Právní věta
Nesplní-li koupěchtivý xxxxxxxxx převést xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx se xxxxxxx součástí xxxxxxx, x xxxxxxx-xx xxxxxxxxxxxxx x důsledku xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx škoda x xxxxxx navýšení xxxxxxxxx xxxxxx, xx xxx xxx xxxxxxxx xxxxx, xx xxxxxxxxxxx xx xxxxxxx podmínek xxxxxxxxx x §2910 x. z. xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx škodu nahradit.
Vztah x xxxxxxxx xxxxxxxx: §2910, §2144 xxxxxx x. 89/2012 Sb.
Nejvyšší xxxx k dovolání xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx Xxxxxxxxx soudu v Xxxx xx dne 21.4.2021, xx. zn. 44 Xx 317/2019, x věc vrátil xxxxxx xxxxx k xxxxxxx řízení.
I.
Dosavadní xxxxxx xxxxxx
1. Xxxxxxxxx ze xxx 4.3.2019, č. x. 15 X 301/2017-57, uložil Xxxxxxx xxxx x Xxxx xxxxxxxxxx zaplatit žalobci 110 000 Xx x xxxxxx x xxxxxxxx xx výši 8,05 % ročně xx 12.11.2018 xx xxxxxxxxx. Xxxxxxx xxx x xxxxxx žalobce xx náhradu škody, xxxxx mu xxxx xxxxxxxxx xxx, xx x xxx žalovaný xxxxxxx právní xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx věci xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xxx xx xxxxx xxxx 40 000 Xx, ačkoli x xx měl xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, a xxxxxxxxx xxx xxxxx xxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xx 150 000 Xx. Xxxxxxx xxxx vyšel xx xxxxxxxx, xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxx x. č. 1 x xxxxxxxxxxxx xxxxx X., xx xxxx xxxxx xxxxxx č. x. 2 (xxxx xxx „stavba“), která xxxx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx xxxxxxx xx xxx 8.3.2017 xx xxxxx cenu 40 000 Xx xxxxx xxxxxxxx. Původní xxxxxxxxx xxxxxx, X. X. x X. X. xxxxxxx stavbu xx uzavření kupní xxxxxxx x xxxxxxxxx xx koupi xxxxxxxxx, x xxxxx žalobce xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xx dne 19.7.2017 x 31.10.2017. Žalovaný xxxx xxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx, X. X., xxxxx xxxxxxxx xx xxx 21.11.2017 xx xxxxx xxxx 150 000 Kč. Xxxxx Městského xxxxx x Xxxx xxxxxxx x souladu x §3056 xxxxxx č. 89/2012 Sb., xxxxxxxxxx xxxxxxxx, (xxxx xxx „x. z.“) xxxxxxxx xxxxxxx věcné předkupní xxxxx xx xxxxxx, xxxxx jej podle §2144 xxxx. 1 x. z. jako xxxxxxxxxxx opravňovalo xxxxxxx xx xxxx žalovanému, xxxxxxx xxxxxxxx nástupci xxxxxxxxx vlastníků, xxx xx xxxxxx prodal xx kupní cenu 40 000 Kč, xx xxxxxx ji xxx xxxxx. Protože xxxxxxxx xxxx povinnost xxxxxxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxx xxxxx xx 150 000 Kč, xxxxxxxx xxxxx §2910 x. x. xxxxxxx xx xxxxx spočívající v xxxxxxx kupních xxx, xx. 110 000 Xx, xxxxx žalobce xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, X. X., xxx za xxxxx xxxx 150 000 Xx, za xxxxxx xx nabyl X. X., xxxxxxx 40 000 Xx, xx xxx ji mohl xxxxxx xx žalovaného.
