Právní předpis byl sestaven k datu 19.06.2026.
Zobrazené znění právního předpisu je účinné od 01.08.1965.
Rozsah platnosti §1
Oprávnění k obsluze stavebních strojů §2
Zjištění tělesné a duševní schopnosti §3
Spolehlivost k obsluze stavebních strojů §4
Výcvik §5
Výběru uchazečů do výcvikového zařízení §6
Přihláška k odborné zkoušce §7
Odborná zkouška §8
Průkaz o oprávnění k obsluze stavebních strojů §9
Povinnosti držitele průkazu §10
Odnětí (zadržení) průkazu §11
Zkušební komisaři §12
Oprávnění ministerstva stavebnictví §13
Oprávnění k obsluze stavebních strojů u ozbrojených sil §14
Přechodná ustanovení §15
Závěrečná ustanovení §16
Účinnost §17
Příloha - Předběžná praxe pro jednotlivé skupiny stavebních strojů
77
XXXXXXXX
xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx
xx xxx 28. xxxxxx 1965
o xxxxxxx, xxxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx obsluh xxxxxxxxxx xxxxxx
Xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx v xxxxxx xx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx, ostatními xxxxxxxx xxxxxx a Ústřední xxxxx odborů stanoví xxxxx §27 xxxx. 1 xxxxxx č. 65/1961 Sb. o xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx při xxxxx:
§1
Xxxxxx xxxxxxxxx
1. Stavební xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx 2 (dále xxx "stavební stroje") xxx x souvislosti x xxxxxxxxxx zemních*) xxxx jiných xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxx xxx, komu xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx nebo xxxxx xxx xxxxxxxx udělí x xxxxxxx oprávnění.
2. Xxxxxxxxx podle xxxxxxxx 1 xx xxxxx x xxxxxxx
x) dozerů x xxxxxxxx kolových xxx 50 k,
b) xxxxxx a xxxxxxxx xxxxxxxx,
x) speciálních xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx,
x) lopatových xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxxxx x xxxxxxxx,
x) xxxxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxxxx xxxxxxxx,
x) xxxxxxxxxx xxxx x xxxxxxxx,
x) nakládacích x xxxxxxxxxxx strojů xxxxxxxx x xxxxxxxx xxx 35 k,
i) autogrejdů x grejdrelevátorů,
j) motorových xxxxxxxx,
x) skrejprů x xxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxxxxxxx,
x) xxxxxxxxxx xxxxx,
x) úzkorozchodných xxxxxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxx,
x) xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx,
x) kompresorů x provozním xxxxxx xxx 5 atm. x 300 m3/hod.,
q) xxxxxxxxxx strojů, xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx.*)
3. Bez xxxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxx xxx, xxx se xx xx xxxxxxxxx provozovatele xxxxxx xxx xxxxxxxxxx xxx přímým x xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx nebo xxxxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx praxe xxxxx §5.
§2
Xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx
1. Xxxxxxxxx x xxxxxxx stavebních xxxxxx lze udělit xxx tomu, xxx
x) xxxxxx věku 18 xxx,
x) xx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x spolehlivý x xxxxxx obsluze,
c) xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx výcvik,
d) prokázal xxxxxxxx odbornou xxxxxxxxxxx.
2. Xx-xx xxxxxxxx stroj xxxx charakter xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxx, xxx xxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx xxx xxxx, xxx xxx má xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx**) popř. xxxxxxxxx x obsluh xxxxxxx xxxxxx (xxxxx).***)
§3
Zjištění tělesné x xxxxxxx xxxxxxxxxx
Xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx x obsluze xxxxxxxxxx strojů podrobit xxxx xxxxxxxxx xxxxxxx. Xxx provedení lékařské xxxxxxxxx xxxxx přiměřeně xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxxx průkaz.****)
§4
Xxxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx
1. Xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxx
x) xxx xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx a xxxx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx bezpečnou x hospodárnou xxxxxx xxxxxxx,
x) kdo xxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx,
x) komu xx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx stavebních xxxxxx.
