Právní věta
Nesplní-li koupěchtivý xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxxx, xxxxx xx xxxxxxx součástí xxxxxxx, x xxxxxxx-xx xxxxxxxxxxxxx x důsledku xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx škoda x xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, xx xxx xxx xxxxxxxx xxxxx, xx koupěchtivý xx splnění xxxxxxxx xxxxxxxxx x §2910 x. x. povinen xxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxx.
Xxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxx: §2910, §2144 xxxxxx x. 89/2012 Sb.
Nejvyšší xxxx k xxxxxxxx xxxxxxx zrušil xxxxxxxx Xxxxxxxxx soudu x Xxxx xx xxx 21.4.2021, xx. zn. 44 Xx 317/2019, x věc xxxxxx xxxxxx xxxxx x xxxxxxx xxxxxx.
X.
Xxxxxxxxx xxxxxx xxxxxx
1. Xxxxxxxxx xx xxx 4.3.2019, x. x. 15 X 301/2017-57, xxxxxx Xxxxxxx xxxx x Xxxx xxxxxxxxxx zaplatit žalobci 110 000 Xx x xxxxxx x xxxxxxxx xx výši 8,05 % ročně xx 12.11.2018 xx xxxxxxxxx. Rozhodl xxx x xxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxx, xxxxx xx xxxx xxxxxxxxx xxx, xx x xxx xxxxxxxx xxxxxxx právní xxxxxxxx xxxxxxxxx nemovité xxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xxx za xxxxx xxxx 40 000 Xx, ačkoli x xx měl xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx xxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx, x xxxxxxxxx xxx místo xxxx xxxxxx xxxxx xxxxx xx 150 000 Xx. Xxxxxxx xxxx xxxxx xx xxxxxxxx, xx xxxxxxx xx vlastníkem xxxxxxx x. x. 1 x xxxxxxxxxxxx xxxxx X., na němž xxxxx xxxxxx x. x. 2 (xxxx xxx „xxxxxx“), která xxxx xxxxxxxx xxxxxxx x xxxxxx xx xxxxxxx xxxxx smlouvy xx xxx 8.3.2017 xx kupní xxxx 40 000 Xx xxxxx xxxxxxxx. Xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxx, X. X. a J. X. xxxxxxx xxxxxx xx uzavření xxxxx xxxxxxx s žalovaným xx xxxxx xxxxxxxxx, x xxxxx žalobce xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxx žalovanému dopisy xx xxx 19.7.2017 x 31.10.2017. Xxxxxxxx xxxx stavbu xxxxxx xxxxx osobě, X. X., kupní xxxxxxxx xx dne 21.11.2017 xx xxxxx xxxx 150 000 Kč. Xxxxx Xxxxxxxxx xxxxx x Brně žalobci x xxxxxxx x §3056 zákona č. 89/2012 Xx., občanského xxxxxxxx, (xxxx jen „x. z.“) xxxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxx, xxxxx xxx podle §2144 xxxx. 1 x. z. xxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxx domáhat xx vůči xxxxxxxxxx, xxxxxxx právnímu nástupci xxxxxxxxx vlastníků, xxx xx stavbu prodal xx xxxxx xxxx 40 000 Kč, xx xxxxxx xx xxx nabyl. Xxxxxxx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxx x stavbu xxxxxxx xx xxxxx xxxxx xx 150 000 Xx, xxxxxxxx xxxxx §2910 o. x. xxxxxxx za xxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx cen, xx. 110 000 Xx, neboť xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx x xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx, X. H., xxx xx kupní xxxx 150 000 Xx, xx kterou xx xxxxx X. X., xxxxxxx 40 000 Xx, xx xxx xx mohl xxxxxx od xxxxxxxxxx.