2. Xxxxxxxxx xx xxx 21.4.2021, x. j. 44 Co 317/2019-77, Xxxxxxx xxxx v Xxxx rozsudek městského xxxxx xxxxxx xxx, xx žalobu v xxxxx xxxxxxx xxxxxx x rozhodl x xxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxx xxxx xxxxxx. Xxxxx xx skutkových xxxxxxxx soudu prvního xxxxxx, avšak neshledal xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx škodu podle §2910 x. x. Xxxxxxxxx nabídnout stavbu xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx původním vlastníkům x okamžiku, xxx xxxxxxxx xxx 8.3.2017 xxxxx xxxxxxx s xxxxxxxxx (§2143 x. x.). Xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxx na xxxxxxxxxx, x žalobci xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx x xxxx náhradu xx xxxx 110 00 Xx mohla (xx xxxxxxx xxxxxxx předpokladů xxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xx škodu) xxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxx pouze postup xxxxx §2144 xxxx. 1 o. x., xxxx xxxxxxxxx vlastnického xxxxx x xxxx xx žalobce xx xxxxx podmínek, xx xxxxx ji xxxxxxxx xxxxx. Xxxxx xxxxxx xxx však xxxxxxxx xxx, xx žalovaný xxxxxx prodal T. X., po němž xx xxxxxxx xxxxx xxxxx tvrzení xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
XX.
Xxxxxxxx x xxxxxxxxx k xxxx
3. Xxxxxxx napadl xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx v xxxxx xxxxxxx dovoláním, xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx §237 x. s. x. xxxxxxxxx xxx, xx xxxxxxxx rozhodnutí xxxxxx na xxxxxx xxxxxxxx práva, při xxxxxx xxxxxx se xxxxxxxx xxxx odchýlil xx ustálené rozhodovací xxxxx dovolacího xxxxx, x na xxxxxx, xxxxx v xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxx řešena. Xxxxxxxx xxxx nevzal x úvahu §2144 xxxx. 1 x. x., podle xxxxxxx xxxxxxx mohl xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx nabyvateli xxxxxx. Xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx převedl na xxx xxxxx na X. H. za 150 000 Xx. Xxxxxx xxxxxxx xxxx X. H. zůstalo xxxxxxxxx právo zachováno, xxxx obsah xxx xxxxxx xxx, xx xxxxxxx xx právo xxxxxx stavbu za 150 000 Xx x xxxxxx za xxxxxxxxx 40 000 Xx. Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx §2144 odst. 1 o. x., xxxxxxxx xxxxxxxxxx za xxxxx spočívající x xxxxxxx kupních xxx. Xxx-xx žalovaný xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxxxxx podmínek xxxxxxx, xxx xx xxxx xxxxxxxxxxx xx xxxxx vzniklou porušením xxxx povinnosti. Xxxxxxx xxxxxx, xxx Nejvyšší xxxx xxxxxxxx odvolacího xxxxx xxxxxx xxx, xx xx xxxxxxxx Xxxxxxxxx xxxxx x Xxxx potvrzuje, x xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx před xxxxx xxxx xxxxxx i xxxxxxx nákladů xxxxxxxxxx xxxxxx.
XXX.
Xxxxxxxxxxx xxxxxxxx
4. Nejvyšší xxxx xxxx xxxx xxxxxxxx (§10x o. x. x.) shledal, xx xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxx, účastníkem xxxxxx (§240 xxxx. 1 x. x. x.), xx splnění xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx (§241 xxxx. 1 x. x. x..) a xx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxx neřešené xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx za xxxxx xxxxxxxx porušením xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx xx předkupníka xxxxx §2144 xxxx. 1 x. z. Xxxxxxxx je důvodné.
IV.
Důvodnost xxxxxxxx
5. Xxxxx §3056 xxxx xxxxx x. x. má vlastník xxxxxxx, xx xxxx xx zřízena stavba, xxxxx není xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx předpisů xxxxxxxx xxxxxxx a xxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xx xxx xxxxxx účinnosti xxxxxx xxxxxx, xx xxxxxx xxxxxxxxx právo a xxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx.
Xxxxx §2140 odst. 1 o. x. xxxxxx-xx xx xxxxxxxxxx x věci xxxxxxxxx xxxxx, xxxxxx dlužníku xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxxx xx koupi, xxxxx xx xx xxxxx xxxxxx xxxxx xxxxx (koupěchtivému).
Podle §2143 x. x. xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx nabídnout xxx xxxxxxxxxxxxx ke xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxxxxx.
Xxxxx §2144 xxxx. 1 o. x. je-li předkupní xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxx věcné, xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx, jenž xxx xxxxx xxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx právu xxxxx na xxxxx, xxx xx xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx.
Xxxxx §2910 x. x. škůdce, xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx poruší xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx tak xx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxxxx, xx tím xxxxxxxx. Xxxxxxxxx x náhradě xxxxxxx i škůdci, xxxxx xxxxxxx xx xxxxxx práva poškozeného xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx stanovené na xxxxxxx xxxxxxxx práva.
6. X xxxxxxxx xx xxx 27.10.2015, xx. xx. 22 Xxx 3407/2015, Nejvyšší soud xxxxxxx, xx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxx (xxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx podle §3056 x. x.) xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx (srov. xxxxxxxx Nejvyššího xxxxx xx dne 25.8.2003, xx. xx. 33 Xxx 178/2003, nebo xx xxx 26.2.2020, xx. xx. 33 Xxx 4737/2018), xxxx xxxxxxxxxx §2140 a xxxx. x. x. Xxxxxxxxxx (xxxx. xxxx. xxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxx xx xxx 20.10.2011, xx. zn. 33 Xxx 3982/2009) x xxxxxxx literatura (xxxx. xxxx. Xxxxx, X. Xx: Xxxxxx, X. x xxx. Xxxxxxxx xxxxxxx: xxxxxxxx. 2. xxxxxx. Xxxxx: X. X. Xxxx, 2019, x. 2170) se xxxx xxxxxxx na xxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx práva xxxx xxxxxx xxxxxxx xxxx. Xxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx podle §2144 xxxx. 1 x. x. oprávnění xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx vůči xxxxxxxx xxxxx xxxxxx, xxxx xxx nabyl xxxxx, aby xx xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxx, tedy xxxxxxx, xx xxxxxx xxxx věc koupena xxxxxxxxxxxx (xxx. xxxxx xxxxxxxx). Xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx věc za xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxx. Xxxxxxx-xx xxxxxxxx svou xxxxxxxxx, xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx se xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxx-xx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxx x důsledku xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx mu věc xxxxx §2144 odst. 1 x. x., xx nástupce xxxxx §2910 x. x. xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx škodu xxxxxxxx.
7. Původní xxxxxxxxx xxxxxx X. X. x J. Z. xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx kupní smlouvy xxx 8.3.2017 x xxxxxxxxx, nabídnout xxxxx §2140 odst. 1 x. z. stavbu xxxxxxx xx koupi xx xxxxx xxxx 40 000 Xx. Xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxx xx žalovaného. Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva ke xxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx, aby xx xxx žalovaný xxxxxxx xxxxxxxxxxx xx stavbě xx 40 000 Xx, které xxxxxx xx dne 19.7.2017 x 31.10.2017 xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxx-xx xx žalovaný xxxxx, xxxxxx by xxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx, xxxx xxxx xxxxxxxx mezi xxxxxxxxx xxxxxxxxx a xxxxxxxxx x žádná xxxxx xx xx nevznikla. Xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx §2144 xxxx. 1 x. z. xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxx smlouvu xxxxxxxx, xxxxxx její xxxxxxx xxxxxx tím, xx xxx 21.11.2017 uzavřel xxxxx smlouvu x X. H. Tím xxxxxxx povinnost xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx xx xxxxx za 150 000 Kč, xxxxx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxx xx X. X., xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx xxxx T. X., xxxxx příslušnou xxxxxxx xx x xxxxxxxx jednání xxxxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx 150 000 Xx.
8. Xxxxx xxxxxxxxxx xxxxx, xx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxx s žalobcem xxxxx xxxxxxx podle §2144 xxxx. 1 x. x. nenese xxxxxxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxx. Xxx-xx xxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxx xxxx xxxxx, xxx 40 000 Xx, xxxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxx xxxx majetkovou xxxx (xxxxx) na xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx žalovaného xxxxxxx xx xxxxxxx (xxxxxxxxxxx) stavbu xx xxxxxxxxxx úplatu xxxxx §2144 xxxx. 1 x. x., xx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx §2910 x. x. Xxxxxxxx x xxxx, že odvolací xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx xx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx, nezabýval xx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx, především existencí xxxxx. Xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx, než xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxx xxxxx xxx 40 000 Xx od xxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxx xxxxx xx xxxxxxx věcné xxxxxxxxx xxxxx zachováno, xxx xxx s xxxxx xxxxxxx, pokud xxx o xxxx „xxxxxxxxx úplaty“. Rozhodnutí xxxxxxxxxx soudu je xxx předčasné.
9. X xxxxxx xxxxxx Xxxxxxxx xxxx rozsudek xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx a xxx xx xxxxxx x xxxxxxx řízení (§243x xxxx. 1 x. s. x.), x němž xxxxxxxx xxxx posoudí xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx z xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx §2910 o. x. Xxxxxx názor xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxx xx závazný.
Anotace:
Žalobce xx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xx xxxx 110 000 Kč, xxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxx, že x xxx xxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx (xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxxxx, která xxxx xxxxxxxx xxxxxxx není), xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xx xxxxxxxxxx za xxxx 40 000 Xx, xxxxxx x xx xxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx měl povinnost xxxxxxx uzavřít, x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xx 150 000 Xx. Nalézací soud xxxxxx vyhověl x xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxx xxxxxxx x plné výši. Xxxxxxx přitom, xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxx prodat xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx xx xxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx xxx.
Xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxx prvního xxxxxx xxxxxx tak, xx žalobu x xxxxx xxxxxxx zamítl, xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx za vzniklou xxxxx. Konstatoval xxxxxx, xx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx v okamžiku, xxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx. Xxxxxxx xxx zůstala xxx xxxxxxx xxxxxxx xx náhrady škody, x xx pouze xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxx soud xxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx podle §2144 xxxx. 1 x. x., xx. požadovat xxxxxxxxx vlastnického práva x věci na xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxx, za xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx soudu xxxxx xxxxxxx dovolání, xx xxxxx xxxxxxxx xx Xxxxxxxx soudu xxxxxxx xxxxxx otázky xxxxxxxxxxxx právního xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx xxxxxxxx porušením xxxx xxxxxxxxxx převést xxx xx předkupníka xxxxx §2144 xxxx. 1 x. x.
Xxxxxxx xxxxxxxxxx:
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxx xx dne 15.6.2011, xx. xx. 31 Xxx 4308/2009, xxxxxxxxxx xxx číslem 143/2011 Xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx, část xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxx xx xxx 25.8.2003, sp. xx. 33 Xxx 178/2003
Xxxxxxxx Nejvyššího soudu xx xxx 26.2.2020, xx. xx. 33 Xxx 4737/2018
Xxxxxxxx Nejvyššího xxxxx xx xxx 20.10.2011, sp. xx. 33 Cdo 3982/2009
Rozsudek Xxxxxxxxxx soudu xx xxx 19.9.2007, xx. xx. 22 Xxx 1875/2005
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx soudu xx xxx 14.10.2009, xx. xx. 28 Xxx 805/2009
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxx xx xxx 29.7.2021, xx. xx. 22 Xxx 805/2021
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxx xx xxx 27.10.2015, xx. xx. 22 Xxx 3407/2015
Xxxxxxxxxx Nejvyššího xxxxx xx xxx 25.10.1929, xx. xx. X X 819/29, Vážný 9304/1929 xxx.
Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxx 20.12.1929, sp. xx. Xx XX 230/2009, Xxxxx 9478/1929 xxx.
Xxxxx Xxxxxxxxx xxxxx xx dne 19.10.1999, xx. xx.X. ÚS 265/98, X 144/16 XxXX 69