2. Xxxxxxxxx o xxxxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxx. 1 xxxx. x) x b) xxxx xx xxxxxxxxx závodního (xxxxxxxxxx) výboru ROH xxxxxxxxxx, která xxxxxxxx xxxxxxxx x zařazení xx výcvikového xxxxxxxx.
§5
Xxxxxx
1. Xxxxxxx x xxxxxxxxx x obsluze xxxxxxxxxx xxxxxx xxxx
x) xxxxxx xxxxxxxxxx praxi x xxxxxxx stavebního xxxxxx pod přímým x stálým dohledem xxxxxxxxx xxxxxxx nebo xxxxxxxxx x rozsahu xxxxxxxxxx x xxxxxxx,
x) xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxx zařízení xxxxxxxxxxxx stavebnictví nebo xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx zařízení xxxxxxxx se souhlasem xxxxxxxxxxxx stavebnictví.
2. Xxxxxx xx výcvikovém xxxxxxxx xxxx xxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx osnov xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx.
3. X xxxxxxxxxxx výcviku xxxx xxxxxxxxx zařízení xxxxxxxxxx xxxxxxxxx.
§6
Xxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx
1. Xxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx zařízení xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, která xxx svém provozu xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, x xx především x řad xxxxxxxx, xxxxx jsou vyučeni xx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx a xxxx xxx xxxxxxxx xxxxx x xxxxxx xxxxxxx.
2. Xxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxxxxx zařízení xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx:
x) xxxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxx, xx xx xxxxxx xxxx zakázána xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx a xx souhlasí xx xxxxxxxxx do xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx organizace o xxxxxxxxxxxxx uchazeče x xxxxxxx stavebních xxxxxx,
x) xxxxxxxxx vysvědčením x xxxxxxx x duševní xxxxxxxxxx uchazeče x xxxxxxx xxxxxxxxx strojů,
d) xxxxxxxxxx o xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx stroje,
e) dalšími xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx žádost x xxxxxxxx uchazeče xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx.
3. Xxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx 2 xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxxxx je xxxxxxx orgánu xxxxxxxxx xxxxxxxxxx odborné xxxxxxx.
§7
Přihláška x xxxxxxx xxxxxxx
1. Přihlášku x xxxxxxx xxxxxxx podává xxxxxxx x xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx organizace, x xxx xx x xxxxxxxxx xxxxxx, xxxx. prostřednictvím xxxxxxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxx xxx xxxxxxxxxx.
2. Přihláška xxxx xxxxxxxxx:
x) xxxxx xxxxxxxx x xxxx adresu,
b) xxxxx x místo xxxxxxxx a xxxxx xxxxxxxxxx průkazu,
c) xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx, oprávnění x xxxxxxx xxxxxxx xxxxxx (xxxxx), xxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx je xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx takový xxxxxx xxxxx,
x) prohlášení xxxxxxxx, že mu xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxxxxx xxxxxxxxxx o xxxxxxxxxxxxx uchazeče x xxxxxxx xxxxxxxxxx strojů,
f) xxxxxxxx vysvědčení o xxxxxxx x duševní xxxxxxxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxx v xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xxxxxxxxxxx xxxxxxx,
x) xxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxx výcviku,
i) fotografii xxxxx xxxxxxxx x xxxxxxx 3 x 4 cm.
3. Xx xxxxxxxx xxxxxxxxx stanoví xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx xxx pověřený xxxx, místo xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx.
§8
Xxxxxxx xxxxxxx
1. Odborná xxxxxxxxxxx xxxxxxxx o xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxxxx odbornou xxxxxxxx x to zvlášť xxx xxxxxx skupinu xxxxxx x druh xxxxxx.
2. Xxxxxxx zkouška xx xxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxx složenou xxxxxxx ze xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx. X xxxxxxx xxxxx xxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx, x níž je xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx x zástupce xxxxxxxx organizace.
3. Odborná xxxxxxx xx xxxxxx x teoretické a xxxxxxxxx části a xxxx prokázat, xx xxxxxxx má xxxxxxxx xxxxxxx a údržby xxxxxxxxxx stroje a xxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxx osnovou.
4. Výsledek xxxxxxx xxxxxxx hodnotí xxxxxxxx xxxxxx xxxxx:
x) xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxx: ..........
x) xxxxxxxxxxx k xxxxxxx xxxxxxxxxx stroje xxxx: ....... .
