxxx xxxxxxxxxx za xxxxxxxxx (xxxxxxxxxxxx) xxxxxxxxxxx vlády.
§7
(1) Jsou-li splněny xxxxxxxx stanovené x §6, xxxxxxx xx xxxx xx xxxxxxxxx xxxx xxxxx xxxx, x xxx, že xx xxxxxxxxxx:
1. xxxxxxx xxxxx (xxxxxxxx) xxxxxx;
2. xxxxxxx zaopatřovací xxxxx, xxxxx by xx xxxxxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx mezi rodiči xxxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxx xxxxx x době xxxxx xxxx, avšak x sňatku xxxxxxx xxx x xxxx xxxxxx, xx otec xxxx nebo xxxxxx;
3. xxxxxxxxxxxx xxxxxxx, které xx mu xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx národního boje xx osvobození, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx účastníka;
4. zákonné xxxxxxx xxxxx xx xxxx, xxxx by xxxx x xxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx (§8).
(2) Xxxxx (xxxxxxx) xxxxxxx x odstavci 1 x. 2 a 3 xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx měsíce xxxxxxxxxxxxx xx xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx.
§8
(1) Xxxx-xx projednání xxxxxxxxxxxx po xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx, xxxx-xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x §6, proti xxxxxxx, x xxx-xx x xxxxxx, xxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxxxxxxxx ve xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx. Xxxxxxx-xx xxxx xxxxxxxxx x xxxx dohodě, xxxx xx xx. x xxxxxx x xxxxxx jednotlivých xxxx xxxxxxxx xxxx k xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx a xxxxxx, xxxxxxxx xxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx skončeno x xxxx, xxx xx xx rozhodnout x tom, xxx xxxx x xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx stanovené x §6, vyčká xxxxxxxxxxxxx xxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xx xx xxxxxxxxxxxx skončení xxxxxx xxxxxx.
§9
Uplatní-li xxxx xxxxx xx xxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxx §8, xxxxxx vedle xxxx uplatňovat xxxxx xxxxx xx výživu x xxxxxxxxxx proti xxxxxxx xxxxxxx.
Xxxx xxxxx
Xxxxxx
Xxxxxxxxxxx
§10
X tom, xxx xxxx dány xxxxxxxx xxxxx §2 xxxx §6, xxxxxxxxx xxxxxxx xxxx, u xxxxx xxx xxxxxxxxx xxxx nemanželský xxxx x době xxxxx xxxx obecný xxxx, x xxxx-xx xxxxxx xxxx x xxxxxxxx, xxxxxxx xxxx, x xxxxx xx projednávala xxxx xxxxxxxxxx pozůstalost, x xxxx-xx xxx xxxxxx xxxxx, xxxxxxx xxxx, v xxxxx xxxxxx má xxx xxxxxxxx navrhovatel. Návrh xxxx být xxxxx xxxxxxxxxx xx xxxx xxx xxx dne, xxx tento zákon xxxxxx xxxxxxxxx.
§12
(1) X xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx podle §5 x. 1 xxxxxxxxx x xxxxx státní xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx v xxxxxx x xxxxxxxxxxxxx financí, xxxxx xxxx (orgán), xxxxx by byl xxxxxxxxx k přiznání xxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx. Xxxxxx xxxx být podána xx xxxx xxx xxx, xxx xxxxxxxxxx x návrhu xxxxx §10 xxxxxx xxxxxx xxxx.
(2) X uplatnění xxxxxx xxxxx §7 xxxx. 1 x. 2 xxxxx obecné xxxxxxxx.
Xxxxxx řízení
§13
(1) O xxxxxxxx podle §§10 x 11 rozhoduje xxxx v xxxxxx xxxxxxxxx.
(2) Xxxx-xx návrhy xxxxx §§10 x 11 xxxxxx zároveň, xxxx soud, je-li xx vhodné x xxxxxx, xxxxxxxxxx nejprve x xxxxxx podle §10, x xxxxxx xx xxxx rozhodnutí xxxxxx právní xxxx, xxxxxxxxxx x xxxxxx x návrhu xxxxx §11.
(3) Dědicové účastníka xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, o xxxxx xxxxxxxxx xxxx dítě xxx, a xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxx, x xxxx xxx jen x xxxxx xxxxx §10.
§14
X xxxxxx o xxxxxx na zjištění xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx x xxx, xxx xxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxxxx, xxxx ještě x xxxxx stolici xxxxxxxx, xxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxx xxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxx §10, x xxxx-xx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx jednat, xxx xxx xxxx xxxxxxxxxx soudu podle §10 xxxxxxxxxxx. Xxxxx-xx xx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxx náklady provedeného xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx řízení xxxxxxxxxx.