2. Xxxxxxxxx xx xxx 21.4.2021, x. j. 44 Xx 317/2019-77, Xxxxxxx xxxx x Xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx změnil xxx, xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxx zamítl x rozhodl x xxxxxxxxx řízení před xxxxx xxxx xxxxxx. Xxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx soudu prvního xxxxxx, xxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx xxxxx §2910 x. z. Xxxxxxxxx xxxxxxxxx stavbu xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx, xxx xxxxxxxx xxx 8.3.2017 xxxxx xxxxxxx x xxxxxxxxx (§2143 o. x.). Xxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxxxx, x žalobci xxxxxxx jen možnost xxxxxxx xx xxxxxxx xxxxx. Xxxxxx x xxxx xxxxxxx ve xxxx 110 00 Xx xxxxx (za xxxxxxx xxxxxxx předpokladů xxx xxxxx xxxxxxxxxxxx xx xxxxx) úspěšně xxxxxxxx pouze xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx. Xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx v xxxxx pouze xxxxxx xxxxx §2144 xxxx. 1 x. x., xxxx převedení xxxxxxxxxxxx xxxxx x xxxx xx xxxxxxx za xxxxx xxxxxxxx, xx xxxxx xx xxxxxxxx xxxxx. Xxxxx postup xxx xxxx vyloučen xxx, že žalovaný xxxxxx prodal X. X., po němž xx žalobce xxxxx xxxxx tvrzení xxxxxx xxxxxxx xxxxxx.
XX.
Xxxxxxxx x xxxxxxxxx x xxxx
3. Xxxxxxx xxxxxx rozsudek xxxxxxxxxx soudu x xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxxxxxx podle §237 x. s. x. odůvodnil tím, xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxxx xxxxxxxx xxxxx, při xxxxxx řešení xx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xx xxxxxxxx rozhodovací xxxxx xxxxxxxxxx xxxxx, x xx otázce, xxxxx v rozhodovací xxxxx dovolacího soudu xxxxxxx xxxxxx řešena. Xxxxxxxx xxxx xxxxxx x xxxxx §2144 xxxx. 1 x. x., xxxxx xxxxxxx xxxxxxx mohl xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxx. Žalobci by xxxxx xxxxxxxxx, pokud xx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx na xxx xxxxx xx X. X. xx 150 000 Xx. Xxxxxx xxxxxxx xxxx X. X. xxxxxxx xxxxxxxxx právo xxxxxxxxx, xxxx xxxxx xxx xxxxxx tak, xx xxxxxxx xx xxxxx xxxxxx xxxxxx za 150 000 Xx x nikoli za xxxxxxxxx 40 000 Xx. Xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx svou xxxxxxxxx xxxxx §2144 xxxx. 1 x. z., xxxxxxxx xxxxxxxxxx za xxxxx spočívající v xxxxxxx xxxxxxx xxx. Xxx-xx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx právo xx xxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx, xxx by xxxx xxxxxxxxxxx za xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx. Xxxxxxx xxxxxx, xxx Xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxx xxxxxx xxx, xx se rozsudek Xxxxxxxxx xxxxx v Xxxx xxxxxxxxx, x xxxxxxx xx náhradu xxxxxxx xxxx soudy xxxx stupňů x xxxxxxx nákladů xxxxxxxxxx xxxxxx.
XXX.
Xxxxxxxxxxx dovolání
4. Xxxxxxxx xxxx xxxx xxxx xxxxxxxx (§10a x. x. x.) xxxxxxx, xx dovolání xxxx xxxxxx xxxx, účastníkem xxxxxx (§240 xxxx. 1 x. s. x.), za xxxxxxx xxxxxxx podmínky xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxx (§241 xxxx. 1 o. x. ř..) x xx xxxxxxxxx pro xxxxxxxxx dosud xxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxx nástupce xxxxxxxxx xxxx xx xxxxx vzniklou xxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxx převést xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx §2144 odst. 1 x. z. Xxxxxxxx je xxxxxxx.
XX.
Xxxxxxxxx xxxxxxxx
5. Xxxxx §3056 xxxx xxxxx o. x. xx vlastník xxxxxxx, xx xxxx xx xxxxxxx xxxxxx, xxxxx není xxxxx xxxxxxxxxxx právních xxxxxxxx xxxxxxxx pozemku x xxxxxxx xx součástí xxxxxxx xx dni xxxxxx xxxxxxxxx tohoto xxxxxx, ke xxxxxx xxxxxxxxx xxxxx a xxxxxxxx xxxxxx má xxxxxxxxx xxxxx k xxxxxxx.
Xxxxx §2140 xxxx. 1 x. x. xxxxxx-xx si xxxxxxxxxx x věci xxxxxxxxx xxxxx, vzniká xxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx věc xxxxxxxxxxxxx xx koupi, xxxxx by xx xxxxx prodat xxxxx xxxxx (xxxxxxxxxxxxx).
Xxxxx §2143 x. x. povinnost xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxxx ke xxxxx xxxxxxx uzavřením xxxxxxx x koupěchtivým.
Podle §2144 xxxx. 1 x. x. je-li předkupní xxxxx xxxxxxx xxxx xxxxx xxxxx, xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx nástupci druhé xxxxxx, xxxx xxx xxxxx koupí xxxx xxxxxxxx postaveným xxxxxxxxx x xxxxxxxxxx xxxxx xxxxx na xxxxx, xxx xx věc xx xxxxxxxxxx úplatu xxxxxxx.
Xxxxx §2910 x. x. škůdce, xxxxx xxxxxxxx zaviněním poruší xxxxxxxxx xxxxxxxxxx zákonem x xxxxxxx tak xx xxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx, xxxxxxx xxxxxxxxxxx, xx xxx xxxxxxxx. Xxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx x xxxxxx, xxxxx zasáhne do xxxxxx xxxxx poškozeného xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxx na xxxxxxx xxxxxxxx práva.
6. X xxxxxxxx ze xxx 27.10.2015, xx. xx. 22 Cdo 3407/2015, Xxxxxxxx soud xxxxxxx, že x xxxxxxxxx xxxxxxxxx předkupního xxxxx (xxxx x xxxxxxxxxxx xxxxx podle §3056 x. x.) xx namístě xxxxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxxx xxxxxxxxxx právu (xxxx. xxxxxxxx Xxxxxxxxxx soudu xx dne 25.8.2003, xx. zn. 33 Xxx 178/2003, nebo xx dne 26.2.2020, xx. xx. 33 Xxx 4737/2018), tedy xxxxxxxxxx §2140 x xxxx. x. x. Xxxxxxxxxx (srov. xxxx. xxxxxxxx Xxxxxxxxxx soudu xx xxx 20.10.2011, xx. zn. 33 Xxx 3982/2009) x xxxxxxx xxxxxxxxxx (xxxx. xxxx. Xxxxx, X. Xx: Xxxxxx, J. x kol. Občanský xxxxxxx: komentář. 2. xxxxxx. Praha: X. X. Beck, 2019, x. 2170) se xxxx xxxxxxx na xxx, xx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx práv. Xxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx §2144 xxxx. 1 o. x. xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxx xxxxxxxx xxxxx strany, xxxx xxx xxxxx xxxxx, xxx mu xx xxxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxxxx, tedy xxxxxxx, za kterou xxxx xxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxx (xxx. xxxxx xxxxxxxx). Oprávnění xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx nástupce xxxxxx xxx xx xxxxxxxxxx úplatu předkupníkovi. Xxxxxxx-xx xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx, xx xxxxxxxxxx xxxxxxxx domáhat se xxxxxxx vlastnického xxxxx xxxxx nástupci žalobou, xxxxxxx-xx xxxx xxxxxxxxxxxxx xxxxx v důsledku xxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx mu xxx xxxxx §2144 xxxx. 1 x. z., xx xxxxxxxx xxxxx §2910 x. x. xxxxxxx xxxxxxxxxxxxx škodu xxxxxxxx.
7. Xxxxxxx vlastníci xxxxxx X. R. x J. Z. xxxxxxxx xxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx, xxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxx 8.3.2017 x xxxxxxxxx, nabídnout xxxxx §2140 xxxx. 1 x. x. xxxxxx xxxxxxx xx xxxxx xx xxxxx cenu 40 000 Xx. Xxxxxxx xxxx povinnosti xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx stavbě xx xxxxxxxxxx. Xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx xxxxxx xx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx, aby na xxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxx xx stavbě xx 40 000 Xx, xxxxx xxxxxx xx xxx 19.7.2017 x 31.10.2017 vůči xxxxxxxxxx uplatnil. Vyhověl-li xx žalovaný výzvě, xxxxxx by žalobce xxxxxx xx stejných xxxxxxxx, jaké byly xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx x xxxxxxxxx x žádná xxxxx xx xx xxxxxxxxx. Xxxxxxxx xxxx xxxxxxxxx xxxxx §2144 xxxx. 1 x. x. xxxxxxx s xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xxxxxx xxxx xxxxxxx xxxxxx xxx, že xxx 21.11.2017 uzavřel xxxxx xxxxxxx s X. X. Tím xxxxxxx xxxxxxxxx žalovaného xxxxxxxxx xxxxxxx stavbu xx koupi xx 150 000 Kč, xxxxx xxxx xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxx xx stavbě xx X. H., xxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxx xxxxx xxxxxxxx, xxxxxxxxx vůči T. X., xxxxx příslušnou xxxxxxx se v xxxxxxxx jednání xxxxxxxxxx xxx xxxxx xxxxxx 150 000 Kč.
8. Xxxxx xxxxxxxxxx xxxxx, xx žalovaný xx xxxxxxxx xxx povinnost xxxxxxx x xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx xxxxx §2144 odst. 1 x. z. xxxxxx xxxxxxxxxxx, je xxxxx xxxxxxxxx. Xxx-xx xxxxxxx xxxxx xxxxxx xxxxxx xx xxxxx cenu xxxxx, xxx 40 000 Xx, xxxxxxxxxxx xxxxxx x kupní xxxx majetkovou xxxx (xxxxx) na xxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx porušením xxxxxxx povinnosti xxxxxxxxxx xxxxxxx xx xxxxxxx (xxxxxxxxxxx) stavbu xx xxxxxxxxxx xxxxxx xxxxx §2144 xxxx. 1 x. x., xx xxxxxx žalovaný xxxxxxxx xxxxx §2910 o. x. Xxxxxxxx k xxxx, že odvolací xxxx xxxxxxxxxx neshledal xx xxxx pasivně xxxxxxxxxxxxx, xxxxxxxxx xx xxxxxxxx všech předpokladů xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xx xxxxx, především xxxxxxxxx xxxxx. Xx xxxxxxx xxxxxxxxx dříve, xxx xxxxxxx xxxxxx žalobcem xx xxxxxx vyšší xxx 40 000 Xx od nástupce xxxxxxxxxx, xxxx xxxxx xx zůstalo xxxxx xxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxx, xxx xxx x xxxxx xxxxxxx, pokud xxx x xxxx „xxxxxxxxx xxxxxx“. Rozhodnutí xxxxxxxxxx soudu xx xxx xxxxxxxxx.
9. Z xxxxxx důvodů Nejvyšší xxxx rozsudek odvolacího xxxxx xxxxxx a xxx mu xxxxxx x dalšímu xxxxxx (§243x odst. 1 x. x. x.), x xxxx odvolací xxxx xxxxxxx žalobcem xxxxxxxxx nárok x xxxxxxx splnění xxxxx xxxxxxxx §2910 x. x. Xxxxxx názor xxxxxxx x tomto xxxxxxxx xx xxxxxxx.
Xxxxxxx:
Xxxxxxx xx domáhal xxxxxxx xxxxx xx výši 110 000 Xx, xxxxx xx měla xxxxxxxxx xxx, že x xxx žalovaný, xxxxxxx xxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx nemovitosti (xxxxxx xxxxxxx xx pozemku xxxxxxx, která však xxxxxxxx xxxxxxx xxxx), xxxxxxxxx xxxxx smlouvu xx xxxxxxxxxx xx xxxx 40 000 Xx, xxxxxx k xx xxx xxxxxxx xxxxxxxxx xxxxx x xxxxxxxx měl xxxxxxxxx xxxxxxx uzavřít, x xxxxxxxxxx xxxxxxx xxxx xxxxxx třetí xxxxx xx 150 000 Xx. Xxxxxxxx xxxx xxxxxx xxxxxxx a xxxxxxx xxxxxxxxxx x xxxxxxx škody xxxxxxx x plné výši. Xxxxxxx xxxxxx, xx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxxx právo x xxxxxxx xxxxxxxx porušil xxxx xxxxxxxxx prodat xxxxxxxxxx xxxxxxx, xxxxxxxx xx za xxxxx xxxxxxxxxxx x xxxxxxx xxxxxxx cen.
Odvolací soud xxxxxxxx xxxxx prvního xxxxxx změnil tak, xx xxxxxx x xxxxx xxxxxxx xxxxxx, xxxxx xxxxxxxxx odpovědnost xxxxxxxxxx xx xxxxxxxx xxxxx. Konstatoval xxxxxx, xx povinnost xxxxxxxxx xxxxxx xx xxxxx xxxxxxx xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxx v xxxxxxxx, xxx xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx s žalovaným. Xxxxxxx xxx xxxxxxx xxx xxxxxxx xxxxxxx xx náhrady xxxxx, x xx xxxxx xxxxx xxxxxxxx vlastníkům. Xxxxxxxx soud xxxxxxx, xx xxxxx xxxxxxxxxx xxxx xxxxxxx postupovat xxxxx xxxxx §2144 xxxx. 1 x. x., tj. xxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx práva x xxxx na xxxxxxx xx xxxxx xxxxxxxx, xx nichž xx žalovaný xxxxx.
Xxxxx xxxxxxxxxx odvolacího soudu xxxxx xxxxxxx xxxxxxxx, xx jehož xxxxxxxx xx Xxxxxxxx xxxxx xxxxxxx řešení otázky xxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxx věci za xxxxx xxxxxxxx porušením xxxx xxxxxxxxxx xxxxxxx xxx xx xxxxxxxxxxx xxxxx §2144 odst. 1 x. x.
Xxxxxxx xxxxxxxxxx:
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxx xx xxx 15.6.2011, xx. xx. 31 Xxx 4308/2009, xxxxxxxxxx xxx xxxxxx 143/2011 Xxxxxx soudních xxxxxxxxxx x stanovisek, část xxxxxxxxxxxxxx a xxxxxxxx
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxx xx xxx 25.8.2003, sp. xx. 33 Odo 178/2003
Xxxxxxxx Nejvyššího xxxxx xx dne 26.2.2020, xx. xx. 33 Xxx 4737/2018
Rozsudek Nejvyššího xxxxx ze dne 20.10.2011, sp. xx. 33 Cdo 3982/2009
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx soudu ze xxx 19.9.2007, xx. xx. 22 Xxx 1875/2005
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxx xx xxx 14.10.2009, xx. zn. 28 Xxx 805/2009
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx xxxxx xx dne 29.7.2021, sp. xx. 22 Xxx 805/2021
Xxxxxxxx Xxxxxxxxxx soudu xx xxx 27.10.2015, xx. xx. 22 Xxx 3407/2015
Xxxxxxxxxx Xxxxxxxxxx soudu xx dne 25.10.1929, xx. zn. X X 819/29, Xxxxx 9304/1929 xxx.
Xxxxxxxxxx Nejvyššího xxxxx 20.12.1929, xx. xx. Xx II 230/2009, Vážný 9478/1929 xxx.
Xxxxx Xxxxxxxxx xxxxx xx xxx 19.10.1999, xx. xx.X. XX 265/98, X 144/16 XxXX 69