5. X xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx každého xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx, xxxxx xxxxxxxx orgánu xxxxxxxxxx xxxxxxx oprávnění k xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx.
6. Xxxxx-xx xxxxxxx xxxxx xxx zkoušce xxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, xxxx xx xxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx ve lhůtě xxxxxxxxx xxxxxxxx komisí. Xxxxxxxx-xx xxxxxxx ani xxx xxxxxxxxx xxxxxxx, xxxx xxx připuštěn xx zkoušce xxx xx opakování výcviku.
§9
Xxxxxx x xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx
1. Uchazeči, který xxxxxxxx zkoušku xxxxxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx, xxxx xxxxx xxx pověřený, xxxxxxxxx x obsluze stavebního xxxxxx (xxxxxxxxxx xxxxxx) x xxxx xx x xxx xxxxxx.
2. Xxxxxxxxx xxxx xxx xxxxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxx stroje po xxxxxxxxxx praxi a xxxxxxx.
§10
Xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx
1. Xxxxxxx xxxxxxx je xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxx xxx xxx xxx xxxxxx xxxxxxx stavebního xxxxxx x xx xxxxxxxx jej xxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx.
2. Xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxx, změny xxxx xxxxxx x xxxxxxx.
3. Xxxxxx průkazu xx držitel xxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxx, xxxxx průkaz xxxxx xxxx. xxxxxx, který xx vydáváním xxxxxxxxx xxxxxxx.
§11
Odnětí (zadržení) průkazu
1. Xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx může xxxxxx oprávnění x xxxxxxx xxxxxxxxxx stroje x xxxxxxxx xxxxxx x xxx vydaný, xxxx-xx se jeho xxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxx nezpůsobilý xxxx xxxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxx.
2. Xxxxxxxxx xxxxxx xxxxx xxxxxx dočasně xxxxxxx, xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxx ohrožena xxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx při práci.
§12
Zkušební komisaři
1. Xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx do xxxxxx ministerstvo xxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxx dohodě x xxxxxxxx organizace, x xxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx komisař x xxxxxxxxx xxxxxx.
2. Xxxxxxxx xxxxxxx je xxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxx, xxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx do xxxx xxxxxxxx doby x xxxxxxxxxx, u xxx xx v pracovním xxxxxx, xxxxx x xxxxxxxx nutném xxxxxxx, xxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx dny x xxxxxx.
3. Po xxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xx xxxxxxxx volno x xxxxxxx xxxx jako xxx xxxxxxxxxx x xxxxx z důvodu xxxxxxxx zájmu. Xxxxx xxxx má nárok xx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x xx xxxxxx xx provedení xxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx předpisy.*)
§13
Xxxxxxxxx ministerstva xxxxxxxxxxxx
1. Xxxxxxxxxxxx stavebnictví
a) xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx nad xxxxxx x odbornými xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxxxxx (vydávané) xxxxxx osnovy pro xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx,
x) xxxxxxx xxxxxxxx popř. jednotlivé xxxxxxxxx zkoušky xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxx xxxx provedení,
d) xxxx ústřední registraci xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx.
2. Xxxxxxxxxxxx stavebnictví xxxx
x) xxxxxxx jiné orgány xxxxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxx stavebních xxxxxx,
x) xx xxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx nebo úlevy x xxxx vyhlášky.
§14
Xxxxxxxxx x obsluze xxxxxxxxxx strojů u xxxxxxxxxxx xxx
Xxx výcvik, xxxxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx x ozbrojených xxx xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx. Xxxxx nabytá xxxxxxxxx xxxxx xxx xxxxx xxxxxxx i xxxx xxxxx xxxxxxxxxxx sil, xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx xxxxx jím xxxxxxxx xxxxxxx na xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx.
§15
Xxxxxxxxx xxxxxxxxxx
1. Xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx před účinností xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxx.
2. Xxxxxx xxxxxxxxxx komisařů xxxxx xxxxxxxxx jen xxxxxxxxxx xxxxxxxxx podle xxxx xxxxxxxx.
§16
Xxxxxxxxx ustanovení
Zrušují xx xxxxxxxx xxx. xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xx. 362&xxxx;313-xxxxx. 2/1956 ze xxx 28. xxxxx 1952 o způsobilosti, xxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx strojů xxx zemní x xxxxxxxx xxxxx.*)
§17
Účinnost
Tato xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxx xxxx 1. xxxxx 1965.
Xxxxxxx:
xxx. Xxxxx x. r.
Příloha k xxxxxxxx x. 77/1965 Xx.
Xxxxxxxxx xxxxx pro xxxxxxxxxx xxxxxxx stavebních xxxxxx xxxxxxx se x xxxxx rozsahu:
a) dozery x xxxxxxxx xxxxxx xxx 50 x................................................ 400 hod.
b) dozery x xxxxxxxx xxxxxx............................................................. 400 xxx.
x) xxxxxxxxx xxxxxx stavebních xxxxxxxxxx.................................. 400 hod.
d) xxxxxxxx xxxxxxx pásová, xxxxxxxxxxxx x xxxxxx......................... 400 xxx.
x) xxxxxxxxx rypadla........................................................................ 300 xxx.
x) korečková xxxxxxxx......................................................................... 300 hod.
g) xxxxxxxx frézy x xxxxxxxx............................................................ 300 xxx.
x) xxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx x xxxxxx xxx 35 x................ 400 hod.
i) xxxxxxxxxxx x grejdrelevátory.......................................................... 400 xxx.
x) xxxxxxxx xxxxxxxx........................................................................... 400 xxx.
x) xxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx........................................................ 400 xxx.
x) xxxxxxxxxxxxxx................................................................................. 300 xxx.
x) xxxxxxxx válce................................................................................. 200 xxx.
x) xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxx přenosné dráhy............................ 200 xxx.
x) speciální xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxx................................................ 200 xxx.
x) xxxxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxx xxx 5 atm. x 300 x3/xxx............ 200 hod.
q) x xxxxxxx xxxxxxxxxx strojů xxxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx podle §1 xxxx. q) xxxxxxxx
Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxx xxxx, po xxxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx x obsluze xxxxxxxxxx stroje stroj xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxx učitele xxxx xxxxxxxxx. Xx xxxxxxxxx xxxxx se xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx čas ani xxxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxx opravě stroje.
Xxxxxx xxxxxxx x. 77/1965 Xx. xxxxx xxxxxxxxx xxxx 1.8.1965.
Xx xxx xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxx nebyl xxxxx xx doplňován.
Znění jednotlivých xxxxxxxx norem xxxxxx xxxxxxxx předpisů x xxxxxxxx xxxx aktualizováno, xxxxx se jich xxxxxx xxxxxxxxx změna xxxxx xxxxxxxxx právního xxxxxxxx.
*) Zemními pracemi xx rozumí xxxxx xxxxx XXX 73 3050.
*) Xxxxx xxxxxxxx xxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxx jeřábovým zařízením, xx k xxxxxxx xxxxxx zařízení xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx - xxxxxxxxxx xxxxxx (XXX 27&xxxx;0140 - bezpečnostní xxxxxxxx xxx jeřáby x jiná xxxxxxxxx xx xxxxxxxx pohonem).
**) Vyhláška xxxxxxxxxxxx xxxxxx č. 87/1964 Sb., x xxxxxxxxxx průkazech.
****) Xxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxx. č. 32/1963 Xxxxxx směrnic xxx xxxxxxx xxxxxx.
*)
x) Vyhláška Xxxxxx xxxxxx komise x. 261/1952 Ú. l., x xxxxxxxxxx přednáškové x učitelské xxxxxxxx x xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxx, x XXX, x xxxxxxxxxxx x xxxxxx xxxxxxx a x xxxxxxxx xxxxxxxx x učebním xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxx a xxxxx.
x) Vyhláška xxxxxxxxxxxx xxxxxxx č. 100/1964 Sb., x xxxxxxxxx xxxxxxxxxx, stěhovacích x xxxxxx xxxxxx.
*) Xxxxxxxxxx v xxxxxx 29 X. x. x r. 1952.