§15
(1) Xxxxxxx-xx xxxx, xx xxxx splněny xxxxxxxx stanovené x §2 xxxx x §6, na xxxxxxx xxxxxxxx, kterým byl xxxxxxxx xxxxxxxxx boje xx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxxxxx, a xxxx-xx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx (§§12 x 13 xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx ze xxx 27. xxxxx 1945, č. 117 Xx., xxxxxx se xxxxxxxx ustanovení x xxxxxxxxxx xx mrtvého), xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx roka od xxxxxx xxxxxxx žádati x soudu xxxxxxxxxxx xxxxx §10, xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxx §10 bylo zrušeno; xxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §3 x dítě xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §6 x výhody xxxxx §7 xxxx. 1 x. 1 x lze xxxxxxxxxx xx xxxx i xxxxxxx xxxx, čeho xxxxxx podle §4 xxxx podle §7 xxxx. 1 x. 4.
(2) Xxxxx, xxxxx xxxx snoubence xxxx xxxxxx xxxxx xxxxxxx x §5 nebo x §7 xxxx. 1 č. 2 x 3, xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxxx, x když xxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxx vydaného xxxxx §10 nezakročí.
(3) X příslušnosti a xxxxxx platí xxxxxxxxx xxxxxxxxxx §§11 xx 13.
Část třetí
Ustanovení xxxxxxxxxx
(1) Xxxx-xx xxxxxxx podmínky xxxxxxxxx v §2, xxxxxxxxxx snoubence, která xxxx s účastníkem xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx dítě, xxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx, xxxxxxxxxxx-xx xxxxxxx xxxxxx 200.000 Kčs x xxxxxx-xx xxx x xxxxxxxxx nebo též x ní xxxxxxxxx xxxxxxxx nemovitostní (xxxx xxx xxxxxxx dávky) xxxxxxxxx x xxxxxx Xxxxx x Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1944,
x) xxxxx třídy XX. daně z xxxxxxxxx zákona xx xxx 12. xxxxx 1921, x. 337 Xx., o dani x xxxxxxxxx,
x) xxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx §2 písm. x) xxxxxx xx xxx 7. xxxxx 1920, x. 31 Sb., xxxxxx se nově xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxxx x xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx x poplatcích,
c) jsou-li xxx xx x xxxxxxx podmínky, xxxxx xxxxx xxxxxx xx xxx 30. xxxxx 1947, x. 13 Xx., x úlevách x oboru xxxx x obohacení a xxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx národního xxxx za osvobození x xx obětech xxxxxxxxxxx persekuce x xxxxx, xxxxx i xxx některá xxxxxxxx.
(2) Xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za osvobození xxxx. xxxxxxxx xxx xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx 1 xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx III. xxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx zákona o xxxx xxxx x xxxxx xxxxx předchozího xxxxxxxx xxxx. x).
(3) Xxxxx, uvedené v xxxxxxxxxx 1 a 2 příslušejí xxxxxxxxx xxxx xxxxx, xxxxxxxx xxxxxxx dávky xxxx xx xxxxxxxxxx, byť x pravoplatně. X xxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx stolice xxxxxxx xx xxxxx měsíců xxx xxx, kdy xxxxx zákon xxxxxx xxxxxxxxx.
§17
Xxxxxxxxx odškodnění xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx §4 xxxxx odečítati xx xxxxxxx xxxxxxxx dědických xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx národního xxxx xx xxxxxxxxxx.
§18
(1) Byl-li nemanželskému xxxxxx přiznán xxxxx xx odškodnění xx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §8 xxxx. 1, xx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx xx návrh xxxxxx, jehož dědický xxxxx xx xxxxxxx, xxxxxxxx. Návrh na xxxxxx xxx podati x xxxxxxxxxx xxxxx xxxx stolice xx xxxxx xxxxxx od xxxxxxxx xxxxxx (§8 xxxx. 1) xxxx xxx xxx, xxx xxxxxx xxxxxxxxxx (§11) xxxxxx xxxxxx xxxx.
(2) Xxxxxxxxxx xxxxxxxx 1 xxxxx xxxxxx xxxxx, xxxx-xx dědické xxxxx xxxxxxxxx x xxxxxx Xxxxx a Xxxxxxxxxxxxxxx xxxx 5. xxxxxxx 1945, xx Slovensku xxxx 1. zářím 1944.
§20
Xxxxx xxxxxxx nejsou xxxxxxx xxxxx příslušející xxxxxxxxxx x nemanželským xxxxx, xxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxxxxxxx, podle xxxxxx xxxxxxxx předpisů.
§21
Xxxxx xxxxx nabývá xxxxxxxxx 14. xxxx xx xxxxxxxxx; xxxxxxxx xxx ministři xxxxxxxxxxxxx, xxxxxx, xxxxxxx a xxxxxxxx xxxx v xxxxxx xx zúčastněnými xxxxxxxx.
Xx. Xxxxx x. x.
Xxxxxxxx x. r.
Nosek x. x.
Xx. Xxxxxx x. r.
Dr. Xxxxxxxx x. r.
Dr. Nejedlý x. r.
Xxxxxx předpis x. 21/1948 Xx. nabyl xxxxxxxxx xxxx 19.3.1948.
Ke xxx xxxxxxxx právní xxxxxxx xxxxx měněn xx xxxxxxxxx.
Xxxxx jednotlivých xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxx derogační xxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